Xəbər lenti
21/08/2017 [21:54]:
FHN Gürcüstana yanğının söndürülməsi üçün ikinci helikopter göndərdi - YENİLƏNİB
21/08/2017 [21:47]:
Qarabağa sahib ola biləcəyikmi?
21/08/2017 [21:32]:
Konfet kağızından özünə don tikən qadın - FOTO
21/08/2017 [21:26]:
Üç nəfərin öldüyü dəhşətli qəzanın görüntüləri – VİDEO
21/08/2017 [20:48]:
“Saakaşvili sərhədi keçən kimi güllələyin!” - FOTO
21/08/2017 [20:12]:
Donuzlar qadına hücum etdi: Qorxunc görütü / VİDEO
21/08/2017 [20:08]:
Gürcüstan hökuməti İlham Əliyevə təşəkkür etdi
21/08/2017 [19:57]:
“Milli Azadlıq Hərəkatının başında Ayaz Mütəllibov durmuşdu...” - ŞOK İDDİA...
21/08/2017 [19:47]:
Jirinovski Rusiya prezidenti olmaq istəyir
21/08/2017 [19:37]:
Prezident: “Azərbaycanda xalça fabriklərinin sayı 30-a çatacaq”
21/08/2017 [19:33]:
BAXCP rəhbərliyi Əbülfəz Elçibəyin qəbrini ziyarət edəcək
21/08/2017 [19:28]:
İsrail ordusu 6 mülki fələstinlini terrorçu ittihamı ilə həbs etdi - VİDEO
21/08/2017 [19:18]:
Göygöl və Samuxa pul ayrıldı
21/08/2017 [19:14]:
Sosial şəbəkələrdə “İlham Əliyevin dostları” səhifəsi yaradıldı
21/08/2017 [18:27]:
İlham Əliyev yeni sədr təyin etdi
21/08/2017 [18:24]:
Ali məktəblərin boş qalan plan yerlərinə müsabiqənin nəticələri açıqlandı
21/08/2017 [18:03]:
Rəsul Çunayevlə İslam Abbasov üçün bürünc medal şansı
21/08/2017 [18:02]:
Dolların sabaha olan məzənnəsi
21/08/2017 [18:01]:
Polis mayoru nöqsanlara görə işdən çıxarıldı
21/08/2017 [18:00]:
FHN Gürcüstana helikopter göndərdi - Əliyevin tapşırığıyla
21/08/2017 [17:51]:
Xalq artistinin qalmaqallı fotosu yayıldı
21/08/2017 [17:49]:
Nazirlikdən dərs bölgüsü açıqlaması...
21/08/2017 [17:46]:
Əsgərlikdən gəlib sevdiyi qızı kimsəsiz binaya apardı və... — İNANILMAZ TƏCAVÜZ
21/08/2017 [17:31]:
İlham Əliyev: "Azərbaycan beynəlxalq arenada çox ləyaqətli ölkə kimi tanınır"
21/08/2017 [17:26]:
1993-cü ilin 21 avqustunda FÜZULİ: “32 tankdan 26-sı işləmədi” - Keçmiş tabor komandiri DANIŞIR
21/08/2017 [17:17]:
Birinci xanım ərinin qüsurundan danışdı- FOTO
21/08/2017 [17:11]:
Dünyanın ən uzunömürlü insanları bu ölkələrdə yaşayır- SƏBƏBLƏRİ
21/08/2017 [17:07]:
Birinci ledi hökumətdə vəzifə aldı
21/08/2017 [16:58]:
Azərbaycanın cənubunda yol dağılıb, bir neçə kilometrlik tıxac yarandı- FOTO
21/08/2017 [16:44]:
Məkkədə hotel yanır
21/08/2017 [16:26]:
Türkiyə və İran PKK-ya qarşı birgə əməliyyat keçirəcək
21/08/2017 [16:23]:
YAP-dan prezident seçkiləri vaxtı təxribat yaratmaq istəyənlərə -XƏBƏRDARLIQ
21/08/2017 [16:20]:
“Dərmanlı yumurta” qalmaqalı böyüyür
21/08/2017 [16:18]:
İlham Əliyev: “Azərbaycanın bu günü və gələcəyi üçün heç bir problem görmürəm”
21/08/2017 [16:14]:
General Xaçaturova məktub: “Bəxtin gətirdi ki, Ohanyan səni öz əliylə güllələmədi...”
21/08/2017 [16:11]:
Milyonluq maşınını dəfn edən milyarder jurnalistləri təəccübəndirdi- MARAQLI
21/08/2017 [15:46]:
Bakı sakinini döyərək ağır xəsarətlər yetirən mütəşəkkil dəstə saxlanıldı
21/08/2017 [15:37]:
Azərbaycanlı 2 milyon dollarlıq zinət əşyasıyla - Aeroportda saxlanıldı
21/08/2017 [15:34]:
Çunayevdən gözlənilməz məğlubiyyət -Video
21/08/2017 [15:29]:
Avtomobilə "Satılır" elanı yazanlar cərimələnəcək
21/08/2017 [15:29]:
ABŞ-ın viza qərarına Lavrovdan cavab: "Biz Amerika vətəndaşlarına pislik etməyəcəyik"
21/08/2017 [15:25]:
“Uçan” avtomobilin kapotu üzərində selfi...- Səfehlik (VİDEO)
21/08/2017 [15:22]:
Vilyam Hacıyev 2-ci dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edildi
21/08/2017 [14:45]:
Yağışın heç zaman dayanmadığı şəhərdən FOTOLAR
21/08/2017 [14:13]:
Könül Xasıyevaya pul atan müğənni barədə - Həbs qərarı
21/08/2017 [14:11]:
Amerika bütün Rusiyaya viza verməyi dayandırdı
21/08/2017 [14:01]:
Mədəniyyət və Turizm İdarəsindən oğurluq edən tutuldu
21/08/2017 [14:00]:
Deputat kürdlərlə bağlı yazılanları TƏKZİB etdi – QALMAQAL
21/08/2017 [13:52]:
“Vaxt var idi mediadakı həmrəylik prezident fərmanına belə təsir edirdi”
21/08/2017 [13:52]:
Rus çempionu döyüb öldürən azərbaycanlı kimdir? - VİDEO
21/08/2017 [13:51]:
“Kopenhagen” - “Qarabağ” matçının hakimləri məlum oldu
21/08/2017 [13:38]:
Həcc ziyarətinə gedəcək zəvvarların yola düşəcəyi tarix açıqlandı
21/08/2017 [13:31]:
Bakıda “Hummer”dən düşən lüt qız kimdir? -Video
21/08/2017 [13:27]:
Dini cərəyana qoşulan qadın ŞOK açıqlamalar verdi - 5 yaşlı oğlunu niyə öldürüb?
21/08/2017 [13:25]:
İlham Əliyev Qlobal Gənc Liderlər Forumunda iştirak edən sabiq dövlət başçılarını qəbul etdi
21/08/2017 [13:22]:
Dünyanın ən varlı yazıçılarının qazandıqları REKORD MƏBLƏĞLƏR
21/08/2017 [13:21]:
İntiharın astanasında olan pambıqçıdan Prezidentə MÜRACİƏT...
21/08/2017 [13:07]:
İran Türkiyəni PKK-ya qarşı birgə əməliyyatlara başlamağa çağırdı
21/08/2017 [13:07]:
Heç bir zaman çoxlu malı olan insanlara qibtə etmə, çünki... – Həzrət Musaya (ə) deyilənlər
21/08/2017 [13:05]:
“Türkiyənin bu addımı aparıcı dövlətlər üçün də çəkindirici amil ola bilər”
21/08/2017 [12:59]:
Alimlər dünyanın ən kiçik laboratoriyasını hazırladılar- MARAQLI
21/08/2017 [12:57]:
Üç gün meteohəssas insanlar üçün əlverişsiz hava olacaq
21/08/2017 [12:39]:
Ermənistan ordusunun hərbçisi öldü
21/08/2017 [12:35]:
Putin və Trampın nümayəndələri qapalı görüş keçirəcək
21/08/2017 [12:34]:
“Neftçi”nin baş məşqçisi istefa verdi
21/08/2017 [12:31]:
Tağı Əhmədov Yasamalın icra başçısı olmaq istəyir...
21/08/2017 [12:29]:
Nazim İbrahimov ÜAK-ın ləğvini PİSLƏDİ: “Yumşaq həll etmək olardı”
21/08/2017 [12:28]:
Azərbaycan və Rusiya arasında aviareyslərin sayı arta bilər
21/08/2017 [12:27]:
Cəbrayıl 1993-cü ilin 21 avqustunda: “Əlikram Hümbətov yol kəsirdi”
21/08/2017 [12:25]:
Kapital Bank-ın yenilənən Beyləqan filialı istifadəyə verildi
21/08/2017 [12:25]:
Bakı-Sumqayıt qatarlarının hərəkətində dəyişiklik - YENİ CƏDVƏL
21/08/2017 [12:02]:
UNEC beynəlxalq akkreditasiya qazandı
21/08/2017 [11:54]:
Polis faciəvi şəkildə həlak oldu
21/08/2017 [11:54]:
Dünyanın son illərdə unutduğu uşaq ədəbiyyatı– Gizli müəlliflər və mükafatlar
21/08/2017 [11:34]:
Dollar bu gün neçəyədir? - RƏSMİ MƏZƏNNƏ
21/08/2017 [11:28]:
Ana iki azyaşlı qızı ilə birgə itkin düşdü
21/08/2017 [11:12]:
Əsəd xalqa səsləndi: Çevrilişin qarşısı alındı
21/08/2017 [10:53]:
Hacılar üçün ağıllı çətir... - VİDEO
21/08/2017 [10:46]:
"Sahil" metrostansiyası bağlandı
21/08/2017 [10:43]:
Bu gün Günəş tam tutulacaq
Bütün arxiv bir sırada
12/01/2017 [08:36] - İqtisadiyyat - ( 11063 dəfə baxılıb)

"Şübhəsiz ki, bu rüsvayçılığın arxasında məmur maraqları dayanır"



Azərbaycanda metallurgiyanın inkişaf etdirilməsi üçün Sumqayıtda zavodlar kompleksi tikiləcək. Dəyəri 1.2 milyard avro olan bu kompleksdə 5 zavod tikiləcəyi gözlənilir.

“Kompleks dəmir konsentratı, hazır dəmir istehsalını nəzərdə tutan 5 zavodu əhatə edəcək. Kompleks növbəti 3 il ərzində inşa olunaraq istifadəyə veriləcək”, - bunu İqtisadi İnkişaf naziri Şahin Mustafayev deyib. 

Nazirin fikrincə, 3 il ərzində tikiləcək bu zavodlar işə düşdükdən sonra Azərbaycanın 1200 daimi iş yeri açılacaq. Tikintiyə isə 4 min işçi cəlb olunacaq. Məlumata görə, kompleksin inşası üçün artıq Azərbaycanın “Baku Steel Company” və İtaliyanın “Danieli” şirkətləri arasında saziş də imzalanıb.


Bəs, görəsən, komplekslə bağlı bu ümidlər nə qədər realdır? Ümumiyyətlə, dövlət inhisarında olan istehsal sahələrinin rentabelliyinə inanmağa dəyərmi?  

Moderator.az-ın suallarını cavablandıran iqtisadçı ekspert Elçin Qurbanov bu cür müasir komplekslərin iqtisadi inkişaf üçün mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini desə də, dövlət inhisarında olan müəssisələrin rentabelliyinə çox da inanmır:


“Yəqin ki, sözügedən layihə İnvestisiya təşviqatı sənədi alacaq və yaxud alıb . Kompleks Sənaye Texnologiyalar Parkının tərkibinə aid edilmiş sahibkarlıq subyekti kimi fəaliyyət göstərəcək və 7 il müddətində vergilərdən azad olunacaq. Əlbəttə belə müasir metallurgiya kompleksinin qurulması ölkə üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu ölkənin filiz ehtiyatlarının səmərəli həddə işlənməsinə və milyonlarla dollar həcmində idxalın azalmasına, ixracın artmasına və beləliklə ÜDM –in nəzərə çarpacaq səviyyədə inkişafına şərait yarada bilər. Mən bundan sonra quraşdırılması hələ üç il çəkəcək metallurgiya kompleksinin bazara çıxaracağı məhsulun rəqabət gücünü nəzərə almadan deyirəm. Amma bu işi yerli və həqiqi investorlara həvalə etmək daha yaxşı olardı, nəinki onların fəaliyyətini məhdudlaşdırmaq.  


Doğrusu, mən "Daniele" şirkəti ilə "Baku Steel Company" arasında 1,225 milyard avroluq kompleksin inşasına dair sazişin  sağlam batini detallarını təsəvvür edə bilmirəm. Ola bilsin ki səhv edirəm. Mən bu layihə ilə bağlı daha öncə fərqli məlumatlar eşitmişdim.  Səhv etmirəmsə layihə dövlət əsaslı investisiya qoyuluşlarına aid edilmişdi. Bu isə ürəkaçan deyildi. Çünki iqtisadiyyata dövlət müdaxiləsinin əsas məqsədi yerli istehsal məhsullarını və xidmətlərini xarici rəqabətdən qorumaq, ixrac üçün münbit şərait yaratmaq, məşğulluq səviyyəsini təmin etməklə sosial iqtisadi göstəriciləri tənzimləmək olmalıdır. Bura dövlətin gömrük və vergi siyasətinin xarakteri də aiddir. Sənaye inqilablarının əhatə etdiyi dövrlərin təcrübəsi onu təsdiq edir ki, iqtisadiyyata mühafizəkar yanaşmanın müqabilində sənayenin inkişafı üçün dövlət tərəfindən subsidiyaların verilməsi önəmlidir. Amma dövlət investor kimi iştirak etməməlidir. Çünki dövlət ən pis investordur. Təcrübə göstərir ki, mülkiyyəti mənsubiyyət etibarilə dövlətə məxsus olan istənilən iqtisadi subyektin iqtisadi nəticələri qənaətbəxş olmur. Xüsusilə də bizim psixoloji xüsusiyyətlərimizlə uyğun gəlmir. Dövlətə məxsus əmlakı mənimsəmək, talan etmək sanki bir dəb olaraq qəbul olunur. Ona görə də dövlət investor kimi iştirak etməməlidir. Mühafizəkarlıq (proteksionizm) sənayenin (istehsal) subsidiyalaşdırılması, etibarlı sabit qanunvericilik sisteminin təmin edilməsi, vergi güzəştlərinin tətbiqini tələb edir. Bu beynəlxalq təcrübədə geniş tətbiq olunmuş qaydadır. Bizdə isə bu prosses sağlam şəkildə aparılmır. 

Ölkəyə milyonlarla dollarlıq valyuta gətirən, xarici bazarda rəqabət davamlılığı qazanmış  “Bakı Elektroştamp”, “Bakıpoladtökmə” və “Xəzər boru” zavodlarını monopolyanın qurbanına çevirmək kimi cılız iqtisadi təfəkkürlə irəli getmək mümükün deyil. Əgər 2000 nəfərlik iş yeri olan, yüz minlərlə manat dövlət büdcəsinə vergi ödəyən müəssisəni sıradan çıxarıb 1200 nəfərlik iş yeri açmaq üçün 1.225 milyard investisiya yatırımı ilə strateji yol xəritəsində yer alan layihə təqdir edilirsə bu necə normal ola bilər? Biz yerli investorları bu işə cəlb edə bilərdik. Təəssüflər olsun ki, monopoliya institutu bütün dəyərləri, dövlət maraqlarını və ölkə konstitusiyasını nəzərə almır. Belə görünür ki, ölkə böhran məngənəsində inildəsə belə, biz monopoliya ənənələrinə sadiq qalacaq ölkədə azad rəqabətə imkan verməyəcəyik. Şübhəsiz ki, bu rüsvayçılığın arxasında məmur maraqları, qulluq mövqeyindən sui-istifadə kimi cinayətlər dayanır. 

Cənablar, bəs, başqa hansı səbəbdən ölkəmiz investisiya üçün əlverişli şərait olmayan ölkələr sırasında yer alır, hətta qırmızı zona kimi tanınır? Ona görə də bu layihədə iştirak edəcək xarici şirkətin də formal xarakter daşıdığını zənn edirəm. Belə ki, bu daha çox bizim dırnaqarası məmur investorların öz vəsaitləri hesabına,lakin hüquqi cəhətdən kapitalın gələcək siyasi hadisələrdən sığortalanması məqsədilə xarici şirkətin kölgəsində gizlənməklə həyata keçirilməsi gözlənilən layihəyə oxşayır. Başqa çür təsəvvür edə bilmirəm. Əgər investor kimi dövlət də iştirak edirsə bu daha pis. 

O ki, qaldı ayrıca “Danieli” şirkətinə, səhv etmirəmsə, bu şirkət o qədər də geniş imkanlara malik olmayan əsasən beynəlxalq yükdaşımalarla məşğul olan şirkətdir. 

Sonda məni ən çox maraqlandıran mənəvi məsələləri vurğulamaq isətəyirəm. Çünki bütün olayların səbəbi heç də texniki amillərlə deyil, bütövlükdə mənəvi qüsurlarla bağlıdır. İnsanlar neçə illərdir ki, uğur deyilən iqtisadi sıçrayışın onların həyatında öz əksini tapacağını gözləyirlər. Amma nə yazıq ki, əvəzində harınlamış məmurlar və varlanmış məmur sahibkarlardan başqa heç nə görə bilmirlər. Hansı ki, bir gün harınlayıb onları yaşadıqları ərazidən də çıxarıb həyatlarının kabusuna çevrilirlər. 
 

Siz diqqət verin, bir çox məşhur dünya milyarderlərinə. Onlar bütün var dövlətlərinin əsas hissəsini həyatdan köçdükdən sonra da xeyriyyə məqsədləri üçün vəsiət edirlər. Onların öz ideoloji dəyərlərinə, etiqadlarına nə qədər sədaqətli və inamlı olduqları mənəvi dəyərlər deyilmi? Məgər nəsil qayğısına qalmaq yalnız biz azərilərəmi xasdır? Halbuki, bu heç də həmişə gözlənilən kimi olmur. İfrat qayğı ilə əhatə olunan əksəriyyət daha yararsız və nankor olurlar. Bu yolla cəmiyyətimizi və yeni nəsli ifrat və gərəksiz qayğı ilə korlayırıq. Cəmiyyəti əməyə nifrət yaratmaqla, zəhmətsiz gəliri isə dəbə gətirməklə mənəvi cəhətdən sıradan çıxarırıq. Axı əmək təkcə maddi nemətlərin yaranma səbəbi deyil. O, həm də tərbiyyədir. Əgər biz əməyin (zəhmətin) nəticələrinə deyil, oğurluğun məhsuldar nəticələrinə qiymət veririksə, deməli ədaləti və nizamı pozuruq. Nəticədə halal, zəhmətkeş, adil və dürüst isanların məcburiyyətdən ölkəni tərk etməsinə şərait yaranır. Maddi nemətlərin istehsalı azalır, inam və etibar aradan qalxır, yalan və oğurluq artır və ölkə hərtərəfli tənəzzül edir".

Heç bir zaman çoxlu malı olan insanlara qibtə etmə, çünki... – Həzrət Musaya (ə) deyilənlər
Balacaboy hündür adam...
Turizm sərgisinə hücum: 4 ölü
Bu adamlara cəhənnəm odu yaxın düşə bilməyəcək...
“Biz terrorçu deyil, müsəlmanıq” - Barselonada etiraz aksiyası...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Kriminal
Əsgərlikdən gəlib sevdiyi qızı kimsəsiz binaya apardı və... — İNANILMAZ TƏCAVÜZ
Dünya
Birinci xanım ərinin qüsurundan danışdı- FOTO
Ədəbiyyat
Dünyanın ən varlı yazıçılarının qazandıqları REKORD MƏBLƏĞLƏR
Ədəbiyyat
Dünyanın son illərdə unutduğu uşaq ədəbiyyatı– Gizli müəlliflər və mükafatlar
Cəmiyyət
“Bu addım Ermənistanın öz mövqeyini yenidən götür-qoy etməsinə səbəb olar”
Həftənin ən çox oxunanları
Qənirə Paşayeva Əli Həsənova müraciət göndərdi - Gözlər "Qaçqınkom" sədrində... (VİDEO)
“Mənim qardaşım Naxçıvanın yiyəsidir, mən nə desəm, o da olacaq!”
Rüfət Aslanlı haqqında şok iddia: Şərab şüşəsi üzərindəki "mesaj"lar deşifrə ediləcəkmi?
Prezidentə və 1-ci Vitse Prezidentə Xaçmaz sahibkarlarından tükürpədici MÜRACİƏT...
Əri tərəfindən döyülən qadın həmin anları kameraya çəkib polisə verdi - VİDEO
Adnan Oktar Azərbaycan xalqını təhqir etdi -Video
Antibiotik istifadə etmədən, boğaz ağrılarından xilas olmağın ən sadə yolu
Putin istefa verir və Hollandiyaya qızının yanına gedir...
500 manata görə Bakıda bir ailənin iki uşağı qətlə yetirildi- Təfərrüatlar
Ərəb turistə qarşı heyrətamiz dələduzluq - BAKIDA...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin