Xəbər lenti
22/10/2017 [13:47]:
Oqtay Bayramov FHN-dən ayrıldı
22/10/2017 [13:39]:
Sabah yağış yağacaq
22/10/2017 [13:29]:
Tbilisinin merinin adı bəlli oldu
22/10/2017 [13:28]:
Naviqasiya sistemində problem yaranan təyyarə Bakıya qayıda bildi
22/10/2017 [13:04]:
Qazaxıstanda qanunsuz yaşayıb-işləyən 13 Azərbaycan vətəndaşı saxlanıldı
22/10/2017 [12:58]:
Bakı milyonçularının sirri- Onların varidatını kimlər taladı?
22/10/2017 [12:49]:
Ağ Ev ABŞ-ın sabiq prezidentini Şimali Koreyaya buraxmadı
22/10/2017 [12:47]:
Cocuq-Mərcanlıya ikinci köç gözlənilir
22/10/2017 [12:45]:
60 il gedilmiş yol...
22/10/2017 [12:05]:
Qarabağa görə bütün türk dünyası ayağa qalxmalıdır" - Jandarma generalı...
22/10/2017 [11:58]:
Məşhur futbolçu ilə aktrisa evləndi - Ərdoğan nikah şahidləri oldu+ Fotolar
22/10/2017 [11:57]:
Tramp: “Facebook Klintonu dəstəkləyirdi”
22/10/2017 [11:56]:
Gürcüstanda azərbaycanlıların yaşadığı rayonlarda icra başçısı kimlər olacaq?- İlkin nəticələr
22/10/2017 [11:54]:
Gürcüstanda seçkilərin ilkin nəticələrini açıqlandı
22/10/2017 [11:54]:
Şimali Koreya özünü tamhüquqlu nüvə dövləti elan etdi
22/10/2017 [11:16]:
"Gələn ilin büdcəsinə yığılan hər 100 manatın 38 manatı tikintiyə xərclənəcək"
22/10/2017 [11:11]:
İmam Hüseynin (ə) kəramət və möcüzələri...
22/10/2017 [11:11]:
Qazaxda evdə partlayış baş verib -Xəsarət alan var
22/10/2017 [11:03]:
Şuşa əsilli jurnalist Myanmarda təhlükəli anlar yaşadı… -Fotolar
22/10/2017 [10:59]:
Netanyahu Bərzaninin lobbiçiliyinə başladı
22/10/2017 [10:55]:
Azərbaycanda qonorarlarla bağlı mühüm QƏRAR
22/10/2017 [10:54]:
Bakıda 1 ədəd 82 mm-lik minaatan mərmisi tapıldı
22/10/2017 [10:53]:
Messi İspaniya çempionatında "qol+ötürmə" sistemi üzrə 500-cü xalını topladı
22/10/2017 [10:36]:
“Ukraynanın xilası üçün 70 gün bəs edər” - Mixeil Saakaşvili
22/10/2017 [10:32]:
Bakıda parkomatı sındırdılar: "Samaraya bilet lazımdır"
22/10/2017 [10:27]:
“Taliban” məsuliyyəti üzərinə götürdü - 15 ölü, 4 yaralı
22/10/2017 [10:21]:
Cəbhədə ermənilərin təxribatı davam edir
22/10/2017 [02:22]:
Əlverişli zamandır - Günün qoroskopu
22/10/2017 [01:36]:
Ərdoğan: “Bu şəhərə xəyanət etmişik”
22/10/2017 [01:25]:
Barselonada yarım milyon insan küçələrə çıxdı
22/10/2017 [00:37]:
6 nəfəri öldürən milyarder qızı məhkəməyə ağlayaraq gəldi, gülərək çıxdı - FOTOLAR
22/10/2017 [00:17]:
Ayaqyolunda olan zaman mobil telefondan heç vaxt istifadə etməyin - VİDEO
21/10/2017 [23:45]:
Erməni mətbuatı güllələdikləri əsgərin fotosunu yaydı - FOTO
21/10/2017 [23:42]:
Zirvədən geriyə baxanda...
21/10/2017 [23:39]:
Putindən şok xəbərdarlıq: “Atomdan daha təhlükəli silah yaranır”
21/10/2017 [23:39]:
Seyran Səxavətin dilinin obrazlılığı - Obrazlarının dili...
21/10/2017 [23:29]:
Cüdoçularımızdan fantastik nəticə - Finalda erməniyə qalib gəldi
21/10/2017 [23:29]:
Tanınmış vəkil Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsini məhkəməyə verir...
21/10/2017 [23:23]:
Gürcüstanda azərbaycanlıların yaşadığı kəndin seçki məntəqəsinə polis cəlb olundu
21/10/2017 [23:15]:
Qətlə yetirilən Tərtər sakininin atası Space və Xəzər TV-ni ittiham etdi - İzi azdırmağa çalışıblar...
21/10/2017 [22:45]:
"Ərdoğan heç zaman "kürd kəndiri"ni öz boğazına keçirməz..."
21/10/2017 [22:31]:
Azərbaycanlı hərbi jurnalist Putinə müraciət etdi - Gözlənilməz...
21/10/2017 [22:25]:
Azərbaycan Milli Hərəkatının ideoloji əsasları...
21/10/2017 [22:13]:
Haçadağda erməninin nə ölümü vardı ki...? - "Qədim tarix" xəstələri...
21/10/2017 [22:08]:
Bərzaniyə daha bir zərbə - İraqdakı bütün neft quyuları rəsmi Bağdadın nəzarətinə keçdi
21/10/2017 [22:00]:
Gürcüstanda yerli idarəetmə orqanlarına seçkilər başa çatdı
21/10/2017 [21:59]:
ATƏT PA-nın vitse-prezidenti Azay Quliyev qurumun prezidentinin dəyişməsinə aydınlıq gətirdi
21/10/2017 [21:52]:
Arvadına uşağının gözü qarşısında 8 zərbə vurub - Təfərrüat + Yenilənib
21/10/2017 [21:07]:
Almaniyada qadın siyasətçi boğazı kəsilərək öldürülüb - Xəyanət üstündə
21/10/2017 [21:02]:
Kataloniya rəhbərliyi işdən çıxarıldı -Növbədənkənar parlament seçkiləri keçiriləcək
21/10/2017 [20:34]:
İntizam Komissiyası Zeynəb Xanlarovanın da məsələsinə baxa bilər - AÇIQLAMA
21/10/2017 [20:32]:
Müsavatda seçki keçirildi -Heç kim səs toplaya bilmədi
21/10/2017 [20:31]:
Prezidentin Ehtiyat Fondunda nə qədər vəsait olur... - Gələn ilin məbləği məlum oldu
21/10/2017 [19:44]:
Makedoniyalı siyasətçi: "Qarabağ sevgisini kağızda yox,ürəyimizdə yaşadırıq"
21/10/2017 [19:16]:
Cümhuriyyət parlamentinin yeganə qadını - Mollaların təhdid etdiyi başıaçıq xanım kim idi?.. - FOTO
21/10/2017 [19:11]:
Azercell yarışma elan edir - Qalibə 1500 manatlıq hədiyyə veriləcək
21/10/2017 [18:54]:
Gürcüstandakı seçkilərdə azərbaycanlılar sıxışdırılır - Əraziyə qüvvə yeridildi
21/10/2017 [18:50]:
Ağa Musa Nağıyev oğlunun müalicəsi üçün niyə pul vermədi?- Tarixi fakt
21/10/2017 [18:48]:
“Sistem tam oturuşana qədər “Qaydalar”da dəyişikliklər labüddür”
21/10/2017 [17:58]:
Saakaşvili Hikmət Cavadovla şam etdi - Mitinq şəhərciyində - VİDEO
21/10/2017 [17:55]:
Nəcməddin Sadıkov ABŞ-a gedib
21/10/2017 [17:52]:
Pan-Afrika Parlamentinin prezidenti Azərbaycana səfərə gəlir
21/10/2017 [17:46]:
Həyat yoldaşımın arzusunu gerçəkləşdirdim: “13 uşağı övladlığa götürdüm”-FOTOLAR
21/10/2017 [17:20]:
Rəsulzadənin şorsatan kişiyə görə "qorodavoy"u döyməsi- Romanın V Fəsli
21/10/2017 [17:12]:
14 yaşlı qız evli kişidən hamilə qaldı -Bakıda biabırçılıq
21/10/2017 [17:08]:
Rusiyanın energetika nazirinin qızının fotoları yayıldı - İlk dəfə
21/10/2017 [17:01]:
FETÖ-nün əsas adamlarından biri həbs olundu
21/10/2017 [16:58]:
Rusiyada bomba həyəcanı - İcra Hakimiyyətinin binası boşaldıldı
21/10/2017 [16:51]:
Rusiya XİN: “İŞİD-lə mübarizədə istənilən addımları təqdir edirik”
21/10/2017 [16:46]:
Direktor toya nəmər kimi diplom salıb - Ramiz Məmmədov adını "Tarix"ə yazdıra bildi...
21/10/2017 [16:39]:
Dünyanın ən kök uşağı hesab olunan körpə rekord çəkidədir - FOTOLAR
21/10/2017 [16:17]:
Türkiyənin məşhur məşqçisi: “Qarabağı və “Qarabağ”klubunu çox sevirik”
21/10/2017 [16:15]:
Qənirə Paşayeva “3-cü Qardaşlıq Mədəniyyəti” adlı tədbirdə çıxış etdi - FOTOLAR
21/10/2017 [16:09]:
Moskva türklərin hesabına paytaxt olub!.. -Məşhur prodüserdən şovinistlərə sərt cavab
21/10/2017 [16:02]:
Qərb Universitetində beynəlxalq münaqişələr üzrə tanınmış ekspert Arye Qutla görüş keçirildi
21/10/2017 [15:59]:
“Hərbçi peşəsi üçün yalnız savadlı olmaq yetərli deyil”
21/10/2017 [15:54]:
Vergilər Nazirliyinə işə qəbul imtahanı keçirilib
21/10/2017 [15:47]:
Dəniz Baykalın səhhəti ilə bağlı yeni AÇIQLAMA
21/10/2017 [15:42]:
Azərbaycan pomidorlarının Rusiyaya buraxılmamasının SƏBƏBLƏRİ
21/10/2017 [15:09]:
1980-90-cı illərdə bütün insanları ram edən məşhur seriallar- MARAQLI
Bütün arxiv bir sırada
17/04/2017 [18:16] - Köşə - ( 1945 dəfə baxılıb)

Monetar durğunluq nədən qaynaqlanır?

Elçin Qurbanov


Ölkədə monetar durğunluq getdikcə kəskinləşir. Hesab edirəm ki, bu barədə hökumətə müraciətlərin sayı da durmadan artır. Pulun tədavülü azaldıqca aktivlik də azalır. Köçürmə yolu ilə aparılan hesablaşmalar isə əlavə xərclər yaratdığı üçün qiymətlərin də artmasını qaçılmaz edir. 
Maliyyə resurslarının mərkəzləşdirilməsi, şəffaf idarəçilik korrupsiya ilə mübarizə baxımından təqdirəlayiq  hadisədir. Məlumdur ki,tədavülə bu cür müdaxilə devalvasiyanın qarşısının alınması, habelə inflyasiyanın tormozlanma səviyyəsinə gətirilməsi üçün də əhəmiyyətlidir. Amma qanunvericilikdə diskriminasiya hallarına yol verilməsi təqdirolunmazdır. Bu bank və digər sahibkarların münasibətlərinə aiddir. Bu barədə bir qədər sonra.
Mən Moderator.az saytında dərc olunmuş 27 mart tarixli məqaləmdə sahibkarların bank hesablarındakı pul vəsaitlərinin nağdlaşdırılmasına qoyulan məhdudiyyət həddinin qanuni əsasının olmadığını qeyd etmişdim. Yazıda nağdlaşdırmanın yeni qanunvericiliyə əsasən, vergitutulan əməliyyat hesab olunmasına baxmayaraq, bir ay ərzində bu həddin ƏDV və SV ödəyicisi olmaq hüququndan istifadə edən vergi ödəyiciləri üçün 30 min manat, digər ödəyicilər üçün isə 15 min manat müəyyən edilməsinin düzgün olmaması da yer almışdır.
İndi isə sözügedən məhdudiyyətlərin qanunlaşdırılması məqsədilə Mülki Məcəlləyə dəyişiklik barəsində söz-söhbətlər yer almaqdadır. Bir məsələni diqqətinizə ərz etmək istəyirəm: beynəlxalq praktikada ixrac əməliyyatları ilə bağlı rezident sahibkarın valyuta hesablarına daxil olan valyuta vəsaitlərinin 70%-i qədər Mərkəzi Bank rəsmi məzənnəyə müvafiq konvertasiya tələbini qoyur. Yəni sahibkar qazanc şəklində əldə etdiyi gəlirin (mənfəətin) 70 faizini Mərkəzi Bankı rəsmi kursu ilə konvertasiya etməlidir. Bu ölkənin valyuta ehtiyatlarının və milli valyutanın tədavül kütləsinin tənzimlənməsi üçün qəbulolunandır. Amma sahibkarın sərəncamçısı olduğu hesablardan pul vəsaitlərinin nağdlaşdırılması vergitutma obyekti deyil. Əgər sahibkar qanunvericiliklə müəyyən olunmuş vergiləri ödəmişdirsə, onun hesablarında olan pul vəsaitləri vergi yükündən azaddırsa, hesabda olan pul vəsaitlərinin nağdlaşdırlması vergi öhdəliyi yarada bilməz. Yəni vergi tutulan əməliyyat kimi qiymətləndirilə bilməz.

 
Vergitutmanın ən başçlıca prinsiplərindən biri verginin iqtisadi cəhətdən əsaslandırılmasıdır. Bu isə o deməkdir ki, gəlir yaradan əməliyyatların nəticəsini xarakterizə edən vergitutma bazası olmalıdır. Bu da vergilərin müəyyən edilməsinin hüquqi əsaslarına aiddir. Əgər mənbə yoxdursa verginin hesablanması və tutulması üçün heç bir əsas da yoxdur. Deməli mövcud vəziyyətdə sahibkar və ya şəxs öz pul mülkiyyəti üzərində sahiblik, istifadə və sərəncam vermək hüquqlarını da sərbəst həyata keçirə bilmir.
Qeyd edim ki, Mülki Qanunvericiliyin əsas prinsiplərindən biri mülki hüquqların maneəsiz həyata keçirilməsinə şərait yaratmaq və qeyd-şərtsiz mühafizə etməkdir. Hər hansı normanı yazılı qanun şəklinə salmaq o demək deyil ki, onlar ədalətlidir. Dövlət tərəfindən müəyyən olunan, dövlət tərəfindən sanksiyalaşdırılan normaların ilk növbədə konstitusiyaya və hüququn ümumi ideya və prinsiplərinə uyğun olması vacibdir. Biz belə məhdudiyyətləri iqtisadi inkişafa deyil, iqtisadi risklərin artırılmasına doğru kökləmiş oluruq. Ona görə də ölkəmizdə real sahəyə investorların marağını cəlb edəcək heç bir şərait yarada bilmirik.
Əgər hökumət islahatlarla bağlı əlverişsiz mövqe tutursa, buna Milli Məclis münasibət göstərməlidir. Mən üzümü Milli Məclisin hərəkətsiz deputatlarına tutub demək istəyirəm ki,qanun yaradıcılığı iradi tələblərə tabe edilməməlidir. Qanun layihələri müzakirə olunarkən, bu günün deyil, gələrcək maraqların da nəzərə alınması, həmçinin sizin hər birinizin vətəndaş maraqlarının da gözlənilməsi diqqət mərkəzində olmalıdır.Əgər biz bankçılığın üz-üzə qaldığı təhlükənin qarşısını almaq istəyiriksə, qoy hökumət əlverişli diskont dəhlizi, kredit siyasəti, uçot dərəcəsi barədə tədbirlər görsün. Banklar isə real sektorun maraqlarını təmin edəcək şərtlər təklif etsin. Biz bu gün sahibkarların maraqlarını bankarın maraqlarına qurban versək, gələcək tənəzzülün qarşısını ala bilməyəcəyik. 
Birmənalı olaraq qəbul etməliyik ki, inzibatçılıq yolu ilə inkişafa nail olmaq mümkün deyil. İnkişafın yeganə yolu əlverişli mühitdir. Fikir verin, nə üçün son zamanlar sahibkarlar ölkəni tərk edirlər? Hətta ölkəmizlə müqayisə olunmaz dərəcədə təbii resursları kəm olan qonşu ölkələrə üz tuturlar. Məgər başqa ölkələrdə nağdsiz hesablaşmalara üstünlük verilmirmi?
Əlbəttə ki,verilir. Bunun yeganə səbəbi ölkəmizdə qeyri-təbii resursların biznes mühitini təşviq etməməsidir. Qeyri-təbii resurslar isə qanunvericilik, inzibatçılıq və məhkəmə hüquq sistemidir. Nəğdsiz hesablaşmaların təşkil olunmasının başqa fərqli yolları var, hansı ki subyektlərin marağını tam şəkildə təmin edə bilər.
Mənə elə gəlir ki, bütün problemlər bizim təfəkkürümüzlə bilavasitə bağlılığı var. Biz ya işi görürük, ya da görmürük. Görürksə, necə görəcəyimiz maraqlı deyil. Ona görə də iş görəndə qaş düzəltdiyimiz yerdə gözü də cıxarırıq.
 

İmam Hüseynin (ə) kəramət və möcüzələri...
“Ukraynanın xilası üçün 70 gün bəs edər” - Mixeil Saakaşvili
Erməni mətbuatı güllələdikləri əsgərin fotosunu yaydı - FOTO
Putindən şok xəbərdarlıq: “Atomdan daha təhlükəli silah yaranır”
Seyran Səxavətin dilinin obrazlılığı - Obrazlarının dili...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
İqtisadiyyat
"Gələn ilin büdcəsinə yığılan hər 100 manatın 38 manatı tikintiyə xərclənəcək"
Dünya
Bərzaniyə daha bir zərbə - İraqdakı bütün neft quyuları rəsmi Bağdadın nəzarətinə keçdi
Hadisə
Direktor toya nəmər kimi diplom salıb - Ramiz Məmmədov adını "Tarix"ə yazdıra bildi...
Dünya
Dünyanın ən kök uşağı hesab olunan körpə rekord çəkidədir - FOTOLAR
Cəmiyyət
“Hərbçi peşəsi üçün yalnız savadlı olmaq yetərli deyil”
Həftənin ən çox oxunanları
“Hər imkanda məni zorlayırdılar” - Olimpiya çempionu+ Fotolar
"Hafka"nın saxlandığı xəbəri yayıldı - Silahlı basqına görə
Mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: “İctimai nəqliyyatda yaşlılara yer verməyin...”
"Sükan arxasında şirin söhbət etmək də, nağıl danışmaq da olar..."
Gecələdiyi avtobusda ölüsü tapılan aktyor - FOTOLAR
14 yaşlı qızının seks videolarını çəkib sevgilisinə yollayan ana da varmış - DƏHŞƏT...
“Bundan sonra Sarkisyanla danışıqlara getməyin heç bir mənası yoxdur”
"Əgər İraq ordusu ildırım sürətiylə Kərkükü döyüşsüz ələ keçirdisə..."
Prezident Aparatındakı müşavirədə tənqidi çıxışı ilə hamını heyrətləndirdi... - VİDEO
Yağış və qara görə də əhalidən pul yığılmağa başlandı - RƏSMİ...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin