Xəbər lenti
25/04/2018 [12:33]:
“Əbülfəz bəyin səksən illiyi yaxınlaşır deyə xalqın içində mənfi bir obraz yaratmaq istəyirlər”
25/04/2018 [12:21]:
Ermənistan yenidən qarşıdurmalar astanasında
25/04/2018 [11:56]:
Kəndçiləri təhqir edən metro rəsmisi özünü günahkar saymır
25/04/2018 [11:50]:
İlham Əliyev: "Dünyada bir-birinə bu qədər yaxın başqa iki ölkə yoxdur"
25/04/2018 [11:49]:
Kimsə kiminsə ayağını bir deyil, bir neçə dəfə tapdalayıb, vəzifədən gedəndə isə..."
25/04/2018 [11:43]:
“Dayılarımı nənəmin gözü qarşısında güllələyiblər...” - Xocalıdan anasının bətnində gələn Nişanə…
25/04/2018 [11:40]:
Səkkiz yaşlı qıza təcavüz edildi, pornosaytlar bağlandı
25/04/2018 [11:30]:
Ekspertlər: "Ermənistanda xaos davam edəcək"
25/04/2018 [11:03]:
Ermənilər İrəvan metrosunda Azərbaycan rəqsi oynadı - VİDEO
25/04/2018 [11:02]:
ADPU-da “Ekspo 2025” Ümumdünya Sərgisinə həsr olunan tədbir keçirildi
25/04/2018 [11:01]:
Bu araşdırmadan sonra çətin ki yalan danışanı tuta biləsiniz...
25/04/2018 [10:55]:
Regional İnsan Hüquqları və Media Mərkəzi yeni layihənin icrasına başladı
25/04/2018 [10:48]:
“Təbriklərin sayı məni təəccübləndirdi...” - Yeni komitə sədri
25/04/2018 [10:45]:
Bakının 4 məktəbində dərslər dayandı -SƏBƏB
25/04/2018 [10:45]:
Azərbaycan MN: "Ermənistan atəşkəs rejiminə əməl etmir"
25/04/2018 [10:41]:
“Ramiz Mehdiyev bizim ağsaqqalımızdır, dövlət nə qərar verəcəksə, o da olacaq”
25/04/2018 [10:39]:
Ermənistanın müvəqqəti baş naziri prezidenti növbədənkənar seçkiləri müzakirə etməyə çağırıb
25/04/2018 [10:35]:
Prezident işdən çıxartdığı məmurun başı dərddə: həbs oluna bilər
25/04/2018 [10:34]:
“Azərbaycan Qarabağ problemini birdəfəlik bitirə bilər”
25/04/2018 [10:32]:
Prezident hökuməti niyə “7"lərə etibar etdi - mühüm səbəblər
25/04/2018 [10:30]:
Qadınların sevgisi neçə il davam edir? - Sevə biləcəkləri müddət açıqlandı
25/04/2018 [10:16]:
Hüseyn Abdullayevin həbsi ilə bağlı ŞOK DETALLAR
25/04/2018 [10:08]:
Milli Məclisin növbəti iki iclasının tarixi və gündəliyi müəyyənləşdi
25/04/2018 [10:06]:
Elçin Quliyev “zon”a köçürülür - məhkəmə hökmü qanuni qüvvəyə mindi
25/04/2018 [09:59]:
Vaqif Əsədovdan avtoqəzalarla bağlı - MÜRACİƏT
25/04/2018 [09:55]:
Nizamnamə kapitalı 18 milyon manat olan şirkət yaradıldı
25/04/2018 [09:48]:
Paşinyan Qarabağ separatçılarının lideri ilə görüşdü
25/04/2018 [09:44]:
Prezident Milli Məclisə 3 yeni qanun layihəsi göndərdi
25/04/2018 [09:42]:
Cümhuriyyətin 100 illiyi ilə bağlı medal təsis edilir
25/04/2018 [09:39]:
Manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
25/04/2018 [09:37]:
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 28 nəfər saxlanıldı
25/04/2018 [09:18]:
Stressə son - 3 YOL
25/04/2018 [09:01]:
Məkkədə haram qəbul edən ata 3 QIZININ BAŞINI KƏSDİ...
25/04/2018 [00:32]:
Siçana insan beyni köçürüldü
25/04/2018 [00:24]:
Təyyarədə verilən almanı çantasında saxlayan qadına 500 dollar cərimə yazıldı - VİDEO
24/04/2018 [23:50]:
Depressiyaya düşən qadın döşlərini kəsdi - FOTOLAR
24/04/2018 [23:44]:
Kənd sakininə on bıçaq zərbəsi vuruldu - Cəlilabadda
24/04/2018 [23:43]:
Qondarma Abxaziyanın “naziri” Azərbaycan sərhədini pozdu - FOTOLAR
24/04/2018 [23:39]:
Azərbaycanda xanım nazir təyin edildi
24/04/2018 [23:38]:
Sarqsyanın cinayətləri - Xocalı qatili məsuliyyətə cəlb ediləcəkmi?
24/04/2018 [23:34]:
Ramiz Mehdiyev: "Danışıqlar baş tutmasa, torpaqlarımızı müharibə yolu ilə qaytarmalı olacağıq" - VİDEO
24/04/2018 [23:26]:
Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri birgə şam ediblər – FOTO
24/04/2018 [22:46]:
Naxçıvan Turizm Departamentinə direktor təyin edildi
24/04/2018 [22:42]:
Tramp mətbuat konfransında Makronun saç kəpəyini çırpdı - VİDEO
24/04/2018 [22:09]:
Minaya düşən əsgərə cinsi orqan nəql edildi
24/04/2018 [22:07]:
Ədəbiyyatın gücü, siyasət və ədəbiyyat konfliktində tənhalaşan qaliblər...
24/04/2018 [21:48]:
Sürücüsü it olan yük maşını mağazaya girdi - VİDEO
24/04/2018 [21:10]:
Azərbaycanın əməkdar artisti vəfat etdi
24/04/2018 [20:40]:
Terrorçu Minasyana qarşı cinayət işi açıldı
24/04/2018 [20:38]:
Rayonluları təhqir edən Bakı Metropoliteninin vəzifəli şəxsi üzr istədi
24/04/2018 [20:30]:
Ramiz Mehdiyev daha bir Xidmət rəisini təqdim etdi: "Rüşvətxorluğa son qoyulmalıdır"
24/04/2018 [20:26]:
"Göydən" başına it düşən qadın xəstəxanalıq oldu - VİDEO
24/04/2018 [20:18]:
İsrail Suriyadakı “S-300”ləri məhv edəcəyi ilə hədələdi
24/04/2018 [20:09]:
Merilin Monro ilə azərbaycanlı kəşfiyyatçı Fidel Kastroya da dəstək verdilər - Gizli tarix
24/04/2018 [19:44]:
Prezident İlham Əliyev Ankarada Heydər Əliyevin abidəsini ziyarət etdi
24/04/2018 [19:39]:
Tramp: "İranla nüvə sazişi imzalanmamalı idi"
24/04/2018 [19:34]:
Naxçıvanda böyük əməliyyat: 108 kq heroin aşkarlandı - FOTO
24/04/2018 [19:01]:
ADU TDƏŞ nəzdində fəaliyyət göstərən Türk Universitetlər Birliyinə üzv oldu
24/04/2018 [18:46]:
Azərbaycan polisinin 100 illiyi ilə bağlı layihəyə start verildi
24/04/2018 [18:43]:
Şəmkirdə toy yasa döndü - 2 ölü, 3 yaralı
24/04/2018 [18:31]:
Bu yol axşam saat 10-dan bağlanacaq
24/04/2018 [18:24]:
Makedoniyalı siyasətçi: “Fuad Muradov bacarıqlı insandır”
24/04/2018 [18:24]:
"Baş nazir vəzifəsinə Novruz Məmmədovun təyinatı gözəl xəbər oldu"
24/04/2018 [18:08]:
Jirinovski: "Ruslar və ermənilər birdir"
24/04/2018 [18:00]:
Ermənistanda avtoqəza zamanı polkovnik ölüb - FOTOLAR
24/04/2018 [17:54]:
“Komandir, mənə irəli getməyi əmr edin" -Aprel döyüşlərindən xatirə
24/04/2018 [17:45]:
BAXCP Xilaskar Türk Əsgərini ziyarət etdi - FOTO
24/04/2018 [17:37]:
"Mikayıl Cabbarov və komandası “relsindən çıxmış təhsil vaqonu”nu relsin üzərinə qaytara bildilər"
24/04/2018 [17:36]:
“Qaçqınkom”un yeni sədri kollektivə təqdim olundu
24/04/2018 [17:34]:
İlham Əliyev Türkiyədədir - FOTO
24/04/2018 [17:32]:
Görmə məhdudiyyətli şəxslər üçün inqilabi tapıntı – Onlar da hamı kimi oxuyacaqlar
24/04/2018 [17:28]:
Həmsədr: "ABŞ Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin danışıqlar yolu ilə həllini dəstəkləməyə davam edir”
24/04/2018 [17:18]:
Ərdoğan ermənilərə başsağlığı verdi "Biz tarix boyu acıları paylaşan bir millət olduq"
24/04/2018 [17:14]:
İlham Əliyevdən hakimiyyətdə 30 faizlik dəyişiklik - Kadr arxasınca
24/04/2018 [16:55]:
“Siyasi böhran Ermənistanda iqtisadi böhranı dərinləşdirəcək” - PROQNOZ
24/04/2018 [16:53]:
Bu qidalar sağlamlığınızla yanaşı, əsəblərinizə də təsir edir - FOTOLAR
24/04/2018 [16:15]:
Elmira Axundova vəzifəyə gedən deputatlara səsləndi: “Milli Məclisi unutmasınlar”
24/04/2018 [15:50]:
Yeni nazir Muxtar Babayev tanınmış bəstəkarın oğluymuş
24/04/2018 [15:49]:
"Moskva niyə qarışmalıdır ki...?" -Zahid Oruc yazır...
24/04/2018 [15:46]:
Bakı metrosunun rəsmisi azərbaycanlıları təhqir etdi
Bütün arxiv bir sırada
17/04/2017 [18:16] - Köşə - ( 2101 dəfə baxılıb)

Monetar durğunluq nədən qaynaqlanır?

Elçin Qurbanov


Ölkədə monetar durğunluq getdikcə kəskinləşir. Hesab edirəm ki, bu barədə hökumətə müraciətlərin sayı da durmadan artır. Pulun tədavülü azaldıqca aktivlik də azalır. Köçürmə yolu ilə aparılan hesablaşmalar isə əlavə xərclər yaratdığı üçün qiymətlərin də artmasını qaçılmaz edir. 
Maliyyə resurslarının mərkəzləşdirilməsi, şəffaf idarəçilik korrupsiya ilə mübarizə baxımından təqdirəlayiq  hadisədir. Məlumdur ki,tədavülə bu cür müdaxilə devalvasiyanın qarşısının alınması, habelə inflyasiyanın tormozlanma səviyyəsinə gətirilməsi üçün də əhəmiyyətlidir. Amma qanunvericilikdə diskriminasiya hallarına yol verilməsi təqdirolunmazdır. Bu bank və digər sahibkarların münasibətlərinə aiddir. Bu barədə bir qədər sonra.
Mən Moderator.az saytında dərc olunmuş 27 mart tarixli məqaləmdə sahibkarların bank hesablarındakı pul vəsaitlərinin nağdlaşdırılmasına qoyulan məhdudiyyət həddinin qanuni əsasının olmadığını qeyd etmişdim. Yazıda nağdlaşdırmanın yeni qanunvericiliyə əsasən, vergitutulan əməliyyat hesab olunmasına baxmayaraq, bir ay ərzində bu həddin ƏDV və SV ödəyicisi olmaq hüququndan istifadə edən vergi ödəyiciləri üçün 30 min manat, digər ödəyicilər üçün isə 15 min manat müəyyən edilməsinin düzgün olmaması da yer almışdır.
İndi isə sözügedən məhdudiyyətlərin qanunlaşdırılması məqsədilə Mülki Məcəlləyə dəyişiklik barəsində söz-söhbətlər yer almaqdadır. Bir məsələni diqqətinizə ərz etmək istəyirəm: beynəlxalq praktikada ixrac əməliyyatları ilə bağlı rezident sahibkarın valyuta hesablarına daxil olan valyuta vəsaitlərinin 70%-i qədər Mərkəzi Bank rəsmi məzənnəyə müvafiq konvertasiya tələbini qoyur. Yəni sahibkar qazanc şəklində əldə etdiyi gəlirin (mənfəətin) 70 faizini Mərkəzi Bankı rəsmi kursu ilə konvertasiya etməlidir. Bu ölkənin valyuta ehtiyatlarının və milli valyutanın tədavül kütləsinin tənzimlənməsi üçün qəbulolunandır. Amma sahibkarın sərəncamçısı olduğu hesablardan pul vəsaitlərinin nağdlaşdırılması vergitutma obyekti deyil. Əgər sahibkar qanunvericiliklə müəyyən olunmuş vergiləri ödəmişdirsə, onun hesablarında olan pul vəsaitləri vergi yükündən azaddırsa, hesabda olan pul vəsaitlərinin nağdlaşdırlması vergi öhdəliyi yarada bilməz. Yəni vergi tutulan əməliyyat kimi qiymətləndirilə bilməz.

 
Vergitutmanın ən başçlıca prinsiplərindən biri verginin iqtisadi cəhətdən əsaslandırılmasıdır. Bu isə o deməkdir ki, gəlir yaradan əməliyyatların nəticəsini xarakterizə edən vergitutma bazası olmalıdır. Bu da vergilərin müəyyən edilməsinin hüquqi əsaslarına aiddir. Əgər mənbə yoxdursa verginin hesablanması və tutulması üçün heç bir əsas da yoxdur. Deməli mövcud vəziyyətdə sahibkar və ya şəxs öz pul mülkiyyəti üzərində sahiblik, istifadə və sərəncam vermək hüquqlarını da sərbəst həyata keçirə bilmir.
Qeyd edim ki, Mülki Qanunvericiliyin əsas prinsiplərindən biri mülki hüquqların maneəsiz həyata keçirilməsinə şərait yaratmaq və qeyd-şərtsiz mühafizə etməkdir. Hər hansı normanı yazılı qanun şəklinə salmaq o demək deyil ki, onlar ədalətlidir. Dövlət tərəfindən müəyyən olunan, dövlət tərəfindən sanksiyalaşdırılan normaların ilk növbədə konstitusiyaya və hüququn ümumi ideya və prinsiplərinə uyğun olması vacibdir. Biz belə məhdudiyyətləri iqtisadi inkişafa deyil, iqtisadi risklərin artırılmasına doğru kökləmiş oluruq. Ona görə də ölkəmizdə real sahəyə investorların marağını cəlb edəcək heç bir şərait yarada bilmirik.
Əgər hökumət islahatlarla bağlı əlverişsiz mövqe tutursa, buna Milli Məclis münasibət göstərməlidir. Mən üzümü Milli Məclisin hərəkətsiz deputatlarına tutub demək istəyirəm ki,qanun yaradıcılığı iradi tələblərə tabe edilməməlidir. Qanun layihələri müzakirə olunarkən, bu günün deyil, gələrcək maraqların da nəzərə alınması, həmçinin sizin hər birinizin vətəndaş maraqlarının da gözlənilməsi diqqət mərkəzində olmalıdır.Əgər biz bankçılığın üz-üzə qaldığı təhlükənin qarşısını almaq istəyiriksə, qoy hökumət əlverişli diskont dəhlizi, kredit siyasəti, uçot dərəcəsi barədə tədbirlər görsün. Banklar isə real sektorun maraqlarını təmin edəcək şərtlər təklif etsin. Biz bu gün sahibkarların maraqlarını bankarın maraqlarına qurban versək, gələcək tənəzzülün qarşısını ala bilməyəcəyik. 
Birmənalı olaraq qəbul etməliyik ki, inzibatçılıq yolu ilə inkişafa nail olmaq mümkün deyil. İnkişafın yeganə yolu əlverişli mühitdir. Fikir verin, nə üçün son zamanlar sahibkarlar ölkəni tərk edirlər? Hətta ölkəmizlə müqayisə olunmaz dərəcədə təbii resursları kəm olan qonşu ölkələrə üz tuturlar. Məgər başqa ölkələrdə nağdsiz hesablaşmalara üstünlük verilmirmi?
Əlbəttə ki,verilir. Bunun yeganə səbəbi ölkəmizdə qeyri-təbii resursların biznes mühitini təşviq etməməsidir. Qeyri-təbii resurslar isə qanunvericilik, inzibatçılıq və məhkəmə hüquq sistemidir. Nəğdsiz hesablaşmaların təşkil olunmasının başqa fərqli yolları var, hansı ki subyektlərin marağını tam şəkildə təmin edə bilər.
Mənə elə gəlir ki, bütün problemlər bizim təfəkkürümüzlə bilavasitə bağlılığı var. Biz ya işi görürük, ya da görmürük. Görürksə, necə görəcəyimiz maraqlı deyil. Ona görə də iş görəndə qaş düzəltdiyimiz yerdə gözü də cıxarırıq.
 

Bu araşdırmadan sonra çətin ki yalan danışanı tuta biləsiniz...
Qadınların sevgisi neçə il davam edir? - Sevə biləcəkləri müddət açıqlandı
Kənd sakininə on bıçaq zərbəsi vuruldu - Cəlilabadda
Sürücüsü it olan yük maşını mağazaya girdi - VİDEO
"Göydən" başına it düşən qadın xəstəxanalıq oldu - VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Hüseyn Abdullayevin həbsi ilə bağlı ŞOK DETALLAR
Dünya
Təyyarədə verilən almanı çantasında saxlayan qadına 500 dollar cərimə yazıldı - VİDEO
Dünya
Qondarma Abxaziyanın “naziri” Azərbaycan sərhədini pozdu - FOTOLAR
Maraqlı
Müxtəlif qeyri-adi canlılar tapıldı... - FOTO
Cəmiyyət
“Cavid, Cavad və Müşfiqin ikiüzlü “siyasəti” bizi məcbur edir ki...” – Repressiya üçün danos
Həftənin ən çox oxunanları
Səhiyyə naziri postuna real namizədlər: Ehtimallar özünü doğruldacaqmı?
Nazirlər Kabinetinin yeni tərkibi təsdiqləndi - SİYAHI
"Qarabağla bağlı Azərbaycan ən xain zərbəni Ermənistandan deyil, Rusiyadan gözləməlidir"
Həkimlər infarktdan ölməkdən qaçmağın yolunu açıqladılar: Ən azı həftədə 2 dəfə...
Daha 20 yüksək post prezident sərəncamını gözləyir - SİYAHI...
Abid Şərifovun vəziyyəti pisləşdi – SON DƏQİQƏ
"Bəyəm, mənə nə olub ki, xəstələnim və üstəlik, xəstəxanaya da yerləşdirilim?"
“Yaşlı adamlar, hamilə qadınlar və uşaqlar evdən bayıra çıxmasınlar” - XƏBƏRDARLIQ...
“Hacıbala, səninlə ölənə kimi məzələnəcəm” - Şeyx Əbdül Mahmudbəyov
"Azərbaycanın əhəmiyyətli bir şəhəri silahlı qüvvələrimizin nəzarətinə keçməlidir”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin