Xəbər lenti
17/08/2018 [08:52]:
“Allahım, mən niyə yoxsulam” sualına Yaradan necə cavab verdi...?
17/08/2018 [08:34]:
Yeni xilaskar bəşəriyyəti bu ideya ətrafında birləşdirəcək – ELMİ-LƏDUN ARAŞDIRMA
17/08/2018 [08:08]:
Boliviyada mikroavtobus 7 rəqqası vuraraq öldürdü
17/08/2018 [08:07]:
Vaşinqtonda hərbi parad təxirə salındı
17/08/2018 [07:48]:
Lirənin məzənnəsinin dəyişkənliyi SOCAR-ın Türkiyə aktivlərinə təsir göstərəcəkmi?
17/08/2018 [07:45]:
ABŞ İran üzrə xüsusi nümayəndə təyin etdi
17/08/2018 [07:40]:
Tramp: "Çin ABŞ-a əlverişli saziş təklif edə bilməz"
17/08/2018 [07:38]:
Dövlət Departamenti İranla dialoqa başlamaq üçün şərtlərini açıqladı
16/08/2018 [23:51]:
Dünyanın ən nadir quşu yerə endi - MARAQLI
16/08/2018 [23:39]:
Türk ordusu İraqın bu şəhərini belə bombaladı - Video
16/08/2018 [23:38]:
“KTMT-ə üzv olsaq, qoşulmama hərəkatından çıxmalıyıq”
16/08/2018 [23:36]:
Azərbaycanda qızılın qiyməti 20 aylıq minimuma endi
16/08/2018 [23:31]:
Keçmiş Baş nazir vəfat etdi - 7 günlük matəm elan olundu
16/08/2018 [23:28]:
Heroin komasına girdilər, körpələri ölümdən son anda xilas oldu - DƏHŞƏT...
16/08/2018 [23:18]:
Kim Kardaşyan onu məşhur edən dalının reklamından İrəvana nə qədər pul ayıracaq?
16/08/2018 [23:11]:
136 kq arıqladı, tamamilə başqa biri oldu - FOTOLAR
16/08/2018 [22:33]:
Dünyanın "ən kasıb prezidenti" təqaüdündən imtina edib - İBRƏTAMİZ...
16/08/2018 [22:33]:
Misir mumiyalarının sirri ortaya çıxdı - ARAŞDIRMA
16/08/2018 [21:45]:
Tarixin ən böyük müğənnisi vəfat etdi
16/08/2018 [21:25]:
Azərbaycanlı Latviyada parlament üzvlüyünə namizəddir
16/08/2018 [21:05]:
Sarqsyanın partiyası Ermənistan-Rusiya münasibətlərindən narahatdır
16/08/2018 [20:48]:
Kim deyər ki, 46 yaşı var... - Fotolar
16/08/2018 [20:30]:
Nazir sabiq direktoru geri qaytardı - TƏYİNAT
16/08/2018 [20:29]:
Bu il Azərbaycanda 29 mindən çox adam vəfat edib
16/08/2018 [19:52]:
“Nar” bölgələrdəki LTE şəbəkəsini genişləndirir
16/08/2018 [19:30]:
Ölkədə saat 21:00-dan sonra araq satılması qadağan edildi...
16/08/2018 [19:25]:
Prezident yol tikintisinə 11,6 milyon ayırdı
16/08/2018 [19:16]:
AMEA: "Televiziyadakı Böyük xəritə yanlışlığın bizimlə əlaqəsi yoxdur"
16/08/2018 [18:53]:
Arıların daha bir qeyri-adi bacarığı aşkar edildi...
16/08/2018 [18:46]:
ABŞ-ın Texas A&M Universitetinin əməkdaşları ADAU-a səfər ediblər
16/08/2018 [18:38]:
Laçında 2019-cu ildə yeni xəstəxana istifadəyə veriləcək -FOTOLAR
16/08/2018 [18:27]:
"Ömür sevmədiyin insanla evlənmək, sevmədiyin işi görmək üçün çox qısadır, gənclər..."
16/08/2018 [18:25]:
Gələn ildən qəbul imtahanları yeni imtahan modelinə uyğun keçiriləcək
16/08/2018 [18:22]:
Vətəndaşların müraciəti həll olundu -FOTOLAR
16/08/2018 [18:16]:
İraqda valideynlərini itirmiş uşaqlar Bakıya gətirildi
16/08/2018 [18:11]:
Ermənistan futboluna Təhlükəsizlik Xidmətinin rəisi nəzarət edəcək
16/08/2018 [18:02]:
Nazirdən ƏMR: Təhsilin prioritet istiqamətləri müəyyənləşdi
16/08/2018 [18:00]:
692 balla müəllimliyi seçdi: “Savadsız müəllimlər işdən çıxmırlar ki, boş yerlər açılsın”
16/08/2018 [17:58]:
DİM Kamran Əsədovu məhkəməyə verir
16/08/2018 [17:39]:
“Ermənistan ordusu əsgərindən tutmuş nazirinə qədər korrupsiyaya uğrayıb”
16/08/2018 [17:38]:
İrəvanın Moskva ilə "nə yardan doyur, nə imtina edir" siyasəti oyunu...
16/08/2018 [17:29]:
"Azərbaycan Ermənistandakı qarşıdurmadan istifadə edib öz torpaqlarını işğaldan azad etməlidir"
16/08/2018 [17:21]:
Rəqqasə Fatimə dayə axtarır
16/08/2018 [17:18]:
Jirinovski: "Krım da, Qarabağ da, Abxaziya da, Dnestryanı da bizimdir..."
16/08/2018 [17:15]:
Baş prokurorla görüş vaxtı dəyişdirildi
16/08/2018 [17:12]:
4 türk əsgəri ŞƏHİD oldu
16/08/2018 [17:10]:
15 gündə 68 yol qəzası olub: 28 ölü, 132 yaralı
16/08/2018 [17:00]:
Paşinyan Putinə zəng vurdu
16/08/2018 [16:58]:
Ali məktəblərə plan yerlərinin 11 faizi boş qalıb
16/08/2018 [16:39]:
Qurban bayramına görə pensiyalar tez verildi
16/08/2018 [16:37]:
Beynəlxalq konfransda 170 məqalə 9 plenar sessiyada təqdim ediləcək
16/08/2018 [16:34]:
Ramil Usubov Xoşbəxt Yusifzadəni təltif etdi
16/08/2018 [16:32]:
Koçaryan məhkəmədə Surət Hüseynovun qiyamından DANIŞDI
16/08/2018 [16:20]:
Bakı-Sumqayıt avtobuslarında gediş haqqı ENDİRİLDİ
16/08/2018 [16:09]:
“Qorxuram ki, bütün bunlar vətəndaş müharibəsinə gətirəcək və biz torpaqları Azərbaycana qaytaracağıq…”
16/08/2018 [16:03]:
Qərbi Kaspi Universitetinin Kolleci qəbul elan edir
16/08/2018 [16:01]:
Ayseldən həyat yoldaşına sevgi etirafı - FOTO
16/08/2018 [16:01]:
Serj Sarkisyan istintaqa çağırılacaq
16/08/2018 [15:58]:
Ən bahalı universitetlər –İlliyi 70 min dollar...
16/08/2018 [15:49]:
Qayda pozan sürücülərə 34 milyon manatdan çox cərimə yazılıb
16/08/2018 [15:34]:
"Belə əxlaqsızlıq olmaz, onların arxasında kimin durduğu, nəyə xidmət etdikləri bəllidir”
16/08/2018 [15:28]:
ABŞ-da 343 qəzet Trampa qarşı birləşdi
16/08/2018 [15:25]:
Mənsub olduğu xalqının bənzərsiz şairinin doğum günüdür: Hara gedir sabahımız?
16/08/2018 [15:15]:
Millət vəkili xaricdə yaşayan türk xalqlarının təmsilçiləri ilə görüşdü
16/08/2018 [15:12]:
"Allahın verdiyi təbii sərvətləri mənimsəməyə cəhd etmək, bu gün Türkiyəyə qarşı aparılırsa..."
16/08/2018 [14:52]:
ADPU tələbə qəbulunda tarixinin ən yaxşı nəticəsini əldə etdi
16/08/2018 [14:37]:
İngilisdilli təhsilin inanılmaz üstünlükləri – “Burada oxuyan tələbələrin iş problemi olmayacaq”
16/08/2018 [14:16]:
“KTMT-yə üzvlük Qarabağ probleminin həllinə kömək etməyəcək”
16/08/2018 [14:02]:
Abituriyentlərin yerinə tələbələri qəbul imtahanına buraxmaq istədilər - Cinayət işi açıldı
16/08/2018 [13:58]:
Paytaxtda 36 su nasosu oğurlayan şəxs saxlanıldı
16/08/2018 [13:40]:
Hacı Nuran Məkkədə məşhur müğənniylə qarşılaşdı - FOTO
16/08/2018 [13:31]:
Prezident Elçin Quliyevi təltif etdi
16/08/2018 [13:28]:
“Gözlərim dərd quyusudur...” - Saday Şəkərli...
16/08/2018 [13:28]:
Sabah ölkədə 35 dərəcə isti olacaq
16/08/2018 [13:27]:
Tibb xidməti general-mayoru Dağlar Abdullayevin anım mərasimi keçirildi - FOTOLAR
16/08/2018 [13:25]:
Prezident onlara general-leytenant rütbəsi verdi - Siyahı
16/08/2018 [13:17]:
596 balla universitetə qəbul ola bilmədi? - DİM-dən açıqlama
16/08/2018 [13:15]:
“Arzum o ola bilər ki, torpaqlarımızı işğaldan azad edək...” - Aprel döyüşlərimizin qrup komandiri...
16/08/2018 [13:04]:
Bakıda restoranda vəhşi quşlar saxlayan cərimələndi - FOTO
16/08/2018 [13:04]:
Bakıda maşın piyadaları vurdu - 1-i öldü, 2-si yaralıdır
Bütün arxiv bir sırada
02/11/2016 [23:47] - İqtisadiyyat - ( 6225 dəfə baxılıb)

"Dövlət dəstəyi olmadan bu problemin etibarlı həlli mümkünsüzdür..."

Əli Məsimli: ”...hədəf fərd yox, problemin özü olmalıdır...”













Tanınmış iqtisadçı ekspert, İqtisadi və Sosial İnnovasiyalar İnstitutunun rəhbəri, millət vəkili Əli Məsimli Moderator.az saytında ölkənin bank sektorunun acınacaqlı durumu ilə bağlı getmiş təhlili yazıya (moderator.az/news/157132.html) münasibət bildirib, olduqca faydalı təkliflərini bir daha bu sahədəki böhranın aradan qaldırımasına məsul olan səlahiyyət sahiblərinin diqqətinə çatdırıb:

"Moderator.az saytının 2 noyabr tarixli sayında çıxan “Rüfət Aslanlının xalqla birgə yeməkdən boyun qaçırdığı "acı meyvələr"in FƏSADI...” adlı yazıya  baxdım. Həmin yazıda həm də bizim deputat həmkarım Vahid Əhmədovla birlikdə hazırladığımız “manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına yönəlik təkliflər”imizdən söhbət getdiyindən, bəzi məqamlara münasibət bildirmək istərdik.
       
Hər şeydən əvvəl vurğulamaq istərdik ki, sözügedən yazıda müəllifin qabartdığı bir vacib məqama xüsusilə şərik çıxırıq ki, “kimsə burada Rüfət Aslanlını hədəfə gətirmək fikrində deyil”.  Bəli, bu, heç lazım da deyil. Fikrimizcə, manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınması məsələsi sistem məsələsidir və sistemli də yanaşma tələb edir. Bu baxımdan belə məsələlərdə hədəf - fərd yox, problemin özü olmalıdır. Ona görə də bu yazı təkcə Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının yox, digər aidiyyatı qurumların səlahiyyətlilərinin də fikirləşməsi üçün zəngin material verən yazıdır. 
        
Təbii ki, hər bir qurumun öz səlahiyyət və vəzifələri var və həmin səlahiyyətlərdən dolğun şəkildə istifadə edib vəzifələrini də vaxtında və keyfiyyətlə yerin yetirməlidir. Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının vəzifəsi maliyyə bazarının səmərəli fəaliyyətini təmin etməkdir. Bundan ötrü digər şərtlərlə yanaşı həm də vacib məsələ bank sisteminə nəzarətin effektli mexanizmini qurmaq, bu sahədəki  çoxlarının qanunsuz əməllərinin qarşısını almaq, ciddi problemləri aradan qaldırmaqdır. Hələlik görünən budur ki, Palata bu yöndə öz fəaliyyətinə əlavə müsbət dinamizm verməli və  əhalinin maraqları ilə bilavasitə bağlı olan fəaliyyətini  ictimaiyyət üçün hiss edilən etməlidir. Bununla belə manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına  yönəlik  səmərəli fəaliyyət məsələsi Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası ilə yanaşı, Maliyyə Sabitliyi Şurasının, hökumətin iqtisadi blokunun bilavasitə əsas vəzifələrindən biri və görməsi vacib olan işlərdəndir. Ona görə də aidiyyatı qurumlar bu həqiqətin fərqində olmalıdırlar.
        
Ümumiyyətlə isə bizim deputat həmkarım Vahid Əhmədovla birlikdə bir sıra mütəxəsssislərin də fikirlərini əlavə etməklə hazırladığımız Azərbaycanda maliyyə sabitliyi, maliyyə-bank sektorunun inkişafı, real sektorun maliyyə təminatının səmərəliliyinin artırılması, eləcə də manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına yönəlik təkliflər paketinin reallaşdırılması ona görə gecikir ki, banklar bu problemin maliyyə yükünün bütün ağırlığının dövlət tərəfindən çəkilməsini istəyir, aidiyyatı hökumət qurumları isə hesab edir ki, bu, bankla onun müştəriləri arasındakı problemdir və həll yollarını özləri tapmalıdır. Biz isə hesab edirik ki, bankların da, hökumət qurumlarının da mövqelərində müəyyən həqiqət payı olsa da, hər iki mövqe yarımçıq xarakter daşıyır və problemin həllinin uzanmasına xidmət edir. Ona görə də hələ 2015-ci ilin  22 dekabrında Mərkəzi Bankın sədri ilə görüşəndə biz risklərin bölüşdürülməsi variantını təklif etdik. Obyektivlik naminə xüsusi qeyd etmək yerinə düşər  ki, həmin görüşdə çox konstuktiv müzakirə oldu. Ona görə də müzakirə olunan məsələlərin xeyli hissəsi üzrə konstruktiv mövqe razılaşmaları alındı. Bu, bank sektorunun düşdüyü vəziyyətdən tez  çıxması üçün çox vacib idi. Amma çox təəssüf ki, məlum qurumlar parlamentlə hökumətin “manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına  yönəlik təkliflər”lə bağlı çox ciddi və rasional dialoqunu pozdu. Əgər bizim təkliflər də daxil olmaqla bu problemlə bağlı müxtəlif iqtisadçıların və ekspert qruplarının hökumətə ünvanlanan təklifləri əsasında optimal bir variant hazırlanıb, bu məsələnin həllinə yönəlik işlər zamanında reallaşdırlmağa başlasaydı və 5 min dollar qədər olan kreditlərin manat-dollar nisbətinin 1.05 manat məzənnəsi üzrə həlli baş tutsaydı, bu işə cəmi 250 milyon dollar vəsait yetərli idi. 

Təcrübə də təsdiq edir ki, bu məsələ sistem xarakterli olduğundan, ona birtərəfli yox, sistemli yanaşmaq lazımdır: fikrimizcə 1000(min) dollara qədər ümidsiz problemli kreditlərin bağlanmasının maliyyə təminatı bankların mənfəəti hesabaına olmalı, kredit borcu 5000 (beş min) dollara qədər olan vətəndaşlara ciddi güzəştlərin edilməsi və həmin səviyyədə olan borclarının 21 fevral devalvasiyası zamanı formalaşan məzənnə ilə, yəni 1,05 manat nisbətində ödənilməsi üçün zəruri olan 250 milyon dolların maliyyə yükünün bir hissəsini əhali, bir hissəsini banklar, digər hissəsinin yükünü isə dövlət çəkməlidir. Çünki dövlət dəstəyi olmadan bu problemin etibarlı həlli mümkünsüzdü. İri məbləğli borclara münasibərdə manatın dollara olan 21 fevral və 21 dekabr məzənnələri arasındakı məqbul göstəricini (məsələn,1,20-1,30 manat intervalında) əsas kimi götürüb, "dondurmaqla" borcların qaytarılmasına möhlət verilməsi, borcun faiz dərəcələrinin aşağı salınması, cərimə faizi hesablanmasının dayandırılması, manata çevrilməsi və sair bu kimi üsullardan istifadə edilməsi məqsədəuyğun olar. Bunun müqabilində ölkəmizdə həyata keçirilən “Təxirəsalınmaz Tədbirlər Paketi” çərçivəsində bank sektorunun sağlamlaşdırılması prosesində həm də vergi güzəştləri, birbaşa maliyyə yardımı və sair də daxil olmaqla dövlətin banklara dəstək proqramının da həyata keçirməsi yaxşı olar. Yalnız bu cür kompleks yanaşma və maraqların konfliktindən maraqların uzlaşdırılmasına aparan yolla bu məsələni yumşaltmaq olar.
        
Məlumdur ki, hazırda xarici valyutada olan kreditlərlə bağlı problemin bütün ağırlığı əhalinin üstündədir. Həmin kreditlərin manat-dollar nisbətində 1.55 manat və sair məzənnə ilə ilə yox, bizim təklif etdiyimiz 1.05 məznnə ilə qaytarılması variantı  baş tutsaydı, bu halda da banka borclarını 0,78 məzənnə ilə kredit alıb, 1.05 məznnə ilə qaytaranların hesabına həmin maliyyə yükünün bir hissəsi yenə də əhalinin üzərində qalırdı. Ona görə də risklərin bölüşdürülməsi variantında dövlət olsa-olsa 70  milyon dollarlıq bir maliyyə yükünü götürəcəkdi. Mərkəzi Bank və  əsas kommersiya banklarının da hərəsinə təqribən dövlətin götürdüyü qədər maliyyə yükü düşəcəkdi.
        
Təkliflər paketimizi aidiyyatı orqanlara göndərəndə müşayətedici məktubumuzda bildirmişdik ki, bu sahədəki islahatların gecikdirilməsi vəziyyəti daha da pisləşdirəcək. Təəssüf ki, belə də oldu. Zaman keçdikcə problemin həllinin maliyyə yükü də artacaq. Bununla yanaşı bir müddətdən sonra əhalinin indikindən daha çox hissəsinin öz börcunu hazırda banklardan xahiş etdiyi 1,05 məzənnəsi ilə belə qaytarmağa pulu və halı qalmayacaq. Belə şəraitdə əhali ilə yanaşı vəziyyəti ağırlaşan bankların sayı da artacaq. Ona görə də manatın devalvasiyası zamanı xarici valyutada olan borcların artmasının yaratdığı problemlərin yumşaldılması sahəsində zəruri olan tədbirləri özündə əks etdirən islahat paketi ölkədə həyata keçirilən iqtisadi islahatların mühüm tərkib hissəsi olmalıdır. Çünki banklar tərəfindən əhaliyə xarici valyutada verilmiş kreditlərlə bağlı yaranmış vəziyyətin gərginliyinin artan xətlə davam etməsi şəraitində bu problemin həllinin gecikdirilməsi həm dövlət, həm əhali, həm də banklar üçün çox ziyan gətirir. 
Yaranmış qeyri-müəyyənliklərlə bağlı əhali ilə yanaşı, bankların da xeyli hissəsi ağır duruma düşüb. Problemin həlli bundan sonra da uzansa, həmin uzanan zamana proporsional surətdə həm narazılıq artacaq, həm əhalinin, həm də bankların vəziyyəti daha da pisləşəcək. Bu isə bütövlükdə iqtisadiyyatımız üçün əlavə ciddi problemlər yaradacaq. Dollarla kredit borcları olanlara güzəştlərin edilməsi məsələsi nə qədər tez həll olunsa, bu  həm dövlət, həm banklar, həm də əhali üçün faydalı olar, narazılıq azalar, bankların işi yaxşılaşar və əhalinin banklara inamı artar və bu da iqtisadiyyata güclü təkan verər. Dollarla krediti olanların probleminin optimal  həlli bir sıra digər problemlərin də həllini yumşaldar. Ona görə də məsələnin həllinin sürətləndirilməsi  həm dövlət, həm banklar, həm də əhali üçün sərfəlidir.

Heroin komasına girdilər, körpələri ölümdən son anda xilas oldu - DƏHŞƏT...
Jirinovski: "Krım da, Qarabağ da, Abxaziya da, Dnestryanı da bizimdir..."
"Allahın verdiyi təbii sərvətləri mənimsəməyə cəhd etmək, bu gün Türkiyəyə qarşı aparılırsa..."
Tibb xidməti general-mayoru Dağlar Abdullayevin anım mərasimi keçirildi - FOTOLAR
Fernando Alonso Formula 1-ə vida edir - FOTOLAR
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
Nabranda ailəvi istirahət üçün kotec tipli kirayə evlər. Ətraflı məlumat üçün əlaqə nömrələri:

050 311 11 64, 055 681 11 64

N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
“Allahım, mən niyə yoxsulam” sualına Yaradan necə cavab verdi...?
Maraqlı
Dünyanın ən nadir quşu yerə endi - MARAQLI
Gündəm
“KTMT-ə üzv olsaq, qoşulmama hərəkatından çıxmalıyıq”
Maraqlı
Kim Kardaşyan onu məşhur edən dalının reklamından İrəvana nə qədər pul ayıracaq?
Maraqlı
Arıların daha bir qeyri-adi bacarığı aşkar edildi...
Həftənin ən çox oxunanları
Yaponların başqa planetdə yaşadığını sübut edən 30 heyrətamiz fakt - FOTOLAR
Suya tullanan Nigar Camalın sinəsi çöldə qaldı - VİDEO
“Hansısa ərəbin mənim şəhərimdə hoqqa çıxarmağa nə ixtiyarı var?!” - VİDEO
Ərdoğan Trampa QALİB GƏLDİ: dollar sürətlə düşür
“İstanbul təslim olarsa, nə Bakı qalar, nə Astana, nə Daşkənd, nə Aşqabad...” -Fikir savaşı
Bakıda "moyka"da biabırçılıq: qızı lüt soyundurub maşın yuduzdurdular – VİDEO
Şagirdlər kütləvi şəkildə dəfn olundular – Faciənin fotosu
Gənc müəllim əlini qadınlara vurmadığına görə işsiz qaldı - Rəzalət - FOTO
İsmayıllıda baş verən müəmmalı hadisə ufoloji cəhətdən araşdırılmalıdır - MARAQLI...
FHN generalının otellər şəbəkəsi üzə çıxdı - FOTO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə