Xəbər lenti
30/04/2017 [18:35]:
Bottas “Formula-1” üzrə Soçi Qran-prisinin qalibi olub
30/04/2017 [18:18]:
Azərbaycanlı gömrük zabiti katolik keşişi olacaq
30/04/2017 [17:24]:
ADNSU-da 30 aprel terror qurbanlarının xatirəsi anıldı
30/04/2017 [17:18]:
TANRIÇILIQ FƏLSƏFƏSİ...
30/04/2017 [17:15]:
Azərbaycanlı gömrük zabiti katolik keşişi olacaq
30/04/2017 [17:08]:
Pambıq tarlasında faciə - Qadın öldü
30/04/2017 [17:06]:
Prezidentə sui-qəsd edən Çingiz həbsxana yolunda - FOTOLAR
30/04/2017 [17:03]:
“Qardaşım, köçürə bildin?” qəbul imtahanında - Maraqlı pankart
30/04/2017 [16:56]:
"İstintaq Təcridxanasının əməkdaşları haqqında cinayət işi başlanmalıdır"
30/04/2017 [16:36]:
Çin və ərəb milyarderləri “Qalatasaray” uğrunda mübaribəyə başladı
30/04/2017 [16:33]:
Qadın həbsxanasında seksual cinayətlərin ŞOK FAKTLARI
30/04/2017 [16:06]:
Əsgərlərimiz erməni əsgərini ağır yaraladı
30/04/2017 [16:05]:
Roma Papasından təhlükə xəbərdarlığı: ”İnsanlığın yarısı məhv ola bilər”
30/04/2017 [16:05]:
Spirtli içkilər QADAĞAN olundu - RƏSMİ
30/04/2017 [16:03]:
Bloger Mehman Qələndərovun meyiti ailəsinə verildi
30/04/2017 [16:00]:
Baş nazir bu evdə yaşayacaq- FOTOLAR
30/04/2017 [15:53]:
Piyada zolağı ilə bağlı — MÜHÜM DƏYİŞİKLİK
30/04/2017 [15:50]:
“Su əjdahası” yerüstü sınaqlardan uğurla keçdi – VİDEO
30/04/2017 [15:48]:
Mayın 5-dən yeni qadağa qüvvəyə minir – 40 manat cərimə
30/04/2017 [15:21]:
Bu qatara minənlər heç vaxt düşmək istəmir- FOTOLAR
30/04/2017 [14:54]:
“Bakı Marafonu - 2017”nin qalibləri müəyyənləşdi – YENİLƏNİB + FOTO
30/04/2017 [14:49]:
Baş Prokurorluqdan məhbusun intiharı ilə bağlı – AÇIQLAMA
30/04/2017 [14:43]:
Sərnişin təyyarəsi qəzaya uğradı – 39 nəfər həyatını itirdi
30/04/2017 [14:21]:
Dünya rekordçusu Bakıya gəlir - VİDEO
30/04/2017 [13:20]:
“Akula” Akifin ortaqlarından biri həbs olundu - Növbə digər ortaqda
30/04/2017 [13:17]:
Tramp Obamanı söyən prezidenti Ağ Evə çağırdı
30/04/2017 [13:15]:
Bakı İrəvana daha bir şans verdi
30/04/2017 [13:05]:
"ABŞ və terror təşkilatının bayraqlarının birgə dalğalanması..." - Ərdoğan
30/04/2017 [12:46]:
FED-in hədəfi uçot dərəcəsini 3%-ə çatdırmaqdır
30/04/2017 [12:44]:
Rusiya prezidenti Vladimir Putin haqqında film çəkiləcək
30/04/2017 [12:21]:
Mikayıl Cabbarov: "Bakı Marafonu həmrəylik yarışıdır"
30/04/2017 [12:21]:
Azərbaycan dünyanın ən güclü ordularının reytinqində
30/04/2017 [12:16]:
Sinoptiklərdən hava müjdəsi
30/04/2017 [12:04]:
"Bakı Marafonu xalqımız üçün çox vacib tədbirdir". -Mədət Quliyev
30/04/2017 [11:27]:
Azərbaycan səfirinə bu ölkədə xalq artisti adı verildi
30/04/2017 [11:27]:
Türkiyədə partlayış törətməyə hazırlaşan İŞİD üzvləri saxlanıldı
30/04/2017 [11:11]:
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı
30/04/2017 [11:00]:
Zabratdakı Vertolyot meydançasının rəisi dostunu öldürdü - Yeyib-içdikdən sonra
30/04/2017 [10:46]:
Əliyeva bacıları, nazirlər Bakı Marafonunda
30/04/2017 [10:12]:
10 000 məmurun diplomu saxta çıxdı - İşdən qovuldular
30/04/2017 [10:11]:
56 yaşlı abituriyent də özünü sınayacaq... - Diqqət, imtahan var
30/04/2017 [10:05]:
ADNA faciəsindən 8 il ötür
30/04/2017 [09:41]:
Artur Rasizadə dünyanın ən "kasıb" baş nazirlərindən imiş - SİYAHI...
30/04/2017 [09:34]:
Ərdoğana qarşı üsyan - “Feto hələ iş başında, hər kəs kor və kar, mübarizə relsdən çıxdı..."
30/04/2017 [09:24]:
Yönümü çevirim Kəpəzə doğru, dil tapım, soruşum halın dağların - Qənbər Şəmşiroğlu
30/04/2017 [09:17]:
İsraildə mobil telefon rabitəsi kəsildi - ƏCAİB SƏBƏB...
30/04/2017 [00:55]:
Ərini yalan dedektoru ilə sınağa çəkən qadın - “BİZ RUH ƏKİZİYİK...” - FOTOLAR
30/04/2017 [00:27]:
Ənənə və qaydaları pozmaq məsləhət deyil - Günün qoroskopu
29/04/2017 [23:44]:
Bankomatdan pul çəkən QADIN DƏHŞƏT YAŞADI / VİDEO
29/04/2017 [23:32]:
AMEA-da seçkilərə sayılı günlər qalıb - Amma indidən "seçilən"lər var...
29/04/2017 [23:18]:
“Əgər Ermənistanın belə silahları vardısa döyüşü niyə uduzurdu?...”
29/04/2017 [23:15]:
"Rüfət Aslanlı ilə QHT-lər arasında problemi banklar yaradıb...”
29/04/2017 [23:09]:
Bank hesablarının açılması qaydaları dəyişdiriləcək
29/04/2017 [23:07]:
Fəhləlikdən neft milyonçuluğuna gedən yol: Murtuza Muxtarovun həyatı
29/04/2017 [22:12]:
"Bakıdakı tamaşaçılar enerji verir" - Gimnast
29/04/2017 [22:02]:
Rusiyada Don çayından ABŞ tankı tapıldı - Müəmmalı olay
29/04/2017 [21:57]:
Bakıda polis gənclərin intim münasibətdə olduğu evə basqın etdi- VİDEO (+18)
29/04/2017 [21:45]:
Evlilik proqramları yasaqlandı -Bekar xanımlara bəd xəbər
29/04/2017 [21:18]:
Poroşenkonun xanımı aparıcılığa başlayır - Video
29/04/2017 [21:15]:
Seks, duş, alma - Tez yaşlanmaq və xəstələnmək istəmirsinizsə...
29/04/2017 [20:23]:
Azərbaycanın “süd gölündə” üzən qayğısız, zəngin balaları - FOTOLAR
29/04/2017 [20:06]:
Prezidentin inkişafına çalışdığı sektorları Rüfət Aslanlının qərarı iflic edir...
29/04/2017 [19:59]:
Mişel Trampın inaqurasiyasında niyə bikef idi? - İlk dəfə açıqladı
29/04/2017 [19:53]:
Yarışda qalib olan prezident “Toyota Land Cruiser Prado” qazandı
29/04/2017 [19:18]:
Peterburqda Azərbaycan vətəndaşını güllələyiblər
29/04/2017 [19:17]:
Maltanın baş naziri: "Tərəfdaşımız SOCAR-a təşəkkür edirəm" - VİDEO
29/04/2017 [18:50]:
Qırğızıstanda matəm elan edildi
29/04/2017 [18:38]:
Elçin Quliyev sabiq nazirin korrupsiya cinayətlərinin üstünü açdı
29/04/2017 [18:28]:
Natavan Mirvətova MTN generalı Elçin Quliyevin cinayət işi üzrə dindirilib
29/04/2017 [18:26]:
"MTN işi": Elçin Quliyev və İlqar Əliyevin təhqirlərindən bezən MTN əməkdaşı özünü asıb
29/04/2017 [18:16]:
Ərdoğandan dünyanı lərzəyə gətirən çıxış...
29/04/2017 [18:15]:
“Arvadınızı dostunuza verin” – Azərbaycanlı axundun məsciddə çıxışı + Video
29/04/2017 [18:07]:
Türkiyəni Rusiyaya vermək olmaz - Almaniya
29/04/2017 [18:06]:
"Mətbuat da son zamanlar sanki partiyalardan soyuyub"
29/04/2017 [17:59]:
“Bu may... sonuncudur...”?- Roma Papasının Misir səfərindəki gizlin mesajlar
29/04/2017 [17:51]:
Soros AŞPA-nı dağıtmaq istəyir - Aqramunt
29/04/2017 [17:43]:
“Cümhuriyyət dövrünə aid serialı canla-başla çəkərəm”
29/04/2017 [17:17]:
Türk ordusundan daha bir hücum: 14 ölü
29/04/2017 [17:15]:
Ramil Usubov Göyçayda vətəndaşları qəbul etdi
29/04/2017 [17:13]:
Avtomobili ilə etirazçıların üstündən keçdi- VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
11/01/2017 [19:08] - Cəmiyyət - ( 1256 dəfə baxılıb)

Qırmızı imperiyanın qara əməlləri...




(1905-ci il 9 Yanvar “Qanlı  bazaar” günü və 1990-cı il 20 Yanvar “Qanlı şənbə” günü)
Deyirlər, tarix təkrar olunur. Hər bir dövrün  müəyyən inkişaf mərhələsində müxtəlif ölkələrdə  baş verən ictimai-siyasi xarakterli hadisələr nə vaxtsa onu doğuran  mühit və şərait yarandıqda yenidən təkrarlanır. Lakin həmin hadisələr arasında cox fərqli cəhətlər də özünü göstərir.
Müqayisə üçün  çox da  uzaq olmayan keçmişə nəzər salmağımız fikrimizə aydınlıq gətirə bilər. Sovetlər dönəmində orta məktəbdə oxuyarkən, “SSRİ tarixi” dərsliyində belə bir  mövzu var idi: “9 yanvar qanlı bazaar günü”.  Burada belə yazılmışdı: Çar hökuməti zamanında Rusiyada haqsızlıq, ədalətsizlik, hüquqsuzluq, zülm və istibdad hökm sürürdü. Hakim sinfin qəddarlığı, çar məmurlarının ğzbaşınalığı, aclıq, səfalət və xəstəliklər minlərlə insanın həyatına son qoyurdu, savadsızlıq, nadanlıq və cəhalət ölkəni başdan-başa bürümüşdü.  Müharibələr, üsyanlar ölkəni taqətdən salmış, həyat, demık olar ki, iflic vəziyyətə düşmüşdü.
Hökumətdən, onun mürtəce suyasətindən, müharibələrin ağır nəticələrindən, həyat və məişətin dözülməzliyindən cana doyan xalq kütlələrinin  mütləqiyyətə qarşı nifrəti və qəzəbi getdikcə artır, üsyanlar baş verir, azadlıq və demokratiya uğrunda mübarizə hərəkatına çevrilirdi.
1905-ci il birinci rus inqilabı, Rus-yapon müharibəsində Rusiyanın məğlubiyyəti, genişlənən inqilabi azadlıq hərəkatı mütləqiyyətin süqutunu tezləşdirdi. Bundan qorxuya düşən çarizm hakimiyyətini saxlamaq üçün ən dəhşətli tədbirlərə əl atmaqdan çəkinmirdi. Hər gün minlərlə günahsız insanın  qanı axıdılır,  yüzlərlə adam edam olunur və güllələnirdi. Bütün cəza tədbirlərinin nəticəsiz qaldığını görən  çar o zaman xalqı qorxutmaq üçün  daha dəhşətli bir tədbirə əl atdı:1905-ci il yanvar ayının 9-da  bazaar günü  keşiş Qaponun yalançı vədi əsasında  Peterburq meydanına axışan və çara inanan on minlərlə insan -- qoca, cavan, böyük, kiçik, xəstə, sağlam və xırda uşaqlar böyüklərə qoşularaq çardan mərhəmət gözləməyə başladılar. Onlar Allaha dualar oxuyurdular.
Elə bu zaman keşiş Qaponun əmri ilə  meydanı hər tərəfdən mühasirəyə almış  çar ordusunun silahlı dəstələri əliyalın, silahsız insanları gülləbaran  etməyə başladılar.  Meydan qan gölünə döndü.  Heç bir insanlığa sığmayan bu hadisə  “9 yanvar qanlı Bazar günü” adı ilə tarixin səhifələrinə düşdü.
Bəs gülləbaran edilən insanların günahı nə idi? - Zülm və istismarın  olmadığı azad bir cəmiyyətdə, ədalət və haqqın hökm sürdüyü bir quruluşda yaşamaq , sərbəst nəfəs almaq istəyi! Bu, Tanrının  öz bəndələrinə  bəxş etdiyi ən  böyük hüquqdur. Bu hüququ onun əlindən  almağa heç kimin  ixtiyuarı yoxdur!
O zaman sovet tarixçiləri həmin hadisələri şagirdlərə və tələbələrə  bəlağət və fəsahətlə təbliğ edirdilər.  Məqsəd də bu idi: qoy hamı bilsin ki, sovet höluməti, Kommunist partiyası nə qədər humanist, nə qədər insanpərvərdir, ədalət və haqqın keşikçisi, sülhün,   demokratiyanın və azadlığın müdafiəçisidir, onun dayağıdır. Sovet ordusu sovet xalqlarının qoruyucusu və mənafelərinin təminatçısıdır.
Lakin tarix irəlilədikcə, illər bir-birini əvəz etdikcə, məlum oldu ki, bu, qara maskaya bürünmüş yalançı və saxta bir siyasət, xalqın başını qarışdırmaq , gözündən pərdə asmaq üçün təşkil olunmuş bir oyun imiş. Baş verən müxtəlif məzmunlu hadisələr nəticəsində  əllərindəki qırmızı bayrağın və üzlərində ki qara maskanın rəngləri solmağa, altında gizlədilmiş sirlər aydın görünməyə başladı.  Məsələn, Leninin “Xalqların öz müqəddəratını təyin etməsi və  lazım gələrsə, ayrılaraq müstəqil dövlət yaratmaq hüququna malik olması” haqqındakı bəyanatına bolşeviklərin münasibəti bunu aydın göstərdi. İnqilabdan sonrakı illərdə  sovet hökuməti bu bəyanatdan üz döndərdi və qeyd etdi ki, onun həyata keçirilməsi gələcəkdə ən ağır nəticələr doğura bilərə.
Həmin fakt sovet hökumətinin  və Kommunist partiyasının  yeritdiyi siyasətin  maskalanmış, hiyləgər bir siyasət olduğunu  göstərən ilk əlamət idi.  Lakin biz buna əhəmiyyət vermədik. Axı bu, təkcə bizə aid deyildi, aid olsaydı da, heç nə edə bilməzdik! Ona görə də  sovet hökumətinin daxili və xarici siyasətini “bəyəndik”, onu canımızla, qanımızla qoruyacağımıza and da içdik!
Təsəvvürümüzə belə gətirə bilməzdik ki, sovet hökuməti, Kommunist partiyası tərkibindəki respublikalara  ikili standartla yanaşa bilər, birinə doğma, digərinə ögey  münasibət göstərər. Düzdür, böyüdükcə, ağlımız kəsdikcə hadisələrin mahiyyətini az-çox anlamağa başlayırdıq, dərk etmək isə qadağan idi. Qadağaya riayət etməyənləri çox uzaqlara – gedər-gəlməz səfərlərə yola salırdılar.
1948 və 1988-ci illərdə sovet hökuməti və kommunist partiyasının  yeritdiyi ikili siyasətinin ağır nəticələrinin şahidi olduq. Erməniləri özünə doğma, azərbaycanlıları  ögey hesab edən qırmızı sovet imperiyası, nəhayət, öz çirkin simasını açıb göstərdi.  Bir milyondan çox azərbaycanlı  zorla, silah gücünə  doğma ata-baba yurdlarından deportasiya edildi, qovuldu, torpaqlarımızın, doğma yurdumuzun 20 faizi ermənilərə verildi.
Azərbaycan xalqı artıq bu ikiüzlü və hiyləgər siyasətlə  barışa bilmədi. Sovet hökuməti və  onun partiyasının mürtəce siyasətinə  öz etiraz səsini ucaltdı, sovet hökumətini, onun dayağı olan  yerli rəhbərləri bu iyrənc  təhqiredici siyasətə son qoymağa çağırdı. İmperiya isə bu çağırışı başqa cür qarşıladı. Çar Nikolay və  onun sevimli keşişi Qaponun üsulundan istifadə etməyi  çıxış yolu kimi seçdi.
1990-cı il  yanvar ayının 20-də  şənbə günü sovet hökuməti xüsusi təlim görmüş və əksəriyyəti erməni millətindən olan ordunu gizli şəkildə  Bakıya yeritdi İçki və narkotik maddənin təeirindən beyinləri dumanlanmış, başdan- ayağa qədər silahlanmış  quduz  əsgərlər heç nəyə, heç kimə fərq qoymadan dinc əhalini gülləbaran etməyə başladılar.  Qarşılarına çıxan hər şeyi tankların altına salır, güllələyir, yerlə yeksan edirdilər.  Yüzlərlə insan, o cümlədən qocalar , ahıllar, körpə uşaqlar al qana boyandılar Küçələrdə qanlı gölməçələr əmələ gəldi. Yaralıları yerləşdirmək üçün xəstəxanalarda yer çatışmırdı. İnsanlar vahimə icərisində nə edəcəklərini bilmirdilər. Onlar inanmırdılar ki, bu hadisələri törədən sovet ordusu, sovet hökumətidir.
Bu qanlı olaylar əyani şəklidə göstərdi ki, tarix və tarixi hadisələr təkrar olunur…1905-ci il 9 yanvar qanlı bazar günündə baş vermiş hadisələr 1990-cı il 20 yanvar qanlı şənbə günündə təkrar olundu. O zaman ölkəni çar Nikolay, 1990-cı ildə isə Nikolayın davamçısı, soykökü bir olan  Qorbaçov və onun kimilər idarə edirdilər.
Özünü humanist, sülhün və demokratiyanın dayağı və təminatçısı kimi qələmə verən sovet hökumətinin, qırmızı imperiyanın və onun kommunist partiyasının maskalanmış siyasəti, iyrənc siması həmin gün ifşa olundu.

 Müstəqil Ağayev AMEA Fəlsəfə İnstitutu, “Fəlsəfə və ictimai fikir tarixi” şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Qabaqcıl Maarif Xadimi.                                                                                   

Yönümü çevirim Kəpəzə doğru, dil tapım, soruşum halın dağların - Qənbər Şəmşiroğlu
Avtomobili ilə etirazçıların üstündən keçdi- VİDEO
“Bu ermənilər o qədər həyasız millətdi ki...”- 30 ilin “Məcnun”u hiddətləndi
“Ermənilər köhnəlmiş raketləri ilə öz PUA-sını vurublar”
Filippində 6,8 bal zəlzələ - Sunami həyəcanı verildi
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
Dünya
Qadın həbsxanasında seksual cinayətlərin ŞOK FAKTLARI
Cəmiyyət
Bu qatara minənlər heç vaxt düşmək istəmir- FOTOLAR
Siyasət
Ərdoğana qarşı üsyan - “Feto hələ iş başında, hər kəs kor və kar, mübarizə relsdən çıxdı..."
Dünya
“Bu may... sonuncudur...”?- Roma Papasının Misir səfərindəki gizlin mesajlar
Araşdırma
“Cümhuriyyət dövrünə aid serialı canla-başla çəkərəm”
Həftənin ən çox oxunanları
Ərdoğan ermənilərə başsağlığı verdi -“Sizləri sevgi və hörmətlə salamlayıram"
Seks, duş, alma - Tez yaşlanmaq və xəstələnmək istəmirsinizsə...
"Allaha, Qurana and olsun ki, məmurla sevgili deyiləm"
Dünyanı heyrətə salan intim adətlər: Qızlar hamiləlikdən qorunmağa çalışsalar da...
Artur Rasizadədən qərar: Əməkhaqqı 1 manat artırıldı
Prezident bütün xanımları hicab geyməyə çağırdı - Xristian ölkəsində...
Bu müsəlman ölkəsində fahişəlik qanunidir –12 yaşlı qızlar cazibədar olsun deyə…
13 yaşlı uşaq anasından qollarını kəsməsini istədi, ana da qanunları tapdalayaraq... - FOTOLAR
“Rusiya Azərbaycanı Abşerondan ibarət subyektə çevirmək istəyir”
Rus "Kim Kardaşyan” rəqiblərinə meydan oxudu - Fotolar
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin