Xəbər lenti
22/09/2017 [11:55]:
Milli Məclisin eks-spiker müavininin oğlu ağır xəstədir
22/09/2017 [11:52]:
Prezident Balaxanı Sənaye Parkının açılışında
22/09/2017 [11:48]:
Dağlıq Qarabağ bu şəkildə azad edilməlidir - Markov
22/09/2017 [11:36]:
Şəmsəddin Hacıyevin mandatı alına, özü isə həbs oluna bilər - rəsmi
22/09/2017 [11:07]:
Taylandda keçmiş baş naziri ölkədən kim qaçırıb? - Polkovnik saxlanıldı
22/09/2017 [10:52]:
Fatih Terim federasiyanı hədələdi: Pulumu verin!
22/09/2017 [10:51]:
Mark Zukerberqdən açıqlama: "Facebook"dakı çirkab sübut olundu
22/09/2017 [10:49]:
Məhərrəm ayının tarixi və İslamda rolu — İki ay yas saxlamalıyıqmı?
22/09/2017 [10:40]:
Ərdoğanın Nyu-Yorkdakı çıxışına etiraz edən 5 nəfər saxlanıldı -Video
22/09/2017 [10:37]:
Zaur efirdə Şəbnəm Tovuzluya atmaca atdı -Video
22/09/2017 [10:25]:
"Lider TV" müflis olub?
22/09/2017 [10:14]:
Qardaş ölkənin 3 vilayətinə 5 günlük səfərdən 500 il unudulmayacaq təəssürat - FOTOLAR
22/09/2017 [10:11]:
“Azərbaycan Avropa Məhkəməsinin yurisdiksiyasından çıxmalıdır”
22/09/2017 [10:11]:
Natavan Aygünə ilişdi: Fanatlar işə qarışdı
22/09/2017 [10:01]:
İŞİD-dən azad edilən azərbaycanlı uşaqlarla bağlı – AÇIQLAMA
22/09/2017 [09:59]:
Fərhad Əhmədovun şirkəti ləğv olunur
22/09/2017 [09:49]:
“26-lar”ın məzarını ziyarət edən kimlərdir? - FOTOLAR
22/09/2017 [09:47]:
İtaliya səfirliyi Azərbaycan tələbələrinə niyə viza vermir?
22/09/2017 [09:46]:
“Qarabağ” - “Roma” matçına satılan biletlərin sayı açıqlandı
22/09/2017 [09:42]:
Mərkəzi Bank məzənnələri açıqladı
22/09/2017 [09:40]:
Cəbhədə gərgin gecə – Atəşkəs 128 dəfə pozuldu
22/09/2017 [09:35]:
Trampın toyuq, Putinin balıq, Merkelin kabab, Saakaşvilinin Kiyev kotleti “sevgi"si - MARAQLI...
22/09/2017 [09:30]:
Türkiyənin Bakıdakı səfirlərinin “gizli dosyeləri” - Rauf Arifoğlunun baxış bucağı...
22/09/2017 [09:16]:
İqtisadçı alimdən Elman Rüstəmova ittihamlar - "Ali səviyyədə səslənən yalanlar..."
22/09/2017 [09:02]:
Peyğəmbərimizin qızlarına nə qədər süd pulu ödənilib? - MARAQLI...
22/09/2017 [01:36]:
Vəziyyət kimin dost, kimin xoş münasibətə dəyməyən şəxs olduğunu göstərəcək - Günün qoroskopu
22/09/2017 [01:26]:
Ağlamağın insan sağlamlığına 5 faydası
22/09/2017 [00:02]:
Əli Yusifin Nəsib bəy Yusifbəyliyə ithaf etdiyi TƏSİRLİ ŞEİR
21/09/2017 [23:43]:
Yeni qayda: Bərkdən ağlamaq, saçını yolmaq, üzünü cırmaq qadağan edilir...
21/09/2017 [23:40]:
Erməni deputatlar Bakıda içki məclisindən foto paylaşdılar
21/09/2017 [23:18]:
"Çelsi"nin futbolçusu ağır yol qəzasına düşdü
21/09/2017 [23:05]:
Atatürk Hava Limanına enən özəl təyyarə qəzaya uğradı
21/09/2017 [23:02]:
Dünyanın ən varlı qadını vəfat etdi - 44 milyard dollarlıq sərvət sahibsiz qaldı...
21/09/2017 [22:53]:
Hər dörd qızdan biri depressiyaya düşür - ARAŞDIRMA
21/09/2017 [22:41]:
Emin Ağalarovun yeni biznesi...
21/09/2017 [22:30]:
Yeni cəza növü yaradılır
21/09/2017 [22:29]:
Hamilə arvadını bətnindəki körpə ilə birlikdə öldürdü
21/09/2017 [22:20]:
ADNSU-da Azercell Telekomun növbəti Tələbə təqaüdü proqramına start verildi
21/09/2017 [22:10]:
Ermənistan parlamentinin deputatları Bakıda səfərdədir
21/09/2017 [22:05]:
2018-ci il üzrə dövlət büdcəsi layihəsi Nazirlər Kabinetində müzakirə olundu
21/09/2017 [21:39]:
ƏƏSMN-də Dünya Bankının İş Yerlərinin Diaqnostikası missiyası üzrə nümayəndə heyəti ilə görüş oldu
21/09/2017 [21:37]:
Adəm Cənnətdən qovulduqdan sonra buraya gəlib çıxıb - Fotolar+Video
21/09/2017 [21:19]:
Səudiyyə şahzadəsinin 550 milyonluq kateri batdı
21/09/2017 [21:06]:
Ayətullah Xameneyi Donald Trampı aciz və başıboş adlandırıb
21/09/2017 [20:59]:
TDƏŞ Xarici İşlər Nazirlərinin qeyri-rəsmi iclası keçirildi
21/09/2017 [20:57]:
Buraxılış və qəbul imtahanları ilə bağlı yeniliklər açıqlandı
21/09/2017 [20:36]:
AZTV sədrinə sui-qəsddə təqsirləndirilən şəxs həbs edildi
21/09/2017 [20:35]:
Lütfizadənin cənazəsinin Bakıya gətiriləcəyi vaxt açıqlandı
21/09/2017 [20:34]:
Atalığından hamilə qalan 12 yaşlı qızın körpəsi öldü
21/09/2017 [19:59]:
“MTN-i Elçin Quliyev kimi generallar dağıdıb” - Məhkəmədə insident yaşanıb
21/09/2017 [19:56]:
Adnan Oktara tərs suallar - VİDEOMÜSAHİBƏ
21/09/2017 [19:42]:
Bakıda Kərkük türkmanlarının durumu müzakirə ediləcək
21/09/2017 [19:38]:
“Mançester Yunayted” klubu rekord məbləğdə gəlir götürdü
21/09/2017 [19:29]:
Əbu-Dabidə görünməmiş qum fırtınası- VİDEO
21/09/2017 [19:11]:
29 rus əsgəri İŞİD-in mühasirəsinə düşdü - VİDEO
21/09/2017 [18:39]:
Çingiz Qənizadə: “Hacı Qalibə ağzından çıxan sözün məsuliyyətini dərk etməyi öyrədəcəm”
21/09/2017 [18:17]:
Türkiyədəki evlilik verilişinin tanınmış siması: İştirakçılar arasında azərbaycanlı fahişələr də vardı
21/09/2017 [18:06]:
Sumqayıtda toy iştirakçılarının başına oyun açan şəxs ələ keçdi – VİDEO
21/09/2017 [18:04]:
“Apple” öz brauzerinin yeni versiyasını təqdim edib
21/09/2017 [17:59]:
Rusiyada hotel yanır: İnsanlar pəncərədən özünü atır – FOTO/VİDEO
21/09/2017 [17:46]:
Mübariz Qurbanlıdan şeyxlə bağlı xəbərlərə - REAKSİYA
21/09/2017 [17:42]:
MM: Erməni deputatlar sabah Bakıda keçiriləcək konfransda iştirak edəcəklər
21/09/2017 [17:23]:
Zakir Həsənovdan komandirlərə CİDDİ TAPŞIRIQ - Düşmənə maksimum zərər vurun
21/09/2017 [16:46]:
Qarşıdakı 10 ildə bəşəriyyəti bu təhlükələr gözləyir - Bill Geyts xəbərdarlıq etdi 
21/09/2017 [16:37]:
Nazirlər Kabineti bu siyahıya dəyişiklik etdi
21/09/2017 [16:35]:
Qalib Salahzadə: "Şeyxin oğlu da mənim balamdır"
21/09/2017 [16:32]:
İstanbulda məhkəmə binasının həyətində atışma: 20 nəfər tutuldu
21/09/2017 [16:26]:
MMP sədri partiya rəhbərliyini topladı - Fotolar
21/09/2017 [16:22]:
First Lady yenə də gündəm oldu - 3000 dollarlıq əlbisə və ac uşaqlar...
21/09/2017 [16:04]:
"Əgər o kürsüdən Sarkisyan kimi müharibə canisi çıxış edirsə..."
21/09/2017 [15:58]:
Damladan Mirəliyevə cavab - “Maskalanıb efirdə oturmuram…”
21/09/2017 [15:55]:
"O biri dünya" Vyetnamda tapıldı -  MÖHTƏŞƏM FOTOLAR
21/09/2017 [15:29]:
“İlham Əliyev Sərkisyanın Xocalı soyqırımındakı iştirakını faktlarla isbatladı”
21/09/2017 [15:28]:
“Bunu Sarkisyan da, ermənilər də bilir” - Əliyevin çıxışına şərh
21/09/2017 [15:26]:
ADNSU-da Neft-Mexanika fakültəsinin tələbələri ilə görüş keçirildi
21/09/2017 [15:25]:
Elçin Quliyev “Azərbaycan Bayrağı” ordeni ilə təltif edildi
21/09/2017 [15:16]:
Bu avtobuslara ancaq qadınlar minə biləcək - İNANILMAZ YENİLİK
21/09/2017 [15:09]:
"YAP yarandığı vaxtdan milli dövlətçiliyimizə xidmətlərlə zəngin şərəfli bir yol keçib"
21/09/2017 [14:59]:
"Tramp it kimi hürərək bizi qorxutmağa çalışır..." - Gərginlik yüksəlir
21/09/2017 [14:45]:
Kanalizasiyaya düşən 150 kiloluq donuz belə xilas edildi - VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
26/04/2017 [23:34] - Reportaj - ( 3364 dəfə baxılıb)

Əbədiyyətin qorunduğu məkandan-"Cavid muzeyi"ndən REPORTAJ-FOTOLAR





İstər yazıçılar, istərsə də filosoflar, hamısı muzey ziyarətini zamanda səyahət, keçmişdə gəzinti adlandırıblar. Keçmişin bütün ruhu, aurası, rəngi muzeylərdə qalıb və oranın ən dəyərli eksponatına çevrilib. Biz əslində, hər hansı muzeyə gedərkən, oradakı maddi nümunələri deyil, həmin ruhu, auranı eksponat olaraq gözdən keçiririk....

Hazırsınızsa, Moderator.az vasitəsilə müqəddəs bir məkanda- böyük Hüseyn Cavidin Ev Muzeyindəki uzaq və qorxulu 1937-ci ildən qalma auraya, rəngə baş çəkək. Dahi Cavidin əvvəlcə axırına çıxan, sonra isə onu yaşadan illərin həmin muzeydəki donmuş aurasına qonaq olaq....


Gəlin, əvvəlcə qaydanı pozaq. Yəni, sırf Hüseyn Cavidin Ev Muzeyinə aid bir qaydanı... Çünki muzey 4 hissəyə bölünür. Qapıdan içəri keçən kimi üzümüzə (Qeyd edək ki, orada olanlar yaxşı bilirlər. Əvvəlcə, AMEA-nın Əlyazmalar İnstitutuna məxsus olan məkana daxil olub, ikinci mərtəbəyə qalxırıq. O binadakı kiçik evdə vaxtikən Hüseyn Cavid öz ailəsi ilə birgə yaşayıb və onları müəllim maaşı ilə dolandırıb) muzeyin ilk hissəsi “Giriş otağı” açılır. Bu otaq  barəsində bəlkə, lap axırda danışaq? Çünki necə də olmasa, “Cavid ömrü”, “Cavid faciəsi” , “Cavidin şöhrəti” adlanan otaqlarda gəzişib, həmin otaqların adlarına uyğun eksponatları ilə tanış olandan sonra muzeyi  istər-istəməz elə “Giriş otağı”ndan tərk edəcəyik. Odur ki, bunu axıra saxlayaq. 


Gəlin, “Cavidin faciəsi” adlanan ikinci otaqdan başlayaq. Böyük Cavidi sürgünə göndərən, ailəsini isə min bir əziyyətə salan o acı illər sanki burada donub qalıb. Cavid əfəndi öz şəxsi əşyaları ilə belə zamanın fövqünə çıxaraq onu dondurub. O illəri öz rəngi, öz ətrində görürük. Bozlaşıb, lap Cavidin üzünə duran boz insanlar kimi. Elə söhbətin bu yerində həmin donmuş zamana -1937-ci ilə səyahət edək: yay vaxtıdır. Daha dəqiq desək, 3 iyun gecəsidir. Amma işıqları sönən əksər evlərdə hakim olan səksəkə, qorxu  heç kimi yatmağa qoymur. İnsanlar hər ayaq səsindən, hər maşın siqnalından diksinirlər. “Görəsən, bu dəfə kimi aparacaqlar” deyə düşünürlər. Qara “EMADİN” özünü Cavid əfəndi üçün gcikdirmir. Elə həmin 3 iyun gecəsi bu balaca evin daxması döyülür. Əvvəlcə, Cavid əfəndi, sonra isə Müşkünaz xanım səksəkəli halda oyanır. Qapını açan şair DTX leytenantı Pavlovun idbar sifəti ilə qarşılaşır. Vəssəlam, bu da son... Artıq hər şey məlum idi. “Evinizdə axtarış aparmalıyıq” deyilir və içəri hərbi formada olan başqa bir neçə nəfər də daxil olur. Nə axtarış? Bu balaca, ikigözlü evdə nə olacaqdı ki, guya? Məram-məqsəd hamıya aydın idi. Cavid əfəndinin sümüyü səksənir. Bir-birini əvəz edən danlaq dolu iclasları, haqqında yazılar danosları gözünün önünə gətirir. “Axtarın, axtarın, hər yeri axtarın” deyə qışqıran Pavlovun səsi onu yenidən bu dar otağa qaytarır. Pavlov və qulbeçələri guya nəyisə tapırlar: Cavid əfəndinin əlyazma və məktubları, yazı üçün mürəkkəbqabı, qələm, kağızlar, 8 manat 56 qəpik də pul. Vəssəlam, şüttəmam. Yalandan nəyisə yazır, guya protokollaşdırırlar. Artıq uzatmağın bir mənasının da olmadığını görüb Cavid əfəndiyə hazırlaşmağını və onlarla gəlməyini buyururlar. Yalnız indi eynəyini gözünə taxa-taxa, yuxulu halda otağa gələn Ərtoğrul nələrin baş verdiyini anlamır. Turan isə şirin-şirin yatır. Beləcə, böyük Cavid əfəndi bu otağı tərk edir...


Nə isə, tarixdə çox qalmayaq. O qaralı, namərd tarixdə...  1937-ci ilin içindən, aurasından çıxaq. Xatırladım ki, bayaqdan “Cavid faciəsi” adlanan otaqda idik, məkanımız da eyni idi. Sadəcə, bu ildən o ilə adlamışdıq. Baş verənlərin hamısı burada olub. Bax, Cavid əfəndinin yazı masası da buradadır. “Azəri düşünərkən” adlı şeirinin əlyazması da. (həmin 3 iyun gecəsi ən son bu əlyazmanın üzərində işləyib). Özünəməxsus eynəyi, cib saatı isə başqa yerdə qorunur. Cavid əfəndiyə xatir onlara toxunmaq, bir vaxtlar onun gözündə olan eynəyə əl vurmaq istəsək də, soyuq 1937-ci il adamın əlini yarı yolda saxlayır. Görün, bu eynək nələr görüb? O həm “İblis”, “Şeyx Sənan” kimi böyük əsərlərin necə yazıldığını, həm də Cavidin üzü-üzünə dayanıb ona xırda burjuaziya şairi deyən insanları da görüb. Yox, hörmətli eynək, biz sənə toxuna bilmərik... Həə, bu otaqda bir masa da var ki, üzərində Sibirdəki məzarından götürülən torpaq, özəl əşyalar və həbsini təsdiqləyən sənədlər var...Bülbülə, Üzüyir bəyə yazdığı məktubların əlyazmaları isə divarda saxlanılır. 


Keçək “Cavidin ömrü” otağına... Cavidlər ailəsinin acılı-fərəhli günləri ən çox burada keçib. Burada həm gülüblər, şadyanalıq ediblər, tapdıqlarından yeyib, tapmadıqlarına şükür ediblər. O biri otaqda tək Cavidin incimiş ruhu gəzirdisə, bu otağın hər qarışında Müşkünaz xanım da var. Ona aid olan ev əşyaları, paltar tikən maşın, ailəyə məxsus kiçik  rəf, o rəfdəki çıraq, divar saatı, yemək masası bizi yenidən o illərə aparır. Bilirəm, çətindi. Amma daha keçib, gəlin, bir daha həmin 1937-38-ci ilə gedək. Elə bu otaqda qalacağıq amma zamanımız fərqli olacaq:

-Ata, mən Sevdanı gördüm. Onunla tanış oldum..
-Həə, ay mənim ağıllı qızım...

Cavid həbs olunandan sonra hələ Sibirə aparılmamış ailəsi onunla qısa görüş alır. O qısa görüşdə Cavid kövrələ-kövrələ baxdığı Turandan gözlərini çəkə bilmir. Elə onda balaca Turan bu sözləri deyir. “İblisin intiqamı” əsərindəki Sevda ilə “görüşdüyünü” xəbər verir. Sən demə, bu otaqdakı yemək masasının siyirmələrində Cavid əfəndinin bir sıra əlyazmaları xilas olmuşdu. Turan da bunu ustalıqla atasına xəbər vermişdi ki, bəlkə, bir az təsəlli tapa.

Nə isə, qayıdaq yenə bu günümüzə...  Bax, həmin masa da bu otaqdadır, düz mərkəzdə. O masanı, ailəyə məxsus olan sandığı və başqa bir neçə eksponatı çıxsaq, sırf Cavidlərdən bizə qalan maddi nümunələr azdı. Otaqdakılar əsasən, ithaf xarakterli eksponatlardı: kimi Cavidlərin şərəfinə xalça toxuyub, kimi portret çəkib və s. Amma təbii ki, onlar da bizim üçün çox dəyərlidir. 


Soldakı otaq isə “Cavid şöhrəti” adlanır. Buranın da maraqlı aurası var. Şəxsən bizim üçün ən maraqlı eksponat Cavid əfəndiyə aid nərdtaxta oldu. Bir də divardan asılı böyük portret. Özümüzü saxlaya bilməyib burada bir foto çəkdiririk. Bayaqkı otaqlarda sanki böyük Hüseyn Cavidin faciəsi, ömrünün acı illəri qalaqlandığından foto heç yada da düşməmişdi. Amma burada isə layiq olduğu şöhrətinə çatan Cavid əfəndi var. Yox, təkcə, o, yox. Ərtoğrul da burdadır. Kifayət qədər istedadlı, lakin talesiz və bəxstsiz Ərtoğrul... Ona aid olan pianino, kitablar, daha nələr, nələr... Kaş Ərtoğrul gənc yaşında vərəmdən ölməyib bir az çox yaşaya idi. Heyif, səd-heyif... O gənc görün, nələr edə bilərdi...
İndisə çıxmaq vaxtıdır. Gəlin, necə birlikdə gəlmişiksə, o cür də buradan çıxaq. Təbii ki, əgər ürəyinizdə qaldısa, səyahəti davam etdirmək istəyirsinizsə, buyurun, şəhərin düz mərkəzində- “İçərişəhər” metrosundan çıxıb Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin binasını keçərsiniz və Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin binasına çatmamış sizi Hüseyn Cavidin Ev Muzeyi qarşılayacaq. Biz isə öz sözümüzdə dayanmalıyıq. Axı əvvəldə demişdik ki, muzeyin birinci hissəsi olan “giriş otağı”na axırda baş çəkəcəyik. Elə də edirik. Bax, bura “Cavid əbədiyyəti” otağı adlanır. Bayaqkı otaqlar öz yerində, amma əsl Cavid bax, buradadır. Əbədiyyətin içində... 

Elmin Nuri



Trampın toyuq, Putinin balıq, Merkelin kabab, Saakaşvilinin Kiyev kotleti “sevgi"si - MARAQLI...
İqtisadçı alimdən Elman Rüstəmova ittihamlar - "Ali səviyyədə səslənən yalanlar..."
Hamilə arvadını bətnindəki körpə ilə birlikdə öldürdü
Aralıq dənizində faciə - 100-dən çox itkin var
Arakanlı müsəlmanlara yardım aparan gəmiyə hücum edildi
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Ağlamağın insan sağlamlığına 5 faydası
Araşdırma
Əli Yusifin Nəsib bəy Yusifbəyliyə ithaf etdiyi TƏSİRLİ ŞEİR
Dünya
Əbu-Dabidə görünməmiş qum fırtınası- VİDEO
Gündəm
“İlham Əliyev Sərkisyanın Xocalı soyqırımındakı iştirakını faktlarla isbatladı”
Cəmiyyət
Azərbaycan Cümhuriyyətinin ərazisi və əhalisi ilə bağlı dəqiq rəqəmlər- İngilisdilli mənbələrdən tərcümə
Həftənin ən çox oxunanları
Bəy qadın qonaqları sıraya düzüb qıçlarını əllədi- VİDEO
İsraildən Azərbaycana arxadan zərbə?
11 yaşında taxta çıxıb, 2 qardaşını öldürüb, 28 yaşında 32 uşağı olub  - MARAQLI
18 yaşlı qızı mobil telefon öldürdü- Anasının gözü qarşısında
"Bunu edən şərəfsizə, namussuza çox ağır cəza istəyirik ki..."
1995-ci ilin OMON hadisələrinin suçlusundan şok açıqlama - "Heydər Əliyev istəsəydi..."
Arktikada tapılan tunellərdə naməlum dünyanın izləri aşkarlandı - Elm dünyası şokda - VİDEO
"Əlamətləri gerçəkləşdi, qiyamət yaxındadır..." - Tanınmış ilahiyyatçı
"7 rayonun əvəzinə buna getsək, Dağlıq Qarabağı itirmiş olacağıq"
Qarabağa müsəlman ermənilərin köçürülməsi təklif edildi – Məkrli plan
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: moderator_az@mail.ru
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin