Xəbər lenti
27/06/2017 [21:31]:
“Google”a qarşı şok cərimə qərarı
27/06/2017 [21:29]:
İlham Əliyev Polşa Senatının marşalı ilə görüşdü
27/06/2017 [20:00]:
Millət vəkili AŞPA-da Moldovanın Baş naziri və Qazaxıstan heyəti ilə görüşdü
27/06/2017 [19:39]:
Nazirlik Xətaidə ağac qətliamını aktlaşdırdı - 32 Eldar şamı məhv edilib...
27/06/2017 [18:59]:
Məhşur rəssamın məzarı açılacaq: 300 milyon avroluq miras-FOTO
27/06/2017 [18:52]:
Mehriban Əliyeva: "Sizin həyatınızda yeni dövr başlayır" – FOTO
27/06/2017 [18:31]:
TAP-ın rəhbəri dəyişdi
27/06/2017 [18:26]:
Hacıqabulda “Land Cruiser” aşdı: 2 nəfər öldü (FOTO)
27/06/2017 [18:23]:
Bollivud ulduzu: Azərbaycanda olmaqdan çox xoşbəxtəm
27/06/2017 [18:10]:
Ermənistana indi də Azərbaycanın quru südünü aparırlar
27/06/2017 [18:03]:
Toxunsanız oyanacaq - 500 ildir yatan qız - İnanılmaz fotolar
27/06/2017 [17:32]:
Dünyada nadir idi: Türkiyədə öldürdülər 
27/06/2017 [17:31]:
Oqtay Əsədov Seulda Rusiya Dövlət Dumasının sədri ilə görüşdü
27/06/2017 [17:26]:
Əxlaqsızlıq və kafirlikdə günahlandırılan, daşlanan, yandırılan qadın filosoflar
27/06/2017 [17:24]:
ABŞ səfirinin oğlu Bakıda öz rəsm əsərlərini sərgiləyəcək
27/06/2017 [17:21]:
“Formula-1”ə görə 18 marşrutda edilən dəyişiklik ləğv olundu
27/06/2017 [17:21]:
"Bunu edənlər nakişilərdir, onların damarında azərbaycanlı qanı axmır"
27/06/2017 [17:19]:
Ermənistan hərbi rəhbərliyinin nitqi niyə tutuldu...
27/06/2017 [17:16]:
Körpü çökdü, insanlar aşağı düşdü -Video
27/06/2017 [17:14]:
Ermənistan-Rusiya qoşun qruplaşması: Putini general Pankov təmsil edəcək
27/06/2017 [17:11]:
Cənnətə pasport verildi -Foto
27/06/2017 [16:43]:
Bu rəsmdən seçdiyiniz göz forması gizlin kimliyinizi ortaya çıxaracaq - İnanılmaz test
27/06/2017 [16:12]:
Ronaldo azərbaycanlı dostunu belə qarşıladı -Video
27/06/2017 [16:11]:
AŞPA-da qurumun sədrini vəzifədən uzaqlaşdırmağa əsas verən sənəd qəbul olundu
27/06/2017 [16:10]:
“Google” 2,4 milyard avro məbləğində cərimələndi
27/06/2017 [16:04]:
Baş nazir əlillərin pensiyasını qaldıracaq - 1100 dollaradək...
27/06/2017 [15:50]:
Azərbaycan-Polşa sənədləri imzalandı - FOTOLAR
27/06/2017 [15:49]:
Yenidən dünyaya gələn uşaq qatilini tutdurdu  -ŞOK HADİSƏ - VİDEO
27/06/2017 [15:25]:
Bu universitetdə qızlarla oğlanlar eyni tualetə gedəcək  - VİDEO 
27/06/2017 [15:20]:
“Elələri vardı ki, qeybət etmək üçün səbrsizliklə iftarı gözləyirdi”
27/06/2017 [15:19]:
Azərbaycanlı müğənninin yediyi sosiskadan milçək çıxdı - FOTO
27/06/2017 [14:56]:
Moskvada erməni iş adamı güllələndi
27/06/2017 [14:51]:
Yüz əlli nəfərlik turist gəmisi batdı, 6 nəfər həlak oldu- VİDEO
27/06/2017 [14:43]:
Emin Ağalarov Əminə ilə yeni FOTOlarını paylaşdı
27/06/2017 [14:17]:
Ağcabədi sakini əməliyyat masasında öldü
27/06/2017 [14:12]:
İdarəetməni itirən avtomobil su hovuzuna düşdü- VİDEO
27/06/2017 [14:12]:
İnsan vücuduna dair 5 inanılmaz həqiqət - Ulduz tozundan əmələ gəlmişik
27/06/2017 [14:11]:
Bakının bir hissəsinin işıqsız qalmasının səbəbi açıqlandı – YENİLƏNİB
27/06/2017 [13:49]:
Ölən balıq gəncin həyatını məhv etdi  - Video
27/06/2017 [13:38]:
Kiyevdə yüksək vəzifəli zabitin avtomobili partladıldı – VİDEO
27/06/2017 [13:33]:
Hərbi kəşfiyyatın xüsusi təyinatlılarının rəhbəri öldürüldü -Video
27/06/2017 [13:32]:
Prezidentlərinin təkbətək görüşü oldu - FOTOLAR
27/06/2017 [13:32]:
İsrail Ermənistana silah satmaq istəyib, amma...- Keçmiş yəhudi deputat
27/06/2017 [13:29]:
Sabaha olan hava proqnozu açıqlandı
27/06/2017 [13:28]:
Xalq artisti ilə vida mərasimi keçirilir - FOTOLAR
27/06/2017 [13:12]:
Yer üzünə ayaq basmış ən qorxulu insan - 1000-dən çox təcavüz...FOTOLAR
27/06/2017 [12:48]:
“Cocuq Mərcanlı bütövlükdə Qarabağın simvoluna çevriləcək”
27/06/2017 [12:37]:
85 yaşlı ağsaqqal hamını heyrətləndirir:  "Atasından öyrənib" - FOTOLAR
27/06/2017 [12:27]:
Səhər yeməyində bu qidalardan uzaq durun- Əks halda....
27/06/2017 [12:27]:
Çin-Hindistan sərhədində gərginlik
27/06/2017 [12:21]:
“Facebook”un bizimlə keçirdiyi gizli sınaqlar – ARAŞDIRMA
27/06/2017 [12:18]:
Tələbə qızlar daha çox kolleclərdə, yoxsa ali məktəblərdə oxuyur?
27/06/2017 [12:07]:
İran ABŞ-ın yeni sanksiyalarını şərh etdi
27/06/2017 [12:01]:
Türkiyəli müğənni silikonları ilə diqqət çəkdi - FOTOLAR
27/06/2017 [11:58]:
Meydana inək girdi - Oyun dayandı + Video
27/06/2017 [11:29]:
Sənət adamlarını qaçıran və ölümlə hədələyən diktatorlar- MARAQLI
27/06/2017 [10:13]:
Solistdən Azərbaycan Radiosununa irad...
27/06/2017 [10:12]:
“Azərbaycan Qarabağı qaytarmaq üçün müharibəyə hazırlaşır” – Rusiyalı hərbi ekspert
27/06/2017 [10:05]:
Azərbaycan Neft Fondunun payçısı olan bank erməni əsgərin borcunu silib - İDDİA...
27/06/2017 [09:57]:
Bakıda sərxoş sürücü 7 qonşunun avtomobilini əzdi – FOTO
27/06/2017 [09:55]:
Sünnət edilməmiş kişi namaz qılıb oruc tuta bilərmi? - MARAQLI
27/06/2017 [09:52]:
Rusiyada kafedə namaz qılan azərbaycanlı cəzalandırıldı
27/06/2017 [09:39]:
Lavrovla Tillerson arasında telefon danışığı oldu
27/06/2017 [09:38]:
Maradona: “Mən Putinin fanatıyam”
27/06/2017 [09:35]:
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı
27/06/2017 [09:08]:
Polis universiteti mühasirəyə aldı - Silahlı şəxs axtarılır
27/06/2017 [08:56]:
İlham Əliyev Polşadadır - FOTO
27/06/2017 [08:43]:
15 aylıq körpənin qarnından çıxan kütlə həkimləri təəccübləndirdi
27/06/2017 [08:29]:
Ataya dəfn etdiyi oğlundan zəng gəldi
27/06/2017 [00:56]:
Vəziyyət yaxşılığa doğru dəyişəcək - Günün qoroskopu
26/06/2017 [23:45]:
Azərbaycanlı homoseksuallar Kanadada “gey parad”a qatıldı- VİDEO
26/06/2017 [23:40]:
Qətərin XİN rəhbəri ABŞ-a səfər edəcək
26/06/2017 [23:02]:
İranın neft emalı zavodunda yanğın – 100 yaralı
26/06/2017 [23:00]:
Ağ Ev: “Tramp hesab edir ki, Rusiya ABŞ-dakı seçkilərə müdaxilə edə bilərdi”
26/06/2017 [22:25]:
Pişik mırıltısının müalicəvi gücü - İNANILMAZ
26/06/2017 [22:06]:
Mançesterdə təyyarə təcili eniş etdi
26/06/2017 [21:59]:
Daşkəsəndə kabab çəkən gənc özünü yandırdı
26/06/2017 [21:58]:
İlham Əliyev Polşada rəsmi səfərdədir
26/06/2017 [21:55]:
Kölgəyə “həyat” verənlər – FOTO
26/06/2017 [21:54]:
“Ermənilər fikirləşirsə ki, Laçına hücum planını gətirmişəm...”
Bütün arxiv bir sırada
17/04/2017 [18:16] - Köşə - ( 1836 dəfə baxılıb)

Monetar durğunluq nədən qaynaqlanır?

Elçin Qurbanov


Ölkədə monetar durğunluq getdikcə kəskinləşir. Hesab edirəm ki, bu barədə hökumətə müraciətlərin sayı da durmadan artır. Pulun tədavülü azaldıqca aktivlik də azalır. Köçürmə yolu ilə aparılan hesablaşmalar isə əlavə xərclər yaratdığı üçün qiymətlərin də artmasını qaçılmaz edir. 
Maliyyə resurslarının mərkəzləşdirilməsi, şəffaf idarəçilik korrupsiya ilə mübarizə baxımından təqdirəlayiq  hadisədir. Məlumdur ki,tədavülə bu cür müdaxilə devalvasiyanın qarşısının alınması, habelə inflyasiyanın tormozlanma səviyyəsinə gətirilməsi üçün də əhəmiyyətlidir. Amma qanunvericilikdə diskriminasiya hallarına yol verilməsi təqdirolunmazdır. Bu bank və digər sahibkarların münasibətlərinə aiddir. Bu barədə bir qədər sonra.
Mən Moderator.az saytında dərc olunmuş 27 mart tarixli məqaləmdə sahibkarların bank hesablarındakı pul vəsaitlərinin nağdlaşdırılmasına qoyulan məhdudiyyət həddinin qanuni əsasının olmadığını qeyd etmişdim. Yazıda nağdlaşdırmanın yeni qanunvericiliyə əsasən, vergitutulan əməliyyat hesab olunmasına baxmayaraq, bir ay ərzində bu həddin ƏDV və SV ödəyicisi olmaq hüququndan istifadə edən vergi ödəyiciləri üçün 30 min manat, digər ödəyicilər üçün isə 15 min manat müəyyən edilməsinin düzgün olmaması da yer almışdır.
İndi isə sözügedən məhdudiyyətlərin qanunlaşdırılması məqsədilə Mülki Məcəlləyə dəyişiklik barəsində söz-söhbətlər yer almaqdadır. Bir məsələni diqqətinizə ərz etmək istəyirəm: beynəlxalq praktikada ixrac əməliyyatları ilə bağlı rezident sahibkarın valyuta hesablarına daxil olan valyuta vəsaitlərinin 70%-i qədər Mərkəzi Bank rəsmi məzənnəyə müvafiq konvertasiya tələbini qoyur. Yəni sahibkar qazanc şəklində əldə etdiyi gəlirin (mənfəətin) 70 faizini Mərkəzi Bankı rəsmi kursu ilə konvertasiya etməlidir. Bu ölkənin valyuta ehtiyatlarının və milli valyutanın tədavül kütləsinin tənzimlənməsi üçün qəbulolunandır. Amma sahibkarın sərəncamçısı olduğu hesablardan pul vəsaitlərinin nağdlaşdırılması vergitutma obyekti deyil. Əgər sahibkar qanunvericiliklə müəyyən olunmuş vergiləri ödəmişdirsə, onun hesablarında olan pul vəsaitləri vergi yükündən azaddırsa, hesabda olan pul vəsaitlərinin nağdlaşdırlması vergi öhdəliyi yarada bilməz. Yəni vergi tutulan əməliyyat kimi qiymətləndirilə bilməz.

 
Vergitutmanın ən başçlıca prinsiplərindən biri verginin iqtisadi cəhətdən əsaslandırılmasıdır. Bu isə o deməkdir ki, gəlir yaradan əməliyyatların nəticəsini xarakterizə edən vergitutma bazası olmalıdır. Bu da vergilərin müəyyən edilməsinin hüquqi əsaslarına aiddir. Əgər mənbə yoxdursa verginin hesablanması və tutulması üçün heç bir əsas da yoxdur. Deməli mövcud vəziyyətdə sahibkar və ya şəxs öz pul mülkiyyəti üzərində sahiblik, istifadə və sərəncam vermək hüquqlarını da sərbəst həyata keçirə bilmir.
Qeyd edim ki, Mülki Qanunvericiliyin əsas prinsiplərindən biri mülki hüquqların maneəsiz həyata keçirilməsinə şərait yaratmaq və qeyd-şərtsiz mühafizə etməkdir. Hər hansı normanı yazılı qanun şəklinə salmaq o demək deyil ki, onlar ədalətlidir. Dövlət tərəfindən müəyyən olunan, dövlət tərəfindən sanksiyalaşdırılan normaların ilk növbədə konstitusiyaya və hüququn ümumi ideya və prinsiplərinə uyğun olması vacibdir. Biz belə məhdudiyyətləri iqtisadi inkişafa deyil, iqtisadi risklərin artırılmasına doğru kökləmiş oluruq. Ona görə də ölkəmizdə real sahəyə investorların marağını cəlb edəcək heç bir şərait yarada bilmirik.
Əgər hökumət islahatlarla bağlı əlverişsiz mövqe tutursa, buna Milli Məclis münasibət göstərməlidir. Mən üzümü Milli Məclisin hərəkətsiz deputatlarına tutub demək istəyirəm ki,qanun yaradıcılığı iradi tələblərə tabe edilməməlidir. Qanun layihələri müzakirə olunarkən, bu günün deyil, gələrcək maraqların da nəzərə alınması, həmçinin sizin hər birinizin vətəndaş maraqlarının da gözlənilməsi diqqət mərkəzində olmalıdır.Əgər biz bankçılığın üz-üzə qaldığı təhlükənin qarşısını almaq istəyiriksə, qoy hökumət əlverişli diskont dəhlizi, kredit siyasəti, uçot dərəcəsi barədə tədbirlər görsün. Banklar isə real sektorun maraqlarını təmin edəcək şərtlər təklif etsin. Biz bu gün sahibkarların maraqlarını bankarın maraqlarına qurban versək, gələcək tənəzzülün qarşısını ala bilməyəcəyik. 
Birmənalı olaraq qəbul etməliyik ki, inzibatçılıq yolu ilə inkişafa nail olmaq mümkün deyil. İnkişafın yeganə yolu əlverişli mühitdir. Fikir verin, nə üçün son zamanlar sahibkarlar ölkəni tərk edirlər? Hətta ölkəmizlə müqayisə olunmaz dərəcədə təbii resursları kəm olan qonşu ölkələrə üz tuturlar. Məgər başqa ölkələrdə nağdsiz hesablaşmalara üstünlük verilmirmi?
Əlbəttə ki,verilir. Bunun yeganə səbəbi ölkəmizdə qeyri-təbii resursların biznes mühitini təşviq etməməsidir. Qeyri-təbii resurslar isə qanunvericilik, inzibatçılıq və məhkəmə hüquq sistemidir. Nəğdsiz hesablaşmaların təşkil olunmasının başqa fərqli yolları var, hansı ki subyektlərin marağını tam şəkildə təmin edə bilər.
Mənə elə gəlir ki, bütün problemlər bizim təfəkkürümüzlə bilavasitə bağlılığı var. Biz ya işi görürük, ya da görmürük. Görürksə, necə görəcəyimiz maraqlı deyil. Ona görə də iş görəndə qaş düzəltdiyimiz yerdə gözü də cıxarırıq.
 

Nazirlik Xətaidə ağac qətliamını aktlaşdırdı - 32 Eldar şamı məhv edilib...
Ermənistan hərbi rəhbərliyinin nitqi niyə tutuldu...
Moskvada erməni iş adamı güllələndi
Solistdən Azərbaycan Radiosununa irad...
Maralların davası kameraya düşdü -Video
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
Dünya
Cənnətə pasport verildi -Foto
Maraqlı
Bu rəsmdən seçdiyiniz göz forması gizlin kimliyinizi ortaya çıxaracaq - İnanılmaz test
Hadisə
Yenidən dünyaya gələn uşaq qatilini tutdurdu  -ŞOK HADİSƏ - VİDEO
Dünya
Yüz əlli nəfərlik turist gəmisi batdı, 6 nəfər həlak oldu- VİDEO
Dünya
İsrail Ermənistana silah satmaq istəyib, amma...- Keçmiş yəhudi deputat
Həftənin ən çox oxunanları
Leyla Əliyeva DTX rəisinin oğlu ilə yeni fotolarını paylaşdı
Moskva-Bakı təyyarəsində qalmaqal: Sərnişinlərə erməni yeməyi verildi və.../VİDEO
Aşıq Ələsgər xərçəngin dərmanını deyibmiş - MARAQLI
Məhkumlar insan cəsədləri yeyir, bir-birlərinin penisini, başını kəsib futbol oynayır - DƏHŞƏT- VİDEO (+18)
"Biz bu dəhşətli həqiqəti 20 il ərzində AMEA rəhbərliyinə başa sala bilmədik"
Ölkə başçısına və 1-ci vitse prezidentə müraciət: - Həmin icra başçıları cəzalandırılsın...
Gözləri görməyən qız əməliyyatdan sonra anasını ilk dəfə belə gördü - VİDEO
"Gecikmədən səfərbərlik elan edilməli, müharibəyə başlanılmalıdır"
Emin Ağalarov sevgilisi ilə belə istirahət edir - VİDEO
Generalın İrəvana xəbərdarlığı -Dərhal və amansızlıqla...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin