Xəbər lenti
30/04/2017 [18:35]:
Bottas “Formula-1” üzrə Soçi Qran-prisinin qalibi olub
30/04/2017 [18:18]:
Azərbaycanlı gömrük zabiti katolik keşişi olacaq
30/04/2017 [17:24]:
ADNSU-da 30 aprel terror qurbanlarının xatirəsi anıldı
30/04/2017 [17:18]:
TANRIÇILIQ FƏLSƏFƏSİ...
30/04/2017 [17:15]:
Azərbaycanlı gömrük zabiti katolik keşişi olacaq
30/04/2017 [17:08]:
Pambıq tarlasında faciə - Qadın öldü
30/04/2017 [17:06]:
Prezidentə sui-qəsd edən Çingiz həbsxana yolunda - FOTOLAR
30/04/2017 [17:03]:
“Qardaşım, köçürə bildin?” qəbul imtahanında - Maraqlı pankart
30/04/2017 [16:56]:
"İstintaq Təcridxanasının əməkdaşları haqqında cinayət işi başlanmalıdır"
30/04/2017 [16:36]:
Çin və ərəb milyarderləri “Qalatasaray” uğrunda mübaribəyə başladı
30/04/2017 [16:33]:
Qadın həbsxanasında seksual cinayətlərin ŞOK FAKTLARI
30/04/2017 [16:06]:
Əsgərlərimiz erməni əsgərini ağır yaraladı
30/04/2017 [16:05]:
Roma Papasından təhlükə xəbərdarlığı: ”İnsanlığın yarısı məhv ola bilər”
30/04/2017 [16:05]:
Spirtli içkilər QADAĞAN olundu - RƏSMİ
30/04/2017 [16:03]:
Bloger Mehman Qələndərovun meyiti ailəsinə verildi
30/04/2017 [16:00]:
Baş nazir bu evdə yaşayacaq- FOTOLAR
30/04/2017 [15:53]:
Piyada zolağı ilə bağlı — MÜHÜM DƏYİŞİKLİK
30/04/2017 [15:50]:
“Su əjdahası” yerüstü sınaqlardan uğurla keçdi – VİDEO
30/04/2017 [15:48]:
Mayın 5-dən yeni qadağa qüvvəyə minir – 40 manat cərimə
30/04/2017 [15:21]:
Bu qatara minənlər heç vaxt düşmək istəmir- FOTOLAR
30/04/2017 [14:54]:
“Bakı Marafonu - 2017”nin qalibləri müəyyənləşdi – YENİLƏNİB + FOTO
30/04/2017 [14:49]:
Baş Prokurorluqdan məhbusun intiharı ilə bağlı – AÇIQLAMA
30/04/2017 [14:43]:
Sərnişin təyyarəsi qəzaya uğradı – 39 nəfər həyatını itirdi
30/04/2017 [14:21]:
Dünya rekordçusu Bakıya gəlir - VİDEO
30/04/2017 [13:20]:
“Akula” Akifin ortaqlarından biri həbs olundu - Növbə digər ortaqda
30/04/2017 [13:17]:
Tramp Obamanı söyən prezidenti Ağ Evə çağırdı
30/04/2017 [13:15]:
Bakı İrəvana daha bir şans verdi
30/04/2017 [13:05]:
"ABŞ və terror təşkilatının bayraqlarının birgə dalğalanması..." - Ərdoğan
30/04/2017 [12:46]:
FED-in hədəfi uçot dərəcəsini 3%-ə çatdırmaqdır
30/04/2017 [12:44]:
Rusiya prezidenti Vladimir Putin haqqında film çəkiləcək
30/04/2017 [12:21]:
Mikayıl Cabbarov: "Bakı Marafonu həmrəylik yarışıdır"
30/04/2017 [12:21]:
Azərbaycan dünyanın ən güclü ordularının reytinqində
30/04/2017 [12:16]:
Sinoptiklərdən hava müjdəsi
30/04/2017 [12:04]:
"Bakı Marafonu xalqımız üçün çox vacib tədbirdir". -Mədət Quliyev
30/04/2017 [11:27]:
Azərbaycan səfirinə bu ölkədə xalq artisti adı verildi
30/04/2017 [11:27]:
Türkiyədə partlayış törətməyə hazırlaşan İŞİD üzvləri saxlanıldı
30/04/2017 [11:11]:
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı
30/04/2017 [11:00]:
Zabratdakı Vertolyot meydançasının rəisi dostunu öldürdü - Yeyib-içdikdən sonra
30/04/2017 [10:46]:
Əliyeva bacıları, nazirlər Bakı Marafonunda
30/04/2017 [10:12]:
10 000 məmurun diplomu saxta çıxdı - İşdən qovuldular
30/04/2017 [10:11]:
56 yaşlı abituriyent də özünü sınayacaq... - Diqqət, imtahan var
30/04/2017 [10:05]:
ADNA faciəsindən 8 il ötür
30/04/2017 [09:41]:
Artur Rasizadə dünyanın ən "kasıb" baş nazirlərindən imiş - SİYAHI...
30/04/2017 [09:34]:
Ərdoğana qarşı üsyan - “Feto hələ iş başında, hər kəs kor və kar, mübarizə relsdən çıxdı..."
30/04/2017 [09:24]:
Yönümü çevirim Kəpəzə doğru, dil tapım, soruşum halın dağların - Qənbər Şəmşiroğlu
30/04/2017 [09:17]:
İsraildə mobil telefon rabitəsi kəsildi - ƏCAİB SƏBƏB...
30/04/2017 [00:55]:
Ərini yalan dedektoru ilə sınağa çəkən qadın - “BİZ RUH ƏKİZİYİK...” - FOTOLAR
30/04/2017 [00:27]:
Ənənə və qaydaları pozmaq məsləhət deyil - Günün qoroskopu
29/04/2017 [23:44]:
Bankomatdan pul çəkən QADIN DƏHŞƏT YAŞADI / VİDEO
29/04/2017 [23:32]:
AMEA-da seçkilərə sayılı günlər qalıb - Amma indidən "seçilən"lər var...
29/04/2017 [23:18]:
“Əgər Ermənistanın belə silahları vardısa döyüşü niyə uduzurdu?...”
29/04/2017 [23:15]:
"Rüfət Aslanlı ilə QHT-lər arasında problemi banklar yaradıb...”
29/04/2017 [23:09]:
Bank hesablarının açılması qaydaları dəyişdiriləcək
29/04/2017 [23:07]:
Fəhləlikdən neft milyonçuluğuna gedən yol: Murtuza Muxtarovun həyatı
29/04/2017 [22:12]:
"Bakıdakı tamaşaçılar enerji verir" - Gimnast
29/04/2017 [22:02]:
Rusiyada Don çayından ABŞ tankı tapıldı - Müəmmalı olay
29/04/2017 [21:57]:
Bakıda polis gənclərin intim münasibətdə olduğu evə basqın etdi- VİDEO (+18)
29/04/2017 [21:45]:
Evlilik proqramları yasaqlandı -Bekar xanımlara bəd xəbər
29/04/2017 [21:18]:
Poroşenkonun xanımı aparıcılığa başlayır - Video
29/04/2017 [21:15]:
Seks, duş, alma - Tez yaşlanmaq və xəstələnmək istəmirsinizsə...
29/04/2017 [20:23]:
Azərbaycanın “süd gölündə” üzən qayğısız, zəngin balaları - FOTOLAR
29/04/2017 [20:06]:
Prezidentin inkişafına çalışdığı sektorları Rüfət Aslanlının qərarı iflic edir...
29/04/2017 [19:59]:
Mişel Trampın inaqurasiyasında niyə bikef idi? - İlk dəfə açıqladı
29/04/2017 [19:53]:
Yarışda qalib olan prezident “Toyota Land Cruiser Prado” qazandı
29/04/2017 [19:18]:
Peterburqda Azərbaycan vətəndaşını güllələyiblər
29/04/2017 [19:17]:
Maltanın baş naziri: "Tərəfdaşımız SOCAR-a təşəkkür edirəm" - VİDEO
29/04/2017 [18:50]:
Qırğızıstanda matəm elan edildi
29/04/2017 [18:38]:
Elçin Quliyev sabiq nazirin korrupsiya cinayətlərinin üstünü açdı
29/04/2017 [18:28]:
Natavan Mirvətova MTN generalı Elçin Quliyevin cinayət işi üzrə dindirilib
29/04/2017 [18:26]:
"MTN işi": Elçin Quliyev və İlqar Əliyevin təhqirlərindən bezən MTN əməkdaşı özünü asıb
29/04/2017 [18:16]:
Ərdoğandan dünyanı lərzəyə gətirən çıxış...
29/04/2017 [18:15]:
“Arvadınızı dostunuza verin” – Azərbaycanlı axundun məsciddə çıxışı + Video
29/04/2017 [18:07]:
Türkiyəni Rusiyaya vermək olmaz - Almaniya
29/04/2017 [18:06]:
"Mətbuat da son zamanlar sanki partiyalardan soyuyub"
29/04/2017 [17:59]:
“Bu may... sonuncudur...”?- Roma Papasının Misir səfərindəki gizlin mesajlar
29/04/2017 [17:51]:
Soros AŞPA-nı dağıtmaq istəyir - Aqramunt
29/04/2017 [17:43]:
“Cümhuriyyət dövrünə aid serialı canla-başla çəkərəm”
29/04/2017 [17:17]:
Türk ordusundan daha bir hücum: 14 ölü
29/04/2017 [17:15]:
Ramil Usubov Göyçayda vətəndaşları qəbul etdi
29/04/2017 [17:13]:
Avtomobili ilə etirazçıların üstündən keçdi- VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
12/01/2017 [08:36] - İqtisadiyyat - ( 10970 dəfə baxılıb)

"Şübhəsiz ki, bu rüsvayçılığın arxasında məmur maraqları dayanır"



Azərbaycanda metallurgiyanın inkişaf etdirilməsi üçün Sumqayıtda zavodlar kompleksi tikiləcək. Dəyəri 1.2 milyard avro olan bu kompleksdə 5 zavod tikiləcəyi gözlənilir.

“Kompleks dəmir konsentratı, hazır dəmir istehsalını nəzərdə tutan 5 zavodu əhatə edəcək. Kompleks növbəti 3 il ərzində inşa olunaraq istifadəyə veriləcək”, - bunu İqtisadi İnkişaf naziri Şahin Mustafayev deyib. 

Nazirin fikrincə, 3 il ərzində tikiləcək bu zavodlar işə düşdükdən sonra Azərbaycanın 1200 daimi iş yeri açılacaq. Tikintiyə isə 4 min işçi cəlb olunacaq. Məlumata görə, kompleksin inşası üçün artıq Azərbaycanın “Baku Steel Company” və İtaliyanın “Danieli” şirkətləri arasında saziş də imzalanıb.


Bəs, görəsən, komplekslə bağlı bu ümidlər nə qədər realdır? Ümumiyyətlə, dövlət inhisarında olan istehsal sahələrinin rentabelliyinə inanmağa dəyərmi?  

Moderator.az-ın suallarını cavablandıran iqtisadçı ekspert Elçin Qurbanov bu cür müasir komplekslərin iqtisadi inkişaf üçün mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini desə də, dövlət inhisarında olan müəssisələrin rentabelliyinə çox da inanmır:


“Yəqin ki, sözügedən layihə İnvestisiya təşviqatı sənədi alacaq və yaxud alıb . Kompleks Sənaye Texnologiyalar Parkının tərkibinə aid edilmiş sahibkarlıq subyekti kimi fəaliyyət göstərəcək və 7 il müddətində vergilərdən azad olunacaq. Əlbəttə belə müasir metallurgiya kompleksinin qurulması ölkə üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu ölkənin filiz ehtiyatlarının səmərəli həddə işlənməsinə və milyonlarla dollar həcmində idxalın azalmasına, ixracın artmasına və beləliklə ÜDM –in nəzərə çarpacaq səviyyədə inkişafına şərait yarada bilər. Mən bundan sonra quraşdırılması hələ üç il çəkəcək metallurgiya kompleksinin bazara çıxaracağı məhsulun rəqabət gücünü nəzərə almadan deyirəm. Amma bu işi yerli və həqiqi investorlara həvalə etmək daha yaxşı olardı, nəinki onların fəaliyyətini məhdudlaşdırmaq.  


Doğrusu, mən "Daniele" şirkəti ilə "Baku Steel Company" arasında 1,225 milyard avroluq kompleksin inşasına dair sazişin  sağlam batini detallarını təsəvvür edə bilmirəm. Ola bilsin ki səhv edirəm. Mən bu layihə ilə bağlı daha öncə fərqli məlumatlar eşitmişdim.  Səhv etmirəmsə layihə dövlət əsaslı investisiya qoyuluşlarına aid edilmişdi. Bu isə ürəkaçan deyildi. Çünki iqtisadiyyata dövlət müdaxiləsinin əsas məqsədi yerli istehsal məhsullarını və xidmətlərini xarici rəqabətdən qorumaq, ixrac üçün münbit şərait yaratmaq, məşğulluq səviyyəsini təmin etməklə sosial iqtisadi göstəriciləri tənzimləmək olmalıdır. Bura dövlətin gömrük və vergi siyasətinin xarakteri də aiddir. Sənaye inqilablarının əhatə etdiyi dövrlərin təcrübəsi onu təsdiq edir ki, iqtisadiyyata mühafizəkar yanaşmanın müqabilində sənayenin inkişafı üçün dövlət tərəfindən subsidiyaların verilməsi önəmlidir. Amma dövlət investor kimi iştirak etməməlidir. Çünki dövlət ən pis investordur. Təcrübə göstərir ki, mülkiyyəti mənsubiyyət etibarilə dövlətə məxsus olan istənilən iqtisadi subyektin iqtisadi nəticələri qənaətbəxş olmur. Xüsusilə də bizim psixoloji xüsusiyyətlərimizlə uyğun gəlmir. Dövlətə məxsus əmlakı mənimsəmək, talan etmək sanki bir dəb olaraq qəbul olunur. Ona görə də dövlət investor kimi iştirak etməməlidir. Mühafizəkarlıq (proteksionizm) sənayenin (istehsal) subsidiyalaşdırılması, etibarlı sabit qanunvericilik sisteminin təmin edilməsi, vergi güzəştlərinin tətbiqini tələb edir. Bu beynəlxalq təcrübədə geniş tətbiq olunmuş qaydadır. Bizdə isə bu prosses sağlam şəkildə aparılmır. 

Ölkəyə milyonlarla dollarlıq valyuta gətirən, xarici bazarda rəqabət davamlılığı qazanmış  “Bakı Elektroştamp”, “Bakıpoladtökmə” və “Xəzər boru” zavodlarını monopolyanın qurbanına çevirmək kimi cılız iqtisadi təfəkkürlə irəli getmək mümükün deyil. Əgər 2000 nəfərlik iş yeri olan, yüz minlərlə manat dövlət büdcəsinə vergi ödəyən müəssisəni sıradan çıxarıb 1200 nəfərlik iş yeri açmaq üçün 1.225 milyard investisiya yatırımı ilə strateji yol xəritəsində yer alan layihə təqdir edilirsə bu necə normal ola bilər? Biz yerli investorları bu işə cəlb edə bilərdik. Təəssüflər olsun ki, monopoliya institutu bütün dəyərləri, dövlət maraqlarını və ölkə konstitusiyasını nəzərə almır. Belə görünür ki, ölkə böhran məngənəsində inildəsə belə, biz monopoliya ənənələrinə sadiq qalacaq ölkədə azad rəqabətə imkan verməyəcəyik. Şübhəsiz ki, bu rüsvayçılığın arxasında məmur maraqları, qulluq mövqeyindən sui-istifadə kimi cinayətlər dayanır. 

Cənablar, bəs, başqa hansı səbəbdən ölkəmiz investisiya üçün əlverişli şərait olmayan ölkələr sırasında yer alır, hətta qırmızı zona kimi tanınır? Ona görə də bu layihədə iştirak edəcək xarici şirkətin də formal xarakter daşıdığını zənn edirəm. Belə ki, bu daha çox bizim dırnaqarası məmur investorların öz vəsaitləri hesabına,lakin hüquqi cəhətdən kapitalın gələcək siyasi hadisələrdən sığortalanması məqsədilə xarici şirkətin kölgəsində gizlənməklə həyata keçirilməsi gözlənilən layihəyə oxşayır. Başqa çür təsəvvür edə bilmirəm. Əgər investor kimi dövlət də iştirak edirsə bu daha pis. 

O ki, qaldı ayrıca “Danieli” şirkətinə, səhv etmirəmsə, bu şirkət o qədər də geniş imkanlara malik olmayan əsasən beynəlxalq yükdaşımalarla məşğul olan şirkətdir. 

Sonda məni ən çox maraqlandıran mənəvi məsələləri vurğulamaq isətəyirəm. Çünki bütün olayların səbəbi heç də texniki amillərlə deyil, bütövlükdə mənəvi qüsurlarla bağlıdır. İnsanlar neçə illərdir ki, uğur deyilən iqtisadi sıçrayışın onların həyatında öz əksini tapacağını gözləyirlər. Amma nə yazıq ki, əvəzində harınlamış məmurlar və varlanmış məmur sahibkarlardan başqa heç nə görə bilmirlər. Hansı ki, bir gün harınlayıb onları yaşadıqları ərazidən də çıxarıb həyatlarının kabusuna çevrilirlər. 
 

Siz diqqət verin, bir çox məşhur dünya milyarderlərinə. Onlar bütün var dövlətlərinin əsas hissəsini həyatdan köçdükdən sonra da xeyriyyə məqsədləri üçün vəsiət edirlər. Onların öz ideoloji dəyərlərinə, etiqadlarına nə qədər sədaqətli və inamlı olduqları mənəvi dəyərlər deyilmi? Məgər nəsil qayğısına qalmaq yalnız biz azərilərəmi xasdır? Halbuki, bu heç də həmişə gözlənilən kimi olmur. İfrat qayğı ilə əhatə olunan əksəriyyət daha yararsız və nankor olurlar. Bu yolla cəmiyyətimizi və yeni nəsli ifrat və gərəksiz qayğı ilə korlayırıq. Cəmiyyəti əməyə nifrət yaratmaqla, zəhmətsiz gəliri isə dəbə gətirməklə mənəvi cəhətdən sıradan çıxarırıq. Axı əmək təkcə maddi nemətlərin yaranma səbəbi deyil. O, həm də tərbiyyədir. Əgər biz əməyin (zəhmətin) nəticələrinə deyil, oğurluğun məhsuldar nəticələrinə qiymət veririksə, deməli ədaləti və nizamı pozuruq. Nəticədə halal, zəhmətkeş, adil və dürüst isanların məcburiyyətdən ölkəni tərk etməsinə şərait yaranır. Maddi nemətlərin istehsalı azalır, inam və etibar aradan qalxır, yalan və oğurluq artır və ölkə hərtərəfli tənəzzül edir".

Yönümü çevirim Kəpəzə doğru, dil tapım, soruşum halın dağların - Qənbər Şəmşiroğlu
Avtomobili ilə etirazçıların üstündən keçdi- VİDEO
“Bu ermənilər o qədər həyasız millətdi ki...”- 30 ilin “Məcnun”u hiddətləndi
“Ermənilər köhnəlmiş raketləri ilə öz PUA-sını vurublar”
Filippində 6,8 bal zəlzələ - Sunami həyəcanı verildi
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
Dünya
Qadın həbsxanasında seksual cinayətlərin ŞOK FAKTLARI
Cəmiyyət
Bu qatara minənlər heç vaxt düşmək istəmir- FOTOLAR
Siyasət
Ərdoğana qarşı üsyan - “Feto hələ iş başında, hər kəs kor və kar, mübarizə relsdən çıxdı..."
Dünya
“Bu may... sonuncudur...”?- Roma Papasının Misir səfərindəki gizlin mesajlar
Araşdırma
“Cümhuriyyət dövrünə aid serialı canla-başla çəkərəm”
Həftənin ən çox oxunanları
Ərdoğan ermənilərə başsağlığı verdi -“Sizləri sevgi və hörmətlə salamlayıram"
Seks, duş, alma - Tez yaşlanmaq və xəstələnmək istəmirsinizsə...
"Allaha, Qurana and olsun ki, məmurla sevgili deyiləm"
Dünyanı heyrətə salan intim adətlər: Qızlar hamiləlikdən qorunmağa çalışsalar da...
Artur Rasizadədən qərar: Əməkhaqqı 1 manat artırıldı
Prezident bütün xanımları hicab geyməyə çağırdı - Xristian ölkəsində...
Bu müsəlman ölkəsində fahişəlik qanunidir –12 yaşlı qızlar cazibədar olsun deyə…
13 yaşlı uşaq anasından qollarını kəsməsini istədi, ana da qanunları tapdalayaraq... - FOTOLAR
“Rusiya Azərbaycanı Abşerondan ibarət subyektə çevirmək istəyir”
Rus "Kim Kardaşyan” rəqiblərinə meydan oxudu - Fotolar
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin