Xəbər lenti
18/01/2018 [00:54]:
Tiflisdə 20 Yanvar faciəsinə həsr olunan anım tədbiri keçirildi - FOTO
18/01/2018 [00:51]:
Oteldə başına oyun açılan vətəndaş daxili işlər nazirindən kömək istədi
18/01/2018 [00:47]:
“Yeni orfoqrafiya yazı-pozu ilə məşğul olan insanların ayağında buxova, qollarında qandala çevriləcək"
18/01/2018 [00:42]:
Vəli Axundovdan gənc qələm sahiblərinə gözlənilməz jest...
18/01/2018 [00:39]:
Türkmənbaşıdan telekanallarda seks və zərərli vərdişlər barədə qadağa - İBRƏTAMİZ...
18/01/2018 [00:06]:
Bürclər - 18 YANVAR
17/01/2018 [23:55]:
“Üç gün əvvəl doğulan oğlunu görmədi...”- Şəhid zabitimizin anası...
17/01/2018 [23:47]:
“Orfoqrafiya qaydalarının “-iyyat” və “-iyyət” şəkilçiləri ilə bağlı bəndində ciddi qüsurlar var"- ərəbşünasdan izahlar
17/01/2018 [23:35]:
Özünü qəbiristanlıqda asmaq istəyən qadını son anda xilas etdilər - Şəkidə
17/01/2018 [23:19]:
Vaşinqton Türkiyə əleyhinə niyə bu qədər addım atır?
17/01/2018 [23:13]:
Dünyaca məşhur xanım alimin Rəsulzadə və Cümhuriyyət sevgisi- Gizi tarix
17/01/2018 [23:05]:
Hikmətin poeziyası, poeziyanın hikməti - Sərdar Cəlaloğlu
17/01/2018 [22:57]:
Azərbaycan nağılları: Göydən 5 rayon düşdü...
17/01/2018 [22:51]:
Bakıda tragikomik hadisə - İllərdir, yığdığı pulu ev almağa gedərkən itirdi - VİDEO
17/01/2018 [22:39]:
KXDR və Cənubi Koreya birləşib
17/01/2018 [22:17]:
Ermənistan prezidentinin varis istəyi...
17/01/2018 [22:15]:
Alman hamam vannasında uçdu - VİDEO
17/01/2018 [22:05]:
Türkiyədə fövqəladə vəziyyət rejimi uzadılır
17/01/2018 [21:34]:
2017-ci ildə sahibkarlara 146 milyon manat güzəştli kredit verilib
17/01/2018 [21:29]:
Polis avtomobilini Qazaxıstan prezidentinin iqamətgahının hasarına çırpıb – FOTO
17/01/2018 [21:27]:
Ərdoğanın anonsunu verdiyi MÜHARİBƏ BAŞLADI - İlk zərbədə çoxlu ölən var
17/01/2018 [21:24]:
Peyğəmbər şəhəri silkələndi - Gözlənilməz
17/01/2018 [21:22]:
Üçüncü növbədə təhsil alan şagirdlərin sayı açıqlandı
17/01/2018 [21:16]:
Dilçilik İnstitutunun keçmiş direktoru yeni orfoqrafiya qaydalarını tənqid etdi - MÜSAHİBƏ
17/01/2018 [21:10]:
“Avropadakı anti-türk qüvvələri sanki dopinq alıb”
17/01/2018 [21:08]:
Analoqu olmayan nazirlik yaradıldı - MARAQLI
17/01/2018 [21:03]:
Sürücülərə şad xəbər: Bütün qərarsız MMX-lar silindi
17/01/2018 [21:02]:
"Cümhuriyyət İlində Qarabağ işğaldan azad olunmalıdır"
17/01/2018 [20:55]:
Azay Quliyev Şura Katibliyinin baş məsləhətçisini Fəxri Fərman ilə təltif etdi
17/01/2018 [20:54]:
"Qarabağ münaqişəsi regional fəlakətə çevrilə bilər"
17/01/2018 [20:51]:
FHN itkin düşmüş alpinistlərin axtarışı ilə bağlı məlumat yaydı - FOTO
17/01/2018 [20:10]:
Siyasi Partiyaların Əməkdaşlıq Mərkəzinin növbəti yığıncağı keçirildi
17/01/2018 [20:08]:
“Bitcoin” 10 min dollardan da aşağı düşdü
17/01/2018 [20:05]:
“Judo Club 2012”nin yetirmələri Xorvatiyadan 2 qızılla qayıtdı
17/01/2018 [20:02]:
General oğlu 4 il 6 ay müddətinə azadlıqdan məhrum olundu
17/01/2018 [20:00]:
Prezident jurnalisti mətbuat konfransından qovdu - VİDEO
17/01/2018 [19:59]:
Peskov:" Putin tam sağlamdır və çoxlarından üstündür"
17/01/2018 [19:55]:
Türkiyədə hərbi təyyarə qəzaya uğradı - 3 hərbçi həlak oldu
17/01/2018 [19:52]:
Qənirə Paşayeva ABŞ, Sinqapur və Livanın tanınmış qadın təşkilat rəhbərləri ilə görüşdü
17/01/2018 [19:47]:
Peşə məktəblərində çalışan müəllimlərin maaşı iki dəfə artırılıb
17/01/2018 [19:46]:
Xərçəng xəstələrinə tarixi keçmiş dərman verdilər
17/01/2018 [19:30]:
"Köhnə azərbaycanlı"nın yeni hekayəsi
17/01/2018 [19:21]:
Rza şah Pəhləvinin oğlu İranı “ən seksual ölkə” adlandırdı...
17/01/2018 [19:09]:
Ənənəvi festivalda buğa 3 nəfəri öldürdü - VİDEO
17/01/2018 [18:57]:
Arvadı ilə 20 il “bacı-qardaş” olan Əli Mirəliyev: “Əşi, sizə nə dəxli var?”
17/01/2018 [18:54]:
Zərdüşt Əlizadə: “Xəlil Rza ermənilərə qarğışlar yağdırdı, nəticədə biz Qarabağı itirdik...”
17/01/2018 [18:51]:
ADNSU və Bilik Fondu 20 Yanvar şəhidlərinə həsr olunmuş birgə tədbir keçirdi
17/01/2018 [18:43]:
“Atlas” Prezident kitabxanasına təqdim edildi
17/01/2018 [18:33]:
20 Yanvar Şəhidləri yad edildi - FOTO
17/01/2018 [18:32]:
Orxan Pamukun çəkdiyi mənasız selfi - Nobel mükafatçısı bununla nə demək istəyir?
17/01/2018 [18:27]:
Ağır xəstəlikdən əziyyət çəkən xalq artistimiz bu saatlarda VƏFAT ETDİ - FOTO
17/01/2018 [18:24]:
Könül Xasıyevanın həyat yoldaşı kimdir? – Sensasion müsahibə – VİDEO
17/01/2018 [18:21]:
Əmək hüquqlarına dair maarifləndirmə seminarı keçirildi
17/01/2018 [17:47]:
“Bakıbus” avtobuslarındakı yaddaşda Xankəndi niyə qeyd olunmur? - FOTO
17/01/2018 [17:42]:
Prezident Administrasiyasında təyinat oldu - Yeni şöbə müdirinin tərcümeyi-halı
17/01/2018 [17:28]:
Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
17/01/2018 [16:52]:
Kərəm Həsənovun Şamaxıda keçirəcəyi vətəndaş qəbulunun tarixi dəyişdirildi
17/01/2018 [16:47]:
Əkrəmlərdən kəramətlərə gedən yol...
17/01/2018 [16:46]:
Milli Məclis “Azərbaycan Ordusu haqqında” sənədi müzakirəyə çıxaracaq
17/01/2018 [16:43]:
ADPU-da seminar keçirildi
17/01/2018 [16:38]:
“Mən İlhamə Quliyevanı təriflədikcə, o məni pisləyirdi” – Brilliant Dadaşova
17/01/2018 [16:32]:
Vikipediyada general Cahangir bəy Novruzov haqqında məqalə yeniləndi
17/01/2018 [16:28]:
“Bu baş versə, erməni dövlətçiliyindən heç bir şey qalmayacaq”
17/01/2018 [16:25]:
Qəbul imtahanında ödəniş dəyişəcək? – DİM-dən AÇIQLAMA
17/01/2018 [16:15]:
SOCAR İstiqrazına pul qoyanlara faiz ödənildi
17/01/2018 [16:08]:
Nazın Türkiyədə gecə klubunda maraqlı videosu yayıldı - VİDEO
17/01/2018 [16:06]:
"Yeni orfoqrafiya qaydaları yaratmağa ehtiyac yoxdur"
17/01/2018 [16:02]:
Bakı yollarında nöqsanlar aşkarlandı – RƏSMİ
17/01/2018 [15:58]:
Azərbaycanın hələ də tam öyrənilməyən dünya əhəmiyyətli xəzinəsi - palçıq vulkanları
17/01/2018 [15:51]:
Nərgiz Paşayeva qızı ilə konsertdə - FOTOLAR
17/01/2018 [15:48]:
Aida Qəmbər: “İsa Qəmbər sabah evə buraxılacaq”
17/01/2018 [15:43]:
Ötən il dağılan ailələrin sayı – STATİSTİKA
17/01/2018 [15:43]:
Azərbaycan avtomobil benzini istehsalını 5% artırıb
17/01/2018 [15:42]:
Azərbaycan jurnalistləri 2017-ci ildə: JuHİ illik hesabatını açıqlayıb
17/01/2018 [15:37]:
Keçən il məktəbi bitirən məzunlardan neçəsinin attestat aldığı açıqlandı
17/01/2018 [15:36]:
“Təhsil müəssisələrinin media ilə əməkdaşlığı alqışlanmalıdır”
17/01/2018 [15:29]:
Bu ilin buraxılış, qəbul və sınaq imtahanlarının tarixləri elan edildi - SİYAHI
17/01/2018 [15:17]:
Yeni virus “WhatsApp” yazışmalarını oğurlaya bilir
17/01/2018 [15:13]:
Azərbaycanda əhalinin sayı açıqlandı
17/01/2018 [14:53]:
Vergilər Nazirliyi QALMAQALLI “Grand Hospital”ı yoxlamağa başladı
Bütün arxiv bir sırada
11/01/2017 [19:08] - Cəmiyyət - ( 1375 dəfə baxılıb)

Qırmızı imperiyanın qara əməlləri...




(1905-ci il 9 Yanvar “Qanlı  bazaar” günü və 1990-cı il 20 Yanvar “Qanlı şənbə” günü)
Deyirlər, tarix təkrar olunur. Hər bir dövrün  müəyyən inkişaf mərhələsində müxtəlif ölkələrdə  baş verən ictimai-siyasi xarakterli hadisələr nə vaxtsa onu doğuran  mühit və şərait yarandıqda yenidən təkrarlanır. Lakin həmin hadisələr arasında cox fərqli cəhətlər də özünü göstərir.
Müqayisə üçün  çox da  uzaq olmayan keçmişə nəzər salmağımız fikrimizə aydınlıq gətirə bilər. Sovetlər dönəmində orta məktəbdə oxuyarkən, “SSRİ tarixi” dərsliyində belə bir  mövzu var idi: “9 yanvar qanlı bazaar günü”.  Burada belə yazılmışdı: Çar hökuməti zamanında Rusiyada haqsızlıq, ədalətsizlik, hüquqsuzluq, zülm və istibdad hökm sürürdü. Hakim sinfin qəddarlığı, çar məmurlarının ğzbaşınalığı, aclıq, səfalət və xəstəliklər minlərlə insanın həyatına son qoyurdu, savadsızlıq, nadanlıq və cəhalət ölkəni başdan-başa bürümüşdü.  Müharibələr, üsyanlar ölkəni taqətdən salmış, həyat, demık olar ki, iflic vəziyyətə düşmüşdü.
Hökumətdən, onun mürtəce suyasətindən, müharibələrin ağır nəticələrindən, həyat və məişətin dözülməzliyindən cana doyan xalq kütlələrinin  mütləqiyyətə qarşı nifrəti və qəzəbi getdikcə artır, üsyanlar baş verir, azadlıq və demokratiya uğrunda mübarizə hərəkatına çevrilirdi.
1905-ci il birinci rus inqilabı, Rus-yapon müharibəsində Rusiyanın məğlubiyyəti, genişlənən inqilabi azadlıq hərəkatı mütləqiyyətin süqutunu tezləşdirdi. Bundan qorxuya düşən çarizm hakimiyyətini saxlamaq üçün ən dəhşətli tədbirlərə əl atmaqdan çəkinmirdi. Hər gün minlərlə günahsız insanın  qanı axıdılır,  yüzlərlə adam edam olunur və güllələnirdi. Bütün cəza tədbirlərinin nəticəsiz qaldığını görən  çar o zaman xalqı qorxutmaq üçün  daha dəhşətli bir tədbirə əl atdı:1905-ci il yanvar ayının 9-da  bazaar günü  keşiş Qaponun yalançı vədi əsasında  Peterburq meydanına axışan və çara inanan on minlərlə insan -- qoca, cavan, böyük, kiçik, xəstə, sağlam və xırda uşaqlar böyüklərə qoşularaq çardan mərhəmət gözləməyə başladılar. Onlar Allaha dualar oxuyurdular.
Elə bu zaman keşiş Qaponun əmri ilə  meydanı hər tərəfdən mühasirəyə almış  çar ordusunun silahlı dəstələri əliyalın, silahsız insanları gülləbaran  etməyə başladılar.  Meydan qan gölünə döndü.  Heç bir insanlığa sığmayan bu hadisə  “9 yanvar qanlı Bazar günü” adı ilə tarixin səhifələrinə düşdü.
Bəs gülləbaran edilən insanların günahı nə idi? - Zülm və istismarın  olmadığı azad bir cəmiyyətdə, ədalət və haqqın hökm sürdüyü bir quruluşda yaşamaq , sərbəst nəfəs almaq istəyi! Bu, Tanrının  öz bəndələrinə  bəxş etdiyi ən  böyük hüquqdur. Bu hüququ onun əlindən  almağa heç kimin  ixtiyuarı yoxdur!
O zaman sovet tarixçiləri həmin hadisələri şagirdlərə və tələbələrə  bəlağət və fəsahətlə təbliğ edirdilər.  Məqsəd də bu idi: qoy hamı bilsin ki, sovet höluməti, Kommunist partiyası nə qədər humanist, nə qədər insanpərvərdir, ədalət və haqqın keşikçisi, sülhün,   demokratiyanın və azadlığın müdafiəçisidir, onun dayağıdır. Sovet ordusu sovet xalqlarının qoruyucusu və mənafelərinin təminatçısıdır.
Lakin tarix irəlilədikcə, illər bir-birini əvəz etdikcə, məlum oldu ki, bu, qara maskaya bürünmüş yalançı və saxta bir siyasət, xalqın başını qarışdırmaq , gözündən pərdə asmaq üçün təşkil olunmuş bir oyun imiş. Baş verən müxtəlif məzmunlu hadisələr nəticəsində  əllərindəki qırmızı bayrağın və üzlərində ki qara maskanın rəngləri solmağa, altında gizlədilmiş sirlər aydın görünməyə başladı.  Məsələn, Leninin “Xalqların öz müqəddəratını təyin etməsi və  lazım gələrsə, ayrılaraq müstəqil dövlət yaratmaq hüququna malik olması” haqqındakı bəyanatına bolşeviklərin münasibəti bunu aydın göstərdi. İnqilabdan sonrakı illərdə  sovet hökuməti bu bəyanatdan üz döndərdi və qeyd etdi ki, onun həyata keçirilməsi gələcəkdə ən ağır nəticələr doğura bilərə.
Həmin fakt sovet hökumətinin  və Kommunist partiyasının  yeritdiyi siyasətin  maskalanmış, hiyləgər bir siyasət olduğunu  göstərən ilk əlamət idi.  Lakin biz buna əhəmiyyət vermədik. Axı bu, təkcə bizə aid deyildi, aid olsaydı da, heç nə edə bilməzdik! Ona görə də  sovet hökumətinin daxili və xarici siyasətini “bəyəndik”, onu canımızla, qanımızla qoruyacağımıza and da içdik!
Təsəvvürümüzə belə gətirə bilməzdik ki, sovet hökuməti, Kommunist partiyası tərkibindəki respublikalara  ikili standartla yanaşa bilər, birinə doğma, digərinə ögey  münasibət göstərər. Düzdür, böyüdükcə, ağlımız kəsdikcə hadisələrin mahiyyətini az-çox anlamağa başlayırdıq, dərk etmək isə qadağan idi. Qadağaya riayət etməyənləri çox uzaqlara – gedər-gəlməz səfərlərə yola salırdılar.
1948 və 1988-ci illərdə sovet hökuməti və kommunist partiyasının  yeritdiyi ikili siyasətinin ağır nəticələrinin şahidi olduq. Erməniləri özünə doğma, azərbaycanlıları  ögey hesab edən qırmızı sovet imperiyası, nəhayət, öz çirkin simasını açıb göstərdi.  Bir milyondan çox azərbaycanlı  zorla, silah gücünə  doğma ata-baba yurdlarından deportasiya edildi, qovuldu, torpaqlarımızın, doğma yurdumuzun 20 faizi ermənilərə verildi.
Azərbaycan xalqı artıq bu ikiüzlü və hiyləgər siyasətlə  barışa bilmədi. Sovet hökuməti və  onun partiyasının mürtəce siyasətinə  öz etiraz səsini ucaltdı, sovet hökumətini, onun dayağı olan  yerli rəhbərləri bu iyrənc  təhqiredici siyasətə son qoymağa çağırdı. İmperiya isə bu çağırışı başqa cür qarşıladı. Çar Nikolay və  onun sevimli keşişi Qaponun üsulundan istifadə etməyi  çıxış yolu kimi seçdi.
1990-cı il  yanvar ayının 20-də  şənbə günü sovet hökuməti xüsusi təlim görmüş və əksəriyyəti erməni millətindən olan ordunu gizli şəkildə  Bakıya yeritdi İçki və narkotik maddənin təeirindən beyinləri dumanlanmış, başdan- ayağa qədər silahlanmış  quduz  əsgərlər heç nəyə, heç kimə fərq qoymadan dinc əhalini gülləbaran etməyə başladılar.  Qarşılarına çıxan hər şeyi tankların altına salır, güllələyir, yerlə yeksan edirdilər.  Yüzlərlə insan, o cümlədən qocalar , ahıllar, körpə uşaqlar al qana boyandılar Küçələrdə qanlı gölməçələr əmələ gəldi. Yaralıları yerləşdirmək üçün xəstəxanalarda yer çatışmırdı. İnsanlar vahimə icərisində nə edəcəklərini bilmirdilər. Onlar inanmırdılar ki, bu hadisələri törədən sovet ordusu, sovet hökumətidir.
Bu qanlı olaylar əyani şəklidə göstərdi ki, tarix və tarixi hadisələr təkrar olunur…1905-ci il 9 yanvar qanlı bazar günündə baş vermiş hadisələr 1990-cı il 20 yanvar qanlı şənbə günündə təkrar olundu. O zaman ölkəni çar Nikolay, 1990-cı ildə isə Nikolayın davamçısı, soykökü bir olan  Qorbaçov və onun kimilər idarə edirdilər.
Özünü humanist, sülhün və demokratiyanın dayağı və təminatçısı kimi qələmə verən sovet hökumətinin, qırmızı imperiyanın və onun kommunist partiyasının maskalanmış siyasəti, iyrənc siması həmin gün ifşa olundu.

 Müstəqil Ağayev AMEA Fəlsəfə İnstitutu, “Fəlsəfə və ictimai fikir tarixi” şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Qabaqcıl Maarif Xadimi.                                                                                   

...
Oteldə başına oyun açılan vətəndaş daxili işlər nazirindən kömək istədi
"Cümhuriyyət İlində Qarabağ işğaldan azad olunmalıdır"
Xərçəng xəstələrinə tarixi keçmiş dərman verdilər
Ənənəvi festivalda buğa 3 nəfəri öldürdü - VİDEO
20 Yanvar Şəhidləri yad edildi - FOTO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
“Üç gün əvvəl doğulan oğlunu görmədi...”- Şəhid zabitimizin anası...
Siyasət
“Avropadakı anti-türk qüvvələri sanki dopinq alıb”
Dünya
Analoqu olmayan nazirlik yaradıldı - MARAQLI
Ədəbiyyat
İnstitutdan qovulan,həbsxanada yatan, oğlunu savaşda itirən şair- Nəsiman Yaqublunun yazısı
Cəmiyyət
Pediatrdan valideynlərə şad xəbər: "Tez-tez qrip olan uşaqlarınız sağlamdır”
Həftənin ən çox oxunanları
"Putini 48 ildir tanıyan bir insan kimi deyirəm" - "Qarabağ düyününü açmaq onun iradəsindən asılı olsaydı..."
Qız alt paltarında, "dini" verilişdə "ilahiyyatçı" üçün erotik rəqs etdi - VIDEO
Fazil Məmmədovun "Qara qutu"ları sonadək açılacaqmı? - Gözlər Mikayıl Cabbarovda
Yemək qızdırmaq istəyən əsgər 28 milyonluq BTR-i məhv etdi – VİDEO
Təkər gətirənlər tələyə düşdü - Həyəcan təbili...
Kənd qızları bakirəliyini şəhər qızlarından tez itirir - ARAŞDIRMA
“Əbiyev gəlmirdi, Zakir Həsənov isə bir neçə dəfə bizi ziyarət edib” - Fəriköy məzarlığında...
Təlim zamanı ip qopdu əsgərlər vertolyotdan yerə düşdülər - VİDEO
Arvadı kənddən Bakıya gedib bacısının qeyri-rəsmi əri ilə “yatdı”, sonra... - 3 uşaq atasından dəhşətli əməl
“Dövlətim əmr versə ki, əmim Sərdar Cəlaloğlunun evini tankla yıx.." -Şəhid komandir Rasim Məmmədov
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin