Xəbər lenti
22/07/2017 [02:26]:
Səhhətinizlə bağlı problem riski var - Günün qoroskopu
22/07/2017 [01:59]:
Döyülməkdən huşunu itirən, dağıntılar arasından sağ çıxan Ömər Faiq- Maarifçinin əzabları
22/07/2017 [01:21]:
9 yaşlı uşaq elm aləmini şok etdi  - 1.2 milyon illik sirr ortada - FOTOLAR
22/07/2017 [01:19]:
Türk birliyi: Utopik nəzəriyyə, yoxsa siyasi gerçəklik
22/07/2017 [01:04]:
"Azərbaycan uzun illər ABŞ-ın xarici siyasətində prioritet ölkə olmayıb"
22/07/2017 [00:58]:
Əsəri Marqaret Tetçerin şəxsi kolleksiyasında saxlanılan rəssam – VİDEO
22/07/2017 [00:56]:
Jurnalistika budur: mənəvi zənginlik fonunda SÖZün və imzanın şərəfini qorumaq
22/07/2017 [00:41]:
KİŞİLƏR - Sinəniz bu şəkildədirsə, mütləq həkimə müraciət edin  - FOTOLAR
22/07/2017 [00:18]:
"Allah qızımı da, məni də məyus elədi..."
22/07/2017 [00:05]:
Partiya sədri jurnalistləri təbrik elədi
21/07/2017 [23:47]:
İlham Əliyev Putinlə görüşdü - FOTOLAR
21/07/2017 [23:45]:
Yeddi icra məmuru vəzifəsindən azad edildi
21/07/2017 [23:41]:
Köhnə kişilər bığ maskası qoyurmuşlar- Gecə yatanda-Foto
21/07/2017 [23:41]:
Türkiyə silkələnməkdə davam edir
21/07/2017 [23:29]:
“20-ci əsrin şeyx nəsrullahları kimi düşünürsünüz...”
21/07/2017 [23:22]:
Əflatun Amaşov: “Mənzil ala bilməyən jurnalistləri təmkinli olmağa çağırıram”
21/07/2017 [23:19]:
İlham Əliyev: "Bakının içməli su ilə təminatı yaxşılaşır"
21/07/2017 [23:07]:
“Türk-Müsəlman birliyinin yaradılması daha çox Türkiyədən asılıdır”
21/07/2017 [23:03]:
Putin kəşfiyyatda istifadə etdiyi ləqəbi açıqladı -Video
21/07/2017 [23:01]:
Havalar nə vaxtdan sərinləşəcək?
21/07/2017 [23:00]:
Trampın mətbuat katibi istefa verdi
21/07/2017 [22:58]:
XİN rəsmisi: "Azərbaycan və Çin tarixən İpək Yolunun üzərində mühüm rol oynayıb"
21/07/2017 [22:42]:
İsraildə baş verən iğtişaşlar zamanı yaralananların sayı 377-dək artıb
21/07/2017 [22:38]:
Putin açıqladı: Vəzifədən sonra nə edəcək?
21/07/2017 [22:36]:
ABŞ Rusiya vətəndaşına qarşı sanksiya tətbiq etdi
21/07/2017 [22:35]:
15 nəfər 5 əsgəri ölümcül döydü - Türkiyədə + Video
21/07/2017 [22:33]:
Aktrisa soyunaraq döyməsini göstərdi - FOTO
21/07/2017 [22:32]:
23 yaşlı gənc faciəvi şəkildə öldü
21/07/2017 [22:32]:
“Zəlzələ gündüz olsaydı, indi dənizdən cəsəd toplayırdıq” - Qorxunc iddia
21/07/2017 [22:31]:
Türkiyə və Azərbaycanın işgüzar dairələri bir arada
21/07/2017 [22:29]:
Uber də qiymətləri qaldırdı
21/07/2017 [22:28]:
İlham Əliyev Rusiyaya getdi - FOTO
21/07/2017 [20:03]:
Yusif peyğəmbərin qardaşları tərəfindən atıldığı quyu - VİDEO
21/07/2017 [19:21]:
Putin prezident seçkilərində iştirak edəcək? - Açıqlama
21/07/2017 [19:17]:
ADU-nun rektoru KİV təmsilçiləri ilə görüşdü
21/07/2017 [19:11]:
ADNSU-da Milli Mətbuat günü münasibətilə jurnalistlərlə görüş keçirildi
21/07/2017 [19:06]:
ADNSU ilə “SOCAR Fugro” MMC arasında əməkdaşlıq müqaviləsi imzalandı
21/07/2017 [18:46]:
Ekologiya Nazirliyi şikayəti yerində araşdırdı
21/07/2017 [18:45]:
Kamal Abdulla çinli jurnalistlərə müsahibə verdi
21/07/2017 [18:36]:
“Fənərbağça”nın yeni transferi açıqlandı
21/07/2017 [18:20]:
Ramil Usubovdan yeni təyinatlar
21/07/2017 [18:19]:
Məşhur rəssamın cəsədi qəbirdən çıxardıldı
21/07/2017 [18:18]:
Bakıda qız üstündə qanlı hadisə
21/07/2017 [18:04]:
142 yaşlı Azərbaycan mətbuatı- gizlinlər, əzablar… - ARAŞDIRMA
21/07/2017 [17:53]:
Əliyevlə Putinin qəfil görüşü: Bakını narahat edən məsələlər
21/07/2017 [17:53]:
"Mehriban Əliyevaya müraciət edirəm": "O hakimin əl-ayağını yığsın"
21/07/2017 [17:51]:
DİN-in 14 əməkdaşı kök olduğu üçün işdən azad edildi
21/07/2017 [17:47]:
Dolların bazar ertəsinə olan məzənnəsi açıqlandı
21/07/2017 [17:46]:
Bakıda öpüşmək olar? - "Topuq və saçın görünməsi erotikadır" (VİDEO)
21/07/2017 [17:34]:
Azərbaycanlı polkovnik döyüş zamanı həlak oldu- İranda
21/07/2017 [17:34]:
“Bəlkə, tualetə bir yerdə gediblər” - Lavrovdan zarafat
21/07/2017 [17:31]:
UDİD tələbələrə nələr vəd edir – Bütün sualların cavabı
21/07/2017 [17:16]:
Şuşa bu gün : Ermənilər çadırlar qurub istirahət edir (VİDEO)
21/07/2017 [17:11]:
Dağıstanda fövqəladə vəziyyət - Nazirlik hərəkətə keçdi
21/07/2017 [17:09]:
İsrail nümayəndə heyəti ADU-da oldu
21/07/2017 [17:05]:
Dövlət orqanlarında vakant vəzifələrin tutulması üçün müsahibə elan edildi
21/07/2017 [17:04]:
Cocuq Mərcanlı kəndi telefon və internetlə təmin olundu
21/07/2017 [17:01]:
Jurnalistlər üçün “Gələcəyə sağlam baxış” adlı aksiya keçirildi -FOTOLAR
21/07/2017 [17:00]:
Abituriyentlərə şad xəbər
21/07/2017 [16:58]:
Dollar Trampın fəaliyyətinin araşdırılması səbəbindən ucuzlaşır
21/07/2017 [16:09]:
MTN işində yeni detallar üzə çıxdı: Generallar qanunsuz dinlənilib
21/07/2017 [16:04]:
“Facebook”da xəbər oxumaq pullu ola bilər
21/07/2017 [15:54]:
Direktorlar və müavinləri imtahan verəcək
21/07/2017 [15:39]:
"Dəyərli jurnalistlərlə dost olmağımdan qürur duyuram!"
21/07/2017 [15:37]:
Bu il Azərbaycanda 34 minə yaxın şəxs işlə təmin olunub
21/07/2017 [15:36]:
Dünyanın gizli cənnət guşələri- oralara kimsə getmir
21/07/2017 [15:16]:
Azərbaycanlı tələbə çex professoru belə təəccübləndirdi
21/07/2017 [15:01]:
İlham Əliyevlə Putin görüşəcək - Bu axşam
21/07/2017 [14:59]:
Çinin mübahisəli möhtəşəm Şanşha şəhəri - FOTOLAR
21/07/2017 [14:58]:
Novxanı çimərliyində qadını döydülər
21/07/2017 [14:57]:
“Ərim məni əxlaqsızlıq yuvalarına aparırdı...”
21/07/2017 [14:56]:
Xilasedicilər yanan evdə huşunu itirən iti belə xilas etdilər - VİDEO
21/07/2017 [14:50]:
Paltar əvəzinə bədəninə şəkil çəkdirdi, hamı təəcübləndi - VİDEO
21/07/2017 [14:42]:
İqbal Ağazadə jurnalistləri təbrik etdi
21/07/2017 [14:34]:
Vətənə xəyanət hallarının artmasına səbəb nədir? – Psixoloq izah edir...
21/07/2017 [14:31]:
Rusiyanın S-500 oyunu...
21/07/2017 [14:07]:
Sabah 40 dərəcə isti gözlənilir
21/07/2017 [14:01]:
Səbaildə 6 ayın yekunları müzakirə olundu
21/07/2017 [13:59]:
“Vəzifəm var deyə pulumu tələb edə bilmərəm?”
21/07/2017 [13:49]:
ADU-nun Avropadakı Konfutsi institutları ilə əlaqələri genişlənir
Bütün arxiv bir sırada
12/05/2017 [15:40] - Ədəbiyyat - ( 10004 dəfə baxılıb)

“Azərbaycana "Nobel"i "Qadın peyğəmbər" gətirəcək"



Yazıçı Aysel Əlizadənin Moderator.az-a müsahibəsini təqdim edirik:

 

- Müsahibəyə yaradıcılığınızda xüsusi yer tutan, oxucular tərəfindən böyük dəyər verilən "Qadın peyğəmbər"lə başlamaq istəyirəm.  Bu əsər oxuculardan layiqli qiymət alsa da, tənqidçilərin, yaxud yazıçıların diqqətini çəkmədi. Hər halda şəxsən mən bu diqqəti görmədim. Sizcə niyə?

 

- Doğru qeyd etdiz. “ Qadın peyğəmbər” yaradıcılığımda özəl yer tutur. Həm də təkcə yaradıcılıqda yox. Elə bil ona qədərki  ömrümü həmin kitabı yazmaq üçün yaşamışam. Kitabla bağlı çox rahatam.  Haqqını alacağını bilirəm. Azərbaycanda mənim “ Qadın peyğəmbər” romanımı təhlil edə biləcək tənqidçi yoxdu. O əsəri təhlil edənin çox dərin olması, çox şey bilməsi, duyması və çox cəsarətli olması gərəkdir.  Sayğıdəyər aydınımız Sabir Rüstəmxanlı əsər haqda olduqca maraqlı detalları qabardan təhlil yazıb. Sağ olsun - görə bilib, duya bilib. Sadəlik- filan sərgiləməyəcəm. “Qadın peyğəmbər” günlərlə şərh veriləcək, aydınlaşdırılacaq, təhlil ediləcək kitabdı. Həm struktur, həm tematika, həm janrlar qovşağı baxımından.

 

- Əsərin bir xeyli hissəsinin şəxsən sizin travmalarınızla bağlı olduğu hiss edilir. Bu baxımdan yazıçını yazıçı edən travamalarıdır fikri ilə razısınızmı?

 

- Dünən bir dostumla həyatı müzakirə edirdik. Özümüzdən də danışdıq. Biz, yaşantılarımız – bütün bunlar olmasa kim olardıq? Başqası olardıq. Bütövlükdə insanı yaşantıları insan edir. Mübarizəsi, susqunluğu, etirazları, sevgilər, ayrılıqlar… “Qadın peyğəmbər” bədii avtobioqrafik əsərdi. Bu kitabı memuar kimi ona görə yazmadım ki, ordakı Qar obrazı identifikasiya deyil.  Tamamilə mən deyiləm. Hadisələr konkret dəlillərə, yaşantılara söykənmir. Baş qəhrəman da, süjet də fiksiyadı. Sadəcə, real olan elementlər var. Mikrososium və individ müstəvisində makrososiumun mənzərəsi yaradılır. Əksinə də demək olar. Bu üçlüyün həyat debatı Yer üzərindəki yaşam modelini formalaşdırır. İnsanın daxili təlatümü ifadə edilir. Bütün bunlar yalnız mənim, sizin travmalarımızla qısıtlanmır. Ancaq mənim və sizin yaşantılarımızda əksini tapır.  Bir cəmiyyətin və bir dünyanın təlatümləri detallarla sübut edilir. Orda fentezi, mistika, ezoterika elementləri var. Realizm və postmodernizm arasında var - gəl edən mətndə hadisələr emosional, psixoloji subardinasiyanın neqativlərini çatdırır.  Həyat kolliziyalarını canlandırır.   Bu mənada yazıçı yalnız öz travmlarının məhsulu deyil. Dünyanı bütün kodları ilə - müşahidə, təhlil, qənaət laboratoriyasında deşifrə edən adamdı.  

 

- Çexovun məşhur bir fikri var, təxminən belədir: Əsərin əvvəlində divardan tüfəng asılıbsa, sonda o tüfəngmütləq açılmalıdır. "Qadın peyğəmbər" də təsvir olunan bəzi hadisələr, bəzi təfərrüatlar elə ordaca da qalır, davamı gəlmir. Bunu əsəriniz üçün qüsur hesab edirsinizmi?

 

- Siz əvvəlcə hansı hadisəni yarımçıq hesab etdiyinizi söyləyin, sonra keçək Çexovun tüfənginə.

 

- Orda bir məmur obrazı var - Korruptio.  Əsərin bir əvvəlində, bir də sonunda peyda olur.  Axırı necə olur bilinmir. 

 

- Axırı yaxşı olmur. Axırda xalq xoşbəxt olur və onu qovur. Romanda bütün obrazlarda məndən nəsə var - kişi qəhrəmanlarda belə. Obrazlara ruh kimi girib onları hiss edib yazmışam. Ha çalışdım Korruptionu hiss edə bilmədim. O təfəkkürə girə bilmədim.  Gələcəkdə bu reinkarnasiyanı gerçəkləşdirməyi düşünürəm.  Lap düzünə qalsa, Korruptio kimi insanların  varlığı  bəs edir ki, bütün cəmiyyət darmadağın olsun və bu dağıntı insanların həyatını  alt-üst edir. Roman Korruptiodan bəhs etmir deyə onu əvvəldə və sonda verdim. Kim İr Sen kimi psixoloji tipajı. Özü yoxdu, amma ruhu var.  Korruptiolar  bizim gündəlik həyatımızda fiziki olaraq iştirak etmirlər, onları görmürük. Amma varlıqları xoşbəxt ola bilməməyimizə yetir.  Onu göstərib gizləməklə bunu demək istəmişəm.

 

- Çexova qayıdaq? 

 

- Qayıdaq. Dünyada bir çox sənətkar çoxdan Çexovun tüfəngini elə divardan asılı, açılmamış saxlayıb. Onlarla bu cür sirri açılmamış əsər adı çəmək olar. Yeni dünya sənətində siz nadir halda hər şeyi çeynəyib auditoriyanın ağzına qoyan müəllif görərsiz. Bu, kinoda da, rəssamlıqda da, ədəbiyyatda da, hətta teatrın özündə də aktivdədi. Hətta sonluğu “yarımçıq” bitən saysız örnək var.  Mənə gəldikdə, heç vaxt Çexovun fanatı olmamışam. Onun çox danışan, nə istədiyini bilməyən, bir mənalı olaraq havalı, irreal qəhrəmanları mənə doğma deyil. Çexovun fəlsəfəsi çox səslidi, deyingəndi. Üstəlik, Çexov özü heç tüfəngi açmır.  Onun mövzuları sirrini sonadək saxlayır. Çexov teatrı iliyinədək duyan bir sənətkardı. O bu fikri səhnə üçün deyib, mövzu və süjetlə bağlı yox. Əgər tüfəng səhnəyə qoyulursa, bunun bir missiyası olmalıdı deyir. Amma tüfəngin missiyası güllə atmaq olmaya da bilər. Tüfəng dekordetalı kimi səhnəni bəzəyə bilər.  Susmaqla sirrini özündə saxlayıb tamaşaçının beynində fikir intriqasıyara da bilər.  Tüfəng silahların artıq susma zamanı çatdığını  da ifadə edə bilər. Belə düşünürəm.

 

- Əsərdə qadına fərqli münasibət göstərilməsinə, peyğəmbərlər arasında qadının olmamasına böyük etiraz var. Qadına peyğəmbərliyin verilməsi də bu etirazın nəticəsidir. Sanki ədalətsiz hesab etdiyiniz ayrı-seçkiliyi aradan qaldırmaq istəyi, cəhdi var. Bu məqamlarla bağlı nə deyə bilərsiniz?

 

- Dəqiq deyirsiz. Əsərin adı artıq etirazdı. Kitabçıxanda bir dostum dedi ki, içini yazmasaydın belə adı bəs idi. Mənim üçün ədəbiyyat üsyandı. Poeziyanın ən “dişsiz” sevgi şeirləri belə sevgisizliyə, ayrılığa, nakamlığa etirazdı. Əzaba etirazdı. Romanlar dünyanın “düzənsiz düzəninə” etirazdı.

 

- Əsərdə filsoflardan çoxlu sitatlar var. Sizcə həmin sitatları mətnin içində əridə bilmisinizmi, əsərin bu hissələri oxucu üçün yorucu deyil ki? Buna görə sizə irad tutan olub?

 

- Bilmirəm düzü. Əslində uzun dialoqlar da deyil. Çox ciddi oxucular içində əsərin məhz o hissədən başlamalı olduğunu deyənlər var. Məhz o hissəni  özəlliklə bəyəniblər. Məncə əridə bilmişəm, oxucu özü də hiss etmədən ailə-məişət problemləri haqda oxuduğu vaxt bir də özünü Sokratla Tolstoyun söhbətində tapır.  Bütün hallarda o söhbətlər xəbərsiz oxucu üçün belə dünya fikir fazasına qısa səyahət və bu fazanın bəşəriyyətdəki roluna müəllif baxışı kimi maraqlı olar düşünürəm.

 

- Bir dəfə müsahibənizdə Azərbaycana "Nobel" mükafatını məhz özünüzün gətirəcəyini bildirdiniz.  İddianız böyük hay-küyə səbəb oldu. Bəzilərinin bu iddianıza həddindən artıq qısqanclıqla yanaşdığı görünürdü. İndi necə, həmin fikirdə qalırsınızmı?

 

- Bədbəxtik biz. Dünyada bəlkə tək xalqıq ki, ölkə üçün nəsə etmək istəyən adamı qısqanırıq, adamların işgüzarlığına qıcıq oluruq. Böyük iddialardan qorxuruq, böyük arzulara gülürük.  Böyük adamlarımız olduğu halda dünyanın sevgisini, diqqətini qazana bilməməyimizin səbəbi birmənalı olaraq budu. Bədbəxtik, başqa heç nə demək istəmirəm. 

 

- “Qadın peyğəmbər” başqa dillərə tərcümə edilsə, bizə Nobel gətirə bilərmi?

 

- Mütləq.

 

Rəşad

"Allah qızımı da, məni də məyus elədi..."
Paltar əvəzinə bədəninə şəkil çəkdirdi, hamı təəcübləndi - VİDEO
İmam Sadiq (ə) ateistə Allahın varlığını necə sübut etdi?
Milli Qəhrəmanın adına olan küçədə işıq dirəyi aşaraq evin üzərinə düşdü - TƏHLÜKƏ - FOTOLAR
"Necə ola bilər ki, jurnalist deyiləndə onların adı yada düşməsin?!"
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
Döyülməkdən huşunu itirən, dağıntılar arasından sağ çıxan Ömər Faiq- Maarifçinin əzabları
Müsahibə
"Azərbaycan uzun illər ABŞ-ın xarici siyasətində prioritet ölkə olmayıb"
Araşdırma
142 yaşlı Azərbaycan mətbuatı- gizlinlər, əzablar… - ARAŞDIRMA
Cəmiyyət
Vətənə xəyanət hallarının artmasına səbəb nədir? – Psixoloq izah edir...
Dünya
Müsəlmanların məscidə girişinə qadağa- İsraildən sərt addım
Həftənin ən çox oxunanları
Arvadına nəcis yedirdən "nakişi" - DƏHŞƏTLİ VİDEO
“Ermənini Zəhranın məzarına aparmaqla ölülərimizi də təhqir etdilər, dirilərimizi də”
"Ciyəri yanan" molla pivə içərkən "yaxalandı"...- FOTO
"Problem benzinin qiymətində deyil, əsas məsələ odur ki..."
Sənə satqın deyib iz azdıranlar, satqınlıq eyləyir özü dərində...
Eldar Mahmudovdan “yaylım atəşi” əmri: “Bu gəmini batırın!”
Şiə lideri oğlunu xristian kişi ilə “evləndirdi” və... - Foto+Video
Erməni sevgisi olan azərbaycanlı məşhurlar - SİYAHI+FOTOLAR
Borc üstündə oğlanı soyundurub döydülər və ... - Azərbaycanda DƏHŞƏT - VİDEO
"Səməd Vurğun çoxlarını satıb..." - Hikmət Hacızadə
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin