Xəbər lenti
23/05/2017 [14:27]:
2500 il əvvəl Azərbaycan dilində yazılmış mətn - FOTOLAR
23/05/2017 [14:24]:
Putinin şəxsi aşpazı Ermənistanı qarışdırdı
23/05/2017 [14:22]:
Qeyri-sabit hava davam edəcək - İntensiv yağış, dolu gözlənilir
23/05/2017 [14:20]:
İlham Əliyev qalib idmançılarla görüş -Foto
23/05/2017 [14:10]:
Sabiq məmur tərəfindən zorlandığını deyən qadına hökm oxundu- 16 il
23/05/2017 [14:04]:
Aprel döyüşlərində yaralan erməni hərbçi Moskvaya göndərilir- MÜALİCƏYƏ EHTİYACI VAR-FOTO
23/05/2017 [13:50]:
Azərbaycan XİN-i Mançester terroruna münasibət bildirib – YENİLƏNİB
23/05/2017 [13:48]:
Paytaxtda ikinci əl avtomobillər ucuzlaşır
23/05/2017 [13:43]:
Tramp Fələstindədir
23/05/2017 [13:41]:
Ankarada tutulan İŞİD-çinin atası: "Bizi aldatdı ki, işləməyə gedirəm"
23/05/2017 [13:22]:
Məşhur azərbaycanlı cərrah həbs olundu – Dələduzluq ittihamı ilə
23/05/2017 [13:17]:
Fərəc Quliyev Avronest PA-da “Metsamor” AES-lə ilə bağlı çıxış edib
23/05/2017 [13:13]:
Ermənistan hökumətində bir nazir azalır
23/05/2017 [13:10]:
UNEC-in tələbə və magistrləri nüfuzlu şirkətdə ödənişli təcrübə imkanı əldə edəcək
23/05/2017 [12:59]:
Daha bir partlayış: yaralılar var
23/05/2017 [12:54]:
Təxribata hazırlaşan ermənilərə - Xəbərdarlıq
23/05/2017 [12:24]:
Dünyada hər saniyədə bir insan evini məcburən tərk etməli olub
23/05/2017 [12:19]:
Bakı qoçularını ram edən gürcü: Qafqazın Napoleonu
23/05/2017 [12:12]:
Zakir Həsənov Mançester şəhərində baş vermiş terrora münasibətini açıqladı – FOTO
23/05/2017 [12:09]:
9 yaşlı uşaq 90 dəfə cərrahi əməliyyat keçirib- Amma yenə də...
23/05/2017 [12:03]:
Əmanət amanatı...
23/05/2017 [11:55]:
İsrail vətəndaşının “Bakı sərgüzəştləri”: gömrükdə 35 min dolları əlindən alındı
23/05/2017 [11:48]:
Ərdoğan ölkə rəhbərləri ilə bütün görüşləri ləğv etdi
23/05/2017 [11:46]:
Bu kənddə yeni doğulan hər qız üçün 111 ağac əkilir - İNANILMAZ SƏBƏB
23/05/2017 [11:42]:
Fərman Ceyranlı həbs olundu
23/05/2017 [11:40]:
Tarixin ən böyük xeyriyyəçiliyini etdi
23/05/2017 [11:33]:
Hakimiyyət Rusiyaya qarşı hərəkətə keçdi -Sərt cavab
23/05/2017 [11:19]:
Nəsiman Yaqubludan Araz Əlizadəyə cavab: “Fikirləriniz tamamilə əsassızdır”
23/05/2017 [10:52]:
Rusiya xarici siyasətinin erməni “keşişi” – Lavrovun portreti
23/05/2017 [10:51]:
Mehriban Əliyeva: “Allah bütün müsəlmanları qorusun”
23/05/2017 [10:46]:
Ankarada AKP-nin qurultayında qətliam hazırlayan İŞİD-çi Qusar sakini çıxdı- FOTO
23/05/2017 [10:24]:
İki qardaşın öldüyü yanğının görüntüləri yayıldı – VİDEO + YENİLƏNİB
23/05/2017 [10:20]:
Qoca Amerika ermənisi Xankəndindən Laçına yollandı... - Piyada/Video
23/05/2017 [10:06]:
Mançesterdə baş verən partlayışdan sonra şübhəlilər saxlanıldı
23/05/2017 [10:01]:
Cəbhədən ən son xəbər – RƏSMİ
23/05/2017 [10:00]:
Qəbul imtahanlarında ikinci dəfə iştirak etmək istəyənlərin qeydiyyatı başa çatdı
23/05/2017 [09:57]:
Dollar sabit qaldı, avro, rubl bahalaşdı
23/05/2017 [09:23]:
"Ziyalı sözünün, ziyalının özünün ayağının ekranlardan kəsilməsi fəlakətdir"
23/05/2017 [09:05]:
7 partiya bəyanat yaydı: Təcili tədbirlər görülməlidir...
23/05/2017 [08:58]:
Mazelli və Karrantinin Tərtərdə nə işi? - İlham İsmayıl yazır...
23/05/2017 [03:19]:
Yeni planları hələlik təxirə salın - Günün qoroskopu
23/05/2017 [02:27]:
EVİN TAVANINDAN 55 kq ağırlığında arı pətəyi çıxdı-VİDEO
23/05/2017 [01:37]:
KXCP - 28 May Respublika Günü münasibəti ilə bayram tədbiri keçirəcək
23/05/2017 [01:29]:
Cümhuriyyət qəhrəmanları harada dəfn olunublar?- Qürbətin doğma məzarları
23/05/2017 [01:27]:
Odlar Yurdu Universiteti ərəb ölkələrindən tələbə qəbulu ilə bağlı protokollar imzaladı
23/05/2017 [00:39]:
Trampın həyat yoldaşı onu belə məyus etdi – VİDEO
23/05/2017 [00:31]:
Hamının sevimlisi olan türk aktrisa xərçəngə mübtəla oldu- FOTO
23/05/2017 [00:31]:
"Putinin istədiyi adam ABŞ-da prezident seçildi" - ABŞ-ın eks kəşfiyyat şefi...
23/05/2017 [00:18]:
Donald Tramp Süleyman Peyğəmbərin məbədini ziyarət etdi - FOTO
23/05/2017 [00:10]:
İslam Oyunlarının bağlanış mərasimindən – FOTOREPORTAJ
23/05/2017 [00:03]:
Telekanallarda sözün bitdiyi yer - İTV və Mədəniyyət TV-nin "əkiz" filmi...
22/05/2017 [22:56]:
Qəzəbli it inəyə hücum etdi və öldürüldü - VİDEO
22/05/2017 [22:53]:
Bakının mərkəzində canavarla gəzdi – VİDEO
22/05/2017 [22:49]:
Daha bir milyarder, daha bir boşanma və... 15 milyard dollarlıq təzminat tələbi
22/05/2017 [22:42]:
Pul zibilliyi: milyardlarla manat pul aşkar olundu
22/05/2017 [22:41]:
Donald Tramp İsrail baş nazirinin əlini sıxmağı yaddan çıxardı
22/05/2017 [22:40]:
Şamaxıda təbii fəlakət: "Qonşuda yatırıq ki, sel gəlib bizi aparar"- FOTO/VİDEO
22/05/2017 [22:36]:
Mehriban Əliyeva: "Azərbaycan növbəti tarixi qələbəyə imza atdı"
22/05/2017 [22:33]:
Trampdan Tehranı hiddətləndirəcək açıqlama: "İran buna görə ABŞ-a minnətdar olmalıdır..."
22/05/2017 [22:27]:
Türkiyə ABŞ-a nota verdi, gərginlik böyüyür – VİDEO
22/05/2017 [22:09]:
"Bizə nüvə silahı lazımdır..." - general Ter-Qriqoryants
22/05/2017 [22:01]:
Bakıda piyada sürücünü bu cür cəzalandırdı – FOTO
22/05/2017 [21:59]:
Ruhani: “Terrora qarşı real mübarizəni bu xalqlar aparır”
22/05/2017 [21:57]:
Şimali Koreya raketin buraxılış kadrlarını yaydı – VİDEO
22/05/2017 [21:50]:
Dərslər sentyabrın 1-də başlayıb, mayın 25-də tamamlansın – TƏKLİF
22/05/2017 [21:48]:
Gəlin namizəd qızılları da götürüb qaçdı – Film kimi olay
22/05/2017 [21:46]:
İslamiadanın bağlanış mərasimi keçirilir – CANLI YAYIM
22/05/2017 [21:45]:
Fatma Səttarovaya Prezidentin fərdi təqaüdü veriləcək
22/05/2017 [21:42]:
“Laçının erməni sakinləri evlərini pulsuz özəlləşdirirlər...” - Şəhər meri
22/05/2017 [20:53]:
Qayınını qətlə yetirən şəxs məhkəmə zalından azadlığa buraxıldı
22/05/2017 [19:28]:
Həsən Ruhani: "Tehranda Rusiya və Azərbaycanın iştirakı ilə beynəlxalq forum keçiriləcək" - YENİLƏNİB
22/05/2017 [19:26]:
FHN polkovniki Bakıda yanğında iki qardaşın ölməsindən danışdı - YENİLƏNİB
22/05/2017 [19:23]:
Azərbaycan prezidenti BƏƏ nümayəndə heyətini qəbul etdi - YENİLƏNİB
22/05/2017 [19:22]:
Prezident İbrahim Quliyevi “Şöhrət” ordeni ilə təltif etdi
22/05/2017 [19:20]:
Bakıda dəhşətli yanğın: 2 qardaş yanaraq öldü (FOTO/VİDEO)
22/05/2017 [19:15]:
Azərbaycanlı biznesmenin gülməli görüntüləri yayıldı - VİDEO
22/05/2017 [19:12]:
Ağıllı insanlarda olan 4 qəribə xüsusiyyət
22/05/2017 [19:06]:
Rusiya Ermənistana bu silahları verir
22/05/2017 [19:03]:
İcra Hakimiyyətindən konsertdə çıxış edən cinsi azlıq nümayəndəsi ilə bağlı AÇIQLAMA (VİDEO)
22/05/2017 [18:58]:
Rasim Musabəyov: “Gəlib boş- boş bəyanat verməkdənsə...”
Bütün arxiv bir sırada
17/04/2017 [18:16] - Köşə - ( 1809 dəfə baxılıb)

Monetar durğunluq nədən qaynaqlanır?

Elçin Qurbanov


Ölkədə monetar durğunluq getdikcə kəskinləşir. Hesab edirəm ki, bu barədə hökumətə müraciətlərin sayı da durmadan artır. Pulun tədavülü azaldıqca aktivlik də azalır. Köçürmə yolu ilə aparılan hesablaşmalar isə əlavə xərclər yaratdığı üçün qiymətlərin də artmasını qaçılmaz edir. 
Maliyyə resurslarının mərkəzləşdirilməsi, şəffaf idarəçilik korrupsiya ilə mübarizə baxımından təqdirəlayiq  hadisədir. Məlumdur ki,tədavülə bu cür müdaxilə devalvasiyanın qarşısının alınması, habelə inflyasiyanın tormozlanma səviyyəsinə gətirilməsi üçün də əhəmiyyətlidir. Amma qanunvericilikdə diskriminasiya hallarına yol verilməsi təqdirolunmazdır. Bu bank və digər sahibkarların münasibətlərinə aiddir. Bu barədə bir qədər sonra.
Mən Moderator.az saytında dərc olunmuş 27 mart tarixli məqaləmdə sahibkarların bank hesablarındakı pul vəsaitlərinin nağdlaşdırılmasına qoyulan məhdudiyyət həddinin qanuni əsasının olmadığını qeyd etmişdim. Yazıda nağdlaşdırmanın yeni qanunvericiliyə əsasən, vergitutulan əməliyyat hesab olunmasına baxmayaraq, bir ay ərzində bu həddin ƏDV və SV ödəyicisi olmaq hüququndan istifadə edən vergi ödəyiciləri üçün 30 min manat, digər ödəyicilər üçün isə 15 min manat müəyyən edilməsinin düzgün olmaması da yer almışdır.
İndi isə sözügedən məhdudiyyətlərin qanunlaşdırılması məqsədilə Mülki Məcəlləyə dəyişiklik barəsində söz-söhbətlər yer almaqdadır. Bir məsələni diqqətinizə ərz etmək istəyirəm: beynəlxalq praktikada ixrac əməliyyatları ilə bağlı rezident sahibkarın valyuta hesablarına daxil olan valyuta vəsaitlərinin 70%-i qədər Mərkəzi Bank rəsmi məzənnəyə müvafiq konvertasiya tələbini qoyur. Yəni sahibkar qazanc şəklində əldə etdiyi gəlirin (mənfəətin) 70 faizini Mərkəzi Bankı rəsmi kursu ilə konvertasiya etməlidir. Bu ölkənin valyuta ehtiyatlarının və milli valyutanın tədavül kütləsinin tənzimlənməsi üçün qəbulolunandır. Amma sahibkarın sərəncamçısı olduğu hesablardan pul vəsaitlərinin nağdlaşdırılması vergitutma obyekti deyil. Əgər sahibkar qanunvericiliklə müəyyən olunmuş vergiləri ödəmişdirsə, onun hesablarında olan pul vəsaitləri vergi yükündən azaddırsa, hesabda olan pul vəsaitlərinin nağdlaşdırlması vergi öhdəliyi yarada bilməz. Yəni vergi tutulan əməliyyat kimi qiymətləndirilə bilməz.

 
Vergitutmanın ən başçlıca prinsiplərindən biri verginin iqtisadi cəhətdən əsaslandırılmasıdır. Bu isə o deməkdir ki, gəlir yaradan əməliyyatların nəticəsini xarakterizə edən vergitutma bazası olmalıdır. Bu da vergilərin müəyyən edilməsinin hüquqi əsaslarına aiddir. Əgər mənbə yoxdursa verginin hesablanması və tutulması üçün heç bir əsas da yoxdur. Deməli mövcud vəziyyətdə sahibkar və ya şəxs öz pul mülkiyyəti üzərində sahiblik, istifadə və sərəncam vermək hüquqlarını da sərbəst həyata keçirə bilmir.
Qeyd edim ki, Mülki Qanunvericiliyin əsas prinsiplərindən biri mülki hüquqların maneəsiz həyata keçirilməsinə şərait yaratmaq və qeyd-şərtsiz mühafizə etməkdir. Hər hansı normanı yazılı qanun şəklinə salmaq o demək deyil ki, onlar ədalətlidir. Dövlət tərəfindən müəyyən olunan, dövlət tərəfindən sanksiyalaşdırılan normaların ilk növbədə konstitusiyaya və hüququn ümumi ideya və prinsiplərinə uyğun olması vacibdir. Biz belə məhdudiyyətləri iqtisadi inkişafa deyil, iqtisadi risklərin artırılmasına doğru kökləmiş oluruq. Ona görə də ölkəmizdə real sahəyə investorların marağını cəlb edəcək heç bir şərait yarada bilmirik.
Əgər hökumət islahatlarla bağlı əlverişsiz mövqe tutursa, buna Milli Məclis münasibət göstərməlidir. Mən üzümü Milli Məclisin hərəkətsiz deputatlarına tutub demək istəyirəm ki,qanun yaradıcılığı iradi tələblərə tabe edilməməlidir. Qanun layihələri müzakirə olunarkən, bu günün deyil, gələrcək maraqların da nəzərə alınması, həmçinin sizin hər birinizin vətəndaş maraqlarının da gözlənilməsi diqqət mərkəzində olmalıdır.Əgər biz bankçılığın üz-üzə qaldığı təhlükənin qarşısını almaq istəyiriksə, qoy hökumət əlverişli diskont dəhlizi, kredit siyasəti, uçot dərəcəsi barədə tədbirlər görsün. Banklar isə real sektorun maraqlarını təmin edəcək şərtlər təklif etsin. Biz bu gün sahibkarların maraqlarını bankarın maraqlarına qurban versək, gələcək tənəzzülün qarşısını ala bilməyəcəyik. 
Birmənalı olaraq qəbul etməliyik ki, inzibatçılıq yolu ilə inkişafa nail olmaq mümkün deyil. İnkişafın yeganə yolu əlverişli mühitdir. Fikir verin, nə üçün son zamanlar sahibkarlar ölkəni tərk edirlər? Hətta ölkəmizlə müqayisə olunmaz dərəcədə təbii resursları kəm olan qonşu ölkələrə üz tuturlar. Məgər başqa ölkələrdə nağdsiz hesablaşmalara üstünlük verilmirmi?
Əlbəttə ki,verilir. Bunun yeganə səbəbi ölkəmizdə qeyri-təbii resursların biznes mühitini təşviq etməməsidir. Qeyri-təbii resurslar isə qanunvericilik, inzibatçılıq və məhkəmə hüquq sistemidir. Nəğdsiz hesablaşmaların təşkil olunmasının başqa fərqli yolları var, hansı ki subyektlərin marağını tam şəkildə təmin edə bilər.
Mənə elə gəlir ki, bütün problemlər bizim təfəkkürümüzlə bilavasitə bağlılığı var. Biz ya işi görürük, ya da görmürük. Görürksə, necə görəcəyimiz maraqlı deyil. Ona görə də iş görəndə qaş düzəltdiyimiz yerdə gözü də cıxarırıq.
 

Tarixin ən böyük xeyriyyəçiliyini etdi
7 partiya bəyanat yaydı: Təcili tədbirlər görülməlidir...
"Bizə nüvə silahı lazımdır..." - general Ter-Qriqoryants
“O insanlar ölənə qədər Qaradənizdən tutulan balığı yemədilər” - SƏBƏB
“Qazaxıstan Azərbaycanı məhkəməyə verə bilməz, çünki...”
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
Maraqlı
Bu kənddə yeni doğulan hər qız üçün 111 ağac əkilir - İNANILMAZ SƏBƏB
Dünya
Qoca Amerika ermənisi Xankəndindən Laçına yollandı... - Piyada/Video
Maraqlı
"Putinin istədiyi adam ABŞ-da prezident seçildi" - ABŞ-ın eks kəşfiyyat şefi...
Cəmiyyət
“Laçının erməni sakinləri evlərini pulsuz özəlləşdirirlər...” - Şəhər meri
Maraqlı
Ağıllı insanlarda olan 4 qəribə xüsusiyyət
Həftənin ən çox oxunanları
"Ərimdən intiqam almaq üçün fahişəlik etdim..."
Qız maşını saxlayıb küçənin ortasında oynadı - BAKIDA - VİDEO
"Quranda namaz yoxdur..." - Sabiq nazirdən ŞOK AÇIQLAMA 
"Oğlumun dostuyla yatmışdı, şəkilləri internetdə yayılmışdı..." - Susannanın intiharının TƏFƏRRÜATI
Anası illərlə yolunu gözlədi: gəldi, başını kəsdi - FOTO
Moskva Bakıdakı seçkilərə hazırlaşır: Namizəd çox, ssenari bol...
“Uşaqlar da, müəllimlər də iyunda məktəbə getməyə hazır deyil” - Dərs ilinin vaxtı dəyişdirilir?
Moskvanın mərkəzində "Allahu Əkbər" sədası...- Şəhər sakinləri təlaşda
Ərəb biznesmen Trampın evli qızına elçi düşdü - VİDEO
"Heç bir müştəriyə "yox" demirəm" –Cazibədar biznes ledi Aydan
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin