Xəbər lenti
14/12/2017 [01:16]:
FED: 2018-сi ildə uçot dərəcəsi daha üç dəfə artırılacaq
14/12/2017 [01:07]:
“Qoca”nın qaçışına görə həbs olunan qarovul rəisindən – ETİRAF
14/12/2017 [01:00]:
"Bir gün Xudu Məmmədov, Nurəddin Rzayev və Bəxtiyar Vahabzadə Kəlbəcərə gedirlər..."
14/12/2017 [00:55]:
Xudu Məmmədov haqqında bilmədiklərimiz- Elmi, milli irsi, "Xudu-naxış" klubu
14/12/2017 [00:40]:
Nigeriyada Azərbaycanın Dostları Təşkilatının təqdimatı keçirildi - FOTO+VİDEO
14/12/2017 [00:33]:
Tağıyevin yadigarları dağılmaq üzrədir- Araşdırmaçıdan müraciət
14/12/2017 [00:30]:
Tarix İnstitutu 2017-ci ildə: 58 kitab, 275 məqalə...
14/12/2017 [00:30]:
“Real” klublararası dünya çempionatının finalında
14/12/2017 [00:25]:
Ayaqlarını itirsə də kəndə köçərək öz əlləriylə ev tikdi - FOTOLAR
14/12/2017 [00:06]:
Bürclər – 14 DEKABR
13/12/2017 [23:54]:
Göldə balıq tuturdu, “tok” vurub öldürdü
13/12/2017 [23:45]:
"Əgər Ermənistan Türkiyənin şərtlərini qəbul etsəydi, bir qədər nəfəs ala bilərdi"
13/12/2017 [23:45]:
Çinlilər “iPhone X” modelinin kopyasını hazırladılar
13/12/2017 [23:36]:
Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ
13/12/2017 [23:28]:
Saçlar stresdən ağarırmı?
13/12/2017 [23:19]:
On gün hamamdan çıxa bilməyən qadın öldü
13/12/2017 [23:16]:
“Nar bağı” filmi daha bir beynəlxalq mükafatı qazandı- FOTOLAR
13/12/2017 [23:13]:
FED uçot dərəcəsini artırdı
13/12/2017 [23:08]:
Generalın həbs olunan bacısı oğlundan etiraf - “…Məhbuslar qaça bilməzdilər”
13/12/2017 [22:57]:
Prezidentin Türkiyə səfəri başa çatdı
13/12/2017 [22:52]:
Azərbaycanda 5 nazir vəzifədən azad edilib SİYAHI
13/12/2017 [22:45]:
Nüşabə Ələsgərlinin biznesi iflasa uğradı: "Marketlərim, gözəllik salonlarım bağlandı"
13/12/2017 [22:41]:
“Grand Hospital”da ölən qızın atası: Həkim bizimlə üz-üzə gəlməkdən qaçır
13/12/2017 [22:36]:
Azərbaycanda yaradılan ilk aptek hələ də işləyir – 170 yaşı var – VİDEO
13/12/2017 [22:33]:
Siqaret çəkmək insanın cəlbediciliyini azaldır - ARAŞDIRMA...
13/12/2017 [22:24]:
Ermənilər Əliyar Əliyevin kəndində yeni məktəb tikdi - “KarabakhTV” - FOTO
13/12/2017 [22:16]:
Azərbaycanda dəhşətli hadisə - Kişi evində yanaraq öldü
13/12/2017 [22:15]:
Kanada Ukraynaya letal silah verəcək
13/12/2017 [22:10]:
Fələstin İsraillə əldə edilmiş razılaşmalardan imtina edə bilər
13/12/2017 [22:07]:
Məşhur astroloqdan 2018-ci il üçün dəhşətli proqnozlar
13/12/2017 [22:01]:
Səidə Dadaşova: "Zuhal Topalın özü həyasızın biridi"
13/12/2017 [21:30]:
Argentinada polis futbolçuları güllələdi – VİDEO
13/12/2017 [21:28]:
Qobustanda qədim dövrə aid qəbir daşları aşkarlanıb – VİDEO
13/12/2017 [21:26]:
Hansı plomblar dişlər üçün təhlükəsizdir? - Tanınmış stomatoloqdan tövsiyyə...
13/12/2017 [20:52]:
"Azərbaycanın Orta Şərqdəki münaqişələrə tərəf kimi sürüklənməsi doğru deyil"
13/12/2017 [20:35]:
Qənirə Paşayeva jurnalistlərə səsləndi - "Hamısının gözündə kədər, acı, üzüntü..."
13/12/2017 [20:30]:
“İslamı düzgün tətbiq etsək, “oğru” aləminə ehtiyac yaranmaz...” - Hacı Əbdül...
13/12/2017 [20:28]:
Ölkəyə gətirilən külli miqdarda partlayıcı oyuncaq götürüldü
13/12/2017 [20:10]:
"Bu, gələcəkdə regionda Rusiyasız heç bir məsələnin həllini tapmayacağı anlamına gəlir"
13/12/2017 [20:09]:
Cocuq Mərcanlıda mina tapıldı
13/12/2017 [19:57]:
ANS-in keçmiş əməkdaşı həbs edildi - 200 min dollar “atıb”
13/12/2017 [19:35]:
Lütfi Zadənin xəbərsiz olduğumuz böyük elmi nəzəriyyələri- İlk dəfə Rafiq Əliyevin təqdimatında-MÜSAHİBƏ
13/12/2017 [19:23]:
Diqqətli olun: "Zəhərlənməyə səbəb olan dərmanlar var" – SİYAHI
13/12/2017 [19:21]:
Bakıda məhbusun ölməsinin səbəbi məlum oldu
13/12/2017 [19:20]:
Roma Papası “WhatsApp”dan istifadə edir?
13/12/2017 [19:18]:
İlham Əliyev: "Məscidlərimizi dağıdan Ermənistan müsəlman ölkələrinin dostu ola bilməz"
13/12/2017 [19:13]:
İstanbul toplantısında sürpriz qonaq - Fotolar
13/12/2017 [18:47]:
“Qüdsün sahibsiz olmadığını bütün dünyaya göstərdik” - Ərdoğan
13/12/2017 [18:34]:
ADNSU-da “Azİİ Məzunları” İB təsis olundu
13/12/2017 [18:15]:
Prezident Keniya liderini təbrik etdi
13/12/2017 [18:14]:
“İcra başçısı mənə niyə “sən öl” deyirdi?”
13/12/2017 [18:13]:
Ermənistandan gözlənilməz addım - Sürix protokollarını ləğv edir
13/12/2017 [18:08]:
İstanbulda Qüdslə bağlı tarixi qərar - Fələstinin paytaxtı elan edildi
13/12/2017 [17:30]:
Oliqarx Məmişov Kərimova görə hiddətləndi : “Onu cinayətkar kimi tutublar...”
13/12/2017 [17:25]:
ADU-da yeni layihə həyata keçirilir -“Bir günlük xəlifə”
13/12/2017 [17:19]:
Prokuror Gündüz Məmmədov Kremlin sevimlisini “hərbi cinayətkar” adlandırdı
13/12/2017 [17:17]:
"Hakimə dedim ki, güllələnməyə hazıram" - 6 tələbənin həyatına son qoyan sürücü
13/12/2017 [17:07]:
“Həyat kişi üzərində qurulmayıb, qadınlar deyir ki, boşandımsa...”
13/12/2017 [17:00]:
"ABŞ Qüdslə bağlı qərarına yenidən baxmalıdır" -İlham Əliyev
13/12/2017 [16:59]:
Həbsdə qalan Fədayə Laçın: "Bir uşağım var, anam da xəstədir"
13/12/2017 [16:50]:
Moldovanın Dövlət İnformasiya Agentliyində Heydər Əliyevlə əlaqədar məqalə dərc olundu
13/12/2017 [16:43]:
Bakıda qəza: Prospekt iflic oldu – FOTO
13/12/2017 [16:38]:
Məişət zorakılığından zərər çəkmiş şəxslərə göstərilən sosial xidmətlərə baxış oldu
13/12/2017 [16:38]:
Almaniya yığmasına veriləcək mükafatlar açıqlandı
13/12/2017 [16:32]:
Dövlət orqanları müsabiqəyə 1444 vakant vəzifə təqdim etdi
13/12/2017 [16:24]:
“Rəşad bu təyinatlara razı deyildi” - Qurban Qurbanov
13/12/2017 [16:18]:
“Qarabağ Harayı”nın finalçıları məlum oldu
13/12/2017 [16:13]:
Göygöldə yaşlı kişi dəm qazından öldü
13/12/2017 [16:01]:
Arif Rəhimzadə təkzib etdi: “O vəzifəyə qoyulan şəxs mənim oğlum deyil”
13/12/2017 [15:58]:
Əlavə pul qazanmaq istəyən müəllimlərə – ŞAD XƏBƏR
13/12/2017 [15:57]:
Fazil Məmmədovun ətrafında yeni hadisələr başlayıb...
13/12/2017 [15:55]:
Millət vəkili İraqın tanınmış aydınları, yazar, şair, KİV və QHT təmsilçiləri ilə görüşdü
13/12/2017 [15:47]:
Məleykə Abbaszadə: "Dövlət İmtahan Mərkəzi “sosial lift” funksiyasını yerinə yetirir"
13/12/2017 [15:43]:
“Müəyyən nazirliklər İcra hakimiyyətlərinə “krışalıq” edir” -Vahid Əhmədovdan etiraz
13/12/2017 [15:30]:
AMEA-nın iki institutuna direktor seçildi
13/12/2017 [15:27]:
Kreml: "Ərdoğan və Rusiyanın Qüdslə bağlı mövqeyi üst-üstə düşmür"
13/12/2017 [15:22]:
Milli Qəhrəman Əliyar Əliyevin xatirə lövhəsinin açılışı oldu
13/12/2017 [15:19]:
Borca görə uşaq ağçalarının işığını kəsdilər
13/12/2017 [15:14]:
10 günə 32 nəfər öldü - Ölkədə “yol terroru” davam edir
13/12/2017 [15:04]:
"Bazarstore"da bədbəxt hadisə
Bütün arxiv bir sırada
02/11/2016 [23:47] - İqtisadiyyat - ( 6115 dəfə baxılıb)

"Dövlət dəstəyi olmadan bu problemin etibarlı həlli mümkünsüzdür..."

Əli Məsimli: ”...hədəf fərd yox, problemin özü olmalıdır...”













Tanınmış iqtisadçı ekspert, İqtisadi və Sosial İnnovasiyalar İnstitutunun rəhbəri, millət vəkili Əli Məsimli Moderator.az saytında ölkənin bank sektorunun acınacaqlı durumu ilə bağlı getmiş təhlili yazıya (moderator.az/news/157132.html) münasibət bildirib, olduqca faydalı təkliflərini bir daha bu sahədəki böhranın aradan qaldırımasına məsul olan səlahiyyət sahiblərinin diqqətinə çatdırıb:

"Moderator.az saytının 2 noyabr tarixli sayında çıxan “Rüfət Aslanlının xalqla birgə yeməkdən boyun qaçırdığı "acı meyvələr"in FƏSADI...” adlı yazıya  baxdım. Həmin yazıda həm də bizim deputat həmkarım Vahid Əhmədovla birlikdə hazırladığımız “manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına yönəlik təkliflər”imizdən söhbət getdiyindən, bəzi məqamlara münasibət bildirmək istərdik.
       
Hər şeydən əvvəl vurğulamaq istərdik ki, sözügedən yazıda müəllifin qabartdığı bir vacib məqama xüsusilə şərik çıxırıq ki, “kimsə burada Rüfət Aslanlını hədəfə gətirmək fikrində deyil”.  Bəli, bu, heç lazım da deyil. Fikrimizcə, manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınması məsələsi sistem məsələsidir və sistemli də yanaşma tələb edir. Bu baxımdan belə məsələlərdə hədəf - fərd yox, problemin özü olmalıdır. Ona görə də bu yazı təkcə Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının yox, digər aidiyyatı qurumların səlahiyyətlilərinin də fikirləşməsi üçün zəngin material verən yazıdır. 
        
Təbii ki, hər bir qurumun öz səlahiyyət və vəzifələri var və həmin səlahiyyətlərdən dolğun şəkildə istifadə edib vəzifələrini də vaxtında və keyfiyyətlə yerin yetirməlidir. Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının vəzifəsi maliyyə bazarının səmərəli fəaliyyətini təmin etməkdir. Bundan ötrü digər şərtlərlə yanaşı həm də vacib məsələ bank sisteminə nəzarətin effektli mexanizmini qurmaq, bu sahədəki  çoxlarının qanunsuz əməllərinin qarşısını almaq, ciddi problemləri aradan qaldırmaqdır. Hələlik görünən budur ki, Palata bu yöndə öz fəaliyyətinə əlavə müsbət dinamizm verməli və  əhalinin maraqları ilə bilavasitə bağlı olan fəaliyyətini  ictimaiyyət üçün hiss edilən etməlidir. Bununla belə manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına  yönəlik  səmərəli fəaliyyət məsələsi Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası ilə yanaşı, Maliyyə Sabitliyi Şurasının, hökumətin iqtisadi blokunun bilavasitə əsas vəzifələrindən biri və görməsi vacib olan işlərdəndir. Ona görə də aidiyyatı qurumlar bu həqiqətin fərqində olmalıdırlar.
        
Ümumiyyətlə isə bizim deputat həmkarım Vahid Əhmədovla birlikdə bir sıra mütəxəsssislərin də fikirlərini əlavə etməklə hazırladığımız Azərbaycanda maliyyə sabitliyi, maliyyə-bank sektorunun inkişafı, real sektorun maliyyə təminatının səmərəliliyinin artırılması, eləcə də manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına yönəlik təkliflər paketinin reallaşdırılması ona görə gecikir ki, banklar bu problemin maliyyə yükünün bütün ağırlığının dövlət tərəfindən çəkilməsini istəyir, aidiyyatı hökumət qurumları isə hesab edir ki, bu, bankla onun müştəriləri arasındakı problemdir və həll yollarını özləri tapmalıdır. Biz isə hesab edirik ki, bankların da, hökumət qurumlarının da mövqelərində müəyyən həqiqət payı olsa da, hər iki mövqe yarımçıq xarakter daşıyır və problemin həllinin uzanmasına xidmət edir. Ona görə də hələ 2015-ci ilin  22 dekabrında Mərkəzi Bankın sədri ilə görüşəndə biz risklərin bölüşdürülməsi variantını təklif etdik. Obyektivlik naminə xüsusi qeyd etmək yerinə düşər  ki, həmin görüşdə çox konstuktiv müzakirə oldu. Ona görə də müzakirə olunan məsələlərin xeyli hissəsi üzrə konstruktiv mövqe razılaşmaları alındı. Bu, bank sektorunun düşdüyü vəziyyətdən tez  çıxması üçün çox vacib idi. Amma çox təəssüf ki, məlum qurumlar parlamentlə hökumətin “manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına  yönəlik təkliflər”lə bağlı çox ciddi və rasional dialoqunu pozdu. Əgər bizim təkliflər də daxil olmaqla bu problemlə bağlı müxtəlif iqtisadçıların və ekspert qruplarının hökumətə ünvanlanan təklifləri əsasında optimal bir variant hazırlanıb, bu məsələnin həllinə yönəlik işlər zamanında reallaşdırlmağa başlasaydı və 5 min dollar qədər olan kreditlərin manat-dollar nisbətinin 1.05 manat məzənnəsi üzrə həlli baş tutsaydı, bu işə cəmi 250 milyon dollar vəsait yetərli idi. 

Təcrübə də təsdiq edir ki, bu məsələ sistem xarakterli olduğundan, ona birtərəfli yox, sistemli yanaşmaq lazımdır: fikrimizcə 1000(min) dollara qədər ümidsiz problemli kreditlərin bağlanmasının maliyyə təminatı bankların mənfəəti hesabaına olmalı, kredit borcu 5000 (beş min) dollara qədər olan vətəndaşlara ciddi güzəştlərin edilməsi və həmin səviyyədə olan borclarının 21 fevral devalvasiyası zamanı formalaşan məzənnə ilə, yəni 1,05 manat nisbətində ödənilməsi üçün zəruri olan 250 milyon dolların maliyyə yükünün bir hissəsini əhali, bir hissəsini banklar, digər hissəsinin yükünü isə dövlət çəkməlidir. Çünki dövlət dəstəyi olmadan bu problemin etibarlı həlli mümkünsüzdü. İri məbləğli borclara münasibərdə manatın dollara olan 21 fevral və 21 dekabr məzənnələri arasındakı məqbul göstəricini (məsələn,1,20-1,30 manat intervalında) əsas kimi götürüb, "dondurmaqla" borcların qaytarılmasına möhlət verilməsi, borcun faiz dərəcələrinin aşağı salınması, cərimə faizi hesablanmasının dayandırılması, manata çevrilməsi və sair bu kimi üsullardan istifadə edilməsi məqsədəuyğun olar. Bunun müqabilində ölkəmizdə həyata keçirilən “Təxirəsalınmaz Tədbirlər Paketi” çərçivəsində bank sektorunun sağlamlaşdırılması prosesində həm də vergi güzəştləri, birbaşa maliyyə yardımı və sair də daxil olmaqla dövlətin banklara dəstək proqramının da həyata keçirməsi yaxşı olar. Yalnız bu cür kompleks yanaşma və maraqların konfliktindən maraqların uzlaşdırılmasına aparan yolla bu məsələni yumşaltmaq olar.
        
Məlumdur ki, hazırda xarici valyutada olan kreditlərlə bağlı problemin bütün ağırlığı əhalinin üstündədir. Həmin kreditlərin manat-dollar nisbətində 1.55 manat və sair məzənnə ilə ilə yox, bizim təklif etdiyimiz 1.05 məznnə ilə qaytarılması variantı  baş tutsaydı, bu halda da banka borclarını 0,78 məzənnə ilə kredit alıb, 1.05 məznnə ilə qaytaranların hesabına həmin maliyyə yükünün bir hissəsi yenə də əhalinin üzərində qalırdı. Ona görə də risklərin bölüşdürülməsi variantında dövlət olsa-olsa 70  milyon dollarlıq bir maliyyə yükünü götürəcəkdi. Mərkəzi Bank və  əsas kommersiya banklarının da hərəsinə təqribən dövlətin götürdüyü qədər maliyyə yükü düşəcəkdi.
        
Təkliflər paketimizi aidiyyatı orqanlara göndərəndə müşayətedici məktubumuzda bildirmişdik ki, bu sahədəki islahatların gecikdirilməsi vəziyyəti daha da pisləşdirəcək. Təəssüf ki, belə də oldu. Zaman keçdikcə problemin həllinin maliyyə yükü də artacaq. Bununla yanaşı bir müddətdən sonra əhalinin indikindən daha çox hissəsinin öz börcunu hazırda banklardan xahiş etdiyi 1,05 məzənnəsi ilə belə qaytarmağa pulu və halı qalmayacaq. Belə şəraitdə əhali ilə yanaşı vəziyyəti ağırlaşan bankların sayı da artacaq. Ona görə də manatın devalvasiyası zamanı xarici valyutada olan borcların artmasının yaratdığı problemlərin yumşaldılması sahəsində zəruri olan tədbirləri özündə əks etdirən islahat paketi ölkədə həyata keçirilən iqtisadi islahatların mühüm tərkib hissəsi olmalıdır. Çünki banklar tərəfindən əhaliyə xarici valyutada verilmiş kreditlərlə bağlı yaranmış vəziyyətin gərginliyinin artan xətlə davam etməsi şəraitində bu problemin həllinin gecikdirilməsi həm dövlət, həm əhali, həm də banklar üçün çox ziyan gətirir. 
Yaranmış qeyri-müəyyənliklərlə bağlı əhali ilə yanaşı, bankların da xeyli hissəsi ağır duruma düşüb. Problemin həlli bundan sonra da uzansa, həmin uzanan zamana proporsional surətdə həm narazılıq artacaq, həm əhalinin, həm də bankların vəziyyəti daha da pisləşəcək. Bu isə bütövlükdə iqtisadiyyatımız üçün əlavə ciddi problemlər yaradacaq. Dollarla kredit borcları olanlara güzəştlərin edilməsi məsələsi nə qədər tez həll olunsa, bu  həm dövlət, həm banklar, həm də əhali üçün faydalı olar, narazılıq azalar, bankların işi yaxşılaşar və əhalinin banklara inamı artar və bu da iqtisadiyyata güclü təkan verər. Dollarla krediti olanların probleminin optimal  həlli bir sıra digər problemlərin də həllini yumşaldar. Ona görə də məsələnin həllinin sürətləndirilməsi  həm dövlət, həm banklar, həm də əhali üçün sərfəlidir.

...
Hansı plomblar dişlər üçün təhlükəsizdir? - Tanınmış stomatoloqdan tövsiyyə...
“Müəyyən nazirliklər İcra hakimiyyətlərinə “krışalıq” edir” -Vahid Əhmədovdan etiraz
"Rüfət Aslanlı Fərhad Əliyevin yolu ilə gedir, könlündən prezident olmaq keçir..."
Gənc qadın köpək balıqlarının hücumuna məruz qaldı -VİDEO
512 yaşlı köpək balığı tapıldı - FOTOLAR
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Tağıyevin yadigarları dağılmaq üzrədir- Araşdırmaçıdan müraciət
Müsahibə
Lütfi Zadənin xəbərsiz olduğumuz böyük elmi nəzəriyyələri- İlk dəfə Rafiq Əliyevin təqdimatında-MÜSAHİBƏ
Gündəm
“Ermənistanın Sürix protokolları ilə bağlı bəyanatı siyasi təzyiq cəhdidir”
Dünya
Yastıq örtüyünü 5 il dəyişdirmədi, gözləri bu hala düşdü
Cəmiyyət
“Xarici ölkələrdə “Azərbaycan Evləri”nin açılmasına ehtiyac var”
Həftənin ən çox oxunanları
Fazil Məmmədovun qudalarına ərizə yazdırdılar - Vergilər Nazirliyində nələr baş verir?
Qurban Məmmədovdan Təhsil Nazirliyinə qandonduran MÜRACİƏT...
Xərçəng xəstəliyini yox edə bilərsiniz... -CƏMİ 75 QƏPİYƏ...
Mədəsindən 52 ədəd prezervativ çıxdı, içərisindən də... - FOTO+VİDEO
Qızından işdən çıxarılan Fazil Məmmədova ilginc dəstək - "Adam kimi adam üçün..."
“Dünya bilməlidir ki, İsrail –yəhudi dövləti deyil!” - Yəhudi Hərəkatından gözlənilməz etirazlar...
Prezident 4 naziri vəzifəsindən azad etdi
Fatma Abdullazadə Fazil Məmmədovun 1 milyon dollarını alıb?
Manyak-qatil arvadını və dörd qızını niyə öldürdüyünü danışdı
Canlı yayımda tamaşaçı ilə Zaur arasında GƏRGİNLİK: Səni görəndə əsəbləşirəm - FOTO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin