Xəbər lenti
22/08/2017 [04:20]:
"Demokratiya yaratmaq asan deyil"
22/08/2017 [03:59]:
Bolqarıstanın müdafiə naziri:"Avropa İttifaqının sərhədlərini silahla qoruyaq"
22/08/2017 [03:50]:
Əbülfəz Elçibəyin vəfatından 17 il ötür
22/08/2017 [03:38]:
Əfqanıstana daha 4000 ABŞ əsgəri göndəriləcək
22/08/2017 [03:23]:
Rostovda baş verən yanğın söndürüldü
22/08/2017 [03:15]:
Vasif Talıbov sərhədçiləri təltif etdi
22/08/2017 [03:08]:
Türkiyədə daha bir terror aktının qarşısı alındı
22/08/2017 [02:52]:
Rostovda fövqəladə vəziyyət rejimi tətbiq edildi
22/08/2017 [02:41]:
İŞİD-in liderlərindən biri yaxalandı
22/08/2017 [02:33]:
Günəş tutulmasını yalnız ABŞ sakinləri müşahidə edə bildi
22/08/2017 [02:26]:
Giorgi Kvirikaşvili: “Gürcüstan yanğınla mübarizədə Azərbaycan və Türkiyənin köməyindən istifadə edəcək”
22/08/2017 [02:19]:
İtaliyada zəlzələ oldu
22/08/2017 [02:06]:
Alış-verişdə iri məbləğdə pul xərcləməyin - Günün qoroskopu
22/08/2017 [01:11]:
Yeltsinin limuzini Peterburqda 19,7 milyon rubla satıldı
22/08/2017 [01:00]:
"Rusiyasız Qafqazda heç vaxt sülh və sakitlik olmayacaq"
22/08/2017 [00:33]:
Yoldaşları son dəqiqədə "penalte"ni qaçıran futbolçunun barmaqlarını qırdılar
22/08/2017 [00:20]:
“Neftçi”nin yeni baş məşqçisinin adı AÇIQLANDI
22/08/2017 [00:10]:
Kapitan, yoxsa siçovul...?
21/08/2017 [23:57]:
UEFA klubların yeni reytinq cədvəlini açıqladı- "Qarabağ" bu pillədə
21/08/2017 [23:55]:
Erməni hərbçi öldürüldü - Çənəsindən güllə yarası alaraq...
21/08/2017 [23:43]:
Azərbaycan yığması təyyarəyə gecikdi, yarışda texniki məğlubiyyət aldı
21/08/2017 [23:39]:
Rövnəq Abdullayev “Qazprom” və “Rosneft” şirkətlərinin rəhbərləri ilə görüşdü
21/08/2017 [23:38]:
“Gerhard Şröderin satqınlığı bütün Avropa demokratiyasına vurulan zərbədir” - Qərb mətbuatı
21/08/2017 [22:58]:
"Naxçıvanın Ana Vətənə qovuşmasını gələcək nəsillərə saxlamamalıyıq"
21/08/2017 [22:46]:
Nəhəng asteroid Yer kürəsinin 7 milyon km yaxınından keçəcək
21/08/2017 [22:15]:
“Şəmkir Aqroparkı”nda beynəlxalq konfrans keçirildi - FOTOLAR
21/08/2017 [21:54]:
FHN Gürcüstana yanğının söndürülməsi üçün ikinci helikopter göndərdi - YENİLƏNİB
21/08/2017 [21:47]:
Qarabağa sahib ola biləcəyikmi?
21/08/2017 [21:26]:
Üç nəfərin öldüyü dəhşətli qəzanın görüntüləri – VİDEO
21/08/2017 [20:48]:
“Saakaşvili sərhədi keçən kimi güllələyin!” - FOTO
21/08/2017 [20:12]:
Donuzlar qadına hücum etdi: Qorxunc görüntü - VİDEO
21/08/2017 [20:08]:
Gürcüstan hökuməti İlham Əliyevə təşəkkür etdi
21/08/2017 [19:57]:
“Milli Azadlıq Hərəkatının başında Ayaz Mütəllibov durmuşdu...” - ŞOK İDDİA...
21/08/2017 [19:47]:
Jirinovski Rusiya prezidenti olmaq istəyir
21/08/2017 [19:37]:
Prezident: “Azərbaycanda xalça fabriklərinin sayı 30-a çatacaq”
21/08/2017 [19:33]:
BAXCP rəhbərliyi Əbülfəz Elçibəyin qəbrini ziyarət edəcək
21/08/2017 [19:28]:
İsrail ordusu 6 mülki fələstinlini terrorçu ittihamı ilə həbs etdi - VİDEO
21/08/2017 [19:18]:
Göygöl və Samuxa pul ayrıldı
21/08/2017 [19:14]:
Sosial şəbəkələrdə “İlham Əliyevin dostları” səhifəsi yaradıldı
21/08/2017 [18:27]:
İlham Əliyev yeni sədr təyin etdi
21/08/2017 [18:24]:
Ali məktəblərin boş qalan plan yerlərinə müsabiqənin nəticələri açıqlandı
21/08/2017 [18:03]:
Rəsul Çunayevlə İslam Abbasov üçün bürünc medal şansı
21/08/2017 [18:02]:
Dolların sabaha olan məzənnəsi
21/08/2017 [18:01]:
Polis mayoru nöqsanlara görə işdən çıxarıldı
21/08/2017 [18:00]:
FHN Gürcüstana helikopter göndərdi - Əliyevin tapşırığıyla
21/08/2017 [17:51]:
Xalq artistinin qalmaqallı fotosu yayıldı
21/08/2017 [17:49]:
Nazirlikdən dərs bölgüsü açıqlaması...
21/08/2017 [17:46]:
Əsgərlikdən gəlib sevdiyi qızı kimsəsiz binaya apardı və... — İNANILMAZ TƏCAVÜZ
21/08/2017 [17:31]:
İlham Əliyev: "Azərbaycan beynəlxalq arenada çox ləyaqətli ölkə kimi tanınır"
21/08/2017 [17:26]:
1993-cü ilin 21 avqustunda FÜZULİ: “32 tankdan 26-sı işləmədi” - Keçmiş tabor komandiri DANIŞIR
21/08/2017 [17:17]:
Birinci xanım ərinin qüsurundan danışdı- FOTO
21/08/2017 [17:11]:
Dünyanın ən uzunömürlü insanları bu ölkələrdə yaşayır- SƏBƏBLƏRİ
21/08/2017 [17:07]:
Birinci ledi hökumətdə vəzifə aldı
21/08/2017 [16:58]:
Azərbaycanın cənubunda yol dağılıb, bir neçə kilometrlik tıxac yarandı- FOTO
21/08/2017 [16:44]:
Məkkədə hotel yanır
21/08/2017 [16:26]:
Türkiyə və İran PKK-ya qarşı birgə əməliyyat keçirəcək
21/08/2017 [16:23]:
YAP-dan prezident seçkiləri vaxtı təxribat yaratmaq istəyənlərə -XƏBƏRDARLIQ
21/08/2017 [16:20]:
“Dərmanlı yumurta” qalmaqalı böyüyür
21/08/2017 [16:18]:
İlham Əliyev: “Azərbaycanın bu günü və gələcəyi üçün heç bir problem görmürəm”
21/08/2017 [16:14]:
General Xaçaturova məktub: “Bəxtin gətirdi ki, Ohanyan səni öz əliylə güllələmədi...”
21/08/2017 [16:11]:
Milyonluq maşınını dəfn edən milyarder jurnalistləri təəccübləndirdi- MARAQLI
21/08/2017 [15:46]:
Bakı sakinini döyərək ağır xəsarətlər yetirən mütəşəkkil dəstə saxlanıldı
21/08/2017 [15:37]:
Azərbaycanlı 2 milyon dollarlıq zinət əşyasıyla - Aeroportda saxlanıldı
21/08/2017 [15:34]:
Çunayevdən gözlənilməz məğlubiyyət -Video
21/08/2017 [15:29]:
Avtomobilə "Satılır" elanı yazanlar cərimələnəcək
21/08/2017 [15:29]:
ABŞ-ın viza qərarına Lavrovdan cavab: "Biz Amerika vətəndaşlarına pislik etməyəcəyik"
21/08/2017 [15:25]:
“Uçan” avtomobilin kapotu üzərində selfi...- Səfehlik (VİDEO)
21/08/2017 [15:22]:
Vilyam Hacıyev 2-ci dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edildi
21/08/2017 [14:45]:
Yağışın heç zaman dayanmadığı şəhərdən FOTOLAR
21/08/2017 [14:13]:
Könül Xasıyevaya pul atan müğənni barədə - Həbs qərarı
21/08/2017 [14:11]:
Amerika bütün Rusiyaya viza verməyi dayandırdı
21/08/2017 [14:01]:
Mədəniyyət və Turizm İdarəsindən oğurluq edən tutuldu
21/08/2017 [14:00]:
Deputat kürdlərlə bağlı yazılanları TƏKZİB etdi – QALMAQAL
21/08/2017 [13:52]:
“Vaxt var idi mediadakı həmrəylik prezident fərmanına belə təsir edirdi”
21/08/2017 [13:52]:
Rus çempionu döyüb öldürən azərbaycanlı kimdir? - VİDEO
21/08/2017 [13:51]:
“Kopenhagen” - “Qarabağ” matçının hakimləri məlum oldu
21/08/2017 [13:38]:
Həcc ziyarətinə gedəcək zəvvarların yola düşəcəyi tarix açıqlandı
21/08/2017 [13:31]:
Bakıda “Hummer”dən düşən lüt qız kimdir? -Video
21/08/2017 [13:27]:
Dini cərəyana qoşulan qadın ŞOK açıqlamalar verdi - 5 yaşlı oğlunu niyə öldürüb?
21/08/2017 [13:25]:
İlham Əliyev Qlobal Gənc Liderlər Forumunda iştirak edən sabiq dövlət başçılarını qəbul etdi
Bütün arxiv bir sırada
17/04/2017 [18:16] - Köşə - ( 1899 dəfə baxılıb)

Monetar durğunluq nədən qaynaqlanır?

Elçin Qurbanov


Ölkədə monetar durğunluq getdikcə kəskinləşir. Hesab edirəm ki, bu barədə hökumətə müraciətlərin sayı da durmadan artır. Pulun tədavülü azaldıqca aktivlik də azalır. Köçürmə yolu ilə aparılan hesablaşmalar isə əlavə xərclər yaratdığı üçün qiymətlərin də artmasını qaçılmaz edir. 
Maliyyə resurslarının mərkəzləşdirilməsi, şəffaf idarəçilik korrupsiya ilə mübarizə baxımından təqdirəlayiq  hadisədir. Məlumdur ki,tədavülə bu cür müdaxilə devalvasiyanın qarşısının alınması, habelə inflyasiyanın tormozlanma səviyyəsinə gətirilməsi üçün də əhəmiyyətlidir. Amma qanunvericilikdə diskriminasiya hallarına yol verilməsi təqdirolunmazdır. Bu bank və digər sahibkarların münasibətlərinə aiddir. Bu barədə bir qədər sonra.
Mən Moderator.az saytında dərc olunmuş 27 mart tarixli məqaləmdə sahibkarların bank hesablarındakı pul vəsaitlərinin nağdlaşdırılmasına qoyulan məhdudiyyət həddinin qanuni əsasının olmadığını qeyd etmişdim. Yazıda nağdlaşdırmanın yeni qanunvericiliyə əsasən, vergitutulan əməliyyat hesab olunmasına baxmayaraq, bir ay ərzində bu həddin ƏDV və SV ödəyicisi olmaq hüququndan istifadə edən vergi ödəyiciləri üçün 30 min manat, digər ödəyicilər üçün isə 15 min manat müəyyən edilməsinin düzgün olmaması da yer almışdır.
İndi isə sözügedən məhdudiyyətlərin qanunlaşdırılması məqsədilə Mülki Məcəlləyə dəyişiklik barəsində söz-söhbətlər yer almaqdadır. Bir məsələni diqqətinizə ərz etmək istəyirəm: beynəlxalq praktikada ixrac əməliyyatları ilə bağlı rezident sahibkarın valyuta hesablarına daxil olan valyuta vəsaitlərinin 70%-i qədər Mərkəzi Bank rəsmi məzənnəyə müvafiq konvertasiya tələbini qoyur. Yəni sahibkar qazanc şəklində əldə etdiyi gəlirin (mənfəətin) 70 faizini Mərkəzi Bankı rəsmi kursu ilə konvertasiya etməlidir. Bu ölkənin valyuta ehtiyatlarının və milli valyutanın tədavül kütləsinin tənzimlənməsi üçün qəbulolunandır. Amma sahibkarın sərəncamçısı olduğu hesablardan pul vəsaitlərinin nağdlaşdırılması vergitutma obyekti deyil. Əgər sahibkar qanunvericiliklə müəyyən olunmuş vergiləri ödəmişdirsə, onun hesablarında olan pul vəsaitləri vergi yükündən azaddırsa, hesabda olan pul vəsaitlərinin nağdlaşdırlması vergi öhdəliyi yarada bilməz. Yəni vergi tutulan əməliyyat kimi qiymətləndirilə bilməz.

 
Vergitutmanın ən başçlıca prinsiplərindən biri verginin iqtisadi cəhətdən əsaslandırılmasıdır. Bu isə o deməkdir ki, gəlir yaradan əməliyyatların nəticəsini xarakterizə edən vergitutma bazası olmalıdır. Bu da vergilərin müəyyən edilməsinin hüquqi əsaslarına aiddir. Əgər mənbə yoxdursa verginin hesablanması və tutulması üçün heç bir əsas da yoxdur. Deməli mövcud vəziyyətdə sahibkar və ya şəxs öz pul mülkiyyəti üzərində sahiblik, istifadə və sərəncam vermək hüquqlarını da sərbəst həyata keçirə bilmir.
Qeyd edim ki, Mülki Qanunvericiliyin əsas prinsiplərindən biri mülki hüquqların maneəsiz həyata keçirilməsinə şərait yaratmaq və qeyd-şərtsiz mühafizə etməkdir. Hər hansı normanı yazılı qanun şəklinə salmaq o demək deyil ki, onlar ədalətlidir. Dövlət tərəfindən müəyyən olunan, dövlət tərəfindən sanksiyalaşdırılan normaların ilk növbədə konstitusiyaya və hüququn ümumi ideya və prinsiplərinə uyğun olması vacibdir. Biz belə məhdudiyyətləri iqtisadi inkişafa deyil, iqtisadi risklərin artırılmasına doğru kökləmiş oluruq. Ona görə də ölkəmizdə real sahəyə investorların marağını cəlb edəcək heç bir şərait yarada bilmirik.
Əgər hökumət islahatlarla bağlı əlverişsiz mövqe tutursa, buna Milli Məclis münasibət göstərməlidir. Mən üzümü Milli Məclisin hərəkətsiz deputatlarına tutub demək istəyirəm ki,qanun yaradıcılığı iradi tələblərə tabe edilməməlidir. Qanun layihələri müzakirə olunarkən, bu günün deyil, gələrcək maraqların da nəzərə alınması, həmçinin sizin hər birinizin vətəndaş maraqlarının da gözlənilməsi diqqət mərkəzində olmalıdır.Əgər biz bankçılığın üz-üzə qaldığı təhlükənin qarşısını almaq istəyiriksə, qoy hökumət əlverişli diskont dəhlizi, kredit siyasəti, uçot dərəcəsi barədə tədbirlər görsün. Banklar isə real sektorun maraqlarını təmin edəcək şərtlər təklif etsin. Biz bu gün sahibkarların maraqlarını bankarın maraqlarına qurban versək, gələcək tənəzzülün qarşısını ala bilməyəcəyik. 
Birmənalı olaraq qəbul etməliyik ki, inzibatçılıq yolu ilə inkişafa nail olmaq mümkün deyil. İnkişafın yeganə yolu əlverişli mühitdir. Fikir verin, nə üçün son zamanlar sahibkarlar ölkəni tərk edirlər? Hətta ölkəmizlə müqayisə olunmaz dərəcədə təbii resursları kəm olan qonşu ölkələrə üz tuturlar. Məgər başqa ölkələrdə nağdsiz hesablaşmalara üstünlük verilmirmi?
Əlbəttə ki,verilir. Bunun yeganə səbəbi ölkəmizdə qeyri-təbii resursların biznes mühitini təşviq etməməsidir. Qeyri-təbii resurslar isə qanunvericilik, inzibatçılıq və məhkəmə hüquq sistemidir. Nəğdsiz hesablaşmaların təşkil olunmasının başqa fərqli yolları var, hansı ki subyektlərin marağını tam şəkildə təmin edə bilər.
Mənə elə gəlir ki, bütün problemlər bizim təfəkkürümüzlə bilavasitə bağlılığı var. Biz ya işi görürük, ya da görmürük. Görürksə, necə görəcəyimiz maraqlı deyil. Ona görə də iş görəndə qaş düzəltdiyimiz yerdə gözü də cıxarırıq.
 

Erməni hərbçi öldürüldü - Çənəsindən güllə yarası alaraq...
Amerika bütün Rusiyaya viza verməyi dayandırdı
Bakıda “Hummer”dən düşən lüt qız kimdir? -Video
Heç bir zaman çoxlu malı olan insanlara qibtə etmə, çünki... – Həzrət Musaya (ə) deyilənlər
Balacaboy hündür adam...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Hadisə
Yeltsinin limuzini Peterburqda 19,7 milyon rubla satıldı
Cəmiyyət
"Naxçıvanın Ana Vətənə qovuşmasını gələcək nəsillərə saxlamamalıyıq"
Kriminal
Əsgərlikdən gəlib sevdiyi qızı kimsəsiz binaya apardı və... — İNANILMAZ TƏCAVÜZ
Dünya
Birinci xanım ərinin qüsurundan danışdı- FOTO
Ədəbiyyat
Dünyanın ən varlı yazıçılarının qazandıqları REKORD MƏBLƏĞLƏR
Həftənin ən çox oxunanları
Qənirə Paşayeva Əli Həsənova müraciət göndərdi - Gözlər "Qaçqınkom" sədrində... (VİDEO)
“Mənim qardaşım Naxçıvanın yiyəsidir, mən nə desəm, o da olacaq!”
Rüfət Aslanlı haqqında şok iddia: Şərab şüşəsi üzərindəki "mesaj"lar deşifrə ediləcəkmi?
Prezidentə və 1-ci Vitse Prezidentə Xaçmaz sahibkarlarından tükürpədici MÜRACİƏT...
Əri tərəfindən döyülən qadın həmin anları kameraya çəkib polisə verdi - VİDEO
Adnan Oktar Azərbaycan xalqını təhqir etdi -Video
Antibiotik istifadə etmədən, boğaz ağrılarından xilas olmağın ən sadə yolu
Putin istefa verir və Hollandiyaya qızının yanına gedir...
500 manata görə Bakıda bir ailənin iki uşağı qətlə yetirildi- Təfərrüatlar
Bakıda “Hummer”dən düşən lüt qız kimdir? -Video
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin