Xəbər lenti
24/11/2017 [16:49]:
Tütündən istifadə qadağasını pozanlara qarşı yeni cəzalar hazırlandı
24/11/2017 [16:35]:
"Beynəlxalq Bank" əmanətlər üzrə faiz dərəcələrinin birtərəfli endirib - ŞİKAYƏT
24/11/2017 [16:29]:
İlham Əliyevdən daha bir fəxri ad
24/11/2017 [16:25]:
Tolikə vəzifə verildi - FOTO
24/11/2017 [16:21]:
Prezident bu qanunlara dəyişiklik təklif etdi
24/11/2017 [16:13]:
Azərbaycana 40 santimetr qar yağdı - VİDEO
24/11/2017 [16:06]:
Müəssisə və təşkilatda siqaret çəkməyə görə qurumun rəhbəri məsuliyyət daşıyacaq
24/11/2017 [16:00]:
Dağlıq Qarabağ münaqişəsində 265 azərbaycanlı qadın itkin düşüb, 98 qadın erməni girovluğundadır
24/11/2017 [15:56]:
Azərbaycanda tütün məmulatlarının istifadəsi məhdudlaşdırılır - Bələdiyyələrə səlahiyyət verildi
24/11/2017 [15:43]:
Ümumi problem birgə mübarizə tələb edir...
24/11/2017 [15:42]:
İŞİD-in köləliyindən zorla qurtulan azərbaycanlı - 18 yaşlı Dilbərin hekayəti: "Atam edam olundu"
24/11/2017 [15:33]:
Prokuror general Novruzəli Orucovun oğluna 6 il həbs cəzası istəyib
24/11/2017 [15:31]:
"200 illik fəlakətlərimizi əks etdirən muzey yaradılmalıdır"
24/11/2017 [15:30]:
Müvafiq şəxslərin sosial sığınacaqlara yerləşdirilməsi işinin təşkilinə dair dəyirmi masa keçirilib
24/11/2017 [15:30]:
Cibindəki son 20 dolları xərclədi, əvəzində 110 min dollar qazandı
24/11/2017 [15:30]:
"Beynəlxalq Bank"ın vəzifəlilərinə hökm oxundu
24/11/2017 [15:29]:
Elşad Həmidov Elmira Behbudova ilə məhkəmə çəkişməsində uddu
24/11/2017 [15:20]:
Musa efirdə olduğunu unutdu - Canlı yayımda Təranəni öpdü... - FOTO
24/11/2017 [15:07]:
ADPU-da professor Həsən Mirzəyevin 90 illik yubileyinə həsr olunmuş tədbir keçirilib
24/11/2017 [15:06]:
Dövlət Agentliyinin əməkdaşları qəzaya düşdü - Ölən və yaralananlar var
24/11/2017 [15:00]:
Polisə rüşvət verib səsini yazdılar və...- İbrətamiz olay
24/11/2017 [14:55]:
Sovet kosmik sənayesinin “görünməyən adamı”nın Azərbaycan planları – TARİXİ FOTOLAR
24/11/2017 [14:54]:
Ramiz Mehdiyev Moskvada Patruşevlə təhlükəsizlik sahəsində Rusiya-Azərbaycan əməkdaşlığını müzakirə etdi
24/11/2017 [14:49]:
Zakir Qaralov Bərdədə vətəndaşları qəbul edib
24/11/2017 [14:46]:
Əxlaqsızlıq edilən otelə basqın - Qadın son anda xilas edildi - FOTOLAR
24/11/2017 [14:39]:
Millət vəkili Sudan heyəti ilə görüşdü
24/11/2017 [14:38]:
Erməni iqtisadçı etiraf etdi: "2018-ci ildə Ermənistanda vətəndaşların yaşayış səviyyəsi daha da ağırlaşacaq"
24/11/2017 [14:32]:
MTN generalı Eldar Mahmudovun şok cinayətini açıqladı
24/11/2017 [14:27]:
Televiziya və radiolar tibbi xidmət reklamına görə 8 min manat cərimələnə bilər
24/11/2017 [14:08]:
Moskva vilayətində azərbaycanlı sahibkar özünü yandırıb
24/11/2017 [14:07]:
Brüsseldə Avropa İttifaqının “Şərq tərəfdaşlığı” sammiti başlayıb
24/11/2017 [13:47]:
“Xərçəng xəstəliyi Allahın günahlara görə cəzasıdır”- Səhiyyə naziri
24/11/2017 [13:43]:
Azərbaycanın xaricdəki səfirliklərinin bəzi əməkdaşları gəlir vergisindən azad edilir
24/11/2017 [13:39]:
Nazir: “İşəgötürənlər əlillər üçün lazımi şəraitin yaradılmasında maraqlı deyil”
24/11/2017 [13:36]:
Məhkəmədə MTN generalına bəraət istənilib - YENİLƏNİB
24/11/2017 [13:31]:
Nazir: “Niyə əlillərin deputatlığa namizədliyi irəli sürülmür?”
24/11/2017 [13:26]:
Azərbaycan və Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələri arasında qərargah danışıqları keçirilib
24/11/2017 [13:25]:
Gələn il Yerin Günəşə ən yaxın və uzaq məsafəsinin vaxtı məlum oldu
24/11/2017 [13:14]:
Prezident bu deputatı "Şərəf" ordeni ilə təltif etdi
24/11/2017 [13:10]:
Şagird qadın müəllimini sinif otağında elə bir vəziyyətdə çəkdi ki... - VİDEO
24/11/2017 [13:04]:
1,7 milyard manat çirkli pulu "yuyan" şəxslər həbsdə qaldı - BAKIDA
24/11/2017 [13:00]:
Xan arvadı Rəşid Behbudovu necə təəccübləndirdi?- Xatirə
24/11/2017 [12:59]:
Maral Tahirqızı: “Bir müddət "Yeyinti Nazirliyi"ndə işləmişəm” (VİDEO)
24/11/2017 [12:54]:
"Qarabağ" "Beşiktaş"la qarşılaşacaq - Tarix açıqlandı
24/11/2017 [12:52]:
İlham Əliyev deputata "Şərəf" ordeni verdi
24/11/2017 [12:51]:
Əli Həsənovun nəvəsi əsgərlikdə olmadığı məlum oldu
24/11/2017 [12:49]:
Azərbaycanlı qızlar oğlanı meşəyə aparıb başına oyun açdılar - FOTO
24/11/2017 [12:41]:
Berlində Azərbaycan-Almaniya yüksək səviyyəli İşçi Qrupunun 7-ci iclası keçirilib
24/11/2017 [12:34]:
Qusar polisi növbəti uğurlu əməliyyat həyata keçirdi
24/11/2017 [12:31]:
Baş Prokurorluğun əməkdaşı beynəlxalq təlim kursunda iştirak edib
24/11/2017 [12:26]:
Fəzail Ağamalı partiya üzvlərini təbrik etdi
24/11/2017 [12:20]:
Azərbaycanın bu gün xatırlanmayan böyük xanəndələri- I Hissə
24/11/2017 [12:19]:
11 yaşlı qız məktəb yoldaşından hamilə qaldı
24/11/2017 [12:13]:
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində “NATO günləri” keçirilib
24/11/2017 [12:11]:
Pərvin Abıyeva mənalı baxışdığı türk aktyorla bağlı etiraf etdi: "Onu çox sevirəm" - FOTOLAR - VİDEO
24/11/2017 [12:10]:
Ərdoğan Əsədlə əməkdaşlığı istisna etməyib
24/11/2017 [12:03]:
“Xocalı abidəsini ziyarətin dövlət protokoluna salınması təklifini dəstəkləyirik”
24/11/2017 [12:00]:
Türkan Şorayın qızı 43 yaşlı şairlə eşq yaşayır - FOTO
24/11/2017 [11:56]:
"Yarışlarda Azərbaycanın bayrağını ucaltdığım üçün qürur duyuram"
24/11/2017 [11:47]:
Bir gecədə “Ayə, hareyə gedirsən"lə məşhurlaşan gənc danışdı - FOTO
24/11/2017 [11:44]:
Azərbaycandakı uşaqların sayı açıqlandı
24/11/2017 [11:37]:
Bəstəkarın yubileyinə həsr edilmiş yaradıcılıq müsabiqəsi...- FOTO
24/11/2017 [11:34]:
“Maliyyə amnistiyası üçün öncə qanun layihəsi qəbul edilməlidir”
24/11/2017 [11:33]:
ABŞ-la Türkiyəni üz-üzə qoyan adam - Rza Zərrab hekayəsi
24/11/2017 [11:28]:
Gələcək gəlinini görən qayınana özünü öldürdü ŞOK SƏBƏB - VİDEO
24/11/2017 [11:28]:
Azərbaycanlı rejissor Antonioni, Tarkosvki, Nuri Bilgə Ceylanla eyni siyahıda- FOTO
24/11/2017 [11:26]:
Ermənistan üçün kritik gün – Kreml Sərkisyanı tələyə salıb
24/11/2017 [11:17]:
Qəribə ifası ilə gündəmə gələnc gənclə bağlı AÇIQLAMA
24/11/2017 [11:14]:
Qanunsuz əldə edilmiş meşə materialları və kömür hazırlanan quyular aşkar edildi
24/11/2017 [11:11]:
"Quran müqəddəs kitab deyil" - Elşad Miri (VİDEO)
24/11/2017 [11:05]:
Yenidən hazırlanan “Silahlı Qüvvələr haqqında” qanun layihəsi MM-də müzakirəyə çıxarılır
24/11/2017 [11:01]:
Gələn il ərzaq, tikinti və mənzillərin bahalaşacağı gözlənilir
24/11/2017 [10:57]:
“Verilən hər bir proqnoz əsaslandırılmalıdır”
24/11/2017 [10:50]:
Fahişə qadın necə tövbə etdi?..- Cümə bəhsləri
24/11/2017 [10:50]:
Maaş və pensiyalar artacaqmı? - Bədbin proqnozlar
24/11/2017 [10:48]:
Avropa İttifaqı Ermənistanı ofşor ölkələrin qara siyahısına daxil edə bilər
24/11/2017 [10:47]:
Yadplanetlilər Rusiyaya hücum edib - VİDEO
24/11/2017 [10:41]:
ANS-in keçmiş aparıcısı Avropa ölkəsindən sığınacaq istədi: “Məcbur idim…”
24/11/2017 [10:22]:
Arda Turan Premyer Liqada oynayacaq - Yeni klub
24/11/2017 [10:07]:
"Atletiko"nun futbolşusu: "Qarabağ"ın köməyinə ehtiyacımız var
Bütün arxiv bir sırada
18/04/2017 [00:56] - Araşdırma - ( 5364 dəfə baxılıb)

Nasist düşərgələrində 800 min qaraçı qətlə yetirilib  - ARAŞDIRMA - FOTOLAR

Vətənsiz xalq - QARAÇILAR



Qaraçıların həyatı tamamilə başqadır, köçəri həyatın rənglərini dünyanın hər yerinə daşıyıblar. Ancaq zidd həyat şəkilləri səbəbindən cəmiyyətin böyük hissəsi tərəfindən təcrid olunublar. Moderator.az-ın təqdim etdiyi bu yazıda Qaraçılar haqqında bəzi məlumatlar əldə edəcəksiniz.

Qaraçı adının mənşəyi haradan gəlir?

Qaraçı sözü yunanca "tsinganos" sözündən törəyib. Qədim yunanlar Qaraçı xalqının Misir mənşəli olduğuna inandıqları üçün bu sözü "Misirli" mənasında istifadə ediblər. Qərb dillərində Qaraçılar üçün istifadə edilən "Gyspy" adı da buradan gəlir. Dünyanın dörd bir tərəfinə dağılmış Qaraçılar üçün hər regionda fərqli adlardan istifadə edilir. Yunanıstanda  Athingani, İtaliyada Cingali, Macarıstanda Cigany, Polşada Cyganie, İngiltərədə Gypsy, İspaniyada Gitano, İranda Luri, Misirdə Nuri, Rusiyada – Çigani, Türkiyədə Çingene. Törkiyənin Artvin, Ərzurum və Qars bölgəsində "Poşa" kimi tanınan və ana dilləri erməni dili olan Qaraçılar yaşayır. 



Qaraçılar dünyaya necə səpələnib?

Qaraçılar Hindistan, Pakistan və Əfqanıstanın da daxil olmaqla bütün dünyaya yayılmış Hind-Avropa mənşəli xalqdır. Qəti olaraq hansı tarixdə və hansı səbəblərlə köç etdikləri məlum deyil. Ümumi olaraq 5-ci və 14-cu əsrlər arasında fərqli dalğalarla əvvəl Hindistandan İrana, daha sonra Suriya və Ermənistan ərazisindən Anadoluya köç edərək dünyaya səpələniblər. 15-ci əsrdən etibarən Avropaya, 19-cu əsrin sonlarına doğru isə Şimali Amerikaya köç ediblər. Qaraçıların vətənlərini nə üçün tərk etdikləri ilə bağlı konkret bir mülahizə yoxdur. Amma bu məsələ ilə bağlı üç fikir ortaya atılır.
1. Gazneli Mahmudun Hindistan səfəri zamanı 500.000 Hindlini əsir aldığı və müsəlmanların da qaraçıları qul kimi alıb ölkələrinə apardıqları ən geniş yayılmış mülahizədir.
2. Hindistanda ən aşağı kasta olduğu güman edilən Qaraçıların müsəlman qoşunları tərəfindən pullu əsgər olaraq istifadə edildiyi və məğlubiyyətdən sonra köç etmək məcburiyyətində qaldıqları ilə bağlı bir mülahizə var.
3. Firdovsinin “Şahnamə”sinə görə 420-ci illərdə vətənlərini tərk edib dünyaya yayılan 12.000 nəfərlik Luri xalqının miqrasiyası isə Qaraçıların dünyaya yayılmaları ilə başqa bir mülahizədir.

vatansiz-bir-halk-cingeneler


Qaraçıların dərilərinin rənginin mifologiyası nədir?

Qaraçı mifologiyasına görə, əsmər (qarayanız) dərili yaradılmalarının səbəbləri bu şəkildə izah edilir: "Tanrı yer üzündə yaşayacaq insanı yaratma işini bitirdikdə bir az da cənnət odunu aldı və onu formalaşdıraraq qızartmağa qərar verdi. Amma tanrı öz əsərini sobadan bir az tez çıxardığı üçün bişirmə tonu kobuddu və nəticədə yaranan ağ adam idi. Daha yaxşısını etmək ümidi ilə bu dəfə palçığı uzun müddət sobada qoydu və nəticə qara adamdı. Nəhayət, tanrı üçüncü sınaqı keçirtdi və uzun intizardan sonra qarayanız adam, yəni yaradılışı baş verdi".

vatansiz-bir-halk-cingeneler1


Qaraçıların həyat tərzləri necədir?

Qaraçıların böyük hissəsi adət, ənənə və idarəetmə formalarını qoruyub saxlayıblar. Köçəri həyat Qaraçılar üçün əvəzolunmaz bir həyat şəklidir. Onların sevimli qızıl qəfəsə belə yerləşdirilsələr yerlərində durmurlar. Lakin günümüzdə bir çox bölgədə Qaraçılar oturaq həyata keçirib, öz ənənələrini davam etdirirlər. 
Qaraçılar, geniş ailə quruluşuna malikdir və ailə quruluşuna yüksək qiymət verirlər. Ailə həyat məktəbi kimi qəbul edildiyi üçün uşaqsız ailələr bədbəxt sayılır və sonsuzluq boşanma səbəbi kimi qəbul edilir. Bu səbəblə çoxuşaqlı ailə quruluşunu davam etdirirlər. Evliliklərdə qrup içi ailələr olur və bu ailələr erkən yaşda qurulur.

Image result for qaraçılar




Qaraçılar dünyanın ən rəngli xalqlarından biridir. Musiqi və rəqs həyatlarının əvəzolunmaz hissəsidir. Bununla yanaşı, falçılıq və cadugərlik, dəmirçilik, nalbəndlik, misgərlik, qalayçılıq, səbətçilik, ələkçilik, ayı oynatma və dilənçilik Qaraçıların geniş peşələri arasında yer alır. Ailədə nüfuz sahibi ata olsa da adətən, ağır işlər qadınlara qalır.
Qaraçıları fərqləndirən ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri də geyimləridir. Xüsusilə qadın geyimlərində canlı rənglərə üstünlük verilir. Geyimlərdə çəhrayı rəng ön plana çıxarkən, qırmızı rəng Qaraçılar üçün uğurlu sayılır, yaşıl rəng isə qaraçılığın göstəricisi olaraq qəbul edilir.

vatansiz-bir-halk-cingeneler3

Qaraçıların həyat tərzləri oturaq cəmiyyətlərdən olduqca fərqlidir. Bu fərqlər üzündən çox vaxt yerli xalqlar tərəfindən oğurluq, cadugərlik, uşaq qaçırma kimi cinayətlərdə günahlandırılıblar. Bu səbəblərdən də xalq tərəfindən lənətlənmiş və təcrid olunmuş millət kimi qəbul ediliblər.


Image result for çingene

Günümüzdə Qaraçılar hansı vəziyyətdədir?

XX əsrin ortalarında kənd yerlərindən şəhərlərə edilən köçlər nəticəsində Qaraçıların böyük bir qismi şəhərlərə köç edərək oturaq həyata keçib. Hazırda köçəri həyatını davam etdirən çox az sayda Qaraçı mövcuddur.
Tarix boyu fərqli həyat tərzlərindən görə heç bir yerdə arzu edilməyən  Qaraçılar bir çox ölkələrdən qovulublar. Günümüzdə də yaşadıqları bir çox yerdə ayrı-seçkiliyə məruz qalırlar. Bu səbəbdən də bir çoxu Qaraçı olduğunu gizlətmək məcburiyyətində qalır. 

vatansiz-bir-halk-cingeneler5


II Dünya Müharibəsi zamanı aşağı irqdən olduqları səbəbilə Nasist düşərgələrində 200.000 - 800.000 arasında Qaraçı qətlə yetirilib. Bu hadisə Qaraçı xalqı tərəfindən "porajmos", yəni "parçalanmaq" adlandırılır.

Image result for çingene









Qaraçıların problemlərini müzakirə etmək məqsədilə 1971-ci ildə ildə ilk dəfə Böyük Britaniyada "Beynəlxalq Qaraçılar Konqresi" toplanıb. Bu konqresə istinadən 8 aprel tarixi "Dünya Qaraçılar Günü" kimi qeyd edilir.



Hazırladı: Zəhra

...
Cinsi əlaqə zamanı kor oldu
İsrail homoseksualı İstanbula baş konsul yolladı- Etirazlar...
“Dedim ki, yaxşı film verin çəkilim, sağalım” - Rasim Balayev
"Görsə ki, əlimdə telefon var, evim yıxıldı" - Xatirənin əri ilə bağlı etirafları
Tanınmış opera müğənnisi dünyasını dəyişdi - FOTOLAR
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Cibindəki son 20 dolları xərclədi, əvəzində 110 min dollar qazandı
Dünya
Polisə rüşvət verib səsini yazdılar və...- İbrətamiz olay
Cəmiyyət
Sovet kosmik sənayesinin “görünməyən adamı”nın Azərbaycan planları – TARİXİ FOTOLAR
Dünya
“Xərçəng xəstəliyi Allahın günahlara görə cəzasıdır”- Səhiyyə naziri
Gündəm
“Hakimiyyətin iki qanadının da toxunulmazlığı məhdudlaşdırılıb”
Həftənin ən çox oxunanları
Limonla sodanın qarışığından alınan ilahi möcüzə - FOTOLAR
Tağıyevin məzarı belə bilinməyən oğlunun nadir fotoları- İlk dəfə
"Gəl burdan rədd olaq, elə bilərlər bizi də kimsə saxlayır..." - İCTİMAİ QINAQ
Bu kəndə köçənlərə 70 min dollar veriləcək - MARAQLI...
""Quska"nın yaraqlıları Hacı İbrahimin kabinetini Kalaşnikovla gülləbaran edirlər..."
Bakı aeroportunda biabırçılıq: 3 yaşlı qızı itlə yoxladılar, ürəyi getdi (VİDEO)
Sərxoş oldu, ayılanda şok yaşadı... - FOTOLAR
“Yeni doğulan uşağa 45, buzova isə 100 manat...” – Deputat tənqid etdi
“Döyüşdə bir gözünü itirdi, başının bir tərəfi yoxdur və sol tərəfi iflic olub...”
Xaçmazda 20 manatlıq fahişələr – VİDEO + İDDİA
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin