Xəbər lenti
26/05/2018 [21:21]:
Ermənistan səfirliyi Moskvada tarixi abidəni dağıdır - FOTO
26/05/2018 [21:18]:
"İslamda yoxdur..."
26/05/2018 [21:16]:
Azərbaycanda növbəti həkim biabırçılığı: İynəni səhv vurdu…
26/05/2018 [21:16]:
Almeyda Azərbaycan millisinin heyətindən çıxarıldı
26/05/2018 [21:01]:
“Həm DTK-nın, həm də Amerika FTB-nin agenti olan Emin Hacıyev Bakıya gəlib…”
26/05/2018 [20:53]:
İlham Əliyev ADA Universitetində keçirilən məzun günündə iştirak edib
26/05/2018 [20:47]:
"Bu cavabdeh vəzifəli şəxslərin xalqın dövlətçilik irsinə sayğısızlığın göstəricisidir"
26/05/2018 [20:35]:
Türkiyədə AXC-nin 100 illiyi münasibətilə poçt markası buraxılıb
26/05/2018 [20:28]:
Robert De Niro: "Tramp restoranlarıma girməsin"
26/05/2018 [20:27]:
İlham Əliyev efiopiyalı həmkarını təbrik edib
26/05/2018 [20:08]:
Ramazanın on birinci gününün – DUASI VƏ TƏQVİMİ
26/05/2018 [19:29]:
Qənirə Paşayeva Cakartada İndoneziya Parlament rəsmiləri ilə görüşdü
26/05/2018 [19:21]:
Bakı-Quba yolunda iki sərnişin avtobusu mikroavtobusla toqquşdu
26/05/2018 [19:17]:
Ədliyyə orqanlarına işə qəbulla bağlı imtahanın nəticələri açıqlandı
26/05/2018 [19:16]:
Ərdoğan türkləri dollardan imtina etməyə çağırdı
26/05/2018 [19:15]:
Hər il dünyada 5,4 milyon insanı ilan sancır
26/05/2018 [19:11]:
AXCP-yə yarım milyon dollar çirkli pul köçürülüb - RƏSMİ
26/05/2018 [19:08]:
Makron Azərbaycan prezidentini Parisə dəvət etdi
26/05/2018 [19:02]:
“Rusiya Türkiyəyə 1 milyard təzminat ödəyəcək”
26/05/2018 [18:55]:
Azərbaycan ordusu Naxçıvan istiqamətində irəlilədi- Böyük ərazini nəzarətə götürdü
26/05/2018 [18:44]:
"Problemimi özüm həll edəcəyəmsə bəs bu Bəstəkarlar İttifaqı nəyə lazımdır?" FOTO/VİDEO
26/05/2018 [18:28]:
Putin Dördüncü Dünya müharibəsinə hazırlaşır - “Çekist qarmağında yellənən Rusiya...”
26/05/2018 [18:12]:
"Rüstəm İbrahimbəyov deyəsən Orxan Pamuq kimi Nobel mükafatı almaq istəyinə düşüb..."
26/05/2018 [17:18]:
Koreya liderləri sərhəddə görüşüb
26/05/2018 [17:14]:
Qadın evinə çağırdığı ustanı zorladı - FOTO
26/05/2018 [17:09]:
Şirvanda 62 yaşlı məktəb müəllimi itkin düşdü
26/05/2018 [16:57]:
5 milyard varidatı olan restoranlar kralı: “Bakıda yediyim pomidor-yumurtanı unutmayacam” - FOTOLAR
26/05/2018 [16:53]:
Maşın həvəskarlarına şad xəbər: yeni “Niva” buraxılır
26/05/2018 [16:47]:
Bu müəllimlərin maaşları artırılacaq
26/05/2018 [16:41]:
Dövlətçiliyimizin şərəfli salnaməsi...
26/05/2018 [16:29]:
Nazir Sahil Babayev Dövlət Sosial Müdafiə Fondunda oldu
26/05/2018 [16:22]:
“Maşın hədiyyə etdilər almadım...”- Başı qalmaqaldan açılmayan tarix müəllimi...
26/05/2018 [16:16]:
“Kaş ki, bütün bunlar cəmiyyətin də şüurunda demokratik dəyişikliklərə yol açardı...”
26/05/2018 [15:50]:
İt doqquz ördək balasını himayəsinə götürdü - VİDEO
26/05/2018 [15:35]:
"Bu, ermənilərlə iş birliyininin bariz nümunəsidir" - FOTOFAKT
26/05/2018 [15:29]:
Hər kəs burdan "sonuncu dəfə" tullanır - FOTOLAR
26/05/2018 [15:23]:
Mütərəqqi maarifçilik ənənələrinin uğurlu davamı...
26/05/2018 [15:10]:
ICCA Azərbaycanın reytinqini 5 bal yüksəldib
26/05/2018 [15:09]:
Ramil Usubov Bərdədə vətəndaşları qəbul edib
26/05/2018 [15:05]:
Şərqin demokratiya təməli...
26/05/2018 [14:48]:
Gürcüstanda meyiti tapılan kəlbəcərli tələbə əslində öldürülüb, yoxsa intihar edib? - Təfərrüat
26/05/2018 [14:20]:
Qarabağda neytral zona daralır, təmas xəttində istehkamlar tikilir – Hədəflər raketlə VURULACAQ
26/05/2018 [14:18]:
Kişi avtobusda öpüşən qızla oğlanın biabırçı hərəkətinə belə reaksiya verdi - VİDEO
26/05/2018 [14:14]:
"Son Zəng" çalındı - FOTOLAR
26/05/2018 [13:54]:
Ayı avtomobilin şüşəsini sındırıb sükana keçdi və siqnal verməyə başladı - İNANILMAZ...
26/05/2018 [13:49]:
Masallıda 16 yaşlı qız itkin düşüb
26/05/2018 [13:46]:
Mədət Quliyev ailə üzvləri ilə birlikdə təqdimat mərasimində -FOTOLAR
26/05/2018 [13:42]:
Nigeriyalı futbolçuların rus qızlarla görüşməsinə qadağa qoyuldu
26/05/2018 [13:41]:
Bakıda ölən bomjun ardınca oğlu 150 minlik maşınla gəldi
26/05/2018 [13:40]:
Viktoriya Bekhem niyə gülmür? -FOTOLAR
26/05/2018 [13:38]:
Qərbi Kaspi Universitetində robotlar yarışıb - Fotolar
26/05/2018 [13:31]:
“Rüstəm İbrahimbəyovun bizi qorxaq və vəhşi obrazda göstərmək arzusu ürəyində qalıb”
26/05/2018 [13:30]:
Fond bu tanınmışlara 5 min manat verdi - FOTO
26/05/2018 [13:27]:
İsrail hərbçiləri “Anadolu”nun müxbirini yaralayıb – FOTO
26/05/2018 [13:25]:
Qəzalı obyektlərdə yaşayan köçkünlərin sayı açıqlandı
26/05/2018 [13:22]:
QHT sədrindən millət vəkilinə cavab...
26/05/2018 [12:55]:
BMT-nin rəsmi saytında separatçı ermənilərin “bəyannaməsi” yerləşdirildi!.. - Növbəti təxribat
26/05/2018 [12:52]:
Qadınları şantaj edən Aslan ələ keçdi - FOTO
26/05/2018 [12:50]:
“Dövlətin sosial evlərlə bağlı birdən-birə belə bir addım atması çətindir, amma...”
26/05/2018 [12:47]:
Bitkoinin yaxın gələcəkdəki qiyməti açıqlandı
26/05/2018 [12:43]:
“Hamam xalatında heç dəlixanada yatan adam efirə çıxmaz”
26/05/2018 [12:26]:
“Erməniləri bu cür yola gətirmək mümkün deyil”
26/05/2018 [12:19]:
Azərbaycanda ov mövsümü açıq elan olundu
26/05/2018 [12:15]:
Azərbaycanlı müğənni efirə hamam xalatında çıxdı - FOTO
26/05/2018 [12:13]:
Azərbaycan Türkiyə-İsrail münasibətlərində vasitəçi ola bilərmi?
26/05/2018 [12:07]:
Bir insan: 14 gün öpüşür, 25 il yatır... - ARAŞDIRMA/FOTOLAR
26/05/2018 [11:44]:
25 ildi uymuş yetimə təzədən narkotik yeridəcəklər?..- 7 cümlədə 7dərd
26/05/2018 [11:21]:
“Biz çox istəyərdik ki, təqdim etdiyimiz siyahıdakı məhbusların hamısı əfv olunsun”
26/05/2018 [11:21]:
UFAZ-da ActİnSpace Beynəlxalq müsabiqəsinə start verildi
26/05/2018 [11:08]:
ADP idarə heyətinə daxil olan şəxs Tiblisidədir
26/05/2018 [11:00]:
Məhkəmə kosmetoloq Elnarə barədə qərar verdi
26/05/2018 [10:49]:
“Biz hər an Qarabağı düşünməliyik...”- Video
26/05/2018 [10:45]:
İsveçrə hökumətinə müraciət: Gülnarə Kərimovanın pullarını geri qaytarmayın
26/05/2018 [10:39]:
Bakıda 9 yaşlı uşağı maşın vurub öldürdü
26/05/2018 [10:37]:
Azərbaycanda dəhşət! Ər arvadını "kislata"yla yandırdı - VİDEO
26/05/2018 [10:30]:
Baş Prokurorluq işə qəbulla bağlı müsabiqənin vaxtını açıqladı
26/05/2018 [10:29]:
Ucuz kosmetika avropalı qızı afrikalıya çevirdi
26/05/2018 [10:28]:
Azərbaycanın “İnterpol”a verdiyi Burak Bilgili İstanbulda şirkət açıb
26/05/2018 [10:26]:
Keçmiş boksçunun başında beyin şişi aşkar edildi
26/05/2018 [10:24]:
“Mənim tutularaq Bakıya gətirildiyimi xəbər alınca... ”- Rəsulzadənin Stalinlə bağlı xatirə yazısı
Bütün arxiv bir sırada
02/11/2016 [23:47] - İqtisadiyyat - ( 6188 dəfə baxılıb)

"Dövlət dəstəyi olmadan bu problemin etibarlı həlli mümkünsüzdür..."

Əli Məsimli: ”...hədəf fərd yox, problemin özü olmalıdır...”













Tanınmış iqtisadçı ekspert, İqtisadi və Sosial İnnovasiyalar İnstitutunun rəhbəri, millət vəkili Əli Məsimli Moderator.az saytında ölkənin bank sektorunun acınacaqlı durumu ilə bağlı getmiş təhlili yazıya (moderator.az/news/157132.html) münasibət bildirib, olduqca faydalı təkliflərini bir daha bu sahədəki böhranın aradan qaldırımasına məsul olan səlahiyyət sahiblərinin diqqətinə çatdırıb:

"Moderator.az saytının 2 noyabr tarixli sayında çıxan “Rüfət Aslanlının xalqla birgə yeməkdən boyun qaçırdığı "acı meyvələr"in FƏSADI...” adlı yazıya  baxdım. Həmin yazıda həm də bizim deputat həmkarım Vahid Əhmədovla birlikdə hazırladığımız “manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına yönəlik təkliflər”imizdən söhbət getdiyindən, bəzi məqamlara münasibət bildirmək istərdik.
       
Hər şeydən əvvəl vurğulamaq istərdik ki, sözügedən yazıda müəllifin qabartdığı bir vacib məqama xüsusilə şərik çıxırıq ki, “kimsə burada Rüfət Aslanlını hədəfə gətirmək fikrində deyil”.  Bəli, bu, heç lazım da deyil. Fikrimizcə, manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınması məsələsi sistem məsələsidir və sistemli də yanaşma tələb edir. Bu baxımdan belə məsələlərdə hədəf - fərd yox, problemin özü olmalıdır. Ona görə də bu yazı təkcə Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının yox, digər aidiyyatı qurumların səlahiyyətlilərinin də fikirləşməsi üçün zəngin material verən yazıdır. 
        
Təbii ki, hər bir qurumun öz səlahiyyət və vəzifələri var və həmin səlahiyyətlərdən dolğun şəkildə istifadə edib vəzifələrini də vaxtında və keyfiyyətlə yerin yetirməlidir. Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının vəzifəsi maliyyə bazarının səmərəli fəaliyyətini təmin etməkdir. Bundan ötrü digər şərtlərlə yanaşı həm də vacib məsələ bank sisteminə nəzarətin effektli mexanizmini qurmaq, bu sahədəki  çoxlarının qanunsuz əməllərinin qarşısını almaq, ciddi problemləri aradan qaldırmaqdır. Hələlik görünən budur ki, Palata bu yöndə öz fəaliyyətinə əlavə müsbət dinamizm verməli və  əhalinin maraqları ilə bilavasitə bağlı olan fəaliyyətini  ictimaiyyət üçün hiss edilən etməlidir. Bununla belə manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına  yönəlik  səmərəli fəaliyyət məsələsi Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası ilə yanaşı, Maliyyə Sabitliyi Şurasının, hökumətin iqtisadi blokunun bilavasitə əsas vəzifələrindən biri və görməsi vacib olan işlərdəndir. Ona görə də aidiyyatı qurumlar bu həqiqətin fərqində olmalıdırlar.
        
Ümumiyyətlə isə bizim deputat həmkarım Vahid Əhmədovla birlikdə bir sıra mütəxəsssislərin də fikirlərini əlavə etməklə hazırladığımız Azərbaycanda maliyyə sabitliyi, maliyyə-bank sektorunun inkişafı, real sektorun maliyyə təminatının səmərəliliyinin artırılması, eləcə də manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına yönəlik təkliflər paketinin reallaşdırılması ona görə gecikir ki, banklar bu problemin maliyyə yükünün bütün ağırlığının dövlət tərəfindən çəkilməsini istəyir, aidiyyatı hökumət qurumları isə hesab edir ki, bu, bankla onun müştəriləri arasındakı problemdir və həll yollarını özləri tapmalıdır. Biz isə hesab edirik ki, bankların da, hökumət qurumlarının da mövqelərində müəyyən həqiqət payı olsa da, hər iki mövqe yarımçıq xarakter daşıyır və problemin həllinin uzanmasına xidmət edir. Ona görə də hələ 2015-ci ilin  22 dekabrında Mərkəzi Bankın sədri ilə görüşəndə biz risklərin bölüşdürülməsi variantını təklif etdik. Obyektivlik naminə xüsusi qeyd etmək yerinə düşər  ki, həmin görüşdə çox konstuktiv müzakirə oldu. Ona görə də müzakirə olunan məsələlərin xeyli hissəsi üzrə konstruktiv mövqe razılaşmaları alındı. Bu, bank sektorunun düşdüyü vəziyyətdən tez  çıxması üçün çox vacib idi. Amma çox təəssüf ki, məlum qurumlar parlamentlə hökumətin “manatın devalvasiyasından sonra xarici valyutada kredit alanların vəziyyətinin pisləşməsinin qarşının alınmasına  yönəlik təkliflər”lə bağlı çox ciddi və rasional dialoqunu pozdu. Əgər bizim təkliflər də daxil olmaqla bu problemlə bağlı müxtəlif iqtisadçıların və ekspert qruplarının hökumətə ünvanlanan təklifləri əsasında optimal bir variant hazırlanıb, bu məsələnin həllinə yönəlik işlər zamanında reallaşdırlmağa başlasaydı və 5 min dollar qədər olan kreditlərin manat-dollar nisbətinin 1.05 manat məzənnəsi üzrə həlli baş tutsaydı, bu işə cəmi 250 milyon dollar vəsait yetərli idi. 

Təcrübə də təsdiq edir ki, bu məsələ sistem xarakterli olduğundan, ona birtərəfli yox, sistemli yanaşmaq lazımdır: fikrimizcə 1000(min) dollara qədər ümidsiz problemli kreditlərin bağlanmasının maliyyə təminatı bankların mənfəəti hesabaına olmalı, kredit borcu 5000 (beş min) dollara qədər olan vətəndaşlara ciddi güzəştlərin edilməsi və həmin səviyyədə olan borclarının 21 fevral devalvasiyası zamanı formalaşan məzənnə ilə, yəni 1,05 manat nisbətində ödənilməsi üçün zəruri olan 250 milyon dolların maliyyə yükünün bir hissəsini əhali, bir hissəsini banklar, digər hissəsinin yükünü isə dövlət çəkməlidir. Çünki dövlət dəstəyi olmadan bu problemin etibarlı həlli mümkünsüzdü. İri məbləğli borclara münasibərdə manatın dollara olan 21 fevral və 21 dekabr məzənnələri arasındakı məqbul göstəricini (məsələn,1,20-1,30 manat intervalında) əsas kimi götürüb, "dondurmaqla" borcların qaytarılmasına möhlət verilməsi, borcun faiz dərəcələrinin aşağı salınması, cərimə faizi hesablanmasının dayandırılması, manata çevrilməsi və sair bu kimi üsullardan istifadə edilməsi məqsədəuyğun olar. Bunun müqabilində ölkəmizdə həyata keçirilən “Təxirəsalınmaz Tədbirlər Paketi” çərçivəsində bank sektorunun sağlamlaşdırılması prosesində həm də vergi güzəştləri, birbaşa maliyyə yardımı və sair də daxil olmaqla dövlətin banklara dəstək proqramının da həyata keçirməsi yaxşı olar. Yalnız bu cür kompleks yanaşma və maraqların konfliktindən maraqların uzlaşdırılmasına aparan yolla bu məsələni yumşaltmaq olar.
        
Məlumdur ki, hazırda xarici valyutada olan kreditlərlə bağlı problemin bütün ağırlığı əhalinin üstündədir. Həmin kreditlərin manat-dollar nisbətində 1.55 manat və sair məzənnə ilə ilə yox, bizim təklif etdiyimiz 1.05 məznnə ilə qaytarılması variantı  baş tutsaydı, bu halda da banka borclarını 0,78 məzənnə ilə kredit alıb, 1.05 məznnə ilə qaytaranların hesabına həmin maliyyə yükünün bir hissəsi yenə də əhalinin üzərində qalırdı. Ona görə də risklərin bölüşdürülməsi variantında dövlət olsa-olsa 70  milyon dollarlıq bir maliyyə yükünü götürəcəkdi. Mərkəzi Bank və  əsas kommersiya banklarının da hərəsinə təqribən dövlətin götürdüyü qədər maliyyə yükü düşəcəkdi.
        
Təkliflər paketimizi aidiyyatı orqanlara göndərəndə müşayətedici məktubumuzda bildirmişdik ki, bu sahədəki islahatların gecikdirilməsi vəziyyəti daha da pisləşdirəcək. Təəssüf ki, belə də oldu. Zaman keçdikcə problemin həllinin maliyyə yükü də artacaq. Bununla yanaşı bir müddətdən sonra əhalinin indikindən daha çox hissəsinin öz börcunu hazırda banklardan xahiş etdiyi 1,05 məzənnəsi ilə belə qaytarmağa pulu və halı qalmayacaq. Belə şəraitdə əhali ilə yanaşı vəziyyəti ağırlaşan bankların sayı da artacaq. Ona görə də manatın devalvasiyası zamanı xarici valyutada olan borcların artmasının yaratdığı problemlərin yumşaldılması sahəsində zəruri olan tədbirləri özündə əks etdirən islahat paketi ölkədə həyata keçirilən iqtisadi islahatların mühüm tərkib hissəsi olmalıdır. Çünki banklar tərəfindən əhaliyə xarici valyutada verilmiş kreditlərlə bağlı yaranmış vəziyyətin gərginliyinin artan xətlə davam etməsi şəraitində bu problemin həllinin gecikdirilməsi həm dövlət, həm əhali, həm də banklar üçün çox ziyan gətirir. 
Yaranmış qeyri-müəyyənliklərlə bağlı əhali ilə yanaşı, bankların da xeyli hissəsi ağır duruma düşüb. Problemin həlli bundan sonra da uzansa, həmin uzanan zamana proporsional surətdə həm narazılıq artacaq, həm əhalinin, həm də bankların vəziyyəti daha da pisləşəcək. Bu isə bütövlükdə iqtisadiyyatımız üçün əlavə ciddi problemlər yaradacaq. Dollarla kredit borcları olanlara güzəştlərin edilməsi məsələsi nə qədər tez həll olunsa, bu  həm dövlət, həm banklar, həm də əhali üçün faydalı olar, narazılıq azalar, bankların işi yaxşılaşar və əhalinin banklara inamı artar və bu da iqtisadiyyata güclü təkan verər. Dollarla krediti olanların probleminin optimal  həlli bir sıra digər problemlərin də həllini yumşaldar. Ona görə də məsələnin həllinin sürətləndirilməsi  həm dövlət, həm banklar, həm də əhali üçün sərfəlidir.

Qadın evinə çağırdığı ustanı zorladı - FOTO
"Son Zəng" çalındı - FOTOLAR
“Rüstəm İbrahimbəyovun bizi qorxaq və vəhşi obrazda göstərmək arzusu ürəyində qalıb”
Bir insan: 14 gün öpüşür, 25 il yatır... - ARAŞDIRMA/FOTOLAR
Azərbaycanda dəhşət! Ər arvadını "kislata"yla yandırdı - VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
“Kaş ki, bütün bunlar cəmiyyətin də şüurunda demokratik dəyişikliklərə yol açardı...”
Maraqlı
Hər kəs burdan "sonuncu dəfə" tullanır - FOTOLAR
İqtisadiyyat
“Dövlətin sosial evlərlə bağlı birdən-birə belə bir addım atması çətindir, amma...”
Siyasət
Azərbaycan Türkiyə-İsrail münasibətlərində vasitəçi ola bilərmi?
Köşə
25 ildi uymuş yetimə təzədən narkotik yeridəcəklər?..- 7 cümlədə 7dərd
Həftənin ən çox oxunanları
Alpinistlərlə bağlı şok iddia - “Meyitlər şübhəli şəkildə, anidən tapılıb”
"Bu adam görün nə qədər ləyaqətsizdir ki, öz xalqını erməninin ayağına verir"
Bundan sonra manqaldan kənar gəzəcəksiniz: Alimlər kababın yeni təhlükəsini aşkarladılar...
Korrupsionerin evindən çıxan pullar hamını heyrətləndirdi...- FOTO
"Bu xəyanətinin arxasında köynəyinin altında məharətlə gizlətdiyi paqonlarının "ağırlığı" durur"
Ərinin dostu tərəfindən aldadılan, həbsxanada uşaq dünyaya gətirən və nəhayət, əfv edilən qadının HƏYAT DRAMI
Bu baş versə, hamımız yanacağıq - Ərdoğan
"4 bacının tək qardaşı idi..." - Dünən şəhid olan əsgərimizin FOTOSU
“Mən gərək Şuşada qalaydım, orada da öləydim...”- Rəhim Qazıyev
“Xaricdə bank vətəndaşlara, bizdə isə vətəndaşlar banklara yalvarır”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin