Xəbər lenti
26/04/2017 [10:03]:
Mərkəzi Bank bu günə olan valyuta məzənnələrini açıqladı – SİYAHI
26/04/2017 [09:43]:
“Hər an hər şey ola bilər” - Ərdoğan
26/04/2017 [09:37]:
Xalq artisti Yusif Muxtarovun anım günüdür
26/04/2017 [02:17]:
Qəfil görüşlər olacaq - Günün qoroskopu
26/04/2017 [02:16]:
7000 araşdırma təsdiq etdi – Sarıkök həyatı xilas edir!
26/04/2017 [00:54]:
Çilidə 7 ballıq zəlzələ - Sunami xəbərdarlığı...
26/04/2017 [00:42]:
"“Azərkitab"ın mənəvi varisiyəm və öhdəmə düşənləri layiqincə yerinə yetirəcəm”
25/04/2017 [22:55]:
Sabiq “Qalatasaray”lı dünya ulduzu parlamentdən qovuldu- FOTO
25/04/2017 [22:52]:
"Yuxularımız real həyatımızın yarıfantastik davamıdır"
25/04/2017 [22:30]:
“Əgər bu ermənilərdə olsaydı...” - Tarixçidən həyəcan təbili
25/04/2017 [21:57]:
"Lənkəranda şəhid ailələrinə daim diqqət və qayğı göstərilir" - Şəhid atası
25/04/2017 [21:43]:
Cəbhədə daha bir erməni hərbçi öldürüldü
25/04/2017 [21:41]:
Oğurlanıb zorlanan müəllimə iş veriləcək - NAZİRLİYİN AÇIQLAMASI
25/04/2017 [21:23]:
"Türkiyə heç bir halda 1915-ci il hadisələrini soyqırım olaraq tanımır"
25/04/2017 [21:18]:
Vaqif Sultanlının "seçilmiş əsərləri" Amerikada nəşr olundu
25/04/2017 [20:58]:
Yüzlərlə QHT rəhbəri prezident İlham Əliyevə müraciət etdi
25/04/2017 [20:47]:
"Onun kimi bir şəxsin AŞPA rəhbəri seçilməsi qurumun nüfuzuna zərbə vurmuşdu"
25/04/2017 [20:09]:
Britaniya kraliçası illüminatların planını açıqladı! - III Dünya savaşı başlayır?
25/04/2017 [20:06]:
İllərdir qızlarına təcavüz edən "ata" həbs olundu - Foto
25/04/2017 [19:57]:
Azərbaycan-Latviya: Hüquqi əlaqələr genişlənir
25/04/2017 [19:55]:
Prezident Administrasiyası ləğv olunur? - Əliməmməd Nuriyevdən açıqlama
25/04/2017 [19:53]:
Prostat və böyrək daşından əziyyət çəkirsinizsə OXUMADAN KEÇMƏYİN...
25/04/2017 [19:52]:
"Bu məktub Ərdoğanın ermənilərə ünvanladığı mesaj idi"
25/04/2017 [19:49]:
Ukraynanın Azərbaycandakı səfiri "Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC - də oldu
25/04/2017 [19:48]:
Şuşaya gedən yol hazırdır- FOTO + VİDEO
25/04/2017 [19:36]:
Azərbaycan Dəmiryolçularının MHİRK-nin XXIII hesabat-seçki Konfransı keçirildi
25/04/2017 [19:30]:
İsmayıl Əsədova yüksək vəzifə verildi
25/04/2017 [19:05]:
ADU-da Əziz Əliyevin xatirəsi anıldı
25/04/2017 [18:58]:
Ədliyyə orqanlarına qulluğa qəbulla bağlı sənəd qəbulu başa çatır
25/04/2017 [18:50]:
Türkiyədən acı xəbər: 5 şəhid
25/04/2017 [18:45]:
Robotlar insanları “yeyəcək”- Avropa və Amerika təşvişdə
25/04/2017 [18:33]:
Siyavuş Novruzov: “Ancaq orucluq vaxtı namaz qılıram”
25/04/2017 [18:12]:
Bu proqramın sayəsində telefondakı cərəyan bitməyəcək
25/04/2017 [18:05]:
Prezident bir qrup sahibkarı mükafatlandırdı
25/04/2017 [18:02]:
Əflatun Amaşov “Şöhrət” ordeni ilə təltif edildi
25/04/2017 [18:00]:
Artur Rasizadədən qərar: Əməkhaqqı 1 manat artırıldı
25/04/2017 [17:34]:
Qəribə inancları ilə fərqlənən dövlətlər - FOTOLAR
25/04/2017 [17:13]:
Şeir yazmayan şair...
25/04/2017 [16:59]:
Qaralmaq ehtirası sönməyən qadın - FOTOLAR
25/04/2017 [16:48]:
“Özləri etiraf edib ki, İsrailə bağlıdırlar” - Azərbaycanda sitayiş edilən dinlə bağlı ŞOK
25/04/2017 [16:43]:
Bu gün əfsanəvi tankçımızın doğum günüdür- FOTO/VİDEO
25/04/2017 [16:39]:
Rövşən Lənkəranskinin heç yerdə görmədiyiniz görüntüləri - VİDEO
25/04/2017 [16:31]:
Bakı Atatürk Liseyi uşaqlar üçün möhtəşəm bayram şənliyi təşkil etdi - FOTOLAR
25/04/2017 [16:31]:
Cəmil Quliyev növbəti dəfə İTV-nin baş direktoru seçilib
25/04/2017 [16:28]:
Milli Məclisdə siqaret çəkmək qadağan olundu
25/04/2017 [16:13]:
Zakir Həsənov SQ-nin Baş Klinik Hospitalında...- FOTOLAR
25/04/2017 [16:08]:
Avropa Şurası Türkiyəni "ibtidai sinif"ə göndərdi...
25/04/2017 [15:56]:
Azərbaycanda rayona göndərilmiş müəlliməni qaçırıb zorladılar
25/04/2017 [15:51]:
Ramil Usubov rəisi işdən çıxardı
25/04/2017 [15:50]:
“Cüdo Klub 2012”: 17 yaşlı idmançımız Vətənə medalla döndü
25/04/2017 [15:38]:
Qənirə Paşayeva MM-də orqan və toxuma transplantasiyasından danışdı
25/04/2017 [15:27]:
4 yaşlı uşağı döyən bağça müəlliməsi açıqlama verməkdən imtina etdi- FOTOLAR
25/04/2017 [15:20]:
"Ölkəni talayanlara Ziya Məmmədov nümunə olmalıdır"- Partiya sədri
25/04/2017 [15:16]:
Fərqli barmaqlara sahib olan məhşurlar – “ PİŞİK QADIN ” / FOTO
25/04/2017 [15:02]:
Deputat: "Xalq çaşıb qalıb, əslində, bizi fırladırlar"
25/04/2017 [15:00]:
ADU-da Çin dili günü qeyd edildi
25/04/2017 [14:45]:
“Biz onları sadəcə türk və ya türkman olduqları üçün müdafiə etməməliyik...”
25/04/2017 [14:24]:
Bakıda polis intihar edən şəxsi öz əllərində təcili yardıma çatdırdı- FOTO
25/04/2017 [14:01]:
ADPU-da tədris-yardımçı heyətin bilik və peşəkarlıq səviyyəsi yoxlanılır
25/04/2017 [13:50]:
İlham Əliyevin Birinci vitse-prezidentlə bağlı təklifi qəbul edildi
25/04/2017 [13:49]:
“Nazirliklə Palata arasında ciddi toqquşma baş verəcək” - Millət vəkili
25/04/2017 [13:42]:
Dostları Ədalət Şükürovun ad günündə "pul" yedilər - VİDEO
25/04/2017 [13:36]:
Dul qadınlara 500 manat yardım ediləcək - Siyahı dəqiqləşdirilir
25/04/2017 [13:31]:
Ukraynadakı səfirimizdən XİN-ə ŞİKAYƏT...
25/04/2017 [13:25]:
Türk soyqırımlarının tarixi-siyasi səbəbləri...
25/04/2017 [13:23]:
Azərbaycandan Trampın təklifinə - Reaksiya
25/04/2017 [13:17]:
Əziz Seyidova yeni vəzifə verildi
25/04/2017 [13:14]:
“Rus istehsalı olan maşınları yol hərəkətindən çıxaraq” - Deputat
25/04/2017 [13:10]:
Hafiz Hacıyev yaxın günlərdə mitinq keçirməyə hazırlaşır – Açıqlama
25/04/2017 [12:58]:
Atəşkəsi pozan erməni əsgər öldürüldü
25/04/2017 [12:39]:
Maykl Cekson əməliyyat olunmasaydı və yaşasaydı belə olardı- FOTOLAR
25/04/2017 [12:19]:
Rəsmi Bakı Suriyadakı türkman qətliamına etiraz etməlidirmi?
25/04/2017 [12:14]:
Quba məzarlığının qorunması üçün gərəkli olan vəsait niyə tapılmır?
25/04/2017 [12:07]:
MMP-də toplantı - Yeni tapşırıqlar verildi
25/04/2017 [12:06]:
“Holcim”in İŞİD-ə pul ödədiyi üzə çıxdı
25/04/2017 [12:05]:
Türkiyədə bir şəxs "vəhy gəldi" deyərək anasının başını kəsdi- FOTO
25/04/2017 [12:03]:
Atatürkün oğurlanan hədiyyəsi rus serialında- FOTO
25/04/2017 [11:59]:
İbtidai siniflər üçün əlavə yaz tətili başlayır
25/04/2017 [11:49]:
ADU-nun tələbəsi: “Yaponiyada məşhur azərbaycanlı iş qadını kimi tanınacağıma inanıram”
25/04/2017 [11:46]:
Ayı 20 illik “həyat yoldaşı”nın ayrılığına dözə bilməyib öldü
Bütün arxiv bir sırada
17/04/2017 [18:16] - Köşə - ( 1772 dəfə baxılıb)

Monetar durğunluq nədən qaynaqlanır?

Elçin Qurbanov


Ölkədə monetar durğunluq getdikcə kəskinləşir. Hesab edirəm ki, bu barədə hökumətə müraciətlərin sayı da durmadan artır. Pulun tədavülü azaldıqca aktivlik də azalır. Köçürmə yolu ilə aparılan hesablaşmalar isə əlavə xərclər yaratdığı üçün qiymətlərin də artmasını qaçılmaz edir. 
Maliyyə resurslarının mərkəzləşdirilməsi, şəffaf idarəçilik korrupsiya ilə mübarizə baxımından təqdirəlayiq  hadisədir. Məlumdur ki,tədavülə bu cür müdaxilə devalvasiyanın qarşısının alınması, habelə inflyasiyanın tormozlanma səviyyəsinə gətirilməsi üçün də əhəmiyyətlidir. Amma qanunvericilikdə diskriminasiya hallarına yol verilməsi təqdirolunmazdır. Bu bank və digər sahibkarların münasibətlərinə aiddir. Bu barədə bir qədər sonra.
Mən Moderator.az saytında dərc olunmuş 27 mart tarixli məqaləmdə sahibkarların bank hesablarındakı pul vəsaitlərinin nağdlaşdırılmasına qoyulan məhdudiyyət həddinin qanuni əsasının olmadığını qeyd etmişdim. Yazıda nağdlaşdırmanın yeni qanunvericiliyə əsasən, vergitutulan əməliyyat hesab olunmasına baxmayaraq, bir ay ərzində bu həddin ƏDV və SV ödəyicisi olmaq hüququndan istifadə edən vergi ödəyiciləri üçün 30 min manat, digər ödəyicilər üçün isə 15 min manat müəyyən edilməsinin düzgün olmaması da yer almışdır.
İndi isə sözügedən məhdudiyyətlərin qanunlaşdırılması məqsədilə Mülki Məcəlləyə dəyişiklik barəsində söz-söhbətlər yer almaqdadır. Bir məsələni diqqətinizə ərz etmək istəyirəm: beynəlxalq praktikada ixrac əməliyyatları ilə bağlı rezident sahibkarın valyuta hesablarına daxil olan valyuta vəsaitlərinin 70%-i qədər Mərkəzi Bank rəsmi məzənnəyə müvafiq konvertasiya tələbini qoyur. Yəni sahibkar qazanc şəklində əldə etdiyi gəlirin (mənfəətin) 70 faizini Mərkəzi Bankı rəsmi kursu ilə konvertasiya etməlidir. Bu ölkənin valyuta ehtiyatlarının və milli valyutanın tədavül kütləsinin tənzimlənməsi üçün qəbulolunandır. Amma sahibkarın sərəncamçısı olduğu hesablardan pul vəsaitlərinin nağdlaşdırılması vergitutma obyekti deyil. Əgər sahibkar qanunvericiliklə müəyyən olunmuş vergiləri ödəmişdirsə, onun hesablarında olan pul vəsaitləri vergi yükündən azaddırsa, hesabda olan pul vəsaitlərinin nağdlaşdırlması vergi öhdəliyi yarada bilməz. Yəni vergi tutulan əməliyyat kimi qiymətləndirilə bilməz.

 
Vergitutmanın ən başçlıca prinsiplərindən biri verginin iqtisadi cəhətdən əsaslandırılmasıdır. Bu isə o deməkdir ki, gəlir yaradan əməliyyatların nəticəsini xarakterizə edən vergitutma bazası olmalıdır. Bu da vergilərin müəyyən edilməsinin hüquqi əsaslarına aiddir. Əgər mənbə yoxdursa verginin hesablanması və tutulması üçün heç bir əsas da yoxdur. Deməli mövcud vəziyyətdə sahibkar və ya şəxs öz pul mülkiyyəti üzərində sahiblik, istifadə və sərəncam vermək hüquqlarını da sərbəst həyata keçirə bilmir.
Qeyd edim ki, Mülki Qanunvericiliyin əsas prinsiplərindən biri mülki hüquqların maneəsiz həyata keçirilməsinə şərait yaratmaq və qeyd-şərtsiz mühafizə etməkdir. Hər hansı normanı yazılı qanun şəklinə salmaq o demək deyil ki, onlar ədalətlidir. Dövlət tərəfindən müəyyən olunan, dövlət tərəfindən sanksiyalaşdırılan normaların ilk növbədə konstitusiyaya və hüququn ümumi ideya və prinsiplərinə uyğun olması vacibdir. Biz belə məhdudiyyətləri iqtisadi inkişafa deyil, iqtisadi risklərin artırılmasına doğru kökləmiş oluruq. Ona görə də ölkəmizdə real sahəyə investorların marağını cəlb edəcək heç bir şərait yarada bilmirik.
Əgər hökumət islahatlarla bağlı əlverişsiz mövqe tutursa, buna Milli Məclis münasibət göstərməlidir. Mən üzümü Milli Məclisin hərəkətsiz deputatlarına tutub demək istəyirəm ki,qanun yaradıcılığı iradi tələblərə tabe edilməməlidir. Qanun layihələri müzakirə olunarkən, bu günün deyil, gələrcək maraqların da nəzərə alınması, həmçinin sizin hər birinizin vətəndaş maraqlarının da gözlənilməsi diqqət mərkəzində olmalıdır.Əgər biz bankçılığın üz-üzə qaldığı təhlükənin qarşısını almaq istəyiriksə, qoy hökumət əlverişli diskont dəhlizi, kredit siyasəti, uçot dərəcəsi barədə tədbirlər görsün. Banklar isə real sektorun maraqlarını təmin edəcək şərtlər təklif etsin. Biz bu gün sahibkarların maraqlarını bankarın maraqlarına qurban versək, gələcək tənəzzülün qarşısını ala bilməyəcəyik. 
Birmənalı olaraq qəbul etməliyik ki, inzibatçılıq yolu ilə inkişafa nail olmaq mümkün deyil. İnkişafın yeganə yolu əlverişli mühitdir. Fikir verin, nə üçün son zamanlar sahibkarlar ölkəni tərk edirlər? Hətta ölkəmizlə müqayisə olunmaz dərəcədə təbii resursları kəm olan qonşu ölkələrə üz tuturlar. Məgər başqa ölkələrdə nağdsiz hesablaşmalara üstünlük verilmirmi?
Əlbəttə ki,verilir. Bunun yeganə səbəbi ölkəmizdə qeyri-təbii resursların biznes mühitini təşviq etməməsidir. Qeyri-təbii resurslar isə qanunvericilik, inzibatçılıq və məhkəmə hüquq sistemidir. Nəğdsiz hesablaşmaların təşkil olunmasının başqa fərqli yolları var, hansı ki subyektlərin marağını tam şəkildə təmin edə bilər.
Mənə elə gəlir ki, bütün problemlər bizim təfəkkürümüzlə bilavasitə bağlılığı var. Biz ya işi görürük, ya da görmürük. Görürksə, necə görəcəyimiz maraqlı deyil. Ona görə də iş görəndə qaş düzəltdiyimiz yerdə gözü də cıxarırıq.
 

Prostat və böyrək daşından əziyyət çəkirsinizsə OXUMADAN KEÇMƏYİN...
Bu proqramın sayəsində telefondakı cərəyan bitməyəcək
Əflatun Amaşov “Şöhrət” ordeni ilə təltif edildi
Bu gün əfsanəvi tankçımızın doğum günüdür- FOTO/VİDEO
Quba məzarlığının qorunması üçün gərəkli olan vəsait niyə tapılmır?
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
Maraqlı
7000 araşdırma təsdiq etdi – Sarıkök həyatı xilas edir!
Hadisə
Çilidə 7 ballıq zəlzələ - Sunami xəbərdarlığı...
Siyasət
"Türkiyə heç bir halda 1915-ci il hadisələrini soyqırım olaraq tanımır"
Maraqlı
Qaralmaq ehtirası sönməyən qadın - FOTOLAR
Cəmiyyət
Rövşən Lənkəranskinin heç yerdə görmədiyiniz görüntüləri - VİDEO
Həftənin ən çox oxunanları
Ərdoğan ermənilərə başsağlığı verdi -“Sizləri sevgi və hörmətlə salamlayıram"
232 dişli gənc həkimləri dəhşətə gətirdi  - TÜKÜRPƏDİCİ FOTOLAR
Türkiyə doğrudanmı Azərbaycana xəyanət etdi?
Həkimdən xəstə qadına qarşı alçaq hərəkət - "Sağalacaqsan" deyib...
"Allaha, Qurana and olsun ki, məmurla sevgili deyiləm"
Dünyanı heyrətə salan intim adətlər: Qızlar hamiləlikdən qorunmağa çalışsalar da...
"Sultan" Ərdoğanın dəbdəbəli sarayı: 1100 otaq və 9 milyon dollarlıq xalçalar (FOTO)
Zakir Həsənovdan "müharibəyə hazır olun" əmri: komandirlərə tapşırıq verildi
Cinsiyyət dəyişdirmə əməliyyatında cinsi orqan necə əldə edilir? - FOTOLAR
Toyuq kimi "kürt yatan" kişi 3 həftə sonra cücə çıxardı - İNANILMAZ
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin