Xəbər lenti
23/05/2017 [14:43]:
Türkiyə Almaniyadan 100 milyard tələb edir - Səbəb
23/05/2017 [14:27]:
2500 il əvvəl Azərbaycan dilində yazılmış mətn - FOTOLAR
23/05/2017 [14:24]:
Putinin şəxsi aşpazı Ermənistanı qarışdırdı
23/05/2017 [14:22]:
Qeyri-sabit hava davam edəcək - İntensiv yağış, dolu gözlənilir
23/05/2017 [14:20]:
İlham Əliyev qalib idmançılarla görüş -Foto
23/05/2017 [14:10]:
Sabiq məmur tərəfindən zorlandığını deyən qadına hökm oxundu- 16 il
23/05/2017 [14:04]:
Aprel döyüşlərində yaralan erməni hərbçi Moskvaya göndərilir- MÜALİCƏYƏ EHTİYACI VAR-FOTO
23/05/2017 [13:50]:
Azərbaycan XİN-i Mançester terroruna münasibət bildirib – YENİLƏNİB
23/05/2017 [13:48]:
Paytaxtda ikinci əl avtomobillər ucuzlaşır
23/05/2017 [13:43]:
Tramp Fələstindədir
23/05/2017 [13:41]:
Ankarada tutulan İŞİD-çinin atası: "Bizi aldatdı ki, işləməyə gedirəm"
23/05/2017 [13:22]:
Məşhur azərbaycanlı cərrah həbs olundu – Dələduzluq ittihamı ilə
23/05/2017 [13:17]:
Fərəc Quliyev Avronest PA-da “Metsamor” AES-lə ilə bağlı çıxış edib
23/05/2017 [13:13]:
Ermənistan hökumətində bir nazir azalır
23/05/2017 [13:10]:
UNEC-in tələbə və magistrləri nüfuzlu şirkətdə ödənişli təcrübə imkanı əldə edəcək
23/05/2017 [12:59]:
Daha bir partlayış: yaralılar var
23/05/2017 [12:54]:
Təxribata hazırlaşan ermənilərə - Xəbərdarlıq
23/05/2017 [12:24]:
Dünyada hər saniyədə bir insan evini məcburən tərk etməli olub
23/05/2017 [12:19]:
Bakı qoçularını ram edən gürcü: Qafqazın Napoleonu
23/05/2017 [12:12]:
Zakir Həsənov Mançester şəhərində baş vermiş terrora münasibətini açıqladı – FOTO
23/05/2017 [12:09]:
9 yaşlı uşaq 90 dəfə cərrahi əməliyyat keçirib- Amma yenə də...
23/05/2017 [12:03]:
Əmanət amanatı...
23/05/2017 [11:55]:
İsrail vətəndaşının “Bakı sərgüzəştləri”: gömrükdə 35 min dolları əlindən alındı
23/05/2017 [11:48]:
Ərdoğan ölkə rəhbərləri ilə bütün görüşləri ləğv etdi
23/05/2017 [11:46]:
Bu kənddə yeni doğulan hər qız üçün 111 ağac əkilir - İNANILMAZ SƏBƏB
23/05/2017 [11:42]:
Fərman Ceyranlı həbs olundu
23/05/2017 [11:40]:
Tarixin ən böyük xeyriyyəçiliyini etdi
23/05/2017 [11:33]:
Hakimiyyət Rusiyaya qarşı hərəkətə keçdi -Sərt cavab
23/05/2017 [11:19]:
Nəsiman Yaqubludan Araz Əlizadəyə cavab: “Fikirləriniz tamamilə əsassızdır”
23/05/2017 [10:52]:
Rusiya xarici siyasətinin erməni “keşişi” – Lavrovun portreti
23/05/2017 [10:51]:
Mehriban Əliyeva: “Allah bütün müsəlmanları qorusun”
23/05/2017 [10:46]:
Ankarada AKP-nin qurultayında qətliam hazırlayan İŞİD-çi Qusar sakini çıxdı- FOTO
23/05/2017 [10:24]:
İki qardaşın öldüyü yanğının görüntüləri yayıldı – VİDEO + YENİLƏNİB
23/05/2017 [10:20]:
Qoca Amerika ermənisi Xankəndindən Laçına yollandı... - Piyada/Video
23/05/2017 [10:06]:
Mançesterdə baş verən partlayışdan sonra şübhəlilər saxlanıldı
23/05/2017 [10:01]:
Cəbhədən ən son xəbər – RƏSMİ
23/05/2017 [10:00]:
Qəbul imtahanlarında ikinci dəfə iştirak etmək istəyənlərin qeydiyyatı başa çatdı
23/05/2017 [09:57]:
Dollar sabit qaldı, avro, rubl bahalaşdı
23/05/2017 [09:23]:
"Ziyalı sözünün, ziyalının özünün ayağının ekranlardan kəsilməsi fəlakətdir"
23/05/2017 [09:05]:
7 partiya bəyanat yaydı: Təcili tədbirlər görülməlidir...
23/05/2017 [08:58]:
Mazelli və Karrantinin Tərtərdə nə işi? - İlham İsmayıl yazır...
23/05/2017 [03:19]:
Yeni planları hələlik təxirə salın - Günün qoroskopu
23/05/2017 [02:27]:
EVİN TAVANINDAN 55 kq ağırlığında arı pətəyi çıxdı-VİDEO
23/05/2017 [01:37]:
KXCP - 28 May Respublika Günü münasibəti ilə bayram tədbiri keçirəcək
23/05/2017 [01:29]:
Cümhuriyyət qəhrəmanları harada dəfn olunublar?- Qürbətin doğma məzarları
23/05/2017 [01:27]:
Odlar Yurdu Universiteti ərəb ölkələrindən tələbə qəbulu ilə bağlı protokollar imzaladı
23/05/2017 [00:39]:
Trampın həyat yoldaşı onu belə məyus etdi – VİDEO
23/05/2017 [00:31]:
Hamının sevimlisi olan türk aktrisa xərçəngə mübtəla oldu- FOTO
23/05/2017 [00:31]:
"Putinin istədiyi adam ABŞ-da prezident seçildi" - ABŞ-ın eks kəşfiyyat şefi...
23/05/2017 [00:18]:
Donald Tramp Süleyman Peyğəmbərin məbədini ziyarət etdi - FOTO
23/05/2017 [00:10]:
İslam Oyunlarının bağlanış mərasimindən – FOTOREPORTAJ
23/05/2017 [00:03]:
Telekanallarda sözün bitdiyi yer - İTV və Mədəniyyət TV-nin "əkiz" filmi...
22/05/2017 [22:56]:
Qəzəbli it inəyə hücum etdi və öldürüldü - VİDEO
22/05/2017 [22:53]:
Bakının mərkəzində canavarla gəzdi – VİDEO
22/05/2017 [22:49]:
Daha bir milyarder, daha bir boşanma və... 15 milyard dollarlıq təzminat tələbi
22/05/2017 [22:42]:
Pul zibilliyi: milyardlarla manat pul aşkar olundu
22/05/2017 [22:41]:
Donald Tramp İsrail baş nazirinin əlini sıxmağı yaddan çıxardı
22/05/2017 [22:40]:
Şamaxıda təbii fəlakət: "Qonşuda yatırıq ki, sel gəlib bizi aparar"- FOTO/VİDEO
22/05/2017 [22:36]:
Mehriban Əliyeva: "Azərbaycan növbəti tarixi qələbəyə imza atdı"
22/05/2017 [22:33]:
Trampdan Tehranı hiddətləndirəcək açıqlama: "İran buna görə ABŞ-a minnətdar olmalıdır..."
22/05/2017 [22:27]:
Türkiyə ABŞ-a nota verdi, gərginlik böyüyür – VİDEO
22/05/2017 [22:09]:
"Bizə nüvə silahı lazımdır..." - general Ter-Qriqoryants
22/05/2017 [22:01]:
Bakıda piyada sürücünü bu cür cəzalandırdı – FOTO
22/05/2017 [21:59]:
Ruhani: “Terrora qarşı real mübarizəni bu xalqlar aparır”
22/05/2017 [21:57]:
Şimali Koreya raketin buraxılış kadrlarını yaydı – VİDEO
22/05/2017 [21:50]:
Dərslər sentyabrın 1-də başlayıb, mayın 25-də tamamlansın – TƏKLİF
22/05/2017 [21:48]:
Gəlin namizəd qızılları da götürüb qaçdı – Film kimi olay
22/05/2017 [21:46]:
İslamiadanın bağlanış mərasimi keçirilir – CANLI YAYIM
22/05/2017 [21:45]:
Fatma Səttarovaya Prezidentin fərdi təqaüdü veriləcək
22/05/2017 [21:42]:
“Laçının erməni sakinləri evlərini pulsuz özəlləşdirirlər...” - Şəhər meri
22/05/2017 [20:53]:
Qayınını qətlə yetirən şəxs məhkəmə zalından azadlığa buraxıldı
22/05/2017 [19:28]:
Həsən Ruhani: "Tehranda Rusiya və Azərbaycanın iştirakı ilə beynəlxalq forum keçiriləcək" - YENİLƏNİB
22/05/2017 [19:26]:
FHN polkovniki Bakıda yanğında iki qardaşın ölməsindən danışdı - YENİLƏNİB
22/05/2017 [19:23]:
Azərbaycan prezidenti BƏƏ nümayəndə heyətini qəbul etdi - YENİLƏNİB
22/05/2017 [19:22]:
Prezident İbrahim Quliyevi “Şöhrət” ordeni ilə təltif etdi
22/05/2017 [19:20]:
Bakıda dəhşətli yanğın: 2 qardaş yanaraq öldü (FOTO/VİDEO)
22/05/2017 [19:15]:
Azərbaycanlı biznesmenin gülməli görüntüləri yayıldı - VİDEO
22/05/2017 [19:12]:
Ağıllı insanlarda olan 4 qəribə xüsusiyyət
22/05/2017 [19:06]:
Rusiya Ermənistana bu silahları verir
22/05/2017 [19:03]:
İcra Hakimiyyətindən konsertdə çıxış edən cinsi azlıq nümayəndəsi ilə bağlı AÇIQLAMA (VİDEO)
Bütün arxiv bir sırada
11/01/2017 [19:08] - Cəmiyyət - ( 1266 dəfə baxılıb)

Qırmızı imperiyanın qara əməlləri...




(1905-ci il 9 Yanvar “Qanlı  bazaar” günü və 1990-cı il 20 Yanvar “Qanlı şənbə” günü)
Deyirlər, tarix təkrar olunur. Hər bir dövrün  müəyyən inkişaf mərhələsində müxtəlif ölkələrdə  baş verən ictimai-siyasi xarakterli hadisələr nə vaxtsa onu doğuran  mühit və şərait yarandıqda yenidən təkrarlanır. Lakin həmin hadisələr arasında cox fərqli cəhətlər də özünü göstərir.
Müqayisə üçün  çox da  uzaq olmayan keçmişə nəzər salmağımız fikrimizə aydınlıq gətirə bilər. Sovetlər dönəmində orta məktəbdə oxuyarkən, “SSRİ tarixi” dərsliyində belə bir  mövzu var idi: “9 yanvar qanlı bazaar günü”.  Burada belə yazılmışdı: Çar hökuməti zamanında Rusiyada haqsızlıq, ədalətsizlik, hüquqsuzluq, zülm və istibdad hökm sürürdü. Hakim sinfin qəddarlığı, çar məmurlarının ğzbaşınalığı, aclıq, səfalət və xəstəliklər minlərlə insanın həyatına son qoyurdu, savadsızlıq, nadanlıq və cəhalət ölkəni başdan-başa bürümüşdü.  Müharibələr, üsyanlar ölkəni taqətdən salmış, həyat, demık olar ki, iflic vəziyyətə düşmüşdü.
Hökumətdən, onun mürtəce suyasətindən, müharibələrin ağır nəticələrindən, həyat və məişətin dözülməzliyindən cana doyan xalq kütlələrinin  mütləqiyyətə qarşı nifrəti və qəzəbi getdikcə artır, üsyanlar baş verir, azadlıq və demokratiya uğrunda mübarizə hərəkatına çevrilirdi.
1905-ci il birinci rus inqilabı, Rus-yapon müharibəsində Rusiyanın məğlubiyyəti, genişlənən inqilabi azadlıq hərəkatı mütləqiyyətin süqutunu tezləşdirdi. Bundan qorxuya düşən çarizm hakimiyyətini saxlamaq üçün ən dəhşətli tədbirlərə əl atmaqdan çəkinmirdi. Hər gün minlərlə günahsız insanın  qanı axıdılır,  yüzlərlə adam edam olunur və güllələnirdi. Bütün cəza tədbirlərinin nəticəsiz qaldığını görən  çar o zaman xalqı qorxutmaq üçün  daha dəhşətli bir tədbirə əl atdı:1905-ci il yanvar ayının 9-da  bazaar günü  keşiş Qaponun yalançı vədi əsasında  Peterburq meydanına axışan və çara inanan on minlərlə insan -- qoca, cavan, böyük, kiçik, xəstə, sağlam və xırda uşaqlar böyüklərə qoşularaq çardan mərhəmət gözləməyə başladılar. Onlar Allaha dualar oxuyurdular.
Elə bu zaman keşiş Qaponun əmri ilə  meydanı hər tərəfdən mühasirəyə almış  çar ordusunun silahlı dəstələri əliyalın, silahsız insanları gülləbaran  etməyə başladılar.  Meydan qan gölünə döndü.  Heç bir insanlığa sığmayan bu hadisə  “9 yanvar qanlı Bazar günü” adı ilə tarixin səhifələrinə düşdü.
Bəs gülləbaran edilən insanların günahı nə idi? - Zülm və istismarın  olmadığı azad bir cəmiyyətdə, ədalət və haqqın hökm sürdüyü bir quruluşda yaşamaq , sərbəst nəfəs almaq istəyi! Bu, Tanrının  öz bəndələrinə  bəxş etdiyi ən  böyük hüquqdur. Bu hüququ onun əlindən  almağa heç kimin  ixtiyuarı yoxdur!
O zaman sovet tarixçiləri həmin hadisələri şagirdlərə və tələbələrə  bəlağət və fəsahətlə təbliğ edirdilər.  Məqsəd də bu idi: qoy hamı bilsin ki, sovet höluməti, Kommunist partiyası nə qədər humanist, nə qədər insanpərvərdir, ədalət və haqqın keşikçisi, sülhün,   demokratiyanın və azadlığın müdafiəçisidir, onun dayağıdır. Sovet ordusu sovet xalqlarının qoruyucusu və mənafelərinin təminatçısıdır.
Lakin tarix irəlilədikcə, illər bir-birini əvəz etdikcə, məlum oldu ki, bu, qara maskaya bürünmüş yalançı və saxta bir siyasət, xalqın başını qarışdırmaq , gözündən pərdə asmaq üçün təşkil olunmuş bir oyun imiş. Baş verən müxtəlif məzmunlu hadisələr nəticəsində  əllərindəki qırmızı bayrağın və üzlərində ki qara maskanın rəngləri solmağa, altında gizlədilmiş sirlər aydın görünməyə başladı.  Məsələn, Leninin “Xalqların öz müqəddəratını təyin etməsi və  lazım gələrsə, ayrılaraq müstəqil dövlət yaratmaq hüququna malik olması” haqqındakı bəyanatına bolşeviklərin münasibəti bunu aydın göstərdi. İnqilabdan sonrakı illərdə  sovet hökuməti bu bəyanatdan üz döndərdi və qeyd etdi ki, onun həyata keçirilməsi gələcəkdə ən ağır nəticələr doğura bilərə.
Həmin fakt sovet hökumətinin  və Kommunist partiyasının  yeritdiyi siyasətin  maskalanmış, hiyləgər bir siyasət olduğunu  göstərən ilk əlamət idi.  Lakin biz buna əhəmiyyət vermədik. Axı bu, təkcə bizə aid deyildi, aid olsaydı da, heç nə edə bilməzdik! Ona görə də  sovet hökumətinin daxili və xarici siyasətini “bəyəndik”, onu canımızla, qanımızla qoruyacağımıza and da içdik!
Təsəvvürümüzə belə gətirə bilməzdik ki, sovet hökuməti, Kommunist partiyası tərkibindəki respublikalara  ikili standartla yanaşa bilər, birinə doğma, digərinə ögey  münasibət göstərər. Düzdür, böyüdükcə, ağlımız kəsdikcə hadisələrin mahiyyətini az-çox anlamağa başlayırdıq, dərk etmək isə qadağan idi. Qadağaya riayət etməyənləri çox uzaqlara – gedər-gəlməz səfərlərə yola salırdılar.
1948 və 1988-ci illərdə sovet hökuməti və kommunist partiyasının  yeritdiyi ikili siyasətinin ağır nəticələrinin şahidi olduq. Erməniləri özünə doğma, azərbaycanlıları  ögey hesab edən qırmızı sovet imperiyası, nəhayət, öz çirkin simasını açıb göstərdi.  Bir milyondan çox azərbaycanlı  zorla, silah gücünə  doğma ata-baba yurdlarından deportasiya edildi, qovuldu, torpaqlarımızın, doğma yurdumuzun 20 faizi ermənilərə verildi.
Azərbaycan xalqı artıq bu ikiüzlü və hiyləgər siyasətlə  barışa bilmədi. Sovet hökuməti və  onun partiyasının mürtəce siyasətinə  öz etiraz səsini ucaltdı, sovet hökumətini, onun dayağı olan  yerli rəhbərləri bu iyrənc  təhqiredici siyasətə son qoymağa çağırdı. İmperiya isə bu çağırışı başqa cür qarşıladı. Çar Nikolay və  onun sevimli keşişi Qaponun üsulundan istifadə etməyi  çıxış yolu kimi seçdi.
1990-cı il  yanvar ayının 20-də  şənbə günü sovet hökuməti xüsusi təlim görmüş və əksəriyyəti erməni millətindən olan ordunu gizli şəkildə  Bakıya yeritdi İçki və narkotik maddənin təeirindən beyinləri dumanlanmış, başdan- ayağa qədər silahlanmış  quduz  əsgərlər heç nəyə, heç kimə fərq qoymadan dinc əhalini gülləbaran etməyə başladılar.  Qarşılarına çıxan hər şeyi tankların altına salır, güllələyir, yerlə yeksan edirdilər.  Yüzlərlə insan, o cümlədən qocalar , ahıllar, körpə uşaqlar al qana boyandılar Küçələrdə qanlı gölməçələr əmələ gəldi. Yaralıları yerləşdirmək üçün xəstəxanalarda yer çatışmırdı. İnsanlar vahimə icərisində nə edəcəklərini bilmirdilər. Onlar inanmırdılar ki, bu hadisələri törədən sovet ordusu, sovet hökumətidir.
Bu qanlı olaylar əyani şəklidə göstərdi ki, tarix və tarixi hadisələr təkrar olunur…1905-ci il 9 yanvar qanlı bazar günündə baş vermiş hadisələr 1990-cı il 20 yanvar qanlı şənbə günündə təkrar olundu. O zaman ölkəni çar Nikolay, 1990-cı ildə isə Nikolayın davamçısı, soykökü bir olan  Qorbaçov və onun kimilər idarə edirdilər.
Özünü humanist, sülhün və demokratiyanın dayağı və təminatçısı kimi qələmə verən sovet hökumətinin, qırmızı imperiyanın və onun kommunist partiyasının maskalanmış siyasəti, iyrənc siması həmin gün ifşa olundu.

 Müstəqil Ağayev AMEA Fəlsəfə İnstitutu, “Fəlsəfə və ictimai fikir tarixi” şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Qabaqcıl Maarif Xadimi.                                                                                   

Tarixin ən böyük xeyriyyəçiliyini etdi
7 partiya bəyanat yaydı: Təcili tədbirlər görülməlidir...
"Bizə nüvə silahı lazımdır..." - general Ter-Qriqoryants
“O insanlar ölənə qədər Qaradənizdən tutulan balığı yemədilər” - SƏBƏB
“Qazaxıstan Azərbaycanı məhkəməyə verə bilməz, çünki...”
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
Maraqlı
Bu kənddə yeni doğulan hər qız üçün 111 ağac əkilir - İNANILMAZ SƏBƏB
Dünya
Qoca Amerika ermənisi Xankəndindən Laçına yollandı... - Piyada/Video
Maraqlı
"Putinin istədiyi adam ABŞ-da prezident seçildi" - ABŞ-ın eks kəşfiyyat şefi...
Cəmiyyət
“Laçının erməni sakinləri evlərini pulsuz özəlləşdirirlər...” - Şəhər meri
Maraqlı
Ağıllı insanlarda olan 4 qəribə xüsusiyyət
Həftənin ən çox oxunanları
"Ərimdən intiqam almaq üçün fahişəlik etdim..."
Qız maşını saxlayıb küçənin ortasında oynadı - BAKIDA - VİDEO
"Quranda namaz yoxdur..." - Sabiq nazirdən ŞOK AÇIQLAMA 
"Oğlumun dostuyla yatmışdı, şəkilləri internetdə yayılmışdı..." - Susannanın intiharının TƏFƏRRÜATI
Anası illərlə yolunu gözlədi: gəldi, başını kəsdi - FOTO
“Uşaqlar da, müəllimlər də iyunda məktəbə getməyə hazır deyil” - Dərs ilinin vaxtı dəyişdirilir?
Moskva Bakıdakı seçkilərə hazırlaşır: Namizəd çox, ssenari bol...
Moskvanın mərkəzində "Allahu Əkbər" sədası...- Şəhər sakinləri təlaşda
Ərəb biznesmen Trampın evli qızına elçi düşdü - VİDEO
"Heç bir müştəriyə "yox" demirəm" –Cazibədar biznes ledi Aydan
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin