Xəbər lenti
29/05/2017 [03:34]:
Fətullah Gülən Vatikanın kardinalı çıxdı - RƏSMİ-VİDEO
29/05/2017 [02:32]:
"Məni təcili öldürün, saat 4-də cənnətə qəbul mərasiminə yetişməliyəm" - ŞOK İSTƏK
29/05/2017 [00:57]:
İstanbulun Fatih Sultan Mehmet körpüsü Azərbaycan bayrağının rənglərinə boyandı - VİDEO
29/05/2017 [00:51]:
Banan indikatoru - İnhisarçılıq geri qayıdıb...
29/05/2017 [00:43]:
Valyuta dəyişdirərkən diqqətli və ehtiyatlı olun - Günün qoroskopu
28/05/2017 [23:53]:
BAO-çular M.Ə.Rəsulzadənin abidəsini ziyarət etdi
28/05/2017 [23:29]:
Vahan Martirosyanı hansı erməni avtoritet təhdid edib? - ŞOK FAKTLAR...
28/05/2017 [22:22]:
Ulu Öndərin ruhunu narahat edən yarıtmaz "yolçəkənlər"...
28/05/2017 [22:10]:
28 yaşlı Kənanın ürək dağlayan taleyi: Nişanlısı ilə kəbin kəsdirdi, 3 gün sonra öldü
28/05/2017 [22:06]:
Deputatın evi atəşə tutuldu - Fotolar
28/05/2017 [22:05]:
Suriyada beynəlxalq koalisiyanın hava zərbəsi 20 insan həyatını apardı
28/05/2017 [21:34]:
Çin İrana qarşı sanksiya tətbiq etdi
28/05/2017 [21:05]:
Anasının qətlində şübhəli bilinən şəxs axtarışa verildi -Foto
28/05/2017 [20:53]:
Qarşınızdakı qadın bunu edirsə... - DİQQƏTLİ OLUN
28/05/2017 [20:12]:
Oruc tutanlara çimmək olarmı?
28/05/2017 [19:59]:
"Siyasətə yaxın biri olsam, nələr olar, nələr..." - Rəis Rəsulzadə
28/05/2017 [19:45]:
Mançesterdəki terror aktı ilə əlaqəli daha bir nəfər saxlanıldı
28/05/2017 [19:38]:
"Arvadmı və uşağımı sevdiyim üçün etdim" -8 insanı eyni gündə öldürən qatil
28/05/2017 [19:36]:
Qorxunc qadın mafiya başçısı tutuldu - Fotolar
28/05/2017 [19:35]:
Ərəb şeyxləri üçün özəl hazırlanmış avtomobillər - Fotolar
28/05/2017 [19:29]:
Dolların sabaha olan məzənnəsi
28/05/2017 [19:10]:
“Porsche” ilə 2 uşaq anasını öldürən biznesmen oğlunun 12 yaşındakı sərgüzəştləri
28/05/2017 [19:10]:
Azərbaycanda yol qəzası 7 nəfərin həyatına son qoydu - FOTO
28/05/2017 [19:08]:
Mağazalarda oruclular üçün qoyulan suya, xurmaya tamah salanlar...
28/05/2017 [19:06]:
Silahlı Qüvvələrdə Respublika Günü münasibətilə silsilə tədbirlər keçirildi - Fotolar
28/05/2017 [18:58]:
Azərbaycanda qoyun əti ucuzlaşdı - QİYMƏT
28/05/2017 [18:47]:
Təhlükəli qadın mafiya başçısı tutuldu - FOTOLAR
28/05/2017 [18:34]:
Bu gün 50 illik yubileyi olacaqdı, oğlu öldürdü -Azərbaycanda ailə faciəsi
28/05/2017 [18:07]:
Rusiyada 174,5 min dollarlıq almaz tapıldı
28/05/2017 [17:56]:
Bakıda ziyarətgahdan telefon oğurlandı - VİDEO
28/05/2017 [17:38]:
"Biz bəzi hallarda Ermənistanın işğalçı dövlət olduğunu sübut edə bilirik..."
28/05/2017 [17:28]:
16 yaşlı qızın qəfil ölümünün səbəbi bilinəndə hər kəs şok oldu  - FOTOLAR- VİDEO
28/05/2017 [17:16]:
Son dəqiqə! İran Pakistanı vurdu – Pakistan nota göndərdi
28/05/2017 [17:14]:
ABŞ-da hava limanı terror həyəcanı ilə boşaldıldı – Düdüklü qazana görə
28/05/2017 [17:04]:
İşcilərin ən çox maaş aldığı ölkələr - SİYAHI
28/05/2017 [16:35]:
QAT rəhbərliyi Cümhuriyyət abidəsini ziyarət etdi
28/05/2017 [16:30]:
Mənsimovdan məşhur modelə -FANTASTİK TƏKLİF
28/05/2017 [16:05]:
Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası Rəsulzadənin abidəsini ziyarət etdi
28/05/2017 [14:25]:
Məhəmməd Əmin Rəsulzadə namaz qılıb oruc tutubmu? - Çarpaz düçüncə...
28/05/2017 [14:20]:
Gənc qadın maşınını oğrulamasınlar deyə elə bir şey etdi ki... - VİDEO
28/05/2017 [14:10]:
Rus baqlıqçının qarşılaşdığı heç yerdə görmədiyiniz dəniz canlıları - ŞOK FOTOLAR...
28/05/2017 [13:00]:
Rektora qarşı tələbə "qiyam"ı təəssüflə qarşılandı - VİDEO
28/05/2017 [12:37]:
“Cümhuriyyətin 100 illiyinə bu kitabları planlayırıq”- Ramiz Abutalıbov
28/05/2017 [12:20]:
99 il əvvəlin 28 Mayı....
28/05/2017 [12:04]:
Beşmərtəbə dairəsi ləğv edildi - XƏRİTƏ
28/05/2017 [11:59]:
Mançester terrorçusunun olay günü olan görüntüsü yayıldı - Foto
28/05/2017 [11:56]:
Rəsulzadənin Stalinə tarixi sözləri: “Koba, sizi…”
28/05/2017 [11:49]:
“Qadir Allah və vicdanım qarşısında and içirəm ki...” - Cümhuriyyət tələbələrinin ANDI
28/05/2017 [11:43]:
Elvis Presliyə məxsus təyyarə hərracda satıldı
28/05/2017 [11:39]:
Xamenei: “Səudiyyə Ərəbistanının başında ləyaqətsiz insanlar durur”
28/05/2017 [11:30]:
“Anam və bacılarımın göz yaşlarını unuda bilmirəm”- Cümhuriyyət fədaisinin faciəsi
28/05/2017 [11:19]:
Ana 56 günlük körəsini zəhərləyərək öldürdü - ŞOK...
28/05/2017 [11:17]:
ABŞ Sakit okeana üçüncü təyyarə gəmisini göndərdi
28/05/2017 [11:09]:
Siqareti yandırdı, ev partladı - Şəmkirdə
28/05/2017 [11:01]:
Məktəbdə qətlə yetirilən Kənan - “Son zəng”ə hazırlaşırmış...
28/05/2017 [10:25]:
Türkiyədə 10 PKK terrorçusu məhv edildi
28/05/2017 [10:25]:
28 May İstiqlalı nədən yarandı? - Cümhuriyyət qurucularının şəxsi xarakterləri...
28/05/2017 [10:04]:
Mehriban Əliyeva qızları ilə bayram tədbirində - Fotolar
28/05/2017 [09:53]:
Rusiyada təyyarə qəzaya uğrayıb: Ölənlər var
28/05/2017 [09:51]:
Azərbaycanda Respublika Günü qeyd olunur
28/05/2017 [09:47]:
Erməni silahlıları bir neçə rayonumuzu atəşə tutdu
28/05/2017 [09:29]:
Haqqin.az-ın əməkdaşı ermənilərə satıldı: Erməni xalqından üzr istəyib
28/05/2017 [00:23]:
Dəyərli hədiyyələr ala bilərsiniz - Günün qoroskopu
27/05/2017 [23:35]:
Qeyri-adi fobiyalar: Öz bədənindən qorxmaq.../FOTOLAR
27/05/2017 [23:33]:
Dünya Bjezinskisiz qaldı...
27/05/2017 [23:23]:
“Azərbaycan Cümhuriyyəti və Rəsulzadə” mövzusunda diskussiya keçirildi
27/05/2017 [23:11]:
Londonda partlayış təhlükəsi - İnsanlar təxliyyə edildi
27/05/2017 [22:58]:
“İran nüvə silahı əldə etməməlidir” - Tramp
27/05/2017 [22:57]:
Ordumuzun “Aselsan” ratsiyaları Qarabağda Rusiya texnikasına qarşı - FOTO
27/05/2017 [22:38]:
Ankarada Qarabağ parkının açılışı oldu - FOTOLAR
27/05/2017 [22:22]:
Rusiyanın ən yaşlı aktrisası vəfat etdi
27/05/2017 [21:19]:
Ana ola bilməyən qadın həyatına son qoydu...
27/05/2017 [21:18]:
ADNSU-da II Məzun-Karyera sərgisi keçirildi
27/05/2017 [21:14]:
Ramazan ayında insanın qidalanması ilə bağlı 7 səhv addımı
27/05/2017 [21:04]:
Ağcabədidə 4 metr uzunluğunda gürzə öldürüldü -Foto
27/05/2017 [20:56]:
Masallıda məktəblilər arasında dava - Qan töküldü
27/05/2017 [20:48]:
Britaniya qırıcıları Rusiya qırıcılarına qarşı...
27/05/2017 [20:33]:
Ermənilər üçün arzuolunmaz Qarabağ həlli...
27/05/2017 [20:15]:
Azərbaycan snayperlərinin praktiki atış bacarıqları yoxlanılır
27/05/2017 [20:06]:
Birinci xanım yenə gündəmdə - 51 min dollarlıq palto geyindi
Bütün arxiv bir sırada
18/04/2017 [00:56] - Araşdırma - ( 4975 dəfə baxılıb)

Nasist düşərgələrində 800 min qaraçı qətlə yetirilib  - ARAŞDIRMA - FOTOLAR

Vətənsiz xalq - QARAÇILAR



Qaraçıların həyatı tamamilə başqadır, köçəri həyatın rənglərini dünyanın hər yerinə daşıyıblar. Ancaq zidd həyat şəkilləri səbəbindən cəmiyyətin böyük hissəsi tərəfindən təcrid olunublar. Moderator.az-ın təqdim etdiyi bu yazıda Qaraçılar haqqında bəzi məlumatlar əldə edəcəksiniz.

Qaraçı adının mənşəyi haradan gəlir?

Qaraçı sözü yunanca "tsinganos" sözündən törəyib. Qədim yunanlar Qaraçı xalqının Misir mənşəli olduğuna inandıqları üçün bu sözü "Misirli" mənasında istifadə ediblər. Qərb dillərində Qaraçılar üçün istifadə edilən "Gyspy" adı da buradan gəlir. Dünyanın dörd bir tərəfinə dağılmış Qaraçılar üçün hər regionda fərqli adlardan istifadə edilir. Yunanıstanda  Athingani, İtaliyada Cingali, Macarıstanda Cigany, Polşada Cyganie, İngiltərədə Gypsy, İspaniyada Gitano, İranda Luri, Misirdə Nuri, Rusiyada – Çigani, Türkiyədə Çingene. Törkiyənin Artvin, Ərzurum və Qars bölgəsində "Poşa" kimi tanınan və ana dilləri erməni dili olan Qaraçılar yaşayır. 



Qaraçılar dünyaya necə səpələnib?

Qaraçılar Hindistan, Pakistan və Əfqanıstanın da daxil olmaqla bütün dünyaya yayılmış Hind-Avropa mənşəli xalqdır. Qəti olaraq hansı tarixdə və hansı səbəblərlə köç etdikləri məlum deyil. Ümumi olaraq 5-ci və 14-cu əsrlər arasında fərqli dalğalarla əvvəl Hindistandan İrana, daha sonra Suriya və Ermənistan ərazisindən Anadoluya köç edərək dünyaya səpələniblər. 15-ci əsrdən etibarən Avropaya, 19-cu əsrin sonlarına doğru isə Şimali Amerikaya köç ediblər. Qaraçıların vətənlərini nə üçün tərk etdikləri ilə bağlı konkret bir mülahizə yoxdur. Amma bu məsələ ilə bağlı üç fikir ortaya atılır.
1. Gazneli Mahmudun Hindistan səfəri zamanı 500.000 Hindlini əsir aldığı və müsəlmanların da qaraçıları qul kimi alıb ölkələrinə apardıqları ən geniş yayılmış mülahizədir.
2. Hindistanda ən aşağı kasta olduğu güman edilən Qaraçıların müsəlman qoşunları tərəfindən pullu əsgər olaraq istifadə edildiyi və məğlubiyyətdən sonra köç etmək məcburiyyətində qaldıqları ilə bağlı bir mülahizə var.
3. Firdovsinin “Şahnamə”sinə görə 420-ci illərdə vətənlərini tərk edib dünyaya yayılan 12.000 nəfərlik Luri xalqının miqrasiyası isə Qaraçıların dünyaya yayılmaları ilə başqa bir mülahizədir.

vatansiz-bir-halk-cingeneler


Qaraçıların dərilərinin rənginin mifologiyası nədir?

Qaraçı mifologiyasına görə, əsmər (qarayanız) dərili yaradılmalarının səbəbləri bu şəkildə izah edilir: "Tanrı yer üzündə yaşayacaq insanı yaratma işini bitirdikdə bir az da cənnət odunu aldı və onu formalaşdıraraq qızartmağa qərar verdi. Amma tanrı öz əsərini sobadan bir az tez çıxardığı üçün bişirmə tonu kobuddu və nəticədə yaranan ağ adam idi. Daha yaxşısını etmək ümidi ilə bu dəfə palçığı uzun müddət sobada qoydu və nəticə qara adamdı. Nəhayət, tanrı üçüncü sınaqı keçirtdi və uzun intizardan sonra qarayanız adam, yəni yaradılışı baş verdi".

vatansiz-bir-halk-cingeneler1


Qaraçıların həyat tərzləri necədir?

Qaraçıların böyük hissəsi adət, ənənə və idarəetmə formalarını qoruyub saxlayıblar. Köçəri həyat Qaraçılar üçün əvəzolunmaz bir həyat şəklidir. Onların sevimli qızıl qəfəsə belə yerləşdirilsələr yerlərində durmurlar. Lakin günümüzdə bir çox bölgədə Qaraçılar oturaq həyata keçirib, öz ənənələrini davam etdirirlər. 
Qaraçılar, geniş ailə quruluşuna malikdir və ailə quruluşuna yüksək qiymət verirlər. Ailə həyat məktəbi kimi qəbul edildiyi üçün uşaqsız ailələr bədbəxt sayılır və sonsuzluq boşanma səbəbi kimi qəbul edilir. Bu səbəblə çoxuşaqlı ailə quruluşunu davam etdirirlər. Evliliklərdə qrup içi ailələr olur və bu ailələr erkən yaşda qurulur.

Image result for qaraçılar




Qaraçılar dünyanın ən rəngli xalqlarından biridir. Musiqi və rəqs həyatlarının əvəzolunmaz hissəsidir. Bununla yanaşı, falçılıq və cadugərlik, dəmirçilik, nalbəndlik, misgərlik, qalayçılıq, səbətçilik, ələkçilik, ayı oynatma və dilənçilik Qaraçıların geniş peşələri arasında yer alır. Ailədə nüfuz sahibi ata olsa da adətən, ağır işlər qadınlara qalır.
Qaraçıları fərqləndirən ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri də geyimləridir. Xüsusilə qadın geyimlərində canlı rənglərə üstünlük verilir. Geyimlərdə çəhrayı rəng ön plana çıxarkən, qırmızı rəng Qaraçılar üçün uğurlu sayılır, yaşıl rəng isə qaraçılığın göstəricisi olaraq qəbul edilir.

vatansiz-bir-halk-cingeneler3

Qaraçıların həyat tərzləri oturaq cəmiyyətlərdən olduqca fərqlidir. Bu fərqlər üzündən çox vaxt yerli xalqlar tərəfindən oğurluq, cadugərlik, uşaq qaçırma kimi cinayətlərdə günahlandırılıblar. Bu səbəblərdən də xalq tərəfindən lənətlənmiş və təcrid olunmuş millət kimi qəbul ediliblər.


Image result for çingene

Günümüzdə Qaraçılar hansı vəziyyətdədir?

XX əsrin ortalarında kənd yerlərindən şəhərlərə edilən köçlər nəticəsində Qaraçıların böyük bir qismi şəhərlərə köç edərək oturaq həyata keçib. Hazırda köçəri həyatını davam etdirən çox az sayda Qaraçı mövcuddur.
Tarix boyu fərqli həyat tərzlərindən görə heç bir yerdə arzu edilməyən  Qaraçılar bir çox ölkələrdən qovulublar. Günümüzdə də yaşadıqları bir çox yerdə ayrı-seçkiliyə məruz qalırlar. Bu səbəbdən də bir çoxu Qaraçı olduğunu gizlətmək məcburiyyətində qalır. 

vatansiz-bir-halk-cingeneler5


II Dünya Müharibəsi zamanı aşağı irqdən olduqları səbəbilə Nasist düşərgələrində 200.000 - 800.000 arasında Qaraçı qətlə yetirilib. Bu hadisə Qaraçı xalqı tərəfindən "porajmos", yəni "parçalanmaq" adlandırılır.

Image result for çingene









Qaraçıların problemlərini müzakirə etmək məqsədilə 1971-ci ildə ildə ilk dəfə Böyük Britaniyada "Beynəlxalq Qaraçılar Konqresi" toplanıb. Bu konqresə istinadən 8 aprel tarixi "Dünya Qaraçılar Günü" kimi qeyd edilir.



Hazırladı: Zəhra

Qorxunc qadın mafiya başçısı tutuldu - Fotolar
Mənsimovdan məşhur modelə -FANTASTİK TƏKLİF
Gənc qadın maşınını oğrulamasınlar deyə elə bir şey etdi ki... - VİDEO
Xamenei: “Səudiyyə Ərəbistanının başında ləyaqətsiz insanlar durur”
Dünya Bjezinskisiz qaldı...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
Hadisə
"Məni təcili öldürün, saat 4-də cənnətə qəbul mərasiminə yetişməliyəm" - ŞOK İSTƏK
Cəmiyyət
Banan indikatoru - İnhisarçılıq geri qayıdıb...
Cəmiyyət
Ulu Öndərin ruhunu narahat edən yarıtmaz "yolçəkənlər"...
Maraqlı
Qarşınızdakı qadın bunu edirsə... - DİQQƏTLİ OLUN
Maraqlı
Ərəb şeyxləri üçün özəl hazırlanmış avtomobillər - Fotolar
Həftənin ən çox oxunanları
Cinsi orqanını kəsib tualetə atdı  - Qanı ilə divara bu sözləri yazdı
Erməni Kardaşyanın Türk tayı ortaya çıxdı - İDDALI FOTOLAR + VİDEO
Geyimlərinə görə biabır olan məşhurların lüt əndamları - FOTOLAR
“Uşaqlar da, müəllimlər də iyunda məktəbə getməyə hazır deyil” - Dərs ilinin vaxtı dəyişdirilir?
Ərəb biznesmen Trampın evli qızına elçi düşdü - VİDEO
Ramazanın ilk 3 günündə bunları yemək olmaz- Əks halda...
Cinsi ehtiyacını ödəmək üçün 53 nəfəri vəhşicəsinə öldürdü - DƏHŞƏT-FOTOLAR
İnsan əti yeməyə məcbur olsaydıq nə baş verərdi? - MARAQLI
Haqqin.az-ın əməkdaşı ermənilərə satıldı: Erməni xalqından üzr istəyib
Prezidentdən sensasion bəyanatlar - mesaj ünvanına çatdı
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin