Xəbər lenti
30/05/2017 [15:09]:
Yaponiyanın heyvan yaşayan ən ilginc ada və qəsəbələri -FOTOLAR
30/05/2017 [15:03]:
Diş çəkdirənin orucu pozulurmu? –Ramazan sual-cavabı
30/05/2017 [15:01]:
Mehman Əliyev: “Müxalifətin qarşıdakı seçkilərdə yerini görümürəm”
30/05/2017 [14:55]:
Cəmi 2 saata tikilən 300 illik evlər- FOTOIAR
30/05/2017 [14:33]:
Misirli tədqiqatçı Qərb Universitetinin tələbələri üçün seminar keçdi
30/05/2017 [14:30]:
Müsəlmanları hiddətləndirəcək ramazan -FƏTVASI
30/05/2017 [14:21]:
ƏƏSMN tərəfindən 80 nəfər əlilliyi olan şəxs istirahətə yola salındı
30/05/2017 [14:18]:
Ermənistan şirkətinin rəhbəri: “Ekvador bananını Azərbaycan üzərindən İrana idxal edəcəyik”
30/05/2017 [14:11]:
UNEC Avropa təhsil məkanına inteqrasiyanı genişləndirir
30/05/2017 [14:10]:
Sınaq imtahanlarının doğru cavabları açıqlandı
30/05/2017 [14:09]:
Mehriban Əliyeva yeni köçkün şəhərciyinin təməlqoyma mərasimində iştirak etdi
30/05/2017 [14:08]:
ADU-da “Duanu” ənənəvi bayramı qeyd edildi
30/05/2017 [14:06]:
“Hacı pivəsi”nin tərkibində spirt var – XƏBƏRDARLIQ
30/05/2017 [13:57]:
Müdafiə Nazirliyi ehtiyat zabit və gizir hazırlığı kurslarına qəbul elan etdi
30/05/2017 [13:55]:
“Narazılıq edənlərin əksəriyyəti oxumayan tələbələrdir”
30/05/2017 [13:44]:
Nazirlikdən səyahət edən vətəndaşlara – XƏBƏRDARLIQ
30/05/2017 [13:42]:
Tahir Mirkişili: "ATƏT Ermənistanın dağıdıcılıq siyasətinin qarşısını almalıdır"
30/05/2017 [13:37]:
“Porsche”-ilə 2 uşaq anasını öldürən Ağəli ev dustağı edildi - Fotolar
30/05/2017 [13:26]:
Hava haqda xəbərdarlıq - Şimşək çaxacaq, dolu düşəcək
30/05/2017 [13:02]:
Pələng baxıcısını öldürdü - Fotolar
30/05/2017 [12:52]:
Sosial evlərlə bağlı izdiham - Fotolar
30/05/2017 [12:31]:
“Rusiyada baş verənlərin Qarabağın azadlığı üçün fürsət yaradacağını düşünmürəm”
30/05/2017 [12:18]:
Sumqayıtda “Böyük Hindistan toyu” nümayiş olundu - Fotolar
30/05/2017 [12:05]:
Milan Ticarət Palatasının ekspertləri BBF-də...
30/05/2017 [11:59]:
Diqqətlə baxın - Əslində milyonlarla insanı aldadıblar  - FOTOLAR
30/05/2017 [11:52]:
Elektriki kəşf edən alimdən 2035-ci illə bağlı İDDİALI PROQNOZLAR
30/05/2017 [11:50]:
Devrilmiş lider öldü -Foto
30/05/2017 [11:41]:
Bakıda növbəti "Porşe" qəzası -Polis öldü
30/05/2017 [11:35]:
Sabiq deputat Fərhad Qəribovun ailəsində faciə
30/05/2017 [11:24]:
Keçmiş müstəntiqin Ali Məhkəməyə kassasiya şikayətinin tarixi bəlli oldu
30/05/2017 [10:57]:
ABŞ-dakı beynəlxalq festivaldan Azərbaycan filminə təklif gəldi
30/05/2017 [10:56]:
Bakıda süni ət hazırlanması ilə bağlı ŞOK görüntülər (VİDEO)
30/05/2017 [10:42]:
Hitler 1984-cü ilə qədər ucqar kənddə yaşayıb– ABŞ təsdiqlədi
30/05/2017 [10:35]:
Baş bankirdən manat proqnozu - “İlin sonunadək ucuzlaşmayacaq”
30/05/2017 [10:24]:
Ermənilər cəbhədə gərginliyi artırırlar
30/05/2017 [10:09]:
“Müasir İnkişaf” İctimai Birliyinin “Vətənpərvər Gənclər” Klubu tədbir keçirdi
30/05/2017 [09:59]:
Bu şəxsləri işdən çıxaranlar daha çox cərimələnəcəklər
30/05/2017 [09:56]:
İqtisadi aqibətimizin "qara qutuları" - Cəmiyyət onların "deşifrə" olunmasını gözləyir...
30/05/2017 [09:46]:
Allahın Kremlə qəzəbi tutdu...? - Foto/Video
30/05/2017 [09:33]:
"Əgər Putin olmasaydı..." - Jirinovski
30/05/2017 [09:22]:
Eldar Mahmudov MTN-i və Namiq Abbasov “KQB”-si...
30/05/2017 [09:08]:
Ziya Məmmədov istintaq üçün ABŞ-a təhvil verilə bilərmi...
30/05/2017 [09:01]:
Vahid Əhmədov: "Qonşu dövlətlər tərəfindən təhdidlərlə üzləşmişik”
30/05/2017 [08:56]:
Qadın voleybolçularımız dünya çempionatına vəsiqə uğrunda mübarizəyə başlayır
30/05/2017 [08:55]:
Səmada Ramazan təbriki yazıldı - Foto+Video
30/05/2017 [08:53]:
Prezident diplomatların qovulmasını pislədi
30/05/2017 [08:48]:
Baş redaktor qətlə yetirildi
30/05/2017 [08:40]:
Qarın piylərini əridən ən ucuz vasitə
30/05/2017 [08:29]:
"Putin İŞİD-dən təhlükəlidir..."
30/05/2017 [08:14]:
"2016-cı ildə Azərbaycan Gürcüstana ən çox sərmayə qoyan ölkə olub"
30/05/2017 [01:18]:
Azərbaycan filmi beynəlxalq festivalın mükafatına layiq görüldü- FOTO
30/05/2017 [01:04]:
Tənqidi fikirlərinizlə kimisə incidə bilərsiniz - Günün qoroskopu
30/05/2017 [00:50]:
Qısa zamanda yoxa çıxacaq xalqlar- FOTOLAR
30/05/2017 [00:50]:
Fermer köpən inəyi qeyri-adi üsulla ölümdən qurtardı - VİDEO
30/05/2017 [00:29]:
Makron Putinin başını "pambıqla kəsdi"...
29/05/2017 [23:54]:
Rusiya patriarxı homoseksuallığa üsyan etdi: "Gəlin onda faşizmi də leqallaşdıraq"
29/05/2017 [23:45]:
“Qarabağ tənzimlənməsinin yükü Əliyevlə Sarkisyanın çiyinlərindədir”
29/05/2017 [23:42]:
Karaulov: "Putini öldürmək istəyən oturub Bakının 42 kilometrliyində..."
29/05/2017 [23:36]:
Putin: "Dövləti yıxaraq terrorla mübarizə aparmaq olmaz"
29/05/2017 [23:03]:
Gənc müəllimin dərs metodu internetdə izlənmə rekordu qırır - İsmayıllıda (VİDEO)
29/05/2017 [22:48]:
Amerikanın ən yaraşıqlı və ehtiraslı kişisi: Hətta atasının məşuqəsi ilə...
29/05/2017 [22:30]:
"Görünür, biz hələ aşkarlıq və şəffaflığa tam açıq deyilik..."
29/05/2017 [21:59]:
İldırım qoyun sürüsünü tələf etdi - FOTO
29/05/2017 [20:40]:
"Ölkəmizə gələn ermənilərlə bağlı xüsusi qayda tətbiq olunmalıdır"
29/05/2017 [20:38]:
Ölkə istidən yanır – Hərarət 53,5-ə yüksəldi
29/05/2017 [20:26]:
Moskvada fırtına – 7 ölü, 40-dan çox yaralı var
29/05/2017 [20:15]:
Rusiyalı politoloq: “Tramp siyasətdə tənha, amma güclü adamdır” – Müsahibə
29/05/2017 [20:12]:
Könül Xasıyeva oğluna vəsiyyət etdi - Video
29/05/2017 [19:55]:
“Vurdum ki, birdəfəlik səsini kəssin”- Coratda dəhşətli qətl törədənin cəzası azaldıldı
29/05/2017 [19:44]:
Türkiyə səfiri əsirlərə görə hərbi gəmi ilə Nargin adasına getdi - Fotolar
29/05/2017 [19:19]:
“UNEC Ekspert”in xüsusi buraxılışı: “Strateji Yol Xəritələri”
29/05/2017 [18:28]:
Hindistanda sel suları 200 nəfərin həyatına son qoydu- FOTOLAR
29/05/2017 [18:27]:
Ramazan ayının dördüncü gününün – DUASI VƏ TƏQVİMİ
29/05/2017 [18:18]:
DİN: Masallıda məktəb yoldaşını qətlə yetirən şagird tutuldu
29/05/2017 [18:17]:
“Məktəblərdə bir deyil, bir neçə psixoloqun olması daha faydalı olar”
29/05/2017 [18:06]:
Yeni doğulmuş körpə yeriməyə başladı - VİDEO
29/05/2017 [18:03]:
Qarabağda müharibənin yeni iştirakçıları...
29/05/2017 [18:00]:
Suriyada 17 kənd terrorçulardan azad edildi
29/05/2017 [17:58]:
Bakıda qadınların çantalarına girənlər tutuldu
29/05/2017 [17:56]:
Avropa İttifaqı Suriyaya qarşı sanksiyaların müddətini uzatdı
Bütün arxiv bir sırada
12/05/2017 [15:40] - Ədəbiyyat - ( 9897 dəfə baxılıb)

“Azərbaycana "Nobel"i "Qadın peyğəmbər" gətirəcək"



Yazıçı Aysel Əlizadənin Moderator.az-a müsahibəsini təqdim edirik:

 

- Müsahibəyə yaradıcılığınızda xüsusi yer tutan, oxucular tərəfindən böyük dəyər verilən "Qadın peyğəmbər"lə başlamaq istəyirəm.  Bu əsər oxuculardan layiqli qiymət alsa da, tənqidçilərin, yaxud yazıçıların diqqətini çəkmədi. Hər halda şəxsən mən bu diqqəti görmədim. Sizcə niyə?

 

- Doğru qeyd etdiz. “ Qadın peyğəmbər” yaradıcılığımda özəl yer tutur. Həm də təkcə yaradıcılıqda yox. Elə bil ona qədərki  ömrümü həmin kitabı yazmaq üçün yaşamışam. Kitabla bağlı çox rahatam.  Haqqını alacağını bilirəm. Azərbaycanda mənim “ Qadın peyğəmbər” romanımı təhlil edə biləcək tənqidçi yoxdu. O əsəri təhlil edənin çox dərin olması, çox şey bilməsi, duyması və çox cəsarətli olması gərəkdir.  Sayğıdəyər aydınımız Sabir Rüstəmxanlı əsər haqda olduqca maraqlı detalları qabardan təhlil yazıb. Sağ olsun - görə bilib, duya bilib. Sadəlik- filan sərgiləməyəcəm. “Qadın peyğəmbər” günlərlə şərh veriləcək, aydınlaşdırılacaq, təhlil ediləcək kitabdı. Həm struktur, həm tematika, həm janrlar qovşağı baxımından.

 

- Əsərin bir xeyli hissəsinin şəxsən sizin travmalarınızla bağlı olduğu hiss edilir. Bu baxımdan yazıçını yazıçı edən travamalarıdır fikri ilə razısınızmı?

 

- Dünən bir dostumla həyatı müzakirə edirdik. Özümüzdən də danışdıq. Biz, yaşantılarımız – bütün bunlar olmasa kim olardıq? Başqası olardıq. Bütövlükdə insanı yaşantıları insan edir. Mübarizəsi, susqunluğu, etirazları, sevgilər, ayrılıqlar… “Qadın peyğəmbər” bədii avtobioqrafik əsərdi. Bu kitabı memuar kimi ona görə yazmadım ki, ordakı Qar obrazı identifikasiya deyil.  Tamamilə mən deyiləm. Hadisələr konkret dəlillərə, yaşantılara söykənmir. Baş qəhrəman da, süjet də fiksiyadı. Sadəcə, real olan elementlər var. Mikrososium və individ müstəvisində makrososiumun mənzərəsi yaradılır. Əksinə də demək olar. Bu üçlüyün həyat debatı Yer üzərindəki yaşam modelini formalaşdırır. İnsanın daxili təlatümü ifadə edilir. Bütün bunlar yalnız mənim, sizin travmalarımızla qısıtlanmır. Ancaq mənim və sizin yaşantılarımızda əksini tapır.  Bir cəmiyyətin və bir dünyanın təlatümləri detallarla sübut edilir. Orda fentezi, mistika, ezoterika elementləri var. Realizm və postmodernizm arasında var - gəl edən mətndə hadisələr emosional, psixoloji subardinasiyanın neqativlərini çatdırır.  Həyat kolliziyalarını canlandırır.   Bu mənada yazıçı yalnız öz travmlarının məhsulu deyil. Dünyanı bütün kodları ilə - müşahidə, təhlil, qənaət laboratoriyasında deşifrə edən adamdı.  

 

- Çexovun məşhur bir fikri var, təxminən belədir: Əsərin əvvəlində divardan tüfəng asılıbsa, sonda o tüfəngmütləq açılmalıdır. "Qadın peyğəmbər" də təsvir olunan bəzi hadisələr, bəzi təfərrüatlar elə ordaca da qalır, davamı gəlmir. Bunu əsəriniz üçün qüsur hesab edirsinizmi?

 

- Siz əvvəlcə hansı hadisəni yarımçıq hesab etdiyinizi söyləyin, sonra keçək Çexovun tüfənginə.

 

- Orda bir məmur obrazı var - Korruptio.  Əsərin bir əvvəlində, bir də sonunda peyda olur.  Axırı necə olur bilinmir. 

 

- Axırı yaxşı olmur. Axırda xalq xoşbəxt olur və onu qovur. Romanda bütün obrazlarda məndən nəsə var - kişi qəhrəmanlarda belə. Obrazlara ruh kimi girib onları hiss edib yazmışam. Ha çalışdım Korruptionu hiss edə bilmədim. O təfəkkürə girə bilmədim.  Gələcəkdə bu reinkarnasiyanı gerçəkləşdirməyi düşünürəm.  Lap düzünə qalsa, Korruptio kimi insanların  varlığı  bəs edir ki, bütün cəmiyyət darmadağın olsun və bu dağıntı insanların həyatını  alt-üst edir. Roman Korruptiodan bəhs etmir deyə onu əvvəldə və sonda verdim. Kim İr Sen kimi psixoloji tipajı. Özü yoxdu, amma ruhu var.  Korruptiolar  bizim gündəlik həyatımızda fiziki olaraq iştirak etmirlər, onları görmürük. Amma varlıqları xoşbəxt ola bilməməyimizə yetir.  Onu göstərib gizləməklə bunu demək istəmişəm.

 

- Çexova qayıdaq? 

 

- Qayıdaq. Dünyada bir çox sənətkar çoxdan Çexovun tüfəngini elə divardan asılı, açılmamış saxlayıb. Onlarla bu cür sirri açılmamış əsər adı çəmək olar. Yeni dünya sənətində siz nadir halda hər şeyi çeynəyib auditoriyanın ağzına qoyan müəllif görərsiz. Bu, kinoda da, rəssamlıqda da, ədəbiyyatda da, hətta teatrın özündə də aktivdədi. Hətta sonluğu “yarımçıq” bitən saysız örnək var.  Mənə gəldikdə, heç vaxt Çexovun fanatı olmamışam. Onun çox danışan, nə istədiyini bilməyən, bir mənalı olaraq havalı, irreal qəhrəmanları mənə doğma deyil. Çexovun fəlsəfəsi çox səslidi, deyingəndi. Üstəlik, Çexov özü heç tüfəngi açmır.  Onun mövzuları sirrini sonadək saxlayır. Çexov teatrı iliyinədək duyan bir sənətkardı. O bu fikri səhnə üçün deyib, mövzu və süjetlə bağlı yox. Əgər tüfəng səhnəyə qoyulursa, bunun bir missiyası olmalıdı deyir. Amma tüfəngin missiyası güllə atmaq olmaya da bilər. Tüfəng dekordetalı kimi səhnəni bəzəyə bilər.  Susmaqla sirrini özündə saxlayıb tamaşaçının beynində fikir intriqasıyara da bilər.  Tüfəng silahların artıq susma zamanı çatdığını  da ifadə edə bilər. Belə düşünürəm.

 

- Əsərdə qadına fərqli münasibət göstərilməsinə, peyğəmbərlər arasında qadının olmamasına böyük etiraz var. Qadına peyğəmbərliyin verilməsi də bu etirazın nəticəsidir. Sanki ədalətsiz hesab etdiyiniz ayrı-seçkiliyi aradan qaldırmaq istəyi, cəhdi var. Bu məqamlarla bağlı nə deyə bilərsiniz?

 

- Dəqiq deyirsiz. Əsərin adı artıq etirazdı. Kitabçıxanda bir dostum dedi ki, içini yazmasaydın belə adı bəs idi. Mənim üçün ədəbiyyat üsyandı. Poeziyanın ən “dişsiz” sevgi şeirləri belə sevgisizliyə, ayrılığa, nakamlığa etirazdı. Əzaba etirazdı. Romanlar dünyanın “düzənsiz düzəninə” etirazdı.

 

- Əsərdə filsoflardan çoxlu sitatlar var. Sizcə həmin sitatları mətnin içində əridə bilmisinizmi, əsərin bu hissələri oxucu üçün yorucu deyil ki? Buna görə sizə irad tutan olub?

 

- Bilmirəm düzü. Əslində uzun dialoqlar da deyil. Çox ciddi oxucular içində əsərin məhz o hissədən başlamalı olduğunu deyənlər var. Məhz o hissəni  özəlliklə bəyəniblər. Məncə əridə bilmişəm, oxucu özü də hiss etmədən ailə-məişət problemləri haqda oxuduğu vaxt bir də özünü Sokratla Tolstoyun söhbətində tapır.  Bütün hallarda o söhbətlər xəbərsiz oxucu üçün belə dünya fikir fazasına qısa səyahət və bu fazanın bəşəriyyətdəki roluna müəllif baxışı kimi maraqlı olar düşünürəm.

 

- Bir dəfə müsahibənizdə Azərbaycana "Nobel" mükafatını məhz özünüzün gətirəcəyini bildirdiniz.  İddianız böyük hay-küyə səbəb oldu. Bəzilərinin bu iddianıza həddindən artıq qısqanclıqla yanaşdığı görünürdü. İndi necə, həmin fikirdə qalırsınızmı?

 

- Bədbəxtik biz. Dünyada bəlkə tək xalqıq ki, ölkə üçün nəsə etmək istəyən adamı qısqanırıq, adamların işgüzarlığına qıcıq oluruq. Böyük iddialardan qorxuruq, böyük arzulara gülürük.  Böyük adamlarımız olduğu halda dünyanın sevgisini, diqqətini qazana bilməməyimizin səbəbi birmənalı olaraq budu. Bədbəxtik, başqa heç nə demək istəmirəm. 

 

- “Qadın peyğəmbər” başqa dillərə tərcümə edilsə, bizə Nobel gətirə bilərmi?

 

- Mütləq.

 

Rəşad

Devrilmiş lider öldü -Foto
Keçmiş müstəntiqin Ali Məhkəməyə kassasiya şikayətinin tarixi bəlli oldu
"Görünür, biz hələ aşkarlıq və şəffaflığa tam açıq deyilik..."
Ölkə istidən yanır – Hərarət 53,5-ə yüksəldi
“Yerləşdiyimiz coğrafiyada yaxın gələcəkdə böyük dəyişikliklər baş verəcək”
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
Dünya
Müsəlmanları hiddətləndirəcək ramazan -FƏTVASI
Maraqlı
Diqqətlə baxın - Əslində milyonlarla insanı aldadıblar  - FOTOLAR
Maraqlı
Elektriki kəşf edən alimdən 2035-ci illə bağlı İDDİALI PROQNOZLAR
Siyasət
"Putin İŞİD-dən təhlükəlidir..."
İqtisadiyyat
"2016-cı ildə Azərbaycan Gürcüstana ən çox sərmayə qoyan ölkə olub"
Həftənin ən çox oxunanları
Cinsi orqanını kəsib tualetə atdı  - Qanı ilə divara bu sözləri yazdı
16 yaşlı qızın qəfil ölümünün səbəbi bilinəndə hər kəs şok oldu  - FOTOLAR- VİDEO
"Məni təcili öldürün, saat 4-də cənnətə qəbul mərasiminə yetişməliyəm" - ŞOK İSTƏK
Erməni Kardaşyanın Türk tayı ortaya çıxdı - İDDALI FOTOLAR + VİDEO
Geyimlərinə görə biabır olan məşhurların lüt əndamları - FOTOLAR
Yeni doğulmuş körpə yeriməyə başladı - VİDEO
Haqqin.az-ın əməkdaşı ermənilərə satıldı: Erməni xalqından üzr istəyib
Rus balıqçının qarşılaşdığı heç yerdə görmədiyiniz dəniz canlıları - ŞOK FOTOLAR...
Diabet və yüksək arterial təzyiqi, şiş xəstəliklərini... - MÖCÜZƏ GİLƏMEYVƏ
Ramazanın ilk 3 günündə bunları yemək olmaz- Əks halda...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin