Xəbər lenti
21/09/2017 [16:04]:
"Əgər o kürsüdən Sarkisyan kimi müharibə canisi çıxış edirsə..."
21/09/2017 [15:58]:
Damladan Mirəliyevə cavab - “Maskalanıb efirdə oturmuram…”
21/09/2017 [15:55]:
"O biri dünya" Vyetnamda tapıldı -  MÖHTƏŞƏM FOTOLAR
21/09/2017 [15:29]:
“İlham Əliyev Sərkisyanın Xocalı soyqırımındakı iştirakını faktlarla isbatladı”
21/09/2017 [15:28]:
“Bunu Sarkisyan da, ermənilər də bilir” - Əliyevin çıxışına şərh
21/09/2017 [15:26]:
ADNSU-da Neft-Mexanika fakültəsinin tələbələri ilə görüş keçirildi
21/09/2017 [15:25]:
Elçin Quliyev “Azərbaycan Bayrağı” ordeni ilə təltif edildi
21/09/2017 [15:16]:
Bu avtobuslara ancaq qadınlar minə biləcək - İNANILMAZ YENİLİK
21/09/2017 [15:09]:
"YAP-ın yarandığı vaxtdan milli dövlətçiliyimizə xidmətlərlə zəngin şərəfli bir yol keçib"
21/09/2017 [14:59]:
"Tramp it kimi hürərək bizi qorxutmağa çalışır..." - Gərginlik yüksəlir
21/09/2017 [14:45]:
Kanalizasiyaya düşən 150 kiloluq donuz belə xilas edildi - VİDEO
21/09/2017 [14:37]:
Moldova prezidentinin istefası təklif edildi
21/09/2017 [14:34]:
Sabahdan Məhərrəm ayı başlayır
21/09/2017 [14:33]:
Həcc ziyarətini tam icra etmiş ilk avropalı qadın - NADİR FOTO...
21/09/2017 [14:31]:
Meksikanın Azərbaycandakı səfirliyi: Meksika xalqının həmrəyliyi bir daha bəlli olur
21/09/2017 [14:30]:
ADU-da “Konfutsi İnstitutu tələbələrinin Çin sərgüzəştləri” mövzusunda seminar keçirildi
21/09/2017 [14:29]:
"Mamaroza" qalmaqalı böyüdü: Kərimlə evli olanda, başqa kişi ilə... - Uşağın kimdəndir?
21/09/2017 [14:28]:
Moderator.az Qars müqaviləsinin imzalandığı vaqonu haradan tapdı? - FOTOLAR
21/09/2017 [14:28]:
Afaq Aslan Azərbaycanı təmsil edəcək: “23 gözəldən biri də mənəm” - FOTO
21/09/2017 [14:22]:
Aralıq dənizində faciə - 100-dən çox itkin var
21/09/2017 [14:22]:
İlham Əliyev BMT baş katibi ilə görüşüb
21/09/2017 [14:18]:
Azərbaycan Cümhuriyyətinin ərazisi və əhalisi ilə bağlı dəqiq rəqəmlər- İngilisdilli mənbələrdən tərcümə
21/09/2017 [14:18]:
Əli Həsənov islam ölkələrini Ermənistanla əlaqələri dayandırmağa çağırdı
21/09/2017 [13:58]:
Arakanlı müsəlmanlara yardım aparan gəmiyə hücum edildi
21/09/2017 [13:58]:
Azərbaycan İŞİD-dən xilas edilən uşaqları gətirmək üçün işə başladı
21/09/2017 [13:54]:
Balakəndə zəlzələ oldu
21/09/2017 [13:42]:
14 yaşından bəri 1000 nəfərin təcavüzünə məruz qalıb 
21/09/2017 [13:32]:
"Judo Club 2012" Avropa birinciliyində uğur qazanan yetirməsini mükafatlandırıb - FOTOLAR
21/09/2017 [13:30]:
Lənkəranskiyə görə adam öldürənə hökm oxundu
21/09/2017 [13:29]:
İqtisad Universitetinin rəhbərliyinə cinayət işi açıldı - Rəsmi
21/09/2017 [13:18]:
Almaniyanın ilk azərbaycanlı millət vəkili kim olub?
21/09/2017 [13:14]:
İnsanın ölümdən 10 dəqiqə sonrakı “düşüncələri” hamını təəccübləndirdi- MARAQLI
21/09/2017 [13:12]:
Mehriban Əliyeva birinci xanımların iştirak etdiyi ziyafətdə
21/09/2017 [13:12]:
Mərkəzi Bankda dollar hərracı keçirildi
21/09/2017 [13:07]:
Şimşək çaxacaq, qısamüddətli yağış yağacaq
21/09/2017 [12:46]:
ABŞ-dan Bərzaninin referendum qərarına sərt reaksiya
21/09/2017 [12:44]:
Qasırğa Trampın və milyarderlərin villalarını darmadağın etdi - FOTO/VİDEO
21/09/2017 [12:33]:
ADNSU-nun “eazi START” Startap və İnnovasiya Mərkəzi tələbə qəbulu elan edir
21/09/2017 [12:32]:
“Sabah xəyanət yazışmaların yayımlanacaq” - Gülbənə sərt sözlər
21/09/2017 [12:25]:
Azərbaycan neftinin dünya bazar qiymətinin yenilənmiş UNEC proqnozu
21/09/2017 [12:17]:
Ziya Məmmədovun bacısı buna görə işdən azad olunub -Video
21/09/2017 [12:16]:
“Onun bizə sevgisi, bizimsə ona borcumuz böyükdür”
21/09/2017 [12:12]:
Erməni deputatlar bu gün Bakıya gəlir
21/09/2017 [11:51]:
Jurnalist Azər Hüseynbala infarkt keçirib
21/09/2017 [11:46]:
Ustad Şəhriyar haqqında müəmmalar: “O, Bakıya niyə gələ bilmədi?”
21/09/2017 [11:44]:
Əmək və sosial müdafiə sahələri üzrə 30-a yaxın elektron xidmət əhalinin istifadəsindədir
21/09/2017 [11:33]:
Deputat Hacı Qalibin həbsini tələb edir
21/09/2017 [11:32]:
“Bu, gecikmiş olsa da, uğurlu addımdır”
21/09/2017 [11:30]:
Prezidentin “Dövlət qulluğu haqqında” qanunda dəyişikliklərə etirazı qəbul edildi
21/09/2017 [11:29]:
Ölkəmizin iqtisadi və siyasi həyatında möhtəşəm mərhələ - Kamaləddin Qafarov
21/09/2017 [11:07]:
Toyda bəyə “Bictoin” taxıldı - Türkiyədə
21/09/2017 [10:36]:
Xəzərin hüquqi statusu ilə bağlı işçi qrupunun növbəti görüşü Tehranda keçiriləcək
21/09/2017 [10:35]:
BAO türkmanların durumunu müzakirə edəcək
21/09/2017 [10:31]:
SOCAR-da işləyənlərin sayı bəlli oldu
21/09/2017 [10:30]:
Azad Cavadov və Rüfət Aslanlı haqqında növbəti ittiham: 11 bankın əmlakı talanıb...
21/09/2017 [10:21]:
İraq ordusu Kərkükün bölgələrinə yeridildi
21/09/2017 [10:19]:
Vətənpərvərlik ölkə təhlükəsizliyinin qarantıdır - Polkovnik...
21/09/2017 [10:17]:
London teraktı ilə bağlı daha bir nəfər saxlanıldı
21/09/2017 [09:45]:
Erməni tərəfi atəşkəs rejimini pozdu
21/09/2017 [09:39]:
Ziya Məmmədov üçün çətin seçim: Həbs təhlükəsi ilə yaşamaq, yoxsa sürgün...?
21/09/2017 [09:36]:
Bakıda yüksək dozada narkotik maddə qəbul edən gənc öldü
21/09/2017 [09:33]:
Los Ancelesdəki Baş Konsulluqdan Lütfi Zadə ilə bağlı – AÇIQLAMA
21/09/2017 [09:30]:
Azərbaycan prezidentinin ABŞ-a səfəri yekunlaşdı
21/09/2017 [09:25]:
Cığal uşağın ənənəvi erməniçiliyi...
21/09/2017 [09:16]:
"Belə görünür ki, onlar üçün neft erası hələ bitməyib..." - İTTİHAM
21/09/2017 [09:09]:
Ad günü keçirmək qadağan olundu - MƏMURLARA XƏBƏRDARLIQ...
21/09/2017 [02:35]:
Səhvləri aşkarlayın, dürüst qərarların məntiqi ardıcıllığını hazırlayın - Günün qoroskopu
21/09/2017 [00:41]:
Yadplanetlilər Yerə çox asanlıqla yaxınlaşa biləcəklər
21/09/2017 [00:29]:
“Türkiyə Azərbaycanı dəstəkləməkdən heç vaxt imtina etməyəcək”
20/09/2017 [23:16]:
"2034-cü ildən sonra qaz dünyada əsas enerji mənbəyi olacaq"
20/09/2017 [23:15]:
Yeni nəqliyyat növü istifadəyə verildi: Yalnız qadınlar istifadə edəcək
20/09/2017 [22:55]:
Direktorun işdən çıxarıldığını eşidən valideynlər etiraz etdilər: Müəllimlər göz yaşı tökdülər
20/09/2017 [22:47]:
Rövnəq Abdullayev tarixi qərardan danışdı
20/09/2017 [22:45]:
FES-dən dolların taleyi ilə bağlı - Qərar
20/09/2017 [22:24]:
500 illik ağacın içindən qəribə skelet çıxdı - FOTO
20/09/2017 [22:23]:
Danışıq qabiliyyətini itirən, iflic olan 8 yaşlı qızın təcili köməyə ehtiyacı var - FOTOLAR
20/09/2017 [22:08]:
"Əgər qarşıma çıxan hərtərəfli məni qane edərsə, sənəti ataram və ərə gedərəm" FOTO
20/09/2017 [22:01]:
“Avroliqa”nın finalı Bakıda, Super Kubok oyunu isə İstanbulda keçiriləcək- 2019-cu ildə
20/09/2017 [22:01]:
Dövlət başçısı: "2004-cü ildən bu yana Azərbaycan iqtisadiyyatı 3 dəfədən çox inkişaf edib"
20/09/2017 [21:27]:
İlham Əliyev Trampla görüşdü - FOTO
Bütün arxiv bir sırada
15/04/2017 [17:04] - Araşdırma - ( 9651 dəfə baxılıb)

İnsanlar hansı səbəbdən getdikcə daha çox narsistləşir? - ARAŞDIRMA




Yazıya başlamadan öncə məlumatsız olanlar üçün narsistliyin nə olduğu barədə qısa arayış təqdim edək:  

Narsisizm xudbinlikdən irəli gələn, özünə vurğunluq, insanın özünə aşiq olması, öz-özünə səcdə etməsi mənasına gələn ruhi sarsıntı, xəstəlikdir.  Qədim Yunan əsatirinə görə, Narkiss adlı bir gənc suda öz əksini görür və öz-özünə vurulur. Öz əksinə elə heyran olur ki, yerindən tərpənə bilmir və əriyib, çökür. Bu xəstəliyə yoluxan insanlar özlərini yer üzünün tanrıları kimi görürlər. Hətta həyat və ölüm kimi mühüm təbii hadisələrə belə bir cümlə ilə qərar verə bilirlər. Ən böyük qorxuları güclərini itirmələri, ölüm, ətraflarındakıların onlara düşmən olmasıdır.  Güc və şəhvətlərinin bəlli həddi yoxmuş kimi davranırlar, saysız insanı öldürməkdən, saysız saraylar tikdirməkdən zövq alarlar. Narsist insan xarici dünyanı anlaya bilməz və bu vəziyyət onda qorxu yaradır. Diktatorlaşan narsistlər getdikcə daha zalım, tənha və qorxaq olurlar.



Yəqin ki, bu qədər məlumat kifayət edər, indi də əsas mətləbə keçək.

Narsisizm mövzusu əsrlərdir insanların beynini qarışdıran bir məsələdir, lakin sosioloqlar artıq narsisizmin müasir bir "yoluxucu xəstəlik" halına gəldiyini irəli sürürlər. 

Görəsən narsisizmin bu qədər genişlənməsinə nə səbəb olub? 

Narsisizm “ego” ve egonun xarici dünya ilə əlaqəsi üzərində tədqiqat aparan psikoanalitik Ziqmund Freyd ilə populyarlıq qazanıb. Z.Freydin bu tədqiqatı  narsisizmlə bağlı bir çox nəzəriyyə üçün də çıxış nöqtəsi olub. Freyd narsisizmi "Xarici aləmdən təcrid olunan libidonun (cinsi enerji) saçılan işıqda egoya yönləndirilməsi” şəklində açıqlamışdı. Yəni libidonun böyük bir anbarda toplanır kimi egoda toplanması və daha sonra obyektlərə istiqamətləndirilməsidir. 

Maraqlıdır, narsisizm nə zamandan bəri problemə çevrilib?

Zamanla sağlam insanda özünə vurğunluq yaranar və özünə qarşı sağlam bir sevgi hiss edər. Real nailiyyətlər qazandıqca özünə inam, hər işin öhdəsindən gələ bilmək hissi formalaşar. Bundan sonra özünə həddindən artıq heyran olmağa, həmçinin digər insanlardan həddindən artıq təriflər gözləməyə başlayanda, narsiszm artıq problemə çevrilər. Narsistlər ətraflarında möhtəşəm bir görüntü, ya da həddindən artıq özünə inamlı bir portret çəkirlər. Amma bu vəziyyət əslində dərinlərdə gizlənmiş inamsızlıq hissi və ən kiçik bir tənqidlə məhv ola biləcək çürük özünəhörmətlə əhatə olunub. Bu xarakterlərindən qaynaqlanaraq narsist insanlar davamlı olaraq öz duyğusal ehtiyaclarını ödəmək üçün dayaz və zəif əlaqələrdə olurlar. Bu səbəbdən də, narsistlər bir dəyər itirdikləri anda bu vəziyyət onlarda şəxsiyyət pozğunluğa yol açar. 

Narsistlər, şəxsiyyət pozğunluğu olan insanlar ən kiçik tənqidlərə belə ciddi qəzəb nümayiş etdirər, özünü hədsiz dərəcədə yüksəkdə hiss edərlər. Sonu olmayan uğur fantaziyalarını işə salıb özlərini güclü, qeyri-adi, gözəl və ya ideal sevgili kimi hisslərlə özlərini “yeyib bitirərlər”. Şəxsiyyət pozğunluğundan ən çox gənclər və kişilər təsirlənir. Narsistlərin şəxsiyyət pozğunluğunun  tam səbəbləri bilinmir, ancaq uşaqlıqda məruz qaldırları sui-istifadə və etinasızlıq halları ilə üzləşmələri bu pozğunluğun əmələ gəlməsindəki mümkün amillərdən ola bilər. 

Narsisizmin çoxlamasına nələr səbəb ola bilər?

Aparılmış klinik müayinələrdə insanların 2-16 faizində narsiszmə təsadüf edilib. Bəzi araşdırmalara görə, narsistlik şəxsiyyət pozğunluğu baş verdikcə nadir görülən bir vəziyyətdir, ancaq tədqiqatlar narsistlərin xüsusiyyətlərinin və ölçülərinin olduqca dəyişikən olduğunu göstərir.  
Bəzi araşdırmalara görə isə narsiszm sənaye inqilabı ilə birlikdə cəmiyyətdə sürətli yayılan "müasir yoluxucu xəstəlikdir". Yəni kapitalizmlə yanaşı ictimai müstəvidən şəxsi müstəviyə doğru yönəltməyə şahidlik edirik. Özünəhörmət dəyişikliyi üçün bura mühüm bir dönüş idi və həyatda uğur qazanmaq üçün özünəhörmət bir qıfıl kimi tanınmağa başlandı. Pedaqoqlar və valideynlər müntəzəm olaraq uşaqlara onların nə qədər mühüm və əvəzsiz olduqlarını izah etməyə başlayaraq özünəgüvən hisslərini inkişaf etdirmələrinə kömək etdilər.

Valideynlər uşaqlarını çətin işlərin öhdəsindən gəlmək üçün daha çox çalışmağa sövq etmək əvəzinə, uşaqlarının özünəhörmət hisslərini inkişaf etdirmək istədilər. Fərdin inkişafı (mənlik və dərin hisslərə yönəltməklə) və cəmiyyətin müasirləşməsi sosial normalarda azalmaqla yanaşı, ailə və cəmiyyət fərdlərə daha əvvəl verdikləri dəstəyi artıq verə bilmədilər. 

Tədqiqatlar əslində, sosial bağlara əsaslanan biri olmağın, məsələn, cəmiyyətə, ailəyə və dostlarla bağlılığın sağlamlıq baxımından çox faydalar verdiyini irəli sürüyor. Sosial bağlılıq pozulduqca, mənalı bağlılıq üçün lazım olan əsas ehtiyacları qarşılamaq da getdikcə çətinləşdi. Və "digər insanlar üçün də ən yaxşı olan hansıdır?” sualı da "mənim üçün ən yaxşı hansıdır?"-a çevrildi. Cəmiyyətdəki müasirləşmə hər şeydən öncə zənginlik, şöhrət və şöhrəti mükafatlandırmaq halına gəldi.

Bütün bunlar, sosial bağlardakı qırmalarla birləşəndə də "sosial mənada boş mənlik" ortaya çıxdı. Texnologiyanın böyüməsi və Facebook, Twitter kimi olduqca populyar hala gələn sosial media qurumlarının inkişafı boş vaxtlarımızı keçirməkdə və ünsiyyət formalaımızda dəyişikliklər yaratdı. Bu gün dünyada təxminən 936 milyon aktiv Facebook istifadəçisi var. İnternet asılılığı mental sağlamlıq araşdırmalarının yeni halına çevrildi. Aparılan bir araşdırma Facebook asılılığının narsiszmlə güclü bağları olduğunu ortaya qoyur.

Bəs nə edə bilərik?

Əvvəla, narsistlərin şəxsiyyət pozğunluğunun müalicələri mövcuddur və bu müalicələr dərman müalicəsindən və psixoterapiyalar qəbul etməkdən ibarətdir. Digər tərəfdən meditasyonun da  mental sağlamlıq üzərində müsbət təsirlərə malik olduğu göstərilir. Ancaq müxtəlif müalicələrin təsirinə dair daha çox araşdırma aparılmasına ehtiyac var.

Bəs nələr edə və xoşbəxt bir həyata necə nail ola bilərik? Harvard Universitetinin tədqiqatçıların apardığı bir tədqiqat zamanı təsdiqlənib ki, xoşbəxtliyin sirri pulda və şöhrətdə deyil. Qeyd edək ki, tədqiqat zamanı ən qatı narsist insanlar 75 il müşahidə edilib. Tədqiqatçılar həyatdakı ən əhəmiyyətli şeyin güclü və təsdiqedici münasibətlərə malik olmaq olduğunu irəli sürülüb.
 
Buna görə də hər şeyə son verin, elə indicə telefonunuzu əlinizdən qoyun, kompüterinizi söndürün və bir dostunuzla görüşə gedin. Bəlkə də bu vəziyyət özünüzü daha yaxşı hiss etməyinizə səbəb olacaq. 


Hazırladı: Zəhra

"Belə görünür ki, onlar üçün neft erası hələ bitməyib..." - İTTİHAM
Danışıq qabiliyyətini itirən, iflic olan 8 yaşlı qızın təcili köməyə ehtiyacı var - FOTOLAR
"Əgər qarşıma çıxan hərtərəfli məni qane edərsə, sənəti ataram və ərə gedərəm" FOTO
“Avroliqa”nın finalı Bakıda, Super Kubok oyunu isə İstanbulda keçiriləcək- 2019-cu ildə
9 aylıq uşağa qarşı dayə zorakılığı - VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
“İlham Əliyev Sərkisyanın Xocalı soyqırımındakı iştirakını faktlarla isbatladı”
Cəmiyyət
Azərbaycan Cümhuriyyətinin ərazisi və əhalisi ilə bağlı dəqiq rəqəmlər- İngilisdilli mənbələrdən tərcümə
Maraqlı
İnsanın ölümdən 10 dəqiqə sonrakı “düşüncələri” hamını təəccübləndirdi- MARAQLI
Dünya
ABŞ-dan Bərzaninin referendum qərarına sərt reaksiya
Ədəbiyyat
Ustad Şəhriyar haqqında müəmmalar: “O, Bakıya niyə gələ bilmədi?”
Həftənin ən çox oxunanları
Bəy qadın qonaqları sıraya düzüb qıçlarını əllədi- VİDEO
İsraildən Azərbaycana arxadan zərbə?
11 yaşında taxta çıxıb, 2 qardaşını öldürüb, 28 yaşında 32 uşağı olub  - MARAQLI
18 yaşlı qızı mobil telefon öldürdü- Anasının gözü qarşısında
"Bunu edən şərəfsizə, namussuza çox ağır cəza istəyirik ki..."
Həyat yoldaşını öpmək istədi, biabır oldu - VİDEO
Arktikada tapılan tunellərdə naməlum dünyanın izləri aşkarlandı - Elm dünyası şokda - VİDEO
1995-ci ilin OMON hadisələrinin suçlusundan şok açıqlama - "Heydər Əliyev istəsəydi..."
"Əlamətləri gerçəkləşdi, qiyamət yaxındadır..." - Tanınmış ilahiyyatçı
"7 rayonun əvəzinə buna getsək, Dağlıq Qarabağı itirmiş olacağıq"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin