Xəbər lenti
24/04/2019 [14:04]:
Ərdoğan: "Türkiyə Qarabağda dinc əhalinin qırğınını və buna göz yumanları unutmayacaq"
24/04/2019 [13:55]:
12 mindən çox vətəndaşa 500 manatadək kompensasiya verilib
24/04/2019 [13:54]:
Təhsil Nazirliyi "Formula 1"lə bağlı məktəblərə təlimat göndərdi
24/04/2019 [13:49]:
52 yaşlı xalq artistinin sinə dekoltesi şok etdi - FOTOLAR
24/04/2019 [13:46]:
"Çox sağ olsun ki, Mehriban xanım Əliyeva həm əməliyyatıma kömək etdi, həm də..."
24/04/2019 [13:45]:
Hökmdara göndərilən kürünü mənimsəyən diplomatımıza yol görsəndi -Dubayda müəmma...
24/04/2019 [13:40]:
Rüşvət verən iş adamı məhkəməyə məcburi gətirildi - yazılanları inkar etdi
24/04/2019 [13:38]:
"Biz hökumət tərəfdən demokratiyadan danışırıqsa, onda çox da irəli getməmişik"
24/04/2019 [13:33]:
Azərbaycan-Avropa əlaqələri: 101 yaşlı əməkdaşlıq...
24/04/2019 [13:31]:
İlham Əliyev: "Azərbaycan Çinin böyük şirkətlərinin ölkəmizdə fəal iş görmələrində maraqlıdır"
24/04/2019 [13:30]:
Kəlbəcərdə zəlzələ olub
24/04/2019 [13:28]:
Sərhəddən 11 min ədəd dərman keçirmək istədi - FOTO
24/04/2019 [13:27]:
Sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb
24/04/2019 [13:27]:
Ölkəyə 3 milyon rublu gizli keçirmək istədi
24/04/2019 [13:25]:
Prezidentin birdəfəlik yardım Sərəncamı 9300 nəfərə şamil olunacaq
24/04/2019 [13:15]:
Rəsmi Ankara: “Rusiya Azərbaycana S-400 satsa, bunu birbaşa edəcək”
24/04/2019 [13:15]:
BDU-da Ə.Ağaoğlunun anadan olmasının 150 illiyi ilə bağlı ilk tədbir keçirilib - FOTOLAR
24/04/2019 [13:12]:
“İnsan elm öyrənmək yolunda addım atanda onun həm də rusizi artır...”
24/04/2019 [13:06]:
Səfir: “Türk millətinin tarixində utanılacaq hadisə baş verməyib”
24/04/2019 [13:02]:
““Formula-1” canımızdan da, təhsilimizdən də irəlidir, çünki pul gətirir...”
24/04/2019 [12:54]:
Rövşən Rzayev “Mine Mark” Fondunun nümayəndə heyəti ilə görüşdü
24/04/2019 [12:48]:
“Yaralı zabitimiz deyib ki, komandir, gəlin sizi ərazidən çıxarım, amma o, razılaşmayıb...”
24/04/2019 [12:46]:
Bakı Dövlət Universitetində Himayəçilər Şurası yaradılıb
24/04/2019 [12:43]:
Fuad Muradov: “Erməni lobbisi dövlətimizin suverenliyinə qarşı təxribatlara əl atır”
24/04/2019 [12:41]:
Daha bir ölkədə prezident səlahiyyətləri genişləndirildi
24/04/2019 [12:35]:
“Mygov” gələn ay istifadəyə veriləcək
24/04/2019 [12:33]:
"Yalanlara qarşı qoyulan həqiqətlər unudulur" - Əli Əhmədov
24/04/2019 [12:26]:
Eldar Əzizov: "Liftlərin qiyməti açıqlanmalı, korrupsiya hallarına yol verilməməlidir"
24/04/2019 [12:13]:
Pensiya ilə bağlı 5 illik plan müzakirə olunub
24/04/2019 [12:09]:
“Deyirik ki, nə yaxşı mənim uşağımı küçə iti dişləmədi” - Ekspert rəyləri...
24/04/2019 [12:01]:
Prezident Pekində görüşlər keçirdi - FOTOLAR
24/04/2019 [11:55]:
Elina ilə bağlı istintaqın gedişindən nə xəbər var? - Rəsmi AÇIQLAMA
24/04/2019 [11:49]:
“Vaşinqton Tayms”: “Yeni müharibə Ermənistan üçün böyük fəlakət olacaq”
24/04/2019 [11:43]:
Aprelin 28-i növbəti qəbul imtahanı keçiriləcək
24/04/2019 [11:41]:
Qərbi Kaspi Universitetində daha bir elmi KONFRANS
24/04/2019 [11:39]:
Azərbaycanda iki nəfərdə quduzluq halı baş verib
24/04/2019 [11:29]:
Göyçay və ətraf rayonların əhalisinin diqqətinə: Pulsuz hüquqi yardım
24/04/2019 [11:28]:
Azərbaycanın Şimal və Cənub bölgəsindən olan din xadimləri birgə namaz qılıblar
24/04/2019 [11:25]:
Xalq artistinin qızına təcavüz edən qardaşı görün harada yaşayır – FOTOLAR
24/04/2019 [11:23]:
“Rusiyanın vasitəçi dövlətlər arasında qalmasına heç bir ehtiyac yoxdur”
24/04/2019 [11:18]:
"Təhsilsiz bir xalq məhvə məhkumdur və hər bir ölkəni dünyada onun elmi tanıdır"
24/04/2019 [11:18]:
Çikaqonun gənc azərbaycanlı sahibkarı
24/04/2019 [11:15]:
Çin gizlədir, ABŞ açıqlayır - Rusiya isə “14 kilometr” irəlidədir
24/04/2019 [11:07]:
“Hər il 10 minə yaxın insan peyvənd olunur” - Afaq Əliyeva
24/04/2019 [10:56]:
Yanukoviç Ukraynaya qayıtmaq istəyir
24/04/2019 [10:55]:
"Quska"nın 10 milyonluq obyektini kim alıb? - ŞOK
24/04/2019 [10:54]:
Azərbaycanda 239 nəfər qızılcaya yoluxub
24/04/2019 [10:54]:
Miqran Poqosyan Moskvada həbs olundu
24/04/2019 [10:51]:
56 min dollarlıq təqaüd qazanan azərbaycanlı tələbə üçün iş təklifləri gəlib
24/04/2019 [10:41]:
ABŞ Rusiyanı hədələdi
24/04/2019 [10:40]:
Azərbaycanda Gürcüstan nömrəli maşınlar sürətlə artır
24/04/2019 [10:33]:
Qaz limitinin ləğvi mümkündürmü? - Ekspert “bunun üçün iqtisadi əsaslar var” deyir
24/04/2019 [10:29]:
Azərbaycanda 60 nəfərin yoluxduğu dəhşətli xəstəlik... Ailələri də onlarla ünsiyyətdən QORXUR
24/04/2019 [10:29]:
"Xaliqin bilməyi yetərlidir, balıqsa özü bilər..."
24/04/2019 [10:24]:
Politoloq: “Ermənilər böyük dövlətlərin agenti olmağı xoşlayırlar...”
24/04/2019 [10:20]:
İki “dəniz”in qovuşduğu şəhər: Sumqayıt-Qafqazın Osakası
24/04/2019 [10:17]:
Dillər Universitetində “Çin dili günü” keçirilib
24/04/2019 [10:14]:
Nərimanovda su olmayacaq
24/04/2019 [10:07]:
Bu gündən bulvara giriş bağlanır
24/04/2019 [10:06]:
Düşmən atəşkəsi 27 dəfə pozub
24/04/2019 [10:00]:
Bu şəxslər üçün parklanma pulsuz olacaq
24/04/2019 [09:57]:
Bakı-Sumqayıt qatarında kitabxana yaradıldı - FOTO
24/04/2019 [09:53]:
“Hələ də bəzi neqativ hallar mövcuddur” - Eldar Əzizov
24/04/2019 [09:30]:
Bu günə olan hava proqnozu
24/04/2019 [09:28]:
DNT analizinin aparılması qaydası müəyyənləşib
24/04/2019 [08:46]:
Azərbaycan şəhərində Azərbaycan və Türkiyə bayraqları erməni havası altında yandırıldı... –FOTOLAR
24/04/2019 [07:45]:
Təmtəraqlı toy əvəzinə, kasıb uşaqlara hədiyyələr etdilər və ağac əkdilər- İbrətamiz... 
24/04/2019 [06:35]:
Yaşamaq üçün ən yaxşı ev hansıdır?..
24/04/2019 [01:05]:
Çavuşoğlu: "Türkiyə S-400 komplekslərini Azərbaycana verməyi planlaşdırmır"
24/04/2019 [00:34]:
Nişanlı qız özünü 7-ci mərtəbədən ataraq intihar etdi - FOTO
24/04/2019 [00:16]:
Mühafizəçilərlə selfi çəkdirdilər - İNANILMAZ...
24/04/2019 [00:00]:
Məşhur futbolçunun 21 il əvvəl çəkilən fotosu maraqla qarşılandı - FOTO
23/04/2019 [23:50]:
28 il komada qalan qadın oyandı
23/04/2019 [23:46]:
Avtobusda qadının qucağında oturdu, bu da azmış kimi bir şillə də vurdu - MARAQLI...+ VİDEO
23/04/2019 [22:54]:
Azərbaycanlı tarixçidən ermənilərə sarsıdıcı zərbə - FOTO
23/04/2019 [22:36]:
“Gəlin birgə oxuyaq!” şüarı altında “Oxu günü” təşkil olundu -FOTOLAR
23/04/2019 [22:34]:
Səudiyyə Ərəbistanında 37 terrorçu edam edilib - Ölkənin Daxili İşlər Nazirliyi bəyanat yayıb
23/04/2019 [22:31]:
Sumqayıt sakinlərinə şad xəbər -Bu xidmətlərindən istifadə imkanları genişləndirilir
23/04/2019 [22:22]:
Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Gültəkin Əsgərovanın anası vəfat etdi
23/04/2019 [22:11]:
Marsda zəlzələ baş verib
Bütün arxiv bir sırada
27/10/2016 [00:56] - Araşdırma - ( 4382 dəfə baxılıb)

Şeyx Yusif Müşküri haqqında bilmədiklərimiz...



Azərbaycanda ən çox ziyarət edilən övliyalardan biri də Şeyx Yusif əfəndidir. Onun şərif məzarı Xaçmaz rayonunun Şıxlar kəndindəki günbəzdədir.
Haşimilər nəslindən olan və soykökü Həzrət Əli və Həzrət Fatimə vasitəsi ilə Peyğəmbər əfəndimizə bağlanan Şeyx Yusifin şəcərəsi bu gün Xaçmaz rayonunun Seyidlər kəndindəki törəmələrinin evində saxlanmaqdadır. Tam adı Yusif ibn Əli əl-Fazil əl-Hüseyni, künyəsi Əbül-Füyuzat, ləqəbi Ziyaəddindir.

Abbasqulu ağa Bakıxanov Mövlana Şeyx Molla Yusif haqqında “Gülüstani-İrəm” əsərində belə məlumat verir:
 
“Onun ulu babaları Qubanın Müskür nahiyəsinə Qarabağdan gəlmişlər. Şeyx cənabları hicri səkkizinci əsrin ortalarında dünyaya gəlmişdir. Təriqət mərasimini təkmil etdikdən sonra, Seyid Yəhya Bakuvidən (XIV-XV əsrlər) irşad xirqəsi almış və təriqət saliklərinin üzünə feyz və təbliğ qapılarını açmışdır. Şeyxin məzarı və onların yurdu olan kənd Şıxlar adı ilə adlanmışdır. Onun əsərlərindən ancaq “Bəyanül-əsrar” adlı ərəbcə kitabı bizə gəlib çatmışdır. Bir müqəddimə və 24 fəsildən ibarət olan bu kitab əşyanın maddi və mənəvi xüsusiyyətlərinə, təriqət sahibləri və füqəranın adət və ədəbinə aid olan geniş mövzuları müxtəsər bir surətdə izah edir. Hicri səkkizinci əsrin axırlarında vəfat etmişdir”.

Tədqiqatçı Mehmet Rıhtımın araşdırmalarına görə Şeyx Yusifin vəfat tarixi 1485 miladi ilidir. Onun atası Şirvanın qazil-quzatı və dövrünün nüfuzlu alimlərindən olub. İlk təhsilini atasından alaraq, doqquz yaşında Quranı oxumağı tam öyrənib başa çatıb; həddi-buluğa yetəndə dərs deməyə başlayıb.
 
Sonralar Həccə gedərək Misir, Qüds, İsgəndəriyyə, Bağdad və Şamda olub; buradakı böyük alimlərdən dərs alaraq, elmi biliklərini təkmilləşdirib. Daha sonra Şamaxıya gələrək elm tədrisi ilə məşğul olub. 

Seyid Yəhya Bakuvidən dərs almağı Yusifə Həzrət Peyğəmbərimiz yuxusunda tövsiyə etmişdir. Yusif Əfəndi dərhal Bakıya gələrək, Seyid Yəhyaya yetişdi və ona mürid oldu. Yeri gəlmişkən, qeyd edim ki, sufilikdə uca məqam (dərəcə) qazanmaq üçün mürid mütləq ildə bir dəfə xəlvətə girməlidir. Yəni, qırx gün qaranlıq otaqda tək-tənha qalaraq, ancaq su və xurma ilə qidalanır və “Quran” oxuyur. Bu müddətdə mürid ancaq tualet ehtiyacını ödəmək üçün bir neçə dəqiqəliyə otaqdan çıxır və onda da heç kəslə danışmır. Şeyxinin əmri ilə Yusif əfəndi də xəlvətə girərək, çətin riyazətlər ilə böyük mərtəbələr keçdi və xəlifəlik məqamına çatdı.

Seyid Yəhya onu irşad üçün Şamaxıya göndərdi. Burada onun ətrafına yüzlərlə mürid toplandı.
Nəzminin yazdığına görə Seyid Yəhya Bakuvi ölümündən əvvəl xəlifələri və müridləri toplayaraq: “Məndən sonra səccadə və Allahın əmanəti Məxdumundur”- dedi (Bakuvi əzizləmə mənasında Yusifə “Məxdum” təxəllüsü vermişdi).
 Lakin Seyid Yəhya dünyasını dəyişəndə onun ortancıl oğlu Fətullah atasının səccadəsində oturdu. Yusif Məxdum da ona güzəşdə gedərək, müridləri sakitləşdirdi.
 
Daha sonra Şeyx Yusif Şamaxıya gələrək, burada irşad etdi. Bir müddətdən sonra isə, Qubanın Müskür nahiyəsində fəaliyyətini davam etdirdi. 
Qəbri-şərifi Xaçmazın Şıxlar kəndindəki günbəzdədir. Həmin günbəzdə Şeyxin oğlu Məhəmməd Əminin və digər şeyxlərin də qəbirləri vardır. 
AMEA-nın Arxeologiya İnsitutunun professoru Məşədixanım Nemətova Məhəmməd Əminin qəbrinin üstündəki ərəbcə yazını bu cür tərcümə edir:

“Bu qəbir Mövlana Şeyx Yusifin oğlu, mərhum Məhəmməd Əminindir. Səkkiz yüz altmışıncı il” 
(1455-1456 miladi ili). 

M.Nemətovanın tədqiqatlarından o da məlum olur ki, Şeyx Yusifin digər övladları və nəvələri də onun yolunu davam etdirərək, şeyxlik titulu qazanıblar. Bunu günbəzdən çöldəki qəbrlərin üstündəki yazıların tərcüməsindən görmək olur:

“O əbədidir, əzəmətlidir. Bu, Şeyx Yusif Müskürünün övladı, mərhum, bağışlanmış Şeyx Əşrəfindir”.

“Bu qəbrin sahibi Şeyx Əşrəfin oğlu rəhmətlik, günahları bağışlanmış İsgəndərindir. Allah ona rəhmət eləsin”.

“Bu qəbr Şeyx Mövlana Yusifin övladlarından Şeyx Əşrəfin oğlu Şeyx Tahirindir. Allah ona rəhmət eləsin. Səfər ayı”.


Şeyx Yusif əfəndinin mənalı həyat yolu və fəaliyyəti bütün dövrlərdə tədqiqatçılar üçün maraq kəsb edib. Bizim də bu mövzuda araşdırma aparmağımız Şeyx Yusif (Yusif Məxdum) dühasına olan maraq və ehtiramdan irəli gəldi.  

Paşa Yaqub ”“ tədqiqatçı-yazıçı
Xaçmaz-Bakı

Hökmdara göndərilən kürünü mənimsəyən diplomatımıza yol görsəndi -Dubayda müəmma...
"Biz hökumət tərəfdən demokratiyadan danışırıqsa, onda çox da irəli getməmişik"
"Təhsilsiz bir xalq məhvə məhkumdur və hər bir ölkəni dünyada onun elmi tanıdır"
Mühafizəçilərlə selfi çəkdirdilər - İNANILMAZ...
Məşhur futbolçunun 21 il əvvəl çəkilən fotosu maraqla qarşılandı - FOTO
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Siyasət
“Kimsə gəlib bizə deməyəcək ki, gedin müharibə aparın, torpaqlarınızı azad edin"
Mədəniyyət
“Planet Parni iz Baku” KVN teatrının konserti bizim üçün əsl istirahət oldu”
Cəmiyyət
Müsəlman dükan sahibi  satıcının 400 minlik kəsirini bağışladı- İbrətamiz…
Cəmiyyət
“İfaçıların səhhətinin üstündə əsirik ki, bu cür problemlər yaşanmasın...”
Mədəniyyət
“Biz onun timsalında əsl vətənpərvəri itirmişik”
Həftənin ən çox oxunanları
"İran fəlakət qarşısında- Azərbaycana da böyük təhlükə var..."
Ukraynanın yeni birinci xanımı: Yelena Zelenskaya kimdir? (FOTOLAR)
“Qarabağ Ermənistanla birləşməlidir” – Prezidentliyə namizəddən sərsəm bəyanat
Ermənilər Aprel savaşı haqda cizgi filmi də çəkdi...-FOTO+VİDEO
Kəndin imamı evə ikinci arvad gətirdi, mərəkə qopdu - Davanın GÖRÜNTÜLƏRİ - VİDEO
Direktorun təcavüz etdiyi tələbə yandırıldı - DƏHŞƏT...
“A.Mamikonyan və qrupu 1997-ci ildə Xətai metrosu yaxınlığında  yaşayıb və...” 
""Space"in rəhbəri heç olmazsa öz kanalına baxırmı, bu, söyüşdən də pisdir" - QALMAQAL
“Bakıya gələcək erməni jurnalistləri hava limanından aparıb Müdafiə Nazirliyinə təhvil vermək lazımdır”
"Bu millət erməniyə necə qalib gələ bilər?" - Millət vəkilindən həyəcan təbili...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)
e-mail: [email protected]