Xəbər lenti
26/04/2018 [13:18]:
Ermənistanda yeni baş nazirin seçiləcəyi tarix açıqlandı
26/04/2018 [13:13]:
“Məşhur şuşalılar” sərgisi keçiriləcək - ERMƏNİ HƏYASIZLIĞI SƏRHƏD TANIMIR...
26/04/2018 [13:09]:
Dünyanın 20 lideri məlum oldu - FOTOLAR
26/04/2018 [13:05]:
“Belə adamlar ya xəstədilər, ya da cəmiyyətin içərisində psixoloji narazılıq salmaq istəyirlər"
26/04/2018 [12:53]:
Ermənistanda etiraz aksiyaları yenidən başladı
26/04/2018 [12:51]:
Azərbaycan Uşaqlar Birliyinin sədri rüşvətxorluqda ittiham edilir
26/04/2018 [12:43]:
Qazaxda tikinti-quruculuq işləri sürətlənir
26/04/2018 [12:36]:
Gözləri olmayan körpə doğuldu -VİDEO
26/04/2018 [12:31]:
Müəllimlərin işə qəbulu qaydaları yenilənəcək
26/04/2018 [12:24]:
"Heydər Hüseynovun anadan olmasının 110 illiyi” mövzusunda dəyirmi masa keçirildi
26/04/2018 [12:15]:
“Hörmətli hakimiyyət, icazə verin, azad nəfəs alaq...” - Tanınmış aktrisa
26/04/2018 [12:11]:
Şagirdləri gözləyən təhlükə və maneələr – Valideynlər ən çox nələrdən qorxurlar?
26/04/2018 [12:07]:
Azərbaycan Beynəlxalq Bankı UNEC-də karyera günü keçirib
26/04/2018 [12:04]:
Azercell-in Mobil Göz Klinikası öz fəaliyyətini davam etdirir
26/04/2018 [12:03]:
Məşhurların övladları: General Oruc Zalovun polkovnik oğlu
26/04/2018 [11:53]:
Paşinyan Sarkisyanın keçmiş müttəfiqi ilə danışıqlar apardı
26/04/2018 [11:52]:
Oğrunu mağazadan pul bibərlə qovdular - VİDEO
26/04/2018 [11:45]:
Saqqızdan idman ayaqqabısı istehsal etdilər - FOTO
26/04/2018 [11:43]:
Polis üzərində “Kalaşnikov” gəzdirən şəxsi SAXLADI - BAKIDA
26/04/2018 [11:42]:
“Plastik qablardan istifadə insan səhhəti üçün zərərlidir...”- Professor xəbədarlıq etdi
26/04/2018 [11:29]:
Sarkisyan hakim partiyanın sədrliyindən də istefa verir
26/04/2018 [11:27]:
Naxçıvanda Nuh peyğəmbərə heykəl qoyuldu - FOTO
26/04/2018 [11:26]:
Qazaxıstan və Ermənistan prezidentləri telefonla danışıdılar
26/04/2018 [11:22]:
Arıqlamaq istəyirsinizsə bu qidaları mütləq yeyin - SİYAHI
26/04/2018 [10:59]:
Sarkisyan hakim partiyanın sədrliyindən də istefa verir
26/04/2018 [10:54]:
Mingəçevir su elektrik stansiyası yenidənqurmadan sonra bu il istifadəyə veriləcək
26/04/2018 [10:42]:
Kişilər niyə tərk edir? - Cəmi 4 CAVAB
26/04/2018 [10:34]:
Dövlət qulluqçusu olmaq istəyənlərin DİQQƏTİNƏ
26/04/2018 [10:27]:
Alimlər depressiyadan qorunmağın ən sadə üsulunu tapıblar
26/04/2018 [10:22]:
Paşinyanın arxasında duranların kimliyi məlum oldu
26/04/2018 [10:18]:
“Facebook” I rübdə reklamdan 12 mlrd. dollar gəlir əldə edib
26/04/2018 [10:15]:
Sabah Şimali və Cənubi Koreya liderlərinin görüşü keçiriləcək...
26/04/2018 [10:12]:
Ana olmaq istəyir - “Ərə gedərəm-getmərəm, öz işimdir”
26/04/2018 [10:11]:
Rusiyadan Ramiz Mehdiyevə böyük mükafat - "Şərəf" ordeni
26/04/2018 [10:05]:
İki liderin Ankaradan İrəvana son mesajı -Tarixi şans qaçırılsa..
26/04/2018 [09:56]:
Ramiz Mehdiyevin dedikləri istintaqa başlamaq üçün əsasdırmı -Sabiq nazirlərin başı dərddə
26/04/2018 [09:51]:
"Feysbuk yırtıcıları"nın "öldürdüyü" Könül Xasıyeva Moderator.az-a danışdı...
26/04/2018 [09:45]:
İrəvanın mərkəzi küçələrinə zirehli texnika çıxarıldı
26/04/2018 [09:40]:
“Mütləq növbədənkənar parlament seçkiləri keçirilməlidir”
26/04/2018 [09:34]:
Cəbhədən xəbər var
26/04/2018 [09:31]:
Cümhuriyyət hökumətinin İranla əlaqələri necə idi?
26/04/2018 [09:24]:
Podqoritsada “Arşın mal alan” filmi nümayiş olundu - Monteneqro dilində...
26/04/2018 [09:22]:
Ərdə olmaq həyat mənbəyi imiş - Ailəli xanımların ürək-damar sistemləri, psixi problemləri..."
26/04/2018 [09:14]:
Nazir onu mətbuat katibi vəzifəsindən çıxardı, yeni vəzifə verdi
26/04/2018 [09:10]:
Manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
26/04/2018 [09:07]:
“Rayon camaatı şəhərə gələnə qədər buradakılar quş uçururdu”
26/04/2018 [09:05]:
Səlim Müslümovun elan etdiyi müsabiqə ləğv olundu
26/04/2018 [08:58]:
Hüseyn Abdullayev hardadır? -Onu təcridxanaya aparan səbəb nədir?
26/04/2018 [08:54]:
Prezident ən yaxşı Quran oxuyana bahalı avtomobil bağışladı - İBRƏTAMİZ + FOTO
26/04/2018 [01:38]:
Qadınların orta yaşlarda etdiyi 12 səhv - Siz də belə edirsinizmi? + İLGİNC FOTOLAR
26/04/2018 [00:49]:
ÇL: “Real” “Bavariya”nı məyus etdi
26/04/2018 [00:47]:
Türkiyədə silahlı toqquşma: Ölən və yaralılar var
25/04/2018 [23:58]:
Laçının kəndlərində məskunlaşmış ermənilər separatçı rejimdən şikayətləndi - VİDEO
25/04/2018 [23:54]:
Zaxarova: "ABŞ-da Rusiya konsulluğuna basqın ediblər" (VİDEO)
25/04/2018 [23:48]:
"Zatən bu səbəbdən erməni xalqı Sarqsyanı hakimiyyətdən qovdu" - VİDEO
25/04/2018 [23:45]:
Azərbaycan Cümhuriyyətin süqutunun gizlinləri – Dəqiq faktlar, deyilməyən məqamlar…
25/04/2018 [23:32]:
"Moskva hiss edir ki, oyuncaq Qarabağ klanının hakimiyyətinə son qoyulmaq üzrədir"
25/04/2018 [23:31]:
Paşinyan: "Etiraz aksiyaları davam etdiriləcək"
25/04/2018 [23:28]:
Professor Firudin Cəlilov növbəti dəfə Türkiyədə - “Müalicə davam edir”
25/04/2018 [23:26]:
Sarqsyana hətta Putin kömək edə bilmədi: Moskva "timsah göz yaşları"na inanmır...
25/04/2018 [23:05]:
Ermənistanın XİN rəhbəri Moskvaya yollanıb
25/04/2018 [23:03]:
İranın Suriyaya göndərdiyi aviayüklər Vaşinqtonu narahat edir
25/04/2018 [22:58]:
Serj Sarkisyan: “Yenidən müraciət etməyə məcburam...”
25/04/2018 [22:55]:
Bakının bir hissəsi qazsız qalacaq
25/04/2018 [22:39]:
Ermənistanda inqilab: Nalbandyan Moskvaya yollandı
25/04/2018 [22:32]:
AXC-nin 100 illiyi ilə bağlı yeni medal təsis edilir
25/04/2018 [22:31]:
FİFA prezidenti “Qarabağ”ı təbrik etdi
25/04/2018 [21:48]:
"Təhsildə varislik və fasiləsizlik prinsipləri təmin olunmalıdır..."
25/04/2018 [21:47]:
“Mir Cəlal irsinin təbliği” layihəsi üzrə növbəti tədbir keçirildi
25/04/2018 [21:47]:
Diqqət! Spirtli içkilərin daha bir zərəri aşkar edildi - XƏBƏRDARLIQ
25/04/2018 [21:39]:
Anası ilə dalaşan uşaq kredit kartını oğurlayıb lüks otelə tətilə getdi - HEYRƏTAMİZ...
25/04/2018 [21:39]:
Putin Ermənistan üçün narahatdır - Sarkisyanla danışdı
25/04/2018 [21:37]:
"Aşığın sözü qurtaranda "dalay-dalay" deyər..." - Flora Röyaya
25/04/2018 [21:31]:
“Neftçi” bəyanat yaydı - “Adımızdan sui-istifadə edirlər”
25/04/2018 [21:26]:
Yunanıstan lideri İlham Əliyevi təbrik edib
25/04/2018 [21:24]:
Meymunu suya itələyən gənc həyatının dərsini aldı - FOTO+VİDEO
25/04/2018 [21:21]:
Üz kremi oğurlayan İspaniyalı məmur istefa verdi
25/04/2018 [21:19]:
"Hiss etdim ki, tüstü nəfəs yoluma dolduğundan artıq taqətim qalmayıb" - FOTOLAR
25/04/2018 [21:17]:
Sabah Bakına bəzi hissələrində qaz olmayacaq
25/04/2018 [20:45]:
ATƏT-in baş katibi Azərbaycan prezidentini təbrik edib
Bütün arxiv bir sırada
18/04/2017 [00:56] - Araşdırma - ( 5704 dəfə baxılıb)

Nasist düşərgələrində 800 min qaraçı qətlə yetirilib  - ARAŞDIRMA - FOTOLAR

Vətənsiz xalq - QARAÇILAR



Qaraçıların həyatı tamamilə başqadır, köçəri həyatın rənglərini dünyanın hər yerinə daşıyıblar. Ancaq zidd həyat şəkilləri səbəbindən cəmiyyətin böyük hissəsi tərəfindən təcrid olunublar. Moderator.az-ın təqdim etdiyi bu yazıda Qaraçılar haqqında bəzi məlumatlar əldə edəcəksiniz.

Qaraçı adının mənşəyi haradan gəlir?

Qaraçı sözü yunanca "tsinganos" sözündən törəyib. Qədim yunanlar Qaraçı xalqının Misir mənşəli olduğuna inandıqları üçün bu sözü "Misirli" mənasında istifadə ediblər. Qərb dillərində Qaraçılar üçün istifadə edilən "Gyspy" adı da buradan gəlir. Dünyanın dörd bir tərəfinə dağılmış Qaraçılar üçün hər regionda fərqli adlardan istifadə edilir. Yunanıstanda  Athingani, İtaliyada Cingali, Macarıstanda Cigany, Polşada Cyganie, İngiltərədə Gypsy, İspaniyada Gitano, İranda Luri, Misirdə Nuri, Rusiyada ”“ Çigani, Türkiyədə Çingene. Törkiyənin Artvin, Ərzurum və Qars bölgəsində "Poşa" kimi tanınan və ana dilləri erməni dili olan Qaraçılar yaşayır. 



Qaraçılar dünyaya necə səpələnib?

Qaraçılar Hindistan, Pakistan və Əfqanıstanın da daxil olmaqla bütün dünyaya yayılmış Hind-Avropa mənşəli xalqdır. Qəti olaraq hansı tarixdə və hansı səbəblərlə köç etdikləri məlum deyil. Ümumi olaraq 5-ci və 14-cu əsrlər arasında fərqli dalğalarla əvvəl Hindistandan İrana, daha sonra Suriya və Ermənistan ərazisindən Anadoluya köç edərək dünyaya səpələniblər. 15-ci əsrdən etibarən Avropaya, 19-cu əsrin sonlarına doğru isə Şimali Amerikaya köç ediblər. Qaraçıların vətənlərini nə üçün tərk etdikləri ilə bağlı konkret bir mülahizə yoxdur. Amma bu məsələ ilə bağlı üç fikir ortaya atılır.
1. Gazneli Mahmudun Hindistan səfəri zamanı 500.000 Hindlini əsir aldığı və müsəlmanların da qaraçıları qul kimi alıb ölkələrinə apardıqları ən geniş yayılmış mülahizədir.
2. Hindistanda ən aşağı kasta olduğu güman edilən Qaraçıların müsəlman qoşunları tərəfindən pullu əsgər olaraq istifadə edildiyi və məğlubiyyətdən sonra köç etmək məcburiyyətində qaldıqları ilə bağlı bir mülahizə var.
3. Firdovsinin “Şahnamə”sinə görə 420-ci illərdə vətənlərini tərk edib dünyaya yayılan 12.000 nəfərlik Luri xalqının miqrasiyası isə Qaraçıların dünyaya yayılmaları ilə başqa bir mülahizədir.

vatansiz-bir-halk-cingeneler


Qaraçıların dərilərinin rənginin mifologiyası nədir?

Qaraçı mifologiyasına görə, əsmər (qarayanız) dərili yaradılmalarının səbəbləri bu şəkildə izah edilir: "Tanrı yer üzündə yaşayacaq insanı yaratma işini bitirdikdə bir az da cənnət odunu aldı və onu formalaşdıraraq qızartmağa qərar verdi. Amma tanrı öz əsərini sobadan bir az tez çıxardığı üçün bişirmə tonu kobuddu və nəticədə yaranan ağ adam idi. Daha yaxşısını etmək ümidi ilə bu dəfə palçığı uzun müddət sobada qoydu və nəticə qara adamdı. Nəhayət, tanrı üçüncü sınaqı keçirtdi və uzun intizardan sonra qarayanız adam, yəni yaradılışı baş verdi".

vatansiz-bir-halk-cingeneler1


Qaraçıların həyat tərzləri necədir?

Qaraçıların böyük hissəsi adət, ənənə və idarəetmə formalarını qoruyub saxlayıblar. Köçəri həyat Qaraçılar üçün əvəzolunmaz bir həyat şəklidir. Onların sevimli qızıl qəfəsə belə yerləşdirilsələr yerlərində durmurlar. Lakin günümüzdə bir çox bölgədə Qaraçılar oturaq həyata keçirib, öz ənənələrini davam etdirirlər. 
Qaraçılar, geniş ailə quruluşuna malikdir və ailə quruluşuna yüksək qiymət verirlər. Ailə həyat məktəbi kimi qəbul edildiyi üçün uşaqsız ailələr bədbəxt sayılır və sonsuzluq boşanma səbəbi kimi qəbul edilir. Bu səbəblə çoxuşaqlı ailə quruluşunu davam etdirirlər. Evliliklərdə qrup içi ailələr olur və bu ailələr erkən yaşda qurulur.

Image result for qaraçılar




Qaraçılar dünyanın ən rəngli xalqlarından biridir. Musiqi və rəqs həyatlarının əvəzolunmaz hissəsidir. Bununla yanaşı, falçılıq və cadugərlik, dəmirçilik, nalbəndlik, misgərlik, qalayçılıq, səbətçilik, ələkçilik, ayı oynatma və dilənçilik Qaraçıların geniş peşələri arasında yer alır. Ailədə nüfuz sahibi ata olsa da adətən, ağır işlər qadınlara qalır.
Qaraçıları fərqləndirən ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri də geyimləridir. Xüsusilə qadın geyimlərində canlı rənglərə üstünlük verilir. Geyimlərdə çəhrayı rəng ön plana çıxarkən, qırmızı rəng Qaraçılar üçün uğurlu sayılır, yaşıl rəng isə qaraçılığın göstəricisi olaraq qəbul edilir.

vatansiz-bir-halk-cingeneler3

Qaraçıların həyat tərzləri oturaq cəmiyyətlərdən olduqca fərqlidir. Bu fərqlər üzündən çox vaxt yerli xalqlar tərəfindən oğurluq, cadugərlik, uşaq qaçırma kimi cinayətlərdə günahlandırılıblar. Bu səbəblərdən də xalq tərəfindən lənətlənmiş və təcrid olunmuş millət kimi qəbul ediliblər.


Image result for çingene

Günümüzdə Qaraçılar hansı vəziyyətdədir?

XX əsrin ortalarında kənd yerlərindən şəhərlərə edilən köçlər nəticəsində Qaraçıların böyük bir qismi şəhərlərə köç edərək oturaq həyata keçib. Hazırda köçəri həyatını davam etdirən çox az sayda Qaraçı mövcuddur.
Tarix boyu fərqli həyat tərzlərindən görə heç bir yerdə arzu edilməyən  Qaraçılar bir çox ölkələrdən qovulublar. Günümüzdə də yaşadıqları bir çox yerdə ayrı-seçkiliyə məruz qalırlar. Bu səbəbdən də bir çoxu Qaraçı olduğunu gizlətmək məcburiyyətində qalır. 

vatansiz-bir-halk-cingeneler5


II Dünya Müharibəsi zamanı aşağı irqdən olduqları səbəbilə Nasist düşərgələrində 200.000 - 800.000 arasında Qaraçı qətlə yetirilib. Bu hadisə Qaraçı xalqı tərəfindən "porajmos", yəni "parçalanmaq" adlandırılır.

Image result for çingene









Qaraçıların problemlərini müzakirə etmək məqsədilə 1971-ci ildə ildə ilk dəfə Böyük Britaniyada "Beynəlxalq Qaraçılar Konqresi" toplanıb. Bu konqresə istinadən 8 aprel tarixi "Dünya Qaraçılar Günü" kimi qeyd edilir.



Hazırladı: Zəhra

Arıqlamaq istəyirsinizsə bu qidaları mütləq yeyin - SİYAHI
Podqoritsada “Arşın mal alan” filmi nümayiş olundu - Monteneqro dilində...
Diqqət! Spirtli içkilərin daha bir zərəri aşkar edildi - XƏBƏRDARLIQ
Meymunu suya itələyən gənc həyatının dərsini aldı - FOTO+VİDEO
Təzə kartofun faydaları...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Hadisə
“Məşhur şuşalılar” sərgisi keçiriləcək - ERMƏNİ HƏYASIZLIĞI SƏRHƏD TANIMIR...
Cəmiyyət
“Plastik qablardan istifadə insan səhhəti üçün zərərlidir...”- Professor xəbədarlıq etdi
Dünya
Sabah Şimali və Cənubi Koreya liderlərinin görüşü keçiriləcək...
Maraqlı
Ərdə olmaq həyat mənbəyi imiş - Ailəli xanımların ürək-damar sistemləri, psixi problemləri..."
Hadisə
Anası ilə dalaşan uşaq kredit kartını oğurlayıb lüks otelə tətilə getdi - HEYRƏTAMİZ...
Həftənin ən çox oxunanları
Səhiyyə naziri postuna real namizədlər: Ehtimallar özünü doğruldacaqmı?
"Qarabağla bağlı Azərbaycan ən xain zərbəni Ermənistandan deyil, Rusiyadan gözləməlidir"
Nazirlər Kabinetinin yeni tərkibi təsdiqləndi - SİYAHI
Həkimlər infarktdan ölməkdən qaçmağın yolunu açıqladılar: Ən azı həftədə 2 dəfə...
Daha 20 yüksək post prezident sərəncamını gözləyir - SİYAHI...
Abid Şərifovun vəziyyəti pisləşdi – SON DƏQİQƏ
Bu parka yalnız sevgililər və yeni evlənən cütlüklər dəvət olunur - Dünyanın seksual parkından FOTOLAR (18+)
"Bəyəm, mənə nə olub ki, xəstələnim və üstəlik, xəstəxanaya da yerləşdirilim?"
“Hacıbala, səninlə ölənə kimi məzələnəcəm” - Şeyx Əbdül Mahmudbəyov
"Azərbaycanın əhəmiyyətli bir şəhəri silahlı qüvvələrimizin nəzarətinə keçməlidir”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin