Xəbər lenti
19/02/2018 [00:55]:
Ünlü sənətçi pərəstişkarlarını çılpaq fotosu ilə şoka saldı...
18/02/2018 [23:22]:
Qurbanov: "Nadir hallarda bu cür oyun izləyirik"
18/02/2018 [22:48]:
İstintaq Komitəsinin sədri 3 yaşlı Zəhranın ölümü ilə bağlı istintaqı şəxsi nəzarətinə götürdü
18/02/2018 [22:31]:
Xaçmazda baş verən qəzada ölənlərin sayı 3-ə çatdı
18/02/2018 [22:30]:
Şəmistan Əlizamanlı Afrin əməliyyatına dəstək verdi- MAHNI TÜRKİYƏDƏ GÜNDƏM OLDU (VİDEO)
18/02/2018 [22:14]:
Məşhur modelin evi hər kəsi heyran etdi - Nağıl kimi evdən FOTOLAR
18/02/2018 [21:59]:
Rusiyada ev yandı: 3 uşaq yanaraq öldü
18/02/2018 [21:56]:
Hamıya örnək olsun, ömrün, günün, həyatın...
18/02/2018 [21:35]:
Azərbaycan Avropada birinci oldu – YENİLƏNİB
18/02/2018 [21:29]:
Dağıstanda silahlı hücum nəticəsində ölənlərin sayı artıb - YENİLƏNİB
18/02/2018 [21:27]:
Antalyada FETÖ/PYD əməliyyatı: 12 nəfər saxlanıldı
18/02/2018 [21:15]:
Bakı metrosu yeni qatarlar alır
18/02/2018 [21:14]:
“Mübariz Barbi” həqarətə görə Britaniya ordusunu tərk etdi...
18/02/2018 [20:55]:
14 yaşlı qız dəm qazından öldü
18/02/2018 [20:39]:
Xaçmaz-Quba yolunda qəza - ölən və xəsarət alanlar var
18/02/2018 [20:34]:
"Yalnız ölkənin mərhəmətli və qayğıkeş prezidenti olduğuna görə ümidimizi üzməmişik..."
18/02/2018 [20:11]:
Pxençxanda Leninə görə rus azarkeşləri stadiondan qovdular...
18/02/2018 [20:04]:
Keçmiş millət vəkili vəfat etdi
18/02/2018 [20:03]:
Tramp: “FTB-nin başı mənə qarışıb, silahlının məktəbdə qətliam törədəcəyini görməyib...”
18/02/2018 [19:59]:
Telegram-ın yaradıcısı 850 milyon dollar investisiya cəlb etdi
18/02/2018 [19:25]:
Qadınları xoşbəxt etməyin YOLLARI
18/02/2018 [19:19]:
14 yaşlı məşhur Youtube ulduzu başından vuruldu - FOTOLAR
18/02/2018 [19:16]:
Moskvaya 48 rublla gedib, orada milyarder olan soydaşımızın hekayəsi
18/02/2018 [18:48]:
Vəkillər Kollegiyası yeni ünvana köçdü
18/02/2018 [18:46]:
Anası fotoşəkilini çəkərkən pilləkən boşluğundan aşağı düşdü - VİDEO
18/02/2018 [18:41]:
Netanyahu Zərifə: Bizi təhdid etməyin – VİDEO
18/02/2018 [18:39]:
İsveçdə 1 milyon insan kilsə üzvlüyündən imtina edib
18/02/2018 [18:31]:
Məhəmməd Peyğəmbərin(s) səhabəsinə aid nadir yazı tapıldı - FOTO
18/02/2018 [18:31]:
Dəhşət: Müəllim və şagirdi maşında sevişərkən yaxalandı - VİDEO
18/02/2018 [18:10]:
Nərgiz Paşayevanın qızı Bakıdakı məşhur kinoteatrı TƏNQİD ETDİ
18/02/2018 [17:30]:
Azərbaycanın qadın güləşçisi beynəlxalq turnirdə gümüş medal qazandı
18/02/2018 [17:26]:
İlham Əliyev Ruhaniyə başsağlığı verdi
18/02/2018 [17:21]:
Rusiyada yanğında ölən azərbaycanlıların sayı beşə çatdı
18/02/2018 [17:17]:
Salyanda ağır yol qəzası: 2 ölü, 2 yaralı var
18/02/2018 [17:13]:
"Onlar "New York Times"ın jurnalistlərindən fərqli olaraq kişilik və dəyanət nümayiş etdirdilər"
18/02/2018 [16:03]:
"Artıq bu işə partiyanın yüzlərlə üzvü cəlb edilib" - BAXCP-də növbədənkənar canlanma...
18/02/2018 [15:58]:
Milli hərəkatdan korrupsiyaya qədər uzanan yol!
18/02/2018 [15:34]:
Rusiyada atom elektrik stansiyasında transformator yandı
18/02/2018 [15:27]:
Laçında Seyid məzarı salamat qalıb!..- Ermənilər də Peyğəmbər(s) nəslindən qorxurlar...(Video)
18/02/2018 [15:23]:
Boyunbağı düzəltmək üçün barmağını kəsdi - FOTO
18/02/2018 [15:19]:
Yüksəkliyi 4 metrə qədər çatır, görənlər heyrətə gəlir - FOTO
18/02/2018 [14:56]:
Ayaqları olmadığına görə valideynləri onda imtina etmişdi, indi dünya çempionudur- FOTOLAR
18/02/2018 [14:53]:
TDY “Beynəlxalq Trans-Xəzər Nəqliyyat Marşrutu” Assosiasiyasına daimi üzv seçildi - FOTOLAR
18/02/2018 [14:49]:
"Sportinq" rəhbərliyi klub işçilərinə TV-yə baxmağı qadağan etdi
18/02/2018 [14:47]:
Venesualada hərbi təlimlər keçiriləcək
18/02/2018 [14:47]:
Azərbaycan Estoniyanın şərq bazarlarına çıxışına kömək edə bilər
18/02/2018 [14:37]:
“Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu regiona yeni dinamika gətirib”
18/02/2018 [14:22]:
Əfv sərəncamının verilmə vaxtı DƏYİŞDİRİLƏ BİLƏR
18/02/2018 [14:11]:
Lavrov Azərbaycanı Rusiyadan ayırmaq cəhdlərindən danışdı
18/02/2018 [14:07]:
“Ən qorxduğumuz şey “kupalnik”də görüntülənməkdir” - Sevil-Sevinc bacıları
18/02/2018 [14:01]:
İrandakı qəzada Azərbaycan vətəndaşları olub? - XİN-dən açıqlama
18/02/2018 [13:42]:
Qənirə Paşayeva Uludağ Universitetində Xocalı soyqırımı ilə bağlı konfrans verdi
18/02/2018 [13:36]:
Bakının bu yollarında sürət həddi endirildi
18/02/2018 [13:27]:
“Təhqirin ən pis variantlarını futbolçuya demək olmaz” - Sadiqov
18/02/2018 [13:24]:
Bakıda qadını niyə tikə-tikə doğrayıb zibilliyə atdılar? - Səbəb məlum oldu
18/02/2018 [12:56]:
Azərbaycanda banklar 11 milyard manatdan artıq kredit verib
18/02/2018 [12:37]:
“Qarabağ” “Səbail”ə, “Kəpəz” “Keşlə”yə qarşı
18/02/2018 [12:17]:
General Həsən Firuzabadi: “Kərtənkələlər bizə qarşı casusluq edib”
18/02/2018 [12:15]:
Almaniya dünya üçün ən böyük təhdidi açıqladı
18/02/2018 [12:11]:
İranda təyyarə qəzası: 66 ölü – YENİLƏNİB
18/02/2018 [11:35]:
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı
18/02/2018 [11:34]:
Lənkəranskinin “ştatlı” killeri “Axsaq Nazim” kim olub?- İstintaq materialları...(FOTO)
18/02/2018 [11:28]:
Türk ordusunun zərbəsi: 1614 meyit...
18/02/2018 [11:25]:
Rusiyada hədiyyə qazanmaq istəyən kişi dirəkdən yıxıldı – VİDEO
18/02/2018 [11:13]:
İsrail Qəzza zolağına aviazərbələr endirib
18/02/2018 [11:00]:
Tramp Federal Təhqiqatlar Bürosunu ittiham etdi
18/02/2018 [10:53]:
Gürcüstanı gücləndirəcəyik - ABŞ
18/02/2018 [10:47]:
Salyanda dəhşətli yol qəzası - 2 ölü, 2 yaralı+ Fotolar
18/02/2018 [10:34]:
Gədəbəydə 20 yaşlı qadın dərmandan zəhərləndi
18/02/2018 [10:19]:
Rusiyada hədiyyə qazanmaq istəyən kişi dirəkdən yıxıldı – VİDEO
18/02/2018 [10:10]:
“Mercedes”, “BMW”, “Porsche”, “Range Rover” avtomobillərinin bazarda payı azalıb - SƏBƏB
18/02/2018 [10:06]:
Ukrayna Rusiya ilə danışıqların şərtini açıqladı
18/02/2018 [09:59]:
Azərbaycanlı aktyor vəfat etdi
18/02/2018 [09:59]:
“Özümüzü alçalmış kimi hiss etdik” - Samir Abbasov
18/02/2018 [09:54]:
Kürdə suyun səviyyəsi artıb
18/02/2018 [09:52]:
Pentaqon rəhbəri Gürcüstanın baş naziri ilə regional təhlükəsizliyi müzakirə edib
18/02/2018 [09:48]:
Tövlə yandı, 5 baş heyvan tələf oldu
18/02/2018 [09:44]:
Hollivud ulduzları İslam məbədində diz çökdü... - Fotolar
18/02/2018 [09:40]:
Sarkisyan Azərbaycan dilində danışdı: "Haralısan..."
18/02/2018 [01:36]:
Taylandda quyuya düşmüş bala fili belə xilas etdilər - VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
02/11/2016 [23:47] - İqtisadiyyat - ( 6138 dəfə baxılıb)

"Dövlət dəstəyi olmadan bu problemin etibarlı həlli mümkünsüzdür..."

Əli Məsimli: ”...hədəf fərd yox, problemin özü olmalıdır...”













Tanınmış iqtisadçı ekspert, İqtisadi və Sosial İnnovasiyalar İnstitutunun rəhbəri, millət vəkili Əli Məsimli Moderator.az saytında ölkənin bank sektorunun acınacaqlı durumu ilə bağlı getmiş təhlili yazıya (moderator.az/news/157132.html) münasibət bildirib, olduqca faydalı təkliflərini bir daha bu sahədəki böhranın aradan qaldırımasına məsul olan səlahiyyət sahiblərinin diqqətinə çatdırıb:

"Moderator.az saytının 2 noyabr tarixli sayında çıxan “Rüfət Aslanlının xalqla birgə yeməkdən boyun qaçırdığı "acı meyvələr"in FƏSADI...” adlı yazıya  baxdım. Həmin yazıda həm də bizim deputat həmkarım Vahid Əhmədovla birlikdə hazırladığımız “manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına yönəlik təkliflər”imizdən söhbət getdiyindən, bəzi məqamlara münasibət bildirmək istərdik.
       
Hər şeydən əvvəl vurğulamaq istərdik ki, sözügedən yazıda müəllifin qabartdığı bir vacib məqama xüsusilə şərik çıxırıq ki, “kimsə burada Rüfət Aslanlını hədəfə gətirmək fikrində deyil”.  Bəli, bu, heç lazım da deyil. Fikrimizcə, manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınması məsələsi sistem məsələsidir və sistemli də yanaşma tələb edir. Bu baxımdan belə məsələlərdə hədəf - fərd yox, problemin özü olmalıdır. Ona görə də bu yazı təkcə Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının yox, digər aidiyyatı qurumların səlahiyyətlilərinin də fikirləşməsi üçün zəngin material verən yazıdır. 
        
Təbii ki, hər bir qurumun öz səlahiyyət və vəzifələri var və həmin səlahiyyətlərdən dolğun şəkildə istifadə edib vəzifələrini də vaxtında və keyfiyyətlə yerin yetirməlidir. Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının vəzifəsi maliyyə bazarının səmərəli fəaliyyətini təmin etməkdir. Bundan ötrü digər şərtlərlə yanaşı həm də vacib məsələ bank sisteminə nəzarətin effektli mexanizmini qurmaq, bu sahədəki  çoxlarının qanunsuz əməllərinin qarşısını almaq, ciddi problemləri aradan qaldırmaqdır. Hələlik görünən budur ki, Palata bu yöndə öz fəaliyyətinə əlavə müsbət dinamizm verməli və  əhalinin maraqları ilə bilavasitə bağlı olan fəaliyyətini  ictimaiyyət üçün hiss edilən etməlidir. Bununla belə manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına  yönəlik  səmərəli fəaliyyət məsələsi Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası ilə yanaşı, Maliyyə Sabitliyi Şurasının, hökumətin iqtisadi blokunun bilavasitə əsas vəzifələrindən biri və görməsi vacib olan işlərdəndir. Ona görə də aidiyyatı qurumlar bu həqiqətin fərqində olmalıdırlar.
        
Ümumiyyətlə isə bizim deputat həmkarım Vahid Əhmədovla birlikdə bir sıra mütəxəsssislərin də fikirlərini əlavə etməklə hazırladığımız Azərbaycanda maliyyə sabitliyi, maliyyə-bank sektorunun inkişafı, real sektorun maliyyə təminatının səmərəliliyinin artırılması, eləcə də manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına yönəlik təkliflər paketinin reallaşdırılması ona görə gecikir ki, banklar bu problemin maliyyə yükünün bütün ağırlığının dövlət tərəfindən çəkilməsini istəyir, aidiyyatı hökumət qurumları isə hesab edir ki, bu, bankla onun müştəriləri arasındakı problemdir və həll yollarını özləri tapmalıdır. Biz isə hesab edirik ki, bankların da, hökumət qurumlarının da mövqelərində müəyyən həqiqət payı olsa da, hər iki mövqe yarımçıq xarakter daşıyır və problemin həllinin uzanmasına xidmət edir. Ona görə də hələ 2015-ci ilin  22 dekabrında Mərkəzi Bankın sədri ilə görüşəndə biz risklərin bölüşdürülməsi variantını təklif etdik. Obyektivlik naminə xüsusi qeyd etmək yerinə düşər  ki, həmin görüşdə çox konstuktiv müzakirə oldu. Ona görə də müzakirə olunan məsələlərin xeyli hissəsi üzrə konstruktiv mövqe razılaşmaları alındı. Bu, bank sektorunun düşdüyü vəziyyətdən tez  çıxması üçün çox vacib idi. Amma çox təəssüf ki, məlum qurumlar parlamentlə hökumətin “manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına  yönəlik təkliflər”lə bağlı çox ciddi və rasional dialoqunu pozdu. Əgər bizim təkliflər də daxil olmaqla bu problemlə bağlı müxtəlif iqtisadçıların və ekspert qruplarının hökumətə ünvanlanan təklifləri əsasında optimal bir variant hazırlanıb, bu məsələnin həllinə yönəlik işlər zamanında reallaşdırlmağa başlasaydı və 5 min dollar qədər olan kreditlərin manat-dollar nisbətinin 1.05 manat məzənnəsi üzrə həlli baş tutsaydı, bu işə cəmi 250 milyon dollar vəsait yetərli idi. 

Təcrübə də təsdiq edir ki, bu məsələ sistem xarakterli olduğundan, ona birtərəfli yox, sistemli yanaşmaq lazımdır: fikrimizcə 1000(min) dollara qədər ümidsiz problemli kreditlərin bağlanmasının maliyyə təminatı bankların mənfəəti hesabaına olmalı, kredit borcu 5000 (beş min) dollara qədər olan vətəndaşlara ciddi güzəştlərin edilməsi və həmin səviyyədə olan borclarının 21 fevral devalvasiyası zamanı formalaşan məzənnə ilə, yəni 1,05 manat nisbətində ödənilməsi üçün zəruri olan 250 milyon dolların maliyyə yükünün bir hissəsini əhali, bir hissəsini banklar, digər hissəsinin yükünü isə dövlət çəkməlidir. Çünki dövlət dəstəyi olmadan bu problemin etibarlı həlli mümkünsüzdü. İri məbləğli borclara münasibərdə manatın dollara olan 21 fevral və 21 dekabr məzənnələri arasındakı məqbul göstəricini (məsələn,1,20-1,30 manat intervalında) əsas kimi götürüb, "dondurmaqla" borcların qaytarılmasına möhlət verilməsi, borcun faiz dərəcələrinin aşağı salınması, cərimə faizi hesablanmasının dayandırılması, manata çevrilməsi və sair bu kimi üsullardan istifadə edilməsi məqsədəuyğun olar. Bunun müqabilində ölkəmizdə həyata keçirilən “Təxirəsalınmaz Tədbirlər Paketi” çərçivəsində bank sektorunun sağlamlaşdırılması prosesində həm də vergi güzəştləri, birbaşa maliyyə yardımı və sair də daxil olmaqla dövlətin banklara dəstək proqramının da həyata keçirməsi yaxşı olar. Yalnız bu cür kompleks yanaşma və maraqların konfliktindən maraqların uzlaşdırılmasına aparan yolla bu məsələni yumşaltmaq olar.
        
Məlumdur ki, hazırda xarici valyutada olan kreditlərlə bağlı problemin bütün ağırlığı əhalinin üstündədir. Həmin kreditlərin manat-dollar nisbətində 1.55 manat və sair məzənnə ilə ilə yox, bizim təklif etdiyimiz 1.05 məznnə ilə qaytarılması variantı  baş tutsaydı, bu halda da banka borclarını 0,78 məzənnə ilə kredit alıb, 1.05 məznnə ilə qaytaranların hesabına həmin maliyyə yükünün bir hissəsi yenə də əhalinin üzərində qalırdı. Ona görə də risklərin bölüşdürülməsi variantında dövlət olsa-olsa 70  milyon dollarlıq bir maliyyə yükünü götürəcəkdi. Mərkəzi Bank və  əsas kommersiya banklarının da hərəsinə təqribən dövlətin götürdüyü qədər maliyyə yükü düşəcəkdi.
        
Təkliflər paketimizi aidiyyatı orqanlara göndərəndə müşayətedici məktubumuzda bildirmişdik ki, bu sahədəki islahatların gecikdirilməsi vəziyyəti daha da pisləşdirəcək. Təəssüf ki, belə də oldu. Zaman keçdikcə problemin həllinin maliyyə yükü də artacaq. Bununla yanaşı bir müddətdən sonra əhalinin indikindən daha çox hissəsinin öz börcunu hazırda banklardan xahiş etdiyi 1,05 məzənnəsi ilə belə qaytarmağa pulu və halı qalmayacaq. Belə şəraitdə əhali ilə yanaşı vəziyyəti ağırlaşan bankların sayı da artacaq. Ona görə də manatın devalvasiyası zamanı xarici valyutada olan borcların artmasının yaratdığı problemlərin yumşaldılması sahəsində zəruri olan tədbirləri özündə əks etdirən islahat paketi ölkədə həyata keçirilən iqtisadi islahatların mühüm tərkib hissəsi olmalıdır. Çünki banklar tərəfindən əhaliyə xarici valyutada verilmiş kreditlərlə bağlı yaranmış vəziyyətin gərginliyinin artan xətlə davam etməsi şəraitində bu problemin həllinin gecikdirilməsi həm dövlət, həm əhali, həm də banklar üçün çox ziyan gətirir. 
Yaranmış qeyri-müəyyənliklərlə bağlı əhali ilə yanaşı, bankların da xeyli hissəsi ağır duruma düşüb. Problemin həlli bundan sonra da uzansa, həmin uzanan zamana proporsional surətdə həm narazılıq artacaq, həm əhalinin, həm də bankların vəziyyəti daha da pisləşəcək. Bu isə bütövlükdə iqtisadiyyatımız üçün əlavə ciddi problemlər yaradacaq. Dollarla kredit borcları olanlara güzəştlərin edilməsi məsələsi nə qədər tez həll olunsa, bu  həm dövlət, həm banklar, həm də əhali üçün faydalı olar, narazılıq azalar, bankların işi yaxşılaşar və əhalinin banklara inamı artar və bu da iqtisadiyyata güclü təkan verər. Dollarla krediti olanların probleminin optimal  həlli bir sıra digər problemlərin də həllini yumşaldar. Ona görə də məsələnin həllinin sürətləndirilməsi  həm dövlət, həm banklar, həm də əhali üçün sərfəlidir.

Ünlü sənətçi pərəstişkarlarını çılpaq fotosu ilə şoka saldı...
Antalyada FETÖ/PYD əməliyyatı: 12 nəfər saxlanıldı
İsveçdə 1 milyon insan kilsə üzvlüyündən imtina edib
"Sportinq" rəhbərliyi klub işçilərinə TV-yə baxmağı qadağan etdi
“Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu regiona yeni dinamika gətirib”
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Yalnız ölkənin mərhəmətli və qayğıkeş prezidenti olduğuna görə ümidimizi üzməmişik..."
Dünya
Anası fotoşəkilini çəkərkən pilləkən boşluğundan aşağı düşdü - VİDEO
Hadisə
Dəhşət: Müəllim və şagirdi maşında sevişərkən yaxalandı - VİDEO
Cəmiyyət
Nərgiz Paşayevanın qızı Bakıdakı məşhur kinoteatrı TƏNQİD ETDİ
Dünya
Boyunbağı düzəltmək üçün barmağını kəsdi - FOTO
Həftənin ən çox oxunanları
ABŞ ordusunun rus əsgərlərini darmadağın etdiyinin görüntüləri yayıldı - ŞOK VİDEO
Talışinski Bakıya zəng vuraraq Rövşənin həbs edilməsini istəyir - Lənkəranskiyə qənim kəsilmiş qadın
Azərbaycandan qaz istəyən ölkənin prezidenti İrəvanda “SOYQIRIM” ABİDƏSİNƏ BAŞ ƏYDİ - FOTO
"And olsun Allaha, əgər kürd olsaydım, kürdlüyümlə fəxr edərdim, amma...”
"Türkiyə hər tərəfdən onu udacaq bir çəmbərin icindədir!" - "Gecikmək fəlakətə bərabərdi..."
İsrailin müdafiə naziri erməni deputatları NOKAUT ETDİ: "Qarabağı...”
Baş prokuror: “Araşdırın, məmurlar Xəzərin sahilində bu villaları hansı pulla tikiblər...”
Mehriban Əliyevanın namizədliyinin irəli sürülməsinə növbəti təşəbbüs...- BU DƏFƏ ŞƏKİDƏN GƏLDİ
Lütlənən qız-gəlinlərimizlə fəxr etməliyikmi?..
Bir qadın eyni vaxtda 3-4 kişi ilə yaşasa?...- Uşaqların atası kim olacaq?!.
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin