Xəbər lenti
18/06/2018 [09:22]:
Ərdoğan Antarktikada baza yaratmaq istəyir
18/06/2018 [09:17]:
Hacıqabulda ağır yol qəzası
18/06/2018 [09:14]:
Sumqayıtda dənizdə boğularaq ölən 51 yaşlı kişinin meyiti tapıldı
18/06/2018 [09:14]:
Alimlər yadplanetlilərə ismarıc göndərdi
18/06/2018 [09:12]:
DÇ-2018: Bu gün İngiltərə, Belçika və İsveç yığmaları mübarizəyə qoşulacaq
18/06/2018 [09:12]:
“Bankdan pul oğurlanması iddiası əsassızdır” - “Günay Bank”ın sədri
18/06/2018 [00:26]:
“Ermənistanda terror mühiti hökm sürür”
17/06/2018 [23:53]:
Şəkidə çobanı ildırım vurdu
17/06/2018 [23:21]:
"Valideynlərin döyərək “tərbiyə etmək” metodu uşaqlarda nifrət hissi yaradır”
17/06/2018 [23:01]:
ATƏT yanında daimi nümayəndə heyətinin 25 üzvü Azərbaycana gələcək
17/06/2018 [23:00]:
Mahir Mədətov: "Almaniya finalda uduzanda ağlamışdım"
17/06/2018 [22:55]:
Göygölə dolu yağdı, ağaclar aşdı - Fotolar
17/06/2018 [22:33]:
Dağlıq Qarabağda müxalifət icazəsiz etiraz mitinqi keçirdi – Saakyanın istefası tələb edildi- FOTO
17/06/2018 [22:24]:
Salvador Dalinin əsərindəki 13 rəqəmi nəyə işarədir? – ARAŞDIRMA
17/06/2018 [21:57]:
“Maşın” tezliklə yenidən başlayacaq
17/06/2018 [21:47]:
Almaniyanın şok məğlubiyyəti - Fotolar
17/06/2018 [21:43]:
Bayram şənliyi gülləbaran edildi - 20 ölü, 48 yaralı
17/06/2018 [21:38]:
"Paşinyanda zərrə qədər də olsa ağıl varsa..."
17/06/2018 [20:45]:
Kintana ilə bağlı qərar verildi
17/06/2018 [20:18]:
"Neftçi" bombardiri transfer etdi: milli üzvü ilə də müqavilə imzalandı
17/06/2018 [20:16]:
Eyfeli terrorçulardan necə qoruyacaqlar? - Şüşə hasar, 420 ədəd blok və 35 milyon avro...
17/06/2018 [20:13]:
UNEC test üsulu ilə vidalaşır? - “Sessiya imtahanlarını yazılı formada keçirməyi düşünürük”
17/06/2018 [20:04]:
Nazirlikdən fermerlərə xəbərdarlıq - “Bunlar zərərli kimyəvi maddələrdir”
17/06/2018 [19:01]:
Makedoniyanın adı rəsmən dəyişdi - FOTO
17/06/2018 [18:44]:
ABŞ-da sərgidə atışma: 20 nəfər yaralandı
17/06/2018 [17:46]:
Döyüşçü-pişik interneti fəth edir – VİDEO
17/06/2018 [17:41]:
DÇ-2018: Ən gözəl azarkeşlər -FOTOLAR
17/06/2018 [17:37]:
Londonda daxili işlər nazirinin telefonunu oğurlayıblar
17/06/2018 [17:14]:
“Qarabağ” İtaliyadan futbolçu almaq istəyir
17/06/2018 [16:59]:
Sovet dövründən qalma qeyri-adi avtomobil dizaynları - FOTOLAR
17/06/2018 [16:53]:
Nadirin general qızından oğlu var imiş: - “Cavanlıq səhvim idi”
17/06/2018 [16:33]:
"Bakılı oğlanlar"dan Məmmədxanovun qızına TOY SÜRPRİZİ
17/06/2018 [16:29]:
Rusiya 2019-un mayına kimi "S-400"lərin Türkiyəyə təhvilini tamamlayacaq
17/06/2018 [16:24]:
Rasim Balayevdən aktrisalara qalmaqallı sözlər: “Gözəl bədəni var…”
17/06/2018 [15:38]:
Azərbaycanla Ermənistan arasında son döyüşlərin YENİ TƏFƏRRÜATLARI
17/06/2018 [15:30]:
Pambıq sahəsində daha bir kütləvi zəhərlənmə –Tərtərdə 14 nəfər xəstəxanaya aparıldı
17/06/2018 [15:22]:
Yazarlar dünya çempionatında hansı futbol komandasına azarkeşlik edir? - SORĞU
17/06/2018 [15:17]:
Binəli Yıldırım “Eurovision”u tənqid etdi
17/06/2018 [15:16]:
Sabah 34 dərəcə isti gözlənilir
17/06/2018 [15:14]:
Bələdiyyə torpaqlarının alqı-satqısı proseduruna dair tələblər müəyyənləşdi
17/06/2018 [14:25]:
Sərnişin qatarının vaqonları relsdən çıxdı: 1 nəfər ölüb, 3 nəfər yaralandı - Yenilənib
17/06/2018 [13:32]:
Müdafiə Nazirliyi Xocalı aeroportundan fotolar paylaşdı - “Daim nəzarətdə saxlayırıq”
17/06/2018 [13:25]:
Paşinyan Xankəndidə ordu qərargahında müşavirə keçirdi - FOTO
17/06/2018 [13:08]:
Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsinin ilk təşəbbüsçüsü öldü
17/06/2018 [13:03]:
Səfir ölkəmizdə keçirilən Türkiyə prezidenti və parlament seçkilərinin gedişatından DANIŞDI
17/06/2018 [13:01]:
“Putin Paşinyana tapşırıb ki, “get, oradakıları başa sal...” - Baş nazirin suallar doğuran Qarabağ səfəri
17/06/2018 [12:56]:
Yeni doğulan körpələrin olduğu xəstəxanada yanğın - Ölənlər var
17/06/2018 [12:53]:
Əfqanıstanda partlayışda ölənlərin sayı 36 nəfərə çatıb – YENİLƏNİB + FOTO
17/06/2018 [12:50]:
İdarəetməni itirən avtomobil restorana girdi - FOTOLAR
17/06/2018 [12:39]:
Qənirə Paşayeva Tovuzda Ramazan bayramı tədbirində gənclərə çağırış edib
17/06/2018 [12:30]:
Putindən Bakı ilə bağlı nazirlərə - Mühüm göstəriş
17/06/2018 [12:27]:
Yüksək vəzifəli azərbaycanlı primitiv səbəbin güdazına getdi
17/06/2018 [12:22]:
Argentinalı futbolçular azərbaycanlını “öldürəcəkdi”: 100 min borc aldı və uduzdu
17/06/2018 [12:21]:
Kardaşyan prezident olmaq istəyir
17/06/2018 [12:15]:
Türkiyənin Azərbaycandakı səfirliyində səsvermə keçirilir – FOTO
17/06/2018 [11:41]:
Futbol alman təfəkkürünü məhv etdi- Əlisa Nicat
17/06/2018 [11:28]:
“Ərim dedi ki, ya iti seç, ya da məni...”- İtə görə iyirmi beş illik ailəsinə son qoyan qadın...
17/06/2018 [11:23]:
Şamaxıda yük və minik maşınları toqquşdu: Ölən və yaralılar var
17/06/2018 [11:18]:
PKK təşkilatı İŞİD əsirlərini təhvil verdi
17/06/2018 [11:14]:
Ancelina Coli İŞİD zülmünə məruz qalanları ziyarət etdi - Fotolar
17/06/2018 [11:10]:
General Manvel, Lavrova Eçmiədzində qonaqlıq verən “Don Pipo” və bir neçə Rusiya vətəndaşı... - Ermənistanda həbslər davam edəcək
17/06/2018 [10:26]:
Dünya Çempionatının azərbaycanlı oğlanı - İran millisindəki tanımadığımız soydaşımız kimdir...
17/06/2018 [10:13]:
Bakıda 3 otaqlı, Beyləqanda 8 otaqlı ev yanıb
17/06/2018 [09:52]:
Xankəndi səmasına qırıcılar qaldırıldı - Düşmən “gəl-gəl” deyir... Fotolar+Video
17/06/2018 [09:44]:
"Ölkəni mollaxanaya çevirmək istəyənlərə qarşı dirəniş göstərməliyik" -Deputatdan çağırış...
17/06/2018 [09:41]:
DÇ-2018: Bu gün Almaniya və Braziliya yığmaları ilk oyunlarını keçirəcəklər
17/06/2018 [09:38]:
Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi pozdu
17/06/2018 [09:01]:
Bakıda velosipedçi 6 yaşlı uşağı vuraraq xəstəxanalıq etdi
17/06/2018 [08:51]:
ABŞ prezidenti ilə Macarıstanın baş naziri arasında telefon danışığı olub
17/06/2018 [08:45]:
Yunanıstan parlamenti Tsipras hökumətinə etimadsızlıq votumunu rədd edib
17/06/2018 [08:36]:
Türkiyə PKK-nın “beynini” məhv etdi – Ərdoğandan şok açıqlama
17/06/2018 [08:13]:
Bu kadrlar sizi şoka salacaq - Xəstəni belə müalicə edirlər
17/06/2018 [01:46]:
Əsrin daha bir bəlasına tutulanlar nə etməlidirlər? – Talessemiya əsarəti
17/06/2018 [01:20]:
32 yaşında dövlət quran, 33 yaşında isə öldürülərək cəsədi dənizə atılan qəhrəman Kırım türkü - ARAŞDIRMA
17/06/2018 [00:46]:
Rəsmi Bakı: "Paşinyanın Qarabağa səfəri müharibə çağırışıdır"
16/06/2018 [23:37]:
Karyerasını əngəlləyən sevgilisindən 350 min dollarlıq intiqam aldı...
16/06/2018 [23:36]:
Avtomobilin arxasındakı yazını görən yol polisindən GÖZLƏNİLMƏZ ADDIM
16/06/2018 [23:29]:
Azərbaycanlı əsirlərə işgəncə verən general həbs edildi
16/06/2018 [23:00]:
Paşinyan Ağdamın səngərlərinə girdi - FOTO
16/06/2018 [22:31]:
Biləsuvarda ağır qəza: Ölən və yaralılar var
Bütün arxiv bir sırada
11/01/2017 [19:08] - Cəmiyyət - ( 1441 dəfə baxılıb)

Qırmızı imperiyanın qara əməlləri...




(1905-ci il 9 Yanvar “Qanlı  bazaar” günü və 1990-cı il 20 Yanvar “Qanlı şənbə” günü)
Deyirlər, tarix təkrar olunur. Hər bir dövrün  müəyyən inkişaf mərhələsində müxtəlif ölkələrdə  baş verən ictimai-siyasi xarakterli hadisələr nə vaxtsa onu doğuran  mühit və şərait yarandıqda yenidən təkrarlanır. Lakin həmin hadisələr arasında cox fərqli cəhətlər də özünü göstərir.
Müqayisə üçün  çox da  uzaq olmayan keçmişə nəzər salmağımız fikrimizə aydınlıq gətirə bilər. Sovetlər dönəmində orta məktəbdə oxuyarkən, “SSRİ tarixi” dərsliyində belə bir  mövzu var idi: “9 yanvar qanlı bazaar günü”.  Burada belə yazılmışdı: Çar hökuməti zamanında Rusiyada haqsızlıq, ədalətsizlik, hüquqsuzluq, zülm və istibdad hökm sürürdü. Hakim sinfin qəddarlığı, çar məmurlarının ğzbaşınalığı, aclıq, səfalət və xəstəliklər minlərlə insanın həyatına son qoyurdu, savadsızlıq, nadanlıq və cəhalət ölkəni başdan-başa bürümüşdü.  Müharibələr, üsyanlar ölkəni taqətdən salmış, həyat, demık olar ki, iflic vəziyyətə düşmüşdü.
Hökumətdən, onun mürtəce suyasətindən, müharibələrin ağır nəticələrindən, həyat və məişətin dözülməzliyindən cana doyan xalq kütlələrinin  mütləqiyyətə qarşı nifrəti və qəzəbi getdikcə artır, üsyanlar baş verir, azadlıq və demokratiya uğrunda mübarizə hərəkatına çevrilirdi.
1905-ci il birinci rus inqilabı, Rus-yapon müharibəsində Rusiyanın məğlubiyyəti, genişlənən inqilabi azadlıq hərəkatı mütləqiyyətin süqutunu tezləşdirdi. Bundan qorxuya düşən çarizm hakimiyyətini saxlamaq üçün ən dəhşətli tədbirlərə əl atmaqdan çəkinmirdi. Hər gün minlərlə günahsız insanın  qanı axıdılır,  yüzlərlə adam edam olunur və güllələnirdi. Bütün cəza tədbirlərinin nəticəsiz qaldığını görən  çar o zaman xalqı qorxutmaq üçün  daha dəhşətli bir tədbirə əl atdı:1905-ci il yanvar ayının 9-da  bazaar günü  keşiş Qaponun yalançı vədi əsasında  Peterburq meydanına axışan və çara inanan on minlərlə insan -- qoca, cavan, böyük, kiçik, xəstə, sağlam və xırda uşaqlar böyüklərə qoşularaq çardan mərhəmət gözləməyə başladılar. Onlar Allaha dualar oxuyurdular.
Elə bu zaman keşiş Qaponun əmri ilə  meydanı hər tərəfdən mühasirəyə almış  çar ordusunun silahlı dəstələri əliyalın, silahsız insanları gülləbaran  etməyə başladılar.  Meydan qan gölünə döndü.  Heç bir insanlığa sığmayan bu hadisə  “9 yanvar qanlı Bazar günü” adı ilə tarixin səhifələrinə düşdü.
Bəs gülləbaran edilən insanların günahı nə idi? - Zülm və istismarın  olmadığı azad bir cəmiyyətdə, ədalət və haqqın hökm sürdüyü bir quruluşda yaşamaq , sərbəst nəfəs almaq istəyi! Bu, Tanrının  öz bəndələrinə  bəxş etdiyi ən  böyük hüquqdur. Bu hüququ onun əlindən  almağa heç kimin  ixtiyuarı yoxdur!
O zaman sovet tarixçiləri həmin hadisələri şagirdlərə və tələbələrə  bəlağət və fəsahətlə təbliğ edirdilər.  Məqsəd də bu idi: qoy hamı bilsin ki, sovet höluməti, Kommunist partiyası nə qədər humanist, nə qədər insanpərvərdir, ədalət və haqqın keşikçisi, sülhün,   demokratiyanın və azadlığın müdafiəçisidir, onun dayağıdır. Sovet ordusu sovet xalqlarının qoruyucusu və mənafelərinin təminatçısıdır.
Lakin tarix irəlilədikcə, illər bir-birini əvəz etdikcə, məlum oldu ki, bu, qara maskaya bürünmüş yalançı və saxta bir siyasət, xalqın başını qarışdırmaq , gözündən pərdə asmaq üçün təşkil olunmuş bir oyun imiş. Baş verən müxtəlif məzmunlu hadisələr nəticəsində  əllərindəki qırmızı bayrağın və üzlərində ki qara maskanın rəngləri solmağa, altında gizlədilmiş sirlər aydın görünməyə başladı.  Məsələn, Leninin “Xalqların öz müqəddəratını təyin etməsi və  lazım gələrsə, ayrılaraq müstəqil dövlət yaratmaq hüququna malik olması” haqqındakı bəyanatına bolşeviklərin münasibəti bunu aydın göstərdi. İnqilabdan sonrakı illərdə  sovet hökuməti bu bəyanatdan üz döndərdi və qeyd etdi ki, onun həyata keçirilməsi gələcəkdə ən ağır nəticələr doğura bilərə.
Həmin fakt sovet hökumətinin  və Kommunist partiyasının  yeritdiyi siyasətin  maskalanmış, hiyləgər bir siyasət olduğunu  göstərən ilk əlamət idi.  Lakin biz buna əhəmiyyət vermədik. Axı bu, təkcə bizə aid deyildi, aid olsaydı da, heç nə edə bilməzdik! Ona görə də  sovet hökumətinin daxili və xarici siyasətini “bəyəndik”, onu canımızla, qanımızla qoruyacağımıza and da içdik!
Təsəvvürümüzə belə gətirə bilməzdik ki, sovet hökuməti, Kommunist partiyası tərkibindəki respublikalara  ikili standartla yanaşa bilər, birinə doğma, digərinə ögey  münasibət göstərər. Düzdür, böyüdükcə, ağlımız kəsdikcə hadisələrin mahiyyətini az-çox anlamağa başlayırdıq, dərk etmək isə qadağan idi. Qadağaya riayət etməyənləri çox uzaqlara ”“ gedər-gəlməz səfərlərə yola salırdılar.
1948 və 1988-ci illərdə sovet hökuməti və kommunist partiyasının  yeritdiyi ikili siyasətinin ağır nəticələrinin şahidi olduq. Erməniləri özünə doğma, azərbaycanlıları  ögey hesab edən qırmızı sovet imperiyası, nəhayət, öz çirkin simasını açıb göstərdi.  Bir milyondan çox azərbaycanlı  zorla, silah gücünə  doğma ata-baba yurdlarından deportasiya edildi, qovuldu, torpaqlarımızın, doğma yurdumuzun 20 faizi ermənilərə verildi.
Azərbaycan xalqı artıq bu ikiüzlü və hiyləgər siyasətlə  barışa bilmədi. Sovet hökuməti və  onun partiyasının mürtəce siyasətinə  öz etiraz səsini ucaltdı, sovet hökumətini, onun dayağı olan  yerli rəhbərləri bu iyrənc  təhqiredici siyasətə son qoymağa çağırdı. İmperiya isə bu çağırışı başqa cür qarşıladı. Çar Nikolay və  onun sevimli keşişi Qaponun üsulundan istifadə etməyi  çıxış yolu kimi seçdi.
1990-cı il  yanvar ayının 20-də  şənbə günü sovet hökuməti xüsusi təlim görmüş və əksəriyyəti erməni millətindən olan ordunu gizli şəkildə  Bakıya yeritdi İçki və narkotik maddənin təeirindən beyinləri dumanlanmış, başdan- ayağa qədər silahlanmış  quduz  əsgərlər heç nəyə, heç kimə fərq qoymadan dinc əhalini gülləbaran etməyə başladılar.  Qarşılarına çıxan hər şeyi tankların altına salır, güllələyir, yerlə yeksan edirdilər.  Yüzlərlə insan, o cümlədən qocalar , ahıllar, körpə uşaqlar al qana boyandılar Küçələrdə qanlı gölməçələr əmələ gəldi. Yaralıları yerləşdirmək üçün xəstəxanalarda yer çatışmırdı. İnsanlar vahimə icərisində nə edəcəklərini bilmirdilər. Onlar inanmırdılar ki, bu hadisələri törədən sovet ordusu, sovet hökumətidir.
Bu qanlı olaylar əyani şəklidə göstərdi ki, tarix və tarixi hadisələr təkrar olunur”¦1905-ci il 9 yanvar qanlı bazar günündə baş vermiş hadisələr 1990-cı il 20 yanvar qanlı şənbə günündə təkrar olundu. O zaman ölkəni çar Nikolay, 1990-cı ildə isə Nikolayın davamçısı, soykökü bir olan  Qorbaçov və onun kimilər idarə edirdilər.
Özünü humanist, sülhün və demokratiyanın dayağı və təminatçısı kimi qələmə verən sovet hökumətinin, qırmızı imperiyanın və onun kommunist partiyasının maskalanmış siyasəti, iyrənc siması həmin gün ifşa olundu.

 Müstəqil Ağayev AMEA Fəlsəfə İnstitutu, “Fəlsəfə və ictimai fikir tarixi” şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Qabaqcıl Maarif Xadimi.                                                                                   

"Paşinyanda zərrə qədər də olsa ağıl varsa..."
DÇ-2018: Ən gözəl azarkeşlər -FOTOLAR
"Bakılı oğlanlar"dan Məmmədxanovun qızına TOY SÜRPRİZİ
Rasim Balayevdən aktrisalara qalmaqallı sözlər: “Gözəl bədəni var…”
Azərbaycanla Ermənistan arasında son döyüşlərin YENİ TƏFƏRRÜATLARI
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Eyfeli terrorçulardan necə qoruyacaqlar? - Şüşə hasar, 420 ədəd blok və 35 milyon avro...
Maraqlı
Sovet dövründən qalma qeyri-adi avtomobil dizaynları - FOTOLAR
Cəmiyyət
Müdafiə Nazirliyi Xocalı aeroportundan fotolar paylaşdı - “Daim nəzarətdə saxlayırıq”
Cəmiyyət
"Ölkəni mollaxanaya çevirmək istəyənlərə qarşı dirəniş göstərməliyik" -Deputatdan çağırış...
Araşdırma
32 yaşında dövlət quran, 33 yaşında isə öldürülərək cəsədi dənizə atılan qəhrəman Kırım türkü - ARAŞDIRMA
Həftənin ən çox oxunanları
Maşın Rozanın əlindən alındı - SON DƏQİQƏ
Xankəndi səmasına qırıcılar qaldırıldı - Düşmən “gəl-gəl” deyir... Fotolar+Video
“İyunun 12-dən 24-dək Qarabağdakı təmas xəttində ən təhlükəli dövr olacaq...”
Xalq artisti "Maşın" realiti şouda baş verənlərdən danışdı: "Bir Azərbaycan kişisi kimi utanıb yerə girirəm"
Tanınmış aparıcı canlı yayımdan qovuldu, səbəbi hər kəsi təəccübləndirdi - FOTO
Rekord sayda lüt qadın buzlu dənizdə belə çimdi... - (Video+18)
“Hesab elə ki, mən elə göyçəli qaçqınam, qarabağlı köçkünəm!” - Tanımadığımız Artur Rasizadə...
TANAP-dan danışan gənc kimin övladıdır? - FOTO+VİDEO
Paşinyan Azərbaycanda yeni açılan erməni kilsəsinə baş çəkdi- FOTOLAR
Oliqarx Mübariz Mənsimov Azərbaycana qarşı müharibə elan edir
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin