Xəbər lenti
21/09/2017 [16:22]:
First Lady yenə də gündəm oldu - 3000 dollarlıq əlbisə və ac uşaqlar...
21/09/2017 [16:04]:
"Əgər o kürsüdən Sarkisyan kimi müharibə canisi çıxış edirsə..."
21/09/2017 [15:58]:
Damladan Mirəliyevə cavab - “Maskalanıb efirdə oturmuram…”
21/09/2017 [15:55]:
"O biri dünya" Vyetnamda tapıldı -  MÖHTƏŞƏM FOTOLAR
21/09/2017 [15:29]:
“İlham Əliyev Sərkisyanın Xocalı soyqırımındakı iştirakını faktlarla isbatladı”
21/09/2017 [15:28]:
“Bunu Sarkisyan da, ermənilər də bilir” - Əliyevin çıxışına şərh
21/09/2017 [15:26]:
ADNSU-da Neft-Mexanika fakültəsinin tələbələri ilə görüş keçirildi
21/09/2017 [15:25]:
Elçin Quliyev “Azərbaycan Bayrağı” ordeni ilə təltif edildi
21/09/2017 [15:16]:
Bu avtobuslara ancaq qadınlar minə biləcək - İNANILMAZ YENİLİK
21/09/2017 [15:09]:
"YAP-ın yarandığı vaxtdan milli dövlətçiliyimizə xidmətlərlə zəngin şərəfli bir yol keçib"
21/09/2017 [14:59]:
"Tramp it kimi hürərək bizi qorxutmağa çalışır..." - Gərginlik yüksəlir
21/09/2017 [14:45]:
Kanalizasiyaya düşən 150 kiloluq donuz belə xilas edildi - VİDEO
21/09/2017 [14:37]:
Moldova prezidentinin istefası təklif edildi
21/09/2017 [14:34]:
Sabahdan Məhərrəm ayı başlayır
21/09/2017 [14:33]:
Həcc ziyarətini tam icra etmiş ilk avropalı qadın - NADİR FOTO...
21/09/2017 [14:31]:
Meksikanın Azərbaycandakı səfirliyi: Meksika xalqının həmrəyliyi bir daha bəlli olur
21/09/2017 [14:30]:
ADU-da “Konfutsi İnstitutu tələbələrinin Çin sərgüzəştləri” mövzusunda seminar keçirildi
21/09/2017 [14:29]:
"Mamaroza" qalmaqalı böyüdü: Kərimlə evli olanda, başqa kişi ilə... - Uşağın kimdəndir?
21/09/2017 [14:28]:
Moderator.az Qars müqaviləsinin imzalandığı vaqonu haradan tapdı? - FOTOLAR
21/09/2017 [14:28]:
Afaq Aslan Azərbaycanı təmsil edəcək: “23 gözəldən biri də mənəm” - FOTO
21/09/2017 [14:22]:
Aralıq dənizində faciə - 100-dən çox itkin var
21/09/2017 [14:22]:
İlham Əliyev BMT baş katibi ilə görüşüb
21/09/2017 [14:18]:
Azərbaycan Cümhuriyyətinin ərazisi və əhalisi ilə bağlı dəqiq rəqəmlər- İngilisdilli mənbələrdən tərcümə
21/09/2017 [14:18]:
Əli Həsənov islam ölkələrini Ermənistanla əlaqələri dayandırmağa çağırdı
21/09/2017 [13:58]:
Arakanlı müsəlmanlara yardım aparan gəmiyə hücum edildi
21/09/2017 [13:58]:
Azərbaycan İŞİD-dən xilas edilən uşaqları gətirmək üçün işə başladı
21/09/2017 [13:54]:
Balakəndə zəlzələ oldu
21/09/2017 [13:42]:
14 yaşından bəri 1000 nəfərin təcavüzünə məruz qalıb 
21/09/2017 [13:32]:
"Judo Club 2012" Avropa birinciliyində uğur qazanan yetirməsini mükafatlandırıb - FOTOLAR
21/09/2017 [13:30]:
Lənkəranskiyə görə adam öldürənə hökm oxundu
21/09/2017 [13:29]:
İqtisad Universitetinin rəhbərliyinə cinayət işi açıldı - Rəsmi
21/09/2017 [13:18]:
Almaniyanın ilk azərbaycanlı millət vəkili kim olub?
21/09/2017 [13:14]:
İnsanın ölümdən 10 dəqiqə sonrakı “düşüncələri” hamını təəccübləndirdi- MARAQLI
21/09/2017 [13:12]:
Mehriban Əliyeva birinci xanımların iştirak etdiyi ziyafətdə
21/09/2017 [13:12]:
Mərkəzi Bankda dollar hərracı keçirildi
21/09/2017 [13:07]:
Şimşək çaxacaq, qısamüddətli yağış yağacaq
21/09/2017 [12:46]:
ABŞ-dan Bərzaninin referendum qərarına sərt reaksiya
21/09/2017 [12:44]:
Qasırğa Trampın və milyarderlərin villalarını darmadağın etdi - FOTO/VİDEO
21/09/2017 [12:33]:
ADNSU-nun “eazi START” Startap və İnnovasiya Mərkəzi tələbə qəbulu elan edir
21/09/2017 [12:32]:
“Sabah xəyanət yazışmaların yayımlanacaq” - Gülbənə sərt sözlər
21/09/2017 [12:25]:
Azərbaycan neftinin dünya bazar qiymətinin yenilənmiş UNEC proqnozu
21/09/2017 [12:17]:
Ziya Məmmədovun bacısı buna görə işdən azad olunub -Video
21/09/2017 [12:16]:
“Onun bizə sevgisi, bizimsə ona borcumuz böyükdür”
21/09/2017 [12:12]:
Erməni deputatlar bu gün Bakıya gəlir
21/09/2017 [11:51]:
Jurnalist Azər Hüseynbala infarkt keçirib
21/09/2017 [11:46]:
Ustad Şəhriyar haqqında müəmmalar: “O, Bakıya niyə gələ bilmədi?”
21/09/2017 [11:44]:
Əmək və sosial müdafiə sahələri üzrə 30-a yaxın elektron xidmət əhalinin istifadəsindədir
21/09/2017 [11:33]:
Deputat Hacı Qalibin həbsini tələb edir
21/09/2017 [11:32]:
“Bu, gecikmiş olsa da, uğurlu addımdır”
21/09/2017 [11:30]:
Prezidentin “Dövlət qulluğu haqqında” qanunda dəyişikliklərə etirazı qəbul edildi
21/09/2017 [11:29]:
Ölkəmizin iqtisadi və siyasi həyatında möhtəşəm mərhələ - Kamaləddin Qafarov
21/09/2017 [11:07]:
Toyda bəyə “Bictoin” taxıldı - Türkiyədə
21/09/2017 [10:36]:
Xəzərin hüquqi statusu ilə bağlı işçi qrupunun növbəti görüşü Tehranda keçiriləcək
21/09/2017 [10:35]:
BAO türkmanların durumunu müzakirə edəcək
21/09/2017 [10:31]:
SOCAR-da işləyənlərin sayı bəlli oldu
21/09/2017 [10:30]:
Azad Cavadov və Rüfət Aslanlı haqqında növbəti ittiham: 11 bankın əmlakı talanıb...
21/09/2017 [10:21]:
İraq ordusu Kərkükün bölgələrinə yeridildi
21/09/2017 [10:19]:
Vətənpərvərlik ölkə təhlükəsizliyinin qarantıdır - Polkovnik...
21/09/2017 [10:17]:
London teraktı ilə bağlı daha bir nəfər saxlanıldı
21/09/2017 [09:45]:
Erməni tərəfi atəşkəs rejimini pozdu
21/09/2017 [09:39]:
Ziya Məmmədov üçün çətin seçim: Həbs təhlükəsi ilə yaşamaq, yoxsa sürgün...?
21/09/2017 [09:36]:
Bakıda yüksək dozada narkotik maddə qəbul edən gənc öldü
21/09/2017 [09:33]:
Los Ancelesdəki Baş Konsulluqdan Lütfi Zadə ilə bağlı – AÇIQLAMA
21/09/2017 [09:30]:
Azərbaycan prezidentinin ABŞ-a səfəri yekunlaşdı
21/09/2017 [09:25]:
Cığal uşağın ənənəvi erməniçiliyi...
21/09/2017 [09:16]:
"Belə görünür ki, onlar üçün neft erası hələ bitməyib..." - İTTİHAM
21/09/2017 [09:09]:
Ad günü keçirmək qadağan olundu - MƏMURLARA XƏBƏRDARLIQ...
21/09/2017 [02:35]:
Səhvləri aşkarlayın, dürüst qərarların məntiqi ardıcıllığını hazırlayın - Günün qoroskopu
21/09/2017 [00:41]:
Yadplanetlilər Yerə çox asanlıqla yaxınlaşa biləcəklər
21/09/2017 [00:29]:
“Türkiyə Azərbaycanı dəstəkləməkdən heç vaxt imtina etməyəcək”
20/09/2017 [23:16]:
"2034-cü ildən sonra qaz dünyada əsas enerji mənbəyi olacaq"
20/09/2017 [23:15]:
Yeni nəqliyyat növü istifadəyə verildi: Yalnız qadınlar istifadə edəcək
20/09/2017 [22:55]:
Direktorun işdən çıxarıldığını eşidən valideynlər etiraz etdilər: Müəllimlər göz yaşı tökdülər
20/09/2017 [22:47]:
Rövnəq Abdullayev tarixi qərardan danışdı
20/09/2017 [22:45]:
FES-dən dolların taleyi ilə bağlı - Qərar
20/09/2017 [22:24]:
500 illik ağacın içindən qəribə skelet çıxdı - FOTO
20/09/2017 [22:23]:
Danışıq qabiliyyətini itirən, iflic olan 8 yaşlı qızın təcili köməyə ehtiyacı var - FOTOLAR
20/09/2017 [22:08]:
"Əgər qarşıma çıxan hərtərəfli məni qane edərsə, sənəti ataram və ərə gedərəm" FOTO
20/09/2017 [22:01]:
“Avroliqa”nın finalı Bakıda, Super Kubok oyunu isə İstanbulda keçiriləcək- 2019-cu ildə
20/09/2017 [22:01]:
Dövlət başçısı: "2004-cü ildən bu yana Azərbaycan iqtisadiyyatı 3 dəfədən çox inkişaf edib"
Bütün arxiv bir sırada
12/05/2017 [15:40] - Ədəbiyyat - ( 10094 dəfə baxılıb)

“Azərbaycana "Nobel"i "Qadın peyğəmbər" gətirəcək"



Yazıçı Aysel Əlizadənin Moderator.az-a müsahibəsini təqdim edirik:

 

- Müsahibəyə yaradıcılığınızda xüsusi yer tutan, oxucular tərəfindən böyük dəyər verilən "Qadın peyğəmbər"lə başlamaq istəyirəm.  Bu əsər oxuculardan layiqli qiymət alsa da, tənqidçilərin, yaxud yazıçıların diqqətini çəkmədi. Hər halda şəxsən mən bu diqqəti görmədim. Sizcə niyə?

 

- Doğru qeyd etdiz. “ Qadın peyğəmbər” yaradıcılığımda özəl yer tutur. Həm də təkcə yaradıcılıqda yox. Elə bil ona qədərki  ömrümü həmin kitabı yazmaq üçün yaşamışam. Kitabla bağlı çox rahatam.  Haqqını alacağını bilirəm. Azərbaycanda mənim “ Qadın peyğəmbər” romanımı təhlil edə biləcək tənqidçi yoxdu. O əsəri təhlil edənin çox dərin olması, çox şey bilməsi, duyması və çox cəsarətli olması gərəkdir.  Sayğıdəyər aydınımız Sabir Rüstəmxanlı əsər haqda olduqca maraqlı detalları qabardan təhlil yazıb. Sağ olsun - görə bilib, duya bilib. Sadəlik- filan sərgiləməyəcəm. “Qadın peyğəmbər” günlərlə şərh veriləcək, aydınlaşdırılacaq, təhlil ediləcək kitabdı. Həm struktur, həm tematika, həm janrlar qovşağı baxımından.

 

- Əsərin bir xeyli hissəsinin şəxsən sizin travmalarınızla bağlı olduğu hiss edilir. Bu baxımdan yazıçını yazıçı edən travamalarıdır fikri ilə razısınızmı?

 

- Dünən bir dostumla həyatı müzakirə edirdik. Özümüzdən də danışdıq. Biz, yaşantılarımız – bütün bunlar olmasa kim olardıq? Başqası olardıq. Bütövlükdə insanı yaşantıları insan edir. Mübarizəsi, susqunluğu, etirazları, sevgilər, ayrılıqlar… “Qadın peyğəmbər” bədii avtobioqrafik əsərdi. Bu kitabı memuar kimi ona görə yazmadım ki, ordakı Qar obrazı identifikasiya deyil.  Tamamilə mən deyiləm. Hadisələr konkret dəlillərə, yaşantılara söykənmir. Baş qəhrəman da, süjet də fiksiyadı. Sadəcə, real olan elementlər var. Mikrososium və individ müstəvisində makrososiumun mənzərəsi yaradılır. Əksinə də demək olar. Bu üçlüyün həyat debatı Yer üzərindəki yaşam modelini formalaşdırır. İnsanın daxili təlatümü ifadə edilir. Bütün bunlar yalnız mənim, sizin travmalarımızla qısıtlanmır. Ancaq mənim və sizin yaşantılarımızda əksini tapır.  Bir cəmiyyətin və bir dünyanın təlatümləri detallarla sübut edilir. Orda fentezi, mistika, ezoterika elementləri var. Realizm və postmodernizm arasında var - gəl edən mətndə hadisələr emosional, psixoloji subardinasiyanın neqativlərini çatdırır.  Həyat kolliziyalarını canlandırır.   Bu mənada yazıçı yalnız öz travmlarının məhsulu deyil. Dünyanı bütün kodları ilə - müşahidə, təhlil, qənaət laboratoriyasında deşifrə edən adamdı.  

 

- Çexovun məşhur bir fikri var, təxminən belədir: Əsərin əvvəlində divardan tüfəng asılıbsa, sonda o tüfəngmütləq açılmalıdır. "Qadın peyğəmbər" də təsvir olunan bəzi hadisələr, bəzi təfərrüatlar elə ordaca da qalır, davamı gəlmir. Bunu əsəriniz üçün qüsur hesab edirsinizmi?

 

- Siz əvvəlcə hansı hadisəni yarımçıq hesab etdiyinizi söyləyin, sonra keçək Çexovun tüfənginə.

 

- Orda bir məmur obrazı var - Korruptio.  Əsərin bir əvvəlində, bir də sonunda peyda olur.  Axırı necə olur bilinmir. 

 

- Axırı yaxşı olmur. Axırda xalq xoşbəxt olur və onu qovur. Romanda bütün obrazlarda məndən nəsə var - kişi qəhrəmanlarda belə. Obrazlara ruh kimi girib onları hiss edib yazmışam. Ha çalışdım Korruptionu hiss edə bilmədim. O təfəkkürə girə bilmədim.  Gələcəkdə bu reinkarnasiyanı gerçəkləşdirməyi düşünürəm.  Lap düzünə qalsa, Korruptio kimi insanların  varlığı  bəs edir ki, bütün cəmiyyət darmadağın olsun və bu dağıntı insanların həyatını  alt-üst edir. Roman Korruptiodan bəhs etmir deyə onu əvvəldə və sonda verdim. Kim İr Sen kimi psixoloji tipajı. Özü yoxdu, amma ruhu var.  Korruptiolar  bizim gündəlik həyatımızda fiziki olaraq iştirak etmirlər, onları görmürük. Amma varlıqları xoşbəxt ola bilməməyimizə yetir.  Onu göstərib gizləməklə bunu demək istəmişəm.

 

- Çexova qayıdaq? 

 

- Qayıdaq. Dünyada bir çox sənətkar çoxdan Çexovun tüfəngini elə divardan asılı, açılmamış saxlayıb. Onlarla bu cür sirri açılmamış əsər adı çəmək olar. Yeni dünya sənətində siz nadir halda hər şeyi çeynəyib auditoriyanın ağzına qoyan müəllif görərsiz. Bu, kinoda da, rəssamlıqda da, ədəbiyyatda da, hətta teatrın özündə də aktivdədi. Hətta sonluğu “yarımçıq” bitən saysız örnək var.  Mənə gəldikdə, heç vaxt Çexovun fanatı olmamışam. Onun çox danışan, nə istədiyini bilməyən, bir mənalı olaraq havalı, irreal qəhrəmanları mənə doğma deyil. Çexovun fəlsəfəsi çox səslidi, deyingəndi. Üstəlik, Çexov özü heç tüfəngi açmır.  Onun mövzuları sirrini sonadək saxlayır. Çexov teatrı iliyinədək duyan bir sənətkardı. O bu fikri səhnə üçün deyib, mövzu və süjetlə bağlı yox. Əgər tüfəng səhnəyə qoyulursa, bunun bir missiyası olmalıdı deyir. Amma tüfəngin missiyası güllə atmaq olmaya da bilər. Tüfəng dekordetalı kimi səhnəni bəzəyə bilər.  Susmaqla sirrini özündə saxlayıb tamaşaçının beynində fikir intriqasıyara da bilər.  Tüfəng silahların artıq susma zamanı çatdığını  da ifadə edə bilər. Belə düşünürəm.

 

- Əsərdə qadına fərqli münasibət göstərilməsinə, peyğəmbərlər arasında qadının olmamasına böyük etiraz var. Qadına peyğəmbərliyin verilməsi də bu etirazın nəticəsidir. Sanki ədalətsiz hesab etdiyiniz ayrı-seçkiliyi aradan qaldırmaq istəyi, cəhdi var. Bu məqamlarla bağlı nə deyə bilərsiniz?

 

- Dəqiq deyirsiz. Əsərin adı artıq etirazdı. Kitabçıxanda bir dostum dedi ki, içini yazmasaydın belə adı bəs idi. Mənim üçün ədəbiyyat üsyandı. Poeziyanın ən “dişsiz” sevgi şeirləri belə sevgisizliyə, ayrılığa, nakamlığa etirazdı. Əzaba etirazdı. Romanlar dünyanın “düzənsiz düzəninə” etirazdı.

 

- Əsərdə filsoflardan çoxlu sitatlar var. Sizcə həmin sitatları mətnin içində əridə bilmisinizmi, əsərin bu hissələri oxucu üçün yorucu deyil ki? Buna görə sizə irad tutan olub?

 

- Bilmirəm düzü. Əslində uzun dialoqlar da deyil. Çox ciddi oxucular içində əsərin məhz o hissədən başlamalı olduğunu deyənlər var. Məhz o hissəni  özəlliklə bəyəniblər. Məncə əridə bilmişəm, oxucu özü də hiss etmədən ailə-məişət problemləri haqda oxuduğu vaxt bir də özünü Sokratla Tolstoyun söhbətində tapır.  Bütün hallarda o söhbətlər xəbərsiz oxucu üçün belə dünya fikir fazasına qısa səyahət və bu fazanın bəşəriyyətdəki roluna müəllif baxışı kimi maraqlı olar düşünürəm.

 

- Bir dəfə müsahibənizdə Azərbaycana "Nobel" mükafatını məhz özünüzün gətirəcəyini bildirdiniz.  İddianız böyük hay-küyə səbəb oldu. Bəzilərinin bu iddianıza həddindən artıq qısqanclıqla yanaşdığı görünürdü. İndi necə, həmin fikirdə qalırsınızmı?

 

- Bədbəxtik biz. Dünyada bəlkə tək xalqıq ki, ölkə üçün nəsə etmək istəyən adamı qısqanırıq, adamların işgüzarlığına qıcıq oluruq. Böyük iddialardan qorxuruq, böyük arzulara gülürük.  Böyük adamlarımız olduğu halda dünyanın sevgisini, diqqətini qazana bilməməyimizin səbəbi birmənalı olaraq budu. Bədbəxtik, başqa heç nə demək istəmirəm. 

 

- “Qadın peyğəmbər” başqa dillərə tərcümə edilsə, bizə Nobel gətirə bilərmi?

 

- Mütləq.

 

Rəşad

"Belə görünür ki, onlar üçün neft erası hələ bitməyib..." - İTTİHAM
Danışıq qabiliyyətini itirən, iflic olan 8 yaşlı qızın təcili köməyə ehtiyacı var - FOTOLAR
"Əgər qarşıma çıxan hərtərəfli məni qane edərsə, sənəti ataram və ərə gedərəm" FOTO
“Avroliqa”nın finalı Bakıda, Super Kubok oyunu isə İstanbulda keçiriləcək- 2019-cu ildə
9 aylıq uşağa qarşı dayə zorakılığı - VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
“İlham Əliyev Sərkisyanın Xocalı soyqırımındakı iştirakını faktlarla isbatladı”
Cəmiyyət
Azərbaycan Cümhuriyyətinin ərazisi və əhalisi ilə bağlı dəqiq rəqəmlər- İngilisdilli mənbələrdən tərcümə
Maraqlı
İnsanın ölümdən 10 dəqiqə sonrakı “düşüncələri” hamını təəccübləndirdi- MARAQLI
Dünya
ABŞ-dan Bərzaninin referendum qərarına sərt reaksiya
Ədəbiyyat
Ustad Şəhriyar haqqında müəmmalar: “O, Bakıya niyə gələ bilmədi?”
Həftənin ən çox oxunanları
Bəy qadın qonaqları sıraya düzüb qıçlarını əllədi- VİDEO
İsraildən Azərbaycana arxadan zərbə?
11 yaşında taxta çıxıb, 2 qardaşını öldürüb, 28 yaşında 32 uşağı olub  - MARAQLI
18 yaşlı qızı mobil telefon öldürdü- Anasının gözü qarşısında
"Bunu edən şərəfsizə, namussuza çox ağır cəza istəyirik ki..."
Həyat yoldaşını öpmək istədi, biabır oldu - VİDEO
Arktikada tapılan tunellərdə naməlum dünyanın izləri aşkarlandı - Elm dünyası şokda - VİDEO
1995-ci ilin OMON hadisələrinin suçlusundan şok açıqlama - "Heydər Əliyev istəsəydi..."
"Əlamətləri gerçəkləşdi, qiyamət yaxındadır..." - Tanınmış ilahiyyatçı
"7 rayonun əvəzinə buna getsək, Dağlıq Qarabağı itirmiş olacağıq"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin