Xəbər lenti
23/07/2017 [03:55]:
Dünyanın ən ciddi qorunan 3 sirri - Coca-Cola, KFC...
23/07/2017 [03:35]:
"Rəislərimiz cəmaətimizin başına cəlladlar olmuşlar" - Rəsulzadənin Zərdabinin dəfnindəki nitqi
23/07/2017 [02:19]:
Yaşamınızda yeni fiqur peyda olacaq - Günün qoroskopu
23/07/2017 [01:00]:
İran “Sayad-3” raketlərinin istehsalına başladı
23/07/2017 [00:59]:
İsti su içməyin 8 MÜKƏMMƏL FAYDASI
23/07/2017 [00:47]:
Türkiyə və Ermənistan qoşunları NATO-nun birgə təlimlərində...
23/07/2017 [00:32]:
Romada içməli su böhranı yaşana bilər
23/07/2017 [00:30]:
Tanınmış siyasi analitik cəbhə xəttində oldu
22/07/2017 [23:08]:
“Finex” istiqrazlarının qanunsuz olduğunu boynuna alır
22/07/2017 [23:06]:
İranda azərbaycanlı hüquq müdafiəçisi həbs edildi
22/07/2017 [22:53]:
Palatadan fond direktoruna zərbə! – “Qanunsuz bizneslə məşğul olur”
22/07/2017 [22:40]:
Azərbaycanlı cüdoçu erməni rəqibinə qalib gəldi
22/07/2017 [22:17]:
Yenidən fəaliyyətə başlayacaq "Əbu-Bəkir" məscidi haqda İLGİNC FAKTLAR...
22/07/2017 [22:04]:
Qarabağ dərdim...
22/07/2017 [22:02]:
Masallıda avtomobil aşıb
22/07/2017 [21:57]:
Ləvənginin içindən qurd çıxdı - Bakıda - VİDEO
22/07/2017 [21:01]:
Taliban Əfqanıstanda 70 nəfəri oğurlayıb, 7 nəfəri öldürdü
22/07/2017 [20:59]:
2 saatda 5 dolları necə 650 dollar etmək olar?
22/07/2017 [20:49]:
Millət vəkili İsmail Kahramanla görüşdü
22/07/2017 [20:34]:
4 ay komada qalan zabit ayılan kimi arvadını öpdü - VİDEO
22/07/2017 [20:09]:
"Bir balamı 4 il itirmək qorxusu ilə yaşadım" - İflic olan Könülün ACINACAQLI HƏYATI
22/07/2017 [20:02]:
Mühəndis 10 000 avro məbləğində cərimələndi
22/07/2017 [19:51]:
İnsan siması olan çəpiş doğuldu - VİDEO
22/07/2017 [19:11]:
Bakıda yeniyetmələrin quldur dəstəsi saxlanıldı
22/07/2017 [19:03]:
İranda güclü partlayış: Onlarla gəmi yanaraq kül oldu –VİDEO
22/07/2017 [19:02]:
İstirahətə gedən ailə qəzaya düşdü - 6 nəfər yaralandı
22/07/2017 [19:00]:
Universitetdəki yanğında 9 nəfər zəhərləndi - FHN məlumat yaydı
22/07/2017 [18:44]:
Qlobalistlərin iki kuklası: Papa və Tramp... - Onlar bizləri necə əyləndirir?
22/07/2017 [18:05]:
Rey Kərimoğlunun kitabı işıq üzü gördü - Kod adı: "Rey"
22/07/2017 [17:48]:
İdmançının “Gelenvagen”lə adam öldürməsi haqda - Rəsmi
22/07/2017 [17:15]:
Türkiyə ABŞ-ın məxfi hərbi məlumatını niyə açıqlayıb?
22/07/2017 [17:14]:
"Çətin kimsə öz başını imperator əsasının cızdığı dairədən kənara çıxarsın"
22/07/2017 [17:12]:
ABŞ-da aktiv neft quyularının sayı azaldı
22/07/2017 [17:10]:
“Onlar hökmən məsuliyyətə cəlb olunacaqlar”
22/07/2017 [17:08]:
“Taliban” liderinin oğlu özünü partlatdı
22/07/2017 [17:01]:
Yanğın baş verən binada imtahanda olan tələbələrlə bağlı – QƏRAR
22/07/2017 [16:59]:
Ukraynadan gətirilən dondurulmuş toyuqlar yoxlanılırmı?
22/07/2017 [16:22]:
Bakıda içi qızılla dolu “mişka” axtarılır
22/07/2017 [16:20]:
Soyuq su içməyin 5 ziyanı
22/07/2017 [16:16]:
15 minlik oğurluq edən qadınlar tutuldu
22/07/2017 [16:14]:
"Onlar xarici dairələrin antiazərbaycan kampaniyasında iştirak edirlər”
22/07/2017 [16:12]:
Çılpaq qızların ofisiantlıq etdiyi restoranda sıxlıq yaşandı - FOTOLAR
22/07/2017 [16:10]:
BDU-nun “hüquq”unda ödəniş 4300 manat oldu - Qiymətlər qalxdı
22/07/2017 [16:04]:
Çılğın qadın sinəsini Lukaşenko və Poroşenkoya göstərmək istədi - Video
22/07/2017 [15:57]:
Sakinlər fil balasını xilas etmək üçün üç saat çalışdılar - VİDEO
22/07/2017 [15:51]:
Boşboğazlıq və qeybət psixi xəstəlik əlamətidir - Amerika alimləri
22/07/2017 [15:34]:
1300 illik cadu kitabı deşifrə edildi  - Şeytani ruhlar, sevgi tilsimləri 
22/07/2017 [15:24]:
Güney Azərbaycanın xəbərsiz qaldığımız mətbuat tarixi- "Çox şeyi bilmirik"
22/07/2017 [14:19]:
“Xoşbəxtəm ki, Zərdabi obrazını böyük ekrana gətirdim”- Ramiz Həsənoğlu
22/07/2017 [14:00]:
Əli silahlı İsrail əsgəri namaz qılan gənci təpiklədi – VİDEO
22/07/2017 [13:50]:
İranın və Qazaxıstanın hərbi gəmiləri Bakıda – FOTO
22/07/2017 [13:46]:
Jurnalistika mənim üçün EŞQdi... - Millət vəkilindən bayram təbriki
22/07/2017 [13:36]:
Putin: "İlham Əliyevlə görüşməsəm problem ola bilər" (VİDEO)
22/07/2017 [13:32]:
Bu müəllimlər üçün diaqnostik qiymətləndirilmə keçiriləcək
22/07/2017 [13:28]:
Ağsuda iki azyaşlı kanalda boğuldu
22/07/2017 [13:21]:
Bakıda universitet binasında yanğın... - YENİLƏNİB
22/07/2017 [13:15]:
Zərdabinin məktublarındakı çılpaq həqiqətlər, acı faktlar- “Əkinçi”-142”
22/07/2017 [12:57]:
Aydan gətirilən torpaq 1,8 milyon dollara satıldı
22/07/2017 [12:55]:
Bakıda polis turistin həyatını belə xilas etdi - FOTOLAR
22/07/2017 [12:55]:
Heç kimin qüdrəti çatmadı o boşluğu doldurmağa!
22/07/2017 [12:55]:
Soyuq su içməyin 5 ziyanı...
22/07/2017 [12:54]:
Ölkəmizə gətirilən bu mallardan gömrük rüsumu alınmayacaq
22/07/2017 [12:53]:
Əflatun Amaşov: "Banklar jurnalistlərə kredit verməlidir"
22/07/2017 [12:51]:
Allah sizi kişi yaratmamışdı....  Cinsiyyətini dəyişdirən qadınlar FOTOLARDA 
22/07/2017 [12:49]:
Azərbaycanlılar qəzaya düşdü - Yaralılar var
22/07/2017 [12:49]:
Sabaha olan hava - Bulud, külək...
22/07/2017 [12:46]:
Çimərlikdə faciə - 20 yaşlı gənc boğuldu
22/07/2017 [12:27]:
“Tiflis gözəli” “Özgə” serialı üçün Azərbaycana gəldi - FOTO
22/07/2017 [12:00]:
“Azərpoçt” borcunun silinməsini tələb edir
22/07/2017 [11:59]:
Evlilik verilişindəki Naz: "50 mindən çox qonorar versələr, soyunaram"
22/07/2017 [11:58]:
Xarici donorlar tərəfindən qrant verilməsi qaydası müəyyənləşdi
22/07/2017 [11:55]:
ABŞ-ın səhvən vurduğu polislərin sayı - Açıqlandı
22/07/2017 [11:11]:
Məşhur fransız aktyor vəfat etdi
22/07/2017 [10:56]:
Bilgəh çimərliyində faciə
22/07/2017 [10:55]:
Qızıl 9 dollara yaxın bahalaşdı
22/07/2017 [10:55]:
Bakı-Quba yolunda yük və minik avtomobilləri toqquşdu
22/07/2017 [10:52]:
2 gün əvvəl qardaşı ölən Aqil mükafat gecəsində - FOTOLAR
22/07/2017 [10:14]:
Fokus alınmadı - Xanımı yandı
22/07/2017 [10:07]:
“Evi başqasının adına keçirmişdi...” - Hikmət Babaoğlu
22/07/2017 [10:04]:
Yevlaxda qarpız daşıyan yük maşını aşaraq yolu kəsdi - FOTO
Bütün arxiv bir sırada
18/04/2017 [00:56] - Araşdırma - ( 5089 dəfə baxılıb)

Nasist düşərgələrində 800 min qaraçı qətlə yetirilib  - ARAŞDIRMA - FOTOLAR

Vətənsiz xalq - QARAÇILAR



Qaraçıların həyatı tamamilə başqadır, köçəri həyatın rənglərini dünyanın hər yerinə daşıyıblar. Ancaq zidd həyat şəkilləri səbəbindən cəmiyyətin böyük hissəsi tərəfindən təcrid olunublar. Moderator.az-ın təqdim etdiyi bu yazıda Qaraçılar haqqında bəzi məlumatlar əldə edəcəksiniz.

Qaraçı adının mənşəyi haradan gəlir?

Qaraçı sözü yunanca "tsinganos" sözündən törəyib. Qədim yunanlar Qaraçı xalqının Misir mənşəli olduğuna inandıqları üçün bu sözü "Misirli" mənasında istifadə ediblər. Qərb dillərində Qaraçılar üçün istifadə edilən "Gyspy" adı da buradan gəlir. Dünyanın dörd bir tərəfinə dağılmış Qaraçılar üçün hər regionda fərqli adlardan istifadə edilir. Yunanıstanda  Athingani, İtaliyada Cingali, Macarıstanda Cigany, Polşada Cyganie, İngiltərədə Gypsy, İspaniyada Gitano, İranda Luri, Misirdə Nuri, Rusiyada – Çigani, Türkiyədə Çingene. Törkiyənin Artvin, Ərzurum və Qars bölgəsində "Poşa" kimi tanınan və ana dilləri erməni dili olan Qaraçılar yaşayır. 



Qaraçılar dünyaya necə səpələnib?

Qaraçılar Hindistan, Pakistan və Əfqanıstanın da daxil olmaqla bütün dünyaya yayılmış Hind-Avropa mənşəli xalqdır. Qəti olaraq hansı tarixdə və hansı səbəblərlə köç etdikləri məlum deyil. Ümumi olaraq 5-ci və 14-cu əsrlər arasında fərqli dalğalarla əvvəl Hindistandan İrana, daha sonra Suriya və Ermənistan ərazisindən Anadoluya köç edərək dünyaya səpələniblər. 15-ci əsrdən etibarən Avropaya, 19-cu əsrin sonlarına doğru isə Şimali Amerikaya köç ediblər. Qaraçıların vətənlərini nə üçün tərk etdikləri ilə bağlı konkret bir mülahizə yoxdur. Amma bu məsələ ilə bağlı üç fikir ortaya atılır.
1. Gazneli Mahmudun Hindistan səfəri zamanı 500.000 Hindlini əsir aldığı və müsəlmanların da qaraçıları qul kimi alıb ölkələrinə apardıqları ən geniş yayılmış mülahizədir.
2. Hindistanda ən aşağı kasta olduğu güman edilən Qaraçıların müsəlman qoşunları tərəfindən pullu əsgər olaraq istifadə edildiyi və məğlubiyyətdən sonra köç etmək məcburiyyətində qaldıqları ilə bağlı bir mülahizə var.
3. Firdovsinin “Şahnamə”sinə görə 420-ci illərdə vətənlərini tərk edib dünyaya yayılan 12.000 nəfərlik Luri xalqının miqrasiyası isə Qaraçıların dünyaya yayılmaları ilə başqa bir mülahizədir.

vatansiz-bir-halk-cingeneler


Qaraçıların dərilərinin rənginin mifologiyası nədir?

Qaraçı mifologiyasına görə, əsmər (qarayanız) dərili yaradılmalarının səbəbləri bu şəkildə izah edilir: "Tanrı yer üzündə yaşayacaq insanı yaratma işini bitirdikdə bir az da cənnət odunu aldı və onu formalaşdıraraq qızartmağa qərar verdi. Amma tanrı öz əsərini sobadan bir az tez çıxardığı üçün bişirmə tonu kobuddu və nəticədə yaranan ağ adam idi. Daha yaxşısını etmək ümidi ilə bu dəfə palçığı uzun müddət sobada qoydu və nəticə qara adamdı. Nəhayət, tanrı üçüncü sınaqı keçirtdi və uzun intizardan sonra qarayanız adam, yəni yaradılışı baş verdi".

vatansiz-bir-halk-cingeneler1


Qaraçıların həyat tərzləri necədir?

Qaraçıların böyük hissəsi adət, ənənə və idarəetmə formalarını qoruyub saxlayıblar. Köçəri həyat Qaraçılar üçün əvəzolunmaz bir həyat şəklidir. Onların sevimli qızıl qəfəsə belə yerləşdirilsələr yerlərində durmurlar. Lakin günümüzdə bir çox bölgədə Qaraçılar oturaq həyata keçirib, öz ənənələrini davam etdirirlər. 
Qaraçılar, geniş ailə quruluşuna malikdir və ailə quruluşuna yüksək qiymət verirlər. Ailə həyat məktəbi kimi qəbul edildiyi üçün uşaqsız ailələr bədbəxt sayılır və sonsuzluq boşanma səbəbi kimi qəbul edilir. Bu səbəblə çoxuşaqlı ailə quruluşunu davam etdirirlər. Evliliklərdə qrup içi ailələr olur və bu ailələr erkən yaşda qurulur.

Image result for qaraçılar




Qaraçılar dünyanın ən rəngli xalqlarından biridir. Musiqi və rəqs həyatlarının əvəzolunmaz hissəsidir. Bununla yanaşı, falçılıq və cadugərlik, dəmirçilik, nalbəndlik, misgərlik, qalayçılıq, səbətçilik, ələkçilik, ayı oynatma və dilənçilik Qaraçıların geniş peşələri arasında yer alır. Ailədə nüfuz sahibi ata olsa da adətən, ağır işlər qadınlara qalır.
Qaraçıları fərqləndirən ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri də geyimləridir. Xüsusilə qadın geyimlərində canlı rənglərə üstünlük verilir. Geyimlərdə çəhrayı rəng ön plana çıxarkən, qırmızı rəng Qaraçılar üçün uğurlu sayılır, yaşıl rəng isə qaraçılığın göstəricisi olaraq qəbul edilir.

vatansiz-bir-halk-cingeneler3

Qaraçıların həyat tərzləri oturaq cəmiyyətlərdən olduqca fərqlidir. Bu fərqlər üzündən çox vaxt yerli xalqlar tərəfindən oğurluq, cadugərlik, uşaq qaçırma kimi cinayətlərdə günahlandırılıblar. Bu səbəblərdən də xalq tərəfindən lənətlənmiş və təcrid olunmuş millət kimi qəbul ediliblər.


Image result for çingene

Günümüzdə Qaraçılar hansı vəziyyətdədir?

XX əsrin ortalarında kənd yerlərindən şəhərlərə edilən köçlər nəticəsində Qaraçıların böyük bir qismi şəhərlərə köç edərək oturaq həyata keçib. Hazırda köçəri həyatını davam etdirən çox az sayda Qaraçı mövcuddur.
Tarix boyu fərqli həyat tərzlərindən görə heç bir yerdə arzu edilməyən  Qaraçılar bir çox ölkələrdən qovulublar. Günümüzdə də yaşadıqları bir çox yerdə ayrı-seçkiliyə məruz qalırlar. Bu səbəbdən də bir çoxu Qaraçı olduğunu gizlətmək məcburiyyətində qalır. 

vatansiz-bir-halk-cingeneler5


II Dünya Müharibəsi zamanı aşağı irqdən olduqları səbəbilə Nasist düşərgələrində 200.000 - 800.000 arasında Qaraçı qətlə yetirilib. Bu hadisə Qaraçı xalqı tərəfindən "porajmos", yəni "parçalanmaq" adlandırılır.

Image result for çingene









Qaraçıların problemlərini müzakirə etmək məqsədilə 1971-ci ildə ildə ilk dəfə Böyük Britaniyada "Beynəlxalq Qaraçılar Konqresi" toplanıb. Bu konqresə istinadən 8 aprel tarixi "Dünya Qaraçılar Günü" kimi qeyd edilir.



Hazırladı: Zəhra

"Bir balamı 4 il itirmək qorxusu ilə yaşadım" - İflic olan Könülün ACINACAQLI HƏYATI
“Tiflis gözəli” “Özgə” serialı üçün Azərbaycana gəldi - FOTO
Jurnalistika budur: mənəvi zənginlik fonunda SÖZün və imzanın şərəfini qorumaq
"Allah qızımı da, məni də məyus elədi..."
Paltar əvəzinə bədəninə şəkil çəkdirdi, hamı təəcübləndi - VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Ədəbiyyat
"Rəislərimiz cəmaətimizin başına cəlladlar olmuşlar" - Rəsulzadənin Zərdabinin dəfnindəki nitqi
Dünya
Qlobalistlərin iki kuklası: Papa və Tramp... - Onlar bizləri necə əyləndirir?
Gündəm
“Xoşbəxtəm ki, Zərdabi obrazını böyük ekrana gətirdim”- Ramiz Həsənoğlu
Gündəm
Zərdabinin məktublarındakı çılpaq həqiqətlər, acı faktlar- “Əkinçi”-142”
Dünya
Aydan gətirilən torpaq 1,8 milyon dollara satıldı
Həftənin ən çox oxunanları
"Ciyəri yanan" molla pivə içərkən "yaxalandı"...- FOTO
Sənə satqın deyib iz azdıranlar, satqınlıq eyləyir özü dərində...
Şiə lideri oğlunu xristian kişi ilə “evləndirdi” və... - Foto+Video
Eldar Mahmudovdan “yaylım atəşi” əmri: “Bu gəmini batırın!”
Erməni sevgisi olan azərbaycanlı məşhurlar - SİYAHI+FOTOLAR
Borc üstündə oğlanı soyundurub döydülər və ... - Azərbaycanda DƏHŞƏT - VİDEO
"Səməd Vurğun çoxlarını satıb..." - Hikmət Hacızadə
Qız doğan ananı qaynı və əri ölümünə döydü - VİDEO
İranlı turist Bakıda üzərinə "Armenia" yazılmış köynək geydiyinə peşman oldu- FOTO
Elza saytları məhkəməyə verəcək - Benzin şerinə görə 
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin