Xəbər lenti
25/02/2018 [00:48]:
“Nə olar Allahım, məni qaytar o günə...” Aprel Şəhidimizin son mahnısı - VİDEO
25/02/2018 [00:42]:
Makedoniyalı siyasətçi: "Xocalı soyqırımı Ermənistana ləkədir"
25/02/2018 [00:25]:
Mədət Quliyev DTX rəisini təqaüdə göndərdi
25/02/2018 [00:06]:
"Əlindən bir şey gəlmirsə ağlamağın, sızlamağın, yazıqlığın kimsəyə bir faydası yox"
25/02/2018 [00:06]:
Bürclər - 25 FEVRAL
24/02/2018 [23:49]:
"Televiziyalarımız Cümhuriyyəti deyil, şou-biznes mövzularını işıqlandırmağa maraqlıdırlar"- Akif Aşırlı
24/02/2018 [23:25]:
Mənsimov: "Xocalı soyqırımı türk adını daşıyan hər kəsin problemidir"
24/02/2018 [23:09]:
Qış Olimpiadasında kişi çılpaq soyundu və.... FOTO
24/02/2018 [22:25]:
Somalidə iki partlayış nəticəsində 38 nəfər öldü
24/02/2018 [22:18]:
Göygöldə oğul anasını bıçaqladı
24/02/2018 [22:10]:
Belçikanın Gent şəhərində Xocalı soyqırımına həsr olunmuş tədbir keçirildi
24/02/2018 [22:09]:
Azarkeşlər “Neftçi”nin oyunundan narazı qaldılar
24/02/2018 [22:06]:
Polislər qan verdi - Fotolar
24/02/2018 [22:04]:
6 yaşlı Zəhranın gözlərinin biri göy, digəri qaradır - Dünyada nadir hadisə+ Video
24/02/2018 [22:00]:
Sumqayıtda dəhşətli intihar - Özünü 14-cü mərtəbədən atdı
24/02/2018 [21:40]:
Şirvanda SİLAHLI İNSİDENT: Güllə ayağndan girdi...
24/02/2018 [21:20]:
Xərçəngdən qorunmaq üçün nələrə diqqət etməliyik...
24/02/2018 [21:10]:
Ermənistan müdafiə naziri qaçaraq Qarabağa gəldi - FOTO
24/02/2018 [21:07]:
Vatsapa rəqib - "Viber" messencerində 3 YENİLİK
24/02/2018 [20:41]:
Azərbaycanda yükdaşıma xidmətləri bahalaşıb
24/02/2018 [20:24]:
Məktəbli Nyu-York Universitetinin 1 milyon dollarlıq qrantının qalibi oldu
24/02/2018 [20:08]:
Ermənistanda YPG-İŞİD sığınacağı: Rusiya XKX rəhbəri İrəvanda nələri müzakirə etdi?
24/02/2018 [19:57]:
Goranboyda gənc qadın müalicə məqsədi ilə yod içərək zəhərləndi
24/02/2018 [19:55]:
Bərdədə teplovozla yük avtomobili toqquşdu - FOTO
24/02/2018 [19:46]:
İrandan Azərbaycana narkotik vasitə keçirilməsinin qarşısı alındı
24/02/2018 [19:34]:
“Erməni həkim yaralarımıza baxıb dedi ki, bunları nə günə qoymusunuz...”- Səkkiz gün erməni əsirliyində...
24/02/2018 [19:29]:
Ev və maşınlarını satıb dünya səyahətinə çıxdılar -Azərbaycana da gələcəklər
24/02/2018 [19:27]:
Son sutkada 58 terrorçu öldürüldü - 37-ci günün hesabatı
24/02/2018 [19:25]:
Kiyevin Borispol Hava Limanında növbəti ERMƏNİ HƏYASIZLIĞI - VİDEO
24/02/2018 [19:22]:
22 təyyarə qəzasında cəmi 2 adam xilas oldu
24/02/2018 [19:15]:
“Ermənilər yüz meyitə od vurub, yandırdılar…” – Xocalı qətliamı erməni və xarici jurnalistlərin dilindən...
24/02/2018 [19:12]:
Ərdoğandan sərt Afrin açıqlaması: “Vicdansızlar, əxlaqsızlar, Türkü bu şəkildə kirlədə bilməzsiniz”
24/02/2018 [19:08]:
İran faciəvi qəzadan sonra bu təyyarələrlə uçuşları dayandırdı
24/02/2018 [19:04]:
Qərbi Kaspi Universitetində Startup Günləri keçirildi
24/02/2018 [19:02]:
Arıqlamaq istədi, həyatını itirdi
24/02/2018 [19:00]:
Trampın məsləhətçisi ruslarla işbirliyini etiraf etdi
24/02/2018 [18:58]:
Ukrayna Saakaşvilinin sığındığı ölkəyə müraciət etdi
24/02/2018 [18:52]:
Şanlıurfadə Azərbaycan küçəsi və Qarabağ parkı təklifi dəstəkləndi
24/02/2018 [18:38]:
DİN “Səni axtarıram”ın yaydığı məlumatı təkzib etdi -"Ucuz şoudan başqa bir şey deyil..."
24/02/2018 [18:34]:
Prezident təhsil infrastrukturunun inkişafı ilə əlaqədar sərəncam imzaladı
24/02/2018 [18:27]:
Gəncədə mərmi aşkarlandı
24/02/2018 [18:20]:
İlham Əliyev Küveytin əmiri və hökumət başçısına təbrik məktubu ünvanladı
24/02/2018 [18:11]:
Ağdamda yerli sakinin avtomobilində at əti aşkarlandı – FOTO
24/02/2018 [18:10]:
Azərbaycanlı tələbə İsveçrədə keçirilən idman yarışında qalib oldu - FOTOLAR
24/02/2018 [18:09]:
Azərbaycanda tələbələrin təqaüdləri artırıldı
24/02/2018 [17:56]:
Bakıda liftdə köməksiz qalmış 3 nəfər xilas edildi
24/02/2018 [17:55]:
Hindistanlı cərrahlar dünyada ən böyük beyin şişini çıxarıblar - FOTO
24/02/2018 [17:52]:
Bakıda mənzildən kişi meyiti tapıldı
24/02/2018 [17:26]:
"Qarabağın səsi" adlı rəsm əsərlərinin sərgisi keçirildi
24/02/2018 [17:16]:
Seçkilərdə müşahidəçilərin sayı 51-ə çatdı
24/02/2018 [17:13]:
Akif Nağıya imza vərəqələrini vermək istəmirlər
24/02/2018 [16:51]:
“Valideynlər uşaqlarını rus bölməsinə “moda” xətrinə qoyurlar” - Ekspert
24/02/2018 [16:49]:
Azərbaycanda daha 2 nəfərin prezidentliyə namizədliyi təsdiqləndi
24/02/2018 [16:38]:
Tramp Rusiyanın Suriyadakı hərəkətini rüsvayçılıq adlandırdı
24/02/2018 [16:30]:
"Səhnədə oynamaq istədiyim daha heç bir rol qalmayıb"- Arif Babayev
24/02/2018 [16:22]:
Bakıda 25 nəfər hamilə qadını döydü - VİDEO
24/02/2018 [16:05]:
Şəhid atasının medalını alan oglu hər kəsi kövrəltdi -"Vətənə xidmət edirəm..."
24/02/2018 [15:42]:
Əhməd Zakayev: "Putin Ukraynanı buna görə cəzalandırdı"
24/02/2018 [15:41]:
Brent markalı neft 67 dollara satılır
24/02/2018 [15:36]:
"Leyli və Məcnun"a aid film çəkilsə, məmuniyyətlə, baş rolu ifa edərəm" - Mənsum İbrahimov
24/02/2018 [15:33]:
XİN və Baş Prokurorluq Xocalı soyqırımı ilə bağlı birgə bəyanat yaydı
24/02/2018 [15:27]:
Bakıda I sinfə gedəcək şagirdlərin çoxu sənədlərini təqdim edib
24/02/2018 [14:50]:
“Taliban” azı 25 hərbçini qətlə yetirdi
24/02/2018 [14:45]:
Yanğında meyitləri tapılmış ər-arvadın qətlə yetirildiyi məlum oldu
24/02/2018 [14:26]:
Emomali Rahmon Azərbaycana gələcək
24/02/2018 [14:23]:
“Köçəryanı, Ohanyanı məsuliyyətə cəlb etmək üçün kifayət qədər əsas var” - Erməni deputat
24/02/2018 [14:23]:
Ramil Usubov Şirvanda vətəndaşları qəbul etdi
24/02/2018 [14:19]:
Trampın yaxın adamı Rusiya barədə ittihamları qəbul etdi
24/02/2018 [14:17]:
“Dedim dərəbəyilikdir, döydülər” – 25 nəfər hamilə qadını xəstəxanalıq etdi – VİDEO
24/02/2018 [14:16]:
Şimali Koreyanın “Gözəllər ordusu” - Nəğmələr və təbəssümlər arxasında rejim təbliğatı...
24/02/2018 [14:07]:
Leyla Əliyeva oğlu ilə salat hazırladı - VİDEO
24/02/2018 [14:04]:
Nardaran sakini silahını təhvil verdi
24/02/2018 [14:03]:
Tələbələrə ŞAD XƏBƏR – Güzəştli kreditlər veriləcək
24/02/2018 [13:57]:
Xocalıda şəhid olan milli qəhrəmanın həyat yoldaşı: “Son gülləsi bitənə kimi döyüşüb, sonra əsir düşüb” (FOTO, VİDEO)
24/02/2018 [13:51]:
Azərbaycanlılar xaricdə mülk alır - Ölkələrin adı
24/02/2018 [13:32]:
Ümumilikdə 560 minə yaxın şəxsin müavinətləri artırılacaq
24/02/2018 [13:06]:
Jirinovski: "Vurulan hər təyyarəyə görə bir baza məhv edəcəm"
24/02/2018 [13:06]:
Əfv üçün müraciət edənlər ən çox bu cinayətləri törədib - SİYAHI
24/02/2018 [12:59]:
Qənirə Paşayeva Şanlıurfada Xocalı soyqırımı ilə bağlı konfrans verdi
24/02/2018 [12:55]:
“33 yaşımda ərə getdim, gecikmişəm” -Gülyanaq Məmmədova
Bütün arxiv bir sırada
18/04/2017 [00:56] - Araşdırma - ( 5569 dəfə baxılıb)

Nasist düşərgələrində 800 min qaraçı qətlə yetirilib  - ARAŞDIRMA - FOTOLAR

Vətənsiz xalq - QARAÇILAR



Qaraçıların həyatı tamamilə başqadır, köçəri həyatın rənglərini dünyanın hər yerinə daşıyıblar. Ancaq zidd həyat şəkilləri səbəbindən cəmiyyətin böyük hissəsi tərəfindən təcrid olunublar. Moderator.az-ın təqdim etdiyi bu yazıda Qaraçılar haqqında bəzi məlumatlar əldə edəcəksiniz.

Qaraçı adının mənşəyi haradan gəlir?

Qaraçı sözü yunanca "tsinganos" sözündən törəyib. Qədim yunanlar Qaraçı xalqının Misir mənşəli olduğuna inandıqları üçün bu sözü "Misirli" mənasında istifadə ediblər. Qərb dillərində Qaraçılar üçün istifadə edilən "Gyspy" adı da buradan gəlir. Dünyanın dörd bir tərəfinə dağılmış Qaraçılar üçün hər regionda fərqli adlardan istifadə edilir. Yunanıstanda  Athingani, İtaliyada Cingali, Macarıstanda Cigany, Polşada Cyganie, İngiltərədə Gypsy, İspaniyada Gitano, İranda Luri, Misirdə Nuri, Rusiyada ”“ Çigani, Türkiyədə Çingene. Törkiyənin Artvin, Ərzurum və Qars bölgəsində "Poşa" kimi tanınan və ana dilləri erməni dili olan Qaraçılar yaşayır. 



Qaraçılar dünyaya necə səpələnib?

Qaraçılar Hindistan, Pakistan və Əfqanıstanın da daxil olmaqla bütün dünyaya yayılmış Hind-Avropa mənşəli xalqdır. Qəti olaraq hansı tarixdə və hansı səbəblərlə köç etdikləri məlum deyil. Ümumi olaraq 5-ci və 14-cu əsrlər arasında fərqli dalğalarla əvvəl Hindistandan İrana, daha sonra Suriya və Ermənistan ərazisindən Anadoluya köç edərək dünyaya səpələniblər. 15-ci əsrdən etibarən Avropaya, 19-cu əsrin sonlarına doğru isə Şimali Amerikaya köç ediblər. Qaraçıların vətənlərini nə üçün tərk etdikləri ilə bağlı konkret bir mülahizə yoxdur. Amma bu məsələ ilə bağlı üç fikir ortaya atılır.
1. Gazneli Mahmudun Hindistan səfəri zamanı 500.000 Hindlini əsir aldığı və müsəlmanların da qaraçıları qul kimi alıb ölkələrinə apardıqları ən geniş yayılmış mülahizədir.
2. Hindistanda ən aşağı kasta olduğu güman edilən Qaraçıların müsəlman qoşunları tərəfindən pullu əsgər olaraq istifadə edildiyi və məğlubiyyətdən sonra köç etmək məcburiyyətində qaldıqları ilə bağlı bir mülahizə var.
3. Firdovsinin “Şahnamə”sinə görə 420-ci illərdə vətənlərini tərk edib dünyaya yayılan 12.000 nəfərlik Luri xalqının miqrasiyası isə Qaraçıların dünyaya yayılmaları ilə başqa bir mülahizədir.

vatansiz-bir-halk-cingeneler


Qaraçıların dərilərinin rənginin mifologiyası nədir?

Qaraçı mifologiyasına görə, əsmər (qarayanız) dərili yaradılmalarının səbəbləri bu şəkildə izah edilir: "Tanrı yer üzündə yaşayacaq insanı yaratma işini bitirdikdə bir az da cənnət odunu aldı və onu formalaşdıraraq qızartmağa qərar verdi. Amma tanrı öz əsərini sobadan bir az tez çıxardığı üçün bişirmə tonu kobuddu və nəticədə yaranan ağ adam idi. Daha yaxşısını etmək ümidi ilə bu dəfə palçığı uzun müddət sobada qoydu və nəticə qara adamdı. Nəhayət, tanrı üçüncü sınaqı keçirtdi və uzun intizardan sonra qarayanız adam, yəni yaradılışı baş verdi".

vatansiz-bir-halk-cingeneler1


Qaraçıların həyat tərzləri necədir?

Qaraçıların böyük hissəsi adət, ənənə və idarəetmə formalarını qoruyub saxlayıblar. Köçəri həyat Qaraçılar üçün əvəzolunmaz bir həyat şəklidir. Onların sevimli qızıl qəfəsə belə yerləşdirilsələr yerlərində durmurlar. Lakin günümüzdə bir çox bölgədə Qaraçılar oturaq həyata keçirib, öz ənənələrini davam etdirirlər. 
Qaraçılar, geniş ailə quruluşuna malikdir və ailə quruluşuna yüksək qiymət verirlər. Ailə həyat məktəbi kimi qəbul edildiyi üçün uşaqsız ailələr bədbəxt sayılır və sonsuzluq boşanma səbəbi kimi qəbul edilir. Bu səbəblə çoxuşaqlı ailə quruluşunu davam etdirirlər. Evliliklərdə qrup içi ailələr olur və bu ailələr erkən yaşda qurulur.

Image result for qaraçılar




Qaraçılar dünyanın ən rəngli xalqlarından biridir. Musiqi və rəqs həyatlarının əvəzolunmaz hissəsidir. Bununla yanaşı, falçılıq və cadugərlik, dəmirçilik, nalbəndlik, misgərlik, qalayçılıq, səbətçilik, ələkçilik, ayı oynatma və dilənçilik Qaraçıların geniş peşələri arasında yer alır. Ailədə nüfuz sahibi ata olsa da adətən, ağır işlər qadınlara qalır.
Qaraçıları fərqləndirən ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri də geyimləridir. Xüsusilə qadın geyimlərində canlı rənglərə üstünlük verilir. Geyimlərdə çəhrayı rəng ön plana çıxarkən, qırmızı rəng Qaraçılar üçün uğurlu sayılır, yaşıl rəng isə qaraçılığın göstəricisi olaraq qəbul edilir.

vatansiz-bir-halk-cingeneler3

Qaraçıların həyat tərzləri oturaq cəmiyyətlərdən olduqca fərqlidir. Bu fərqlər üzündən çox vaxt yerli xalqlar tərəfindən oğurluq, cadugərlik, uşaq qaçırma kimi cinayətlərdə günahlandırılıblar. Bu səbəblərdən də xalq tərəfindən lənətlənmiş və təcrid olunmuş millət kimi qəbul ediliblər.


Image result for çingene

Günümüzdə Qaraçılar hansı vəziyyətdədir?

XX əsrin ortalarında kənd yerlərindən şəhərlərə edilən köçlər nəticəsində Qaraçıların böyük bir qismi şəhərlərə köç edərək oturaq həyata keçib. Hazırda köçəri həyatını davam etdirən çox az sayda Qaraçı mövcuddur.
Tarix boyu fərqli həyat tərzlərindən görə heç bir yerdə arzu edilməyən  Qaraçılar bir çox ölkələrdən qovulublar. Günümüzdə də yaşadıqları bir çox yerdə ayrı-seçkiliyə məruz qalırlar. Bu səbəbdən də bir çoxu Qaraçı olduğunu gizlətmək məcburiyyətində qalır. 

vatansiz-bir-halk-cingeneler5


II Dünya Müharibəsi zamanı aşağı irqdən olduqları səbəbilə Nasist düşərgələrində 200.000 - 800.000 arasında Qaraçı qətlə yetirilib. Bu hadisə Qaraçı xalqı tərəfindən "porajmos", yəni "parçalanmaq" adlandırılır.

Image result for çingene









Qaraçıların problemlərini müzakirə etmək məqsədilə 1971-ci ildə ildə ilk dəfə Böyük Britaniyada "Beynəlxalq Qaraçılar Konqresi" toplanıb. Bu konqresə istinadən 8 aprel tarixi "Dünya Qaraçılar Günü" kimi qeyd edilir.



Hazırladı: Zəhra

“Nə olar Allahım, məni qaytar o günə...” Aprel Şəhidimizin son mahnısı - VİDEO
"Əlindən bir şey gəlmirsə ağlamağın, sızlamağın, yazıqlığın kimsəyə bir faydası yox"
Mənsimov: "Xocalı soyqırımı türk adını daşıyan hər kəsin problemidir"
Qış Olimpiadasında kişi çılpaq soyundu və.... FOTO
Xərçəngdən qorunmaq üçün nələrə diqqət etməliyik...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
22 təyyarə qəzasında cəmi 2 adam xilas oldu
Cəmiyyət
“Ermənilər yüz meyitə od vurub, yandırdılar…” – Xocalı qətliamı erməni və xarici jurnalistlərin dilindən...
İdman
Azərbaycanlı tələbə İsveçrədə keçirilən idman yarışında qalib oldu - FOTOLAR
Mədəniyyət
"Səhnədə oynamaq istədiyim daha heç bir rol qalmayıb"- Arif Babayev
Cəmiyyət
Fabrik dəyəri 103 illik orta aylıq əmək haqqına bərabər olan avtomobil kimə məxsusdur?
Həftənin ən çox oxunanları
”Budur sizin Ağdam, budur sizin Ağdam! Ha haha ha...” - VİDEO
Azərbaycan sərhədlərində MÜHARİBƏ BAŞLAYIR – Ağ Ev tarixini ELAN ETDİ
Lənkəranski Allahşükür Paşazadəyə yazdığı məktubunda nə istəyirdi?- İstintaq materialları...
“Monte Melkonyan məni maşına mindirib bilmədiyim bir evə gətirdi...” - Səkkiz gün erməni əsirliyində...
Amerikalı konkisürən qızların intim geyimləri hamını çaşbaş saldı - FOTOLAR
Dəhşət: Müəllim və şagirdi maşında sevişərkən yaxalandı - VİDEO
“Hər bir erməni qaçqın Azərbaycandan 110 min dollar tələb etməlidir” - Həyasızlığın son həddi...
Lənkəranskinin “Qara bloknot”unda nə yazılmışdı?- Kriminal avtoritetin şəxsi əşyalarından...
Prostat xəstəliklərinin ən asan və pulsuz profilaktikası...
"Üzr istəyirəm, gərək nə qədər həyasız olasan ki, bu qədər həddi aşasan..."
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin