Xəbər lenti
22/07/2017 [02:26]:
Səhhətinizlə bağlı problem riski var - Günün qoroskopu
22/07/2017 [01:59]:
Döyülməkdən huşunu itirən, dağıntılar arasından sağ çıxan Ömər Faiq- Maarifçinin əzabları
22/07/2017 [01:21]:
9 yaşlı uşaq elm aləmini şok etdi  - 1.2 milyon illik sirr ortada - FOTOLAR
22/07/2017 [01:19]:
Türk birliyi: Utopik nəzəriyyə, yoxsa siyasi gerçəklik
22/07/2017 [01:04]:
"Azərbaycan uzun illər ABŞ-ın xarici siyasətində prioritet ölkə olmayıb"
22/07/2017 [00:58]:
Əsəri Marqaret Tetçerin şəxsi kolleksiyasında saxlanılan rəssam – VİDEO
22/07/2017 [00:56]:
Jurnalistika budur: mənəvi zənginlik fonunda SÖZün və imzanın şərəfini qorumaq
22/07/2017 [00:41]:
KİŞİLƏR - Sinəniz bu şəkildədirsə, mütləq həkimə müraciət edin  - FOTOLAR
22/07/2017 [00:18]:
"Allah qızımı da, məni də məyus elədi..."
22/07/2017 [00:05]:
Partiya sədri jurnalistləri təbrik elədi
21/07/2017 [23:47]:
İlham Əliyev Putinlə görüşdü - FOTOLAR
21/07/2017 [23:45]:
Yeddi icra məmuru vəzifəsindən azad edildi
21/07/2017 [23:41]:
Köhnə kişilər bığ maskası qoyurmuşlar- Gecə yatanda-Foto
21/07/2017 [23:41]:
Türkiyə silkələnməkdə davam edir
21/07/2017 [23:29]:
“20-ci əsrin şeyx nəsrullahları kimi düşünürsünüz...”
21/07/2017 [23:22]:
Əflatun Amaşov: “Mənzil ala bilməyən jurnalistləri təmkinli olmağa çağırıram”
21/07/2017 [23:19]:
İlham Əliyev: "Bakının içməli su ilə təminatı yaxşılaşır"
21/07/2017 [23:07]:
“Türk-Müsəlman birliyinin yaradılması daha çox Türkiyədən asılıdır”
21/07/2017 [23:03]:
Putin kəşfiyyatda istifadə etdiyi ləqəbi açıqladı -Video
21/07/2017 [23:01]:
Havalar nə vaxtdan sərinləşəcək?
21/07/2017 [23:00]:
Trampın mətbuat katibi istefa verdi
21/07/2017 [22:58]:
XİN rəsmisi: "Azərbaycan və Çin tarixən İpək Yolunun üzərində mühüm rol oynayıb"
21/07/2017 [22:42]:
İsraildə baş verən iğtişaşlar zamanı yaralananların sayı 377-dək artıb
21/07/2017 [22:38]:
Putin açıqladı: Vəzifədən sonra nə edəcək?
21/07/2017 [22:36]:
ABŞ Rusiya vətəndaşına qarşı sanksiya tətbiq etdi
21/07/2017 [22:35]:
15 nəfər 5 əsgəri ölümcül döydü - Türkiyədə + Video
21/07/2017 [22:33]:
Aktrisa soyunaraq döyməsini göstərdi - FOTO
21/07/2017 [22:32]:
23 yaşlı gənc faciəvi şəkildə öldü
21/07/2017 [22:32]:
“Zəlzələ gündüz olsaydı, indi dənizdən cəsəd toplayırdıq” - Qorxunc iddia
21/07/2017 [22:31]:
Türkiyə və Azərbaycanın işgüzar dairələri bir arada
21/07/2017 [22:29]:
Uber də qiymətləri qaldırdı
21/07/2017 [22:28]:
İlham Əliyev Rusiyaya getdi - FOTO
21/07/2017 [20:03]:
Yusif peyğəmbərin qardaşları tərəfindən atıldığı quyu - VİDEO
21/07/2017 [19:21]:
Putin prezident seçkilərində iştirak edəcək? - Açıqlama
21/07/2017 [19:17]:
ADU-nun rektoru KİV təmsilçiləri ilə görüşdü
21/07/2017 [19:11]:
ADNSU-da Milli Mətbuat günü münasibətilə jurnalistlərlə görüş keçirildi
21/07/2017 [19:06]:
ADNSU ilə “SOCAR Fugro” MMC arasında əməkdaşlıq müqaviləsi imzalandı
21/07/2017 [18:46]:
Ekologiya Nazirliyi şikayəti yerində araşdırdı
21/07/2017 [18:45]:
Kamal Abdulla çinli jurnalistlərə müsahibə verdi
21/07/2017 [18:36]:
“Fənərbağça”nın yeni transferi açıqlandı
21/07/2017 [18:20]:
Ramil Usubovdan yeni təyinatlar
21/07/2017 [18:19]:
Məşhur rəssamın cəsədi qəbirdən çıxardıldı
21/07/2017 [18:18]:
Bakıda qız üstündə qanlı hadisə
21/07/2017 [18:04]:
142 yaşlı Azərbaycan mətbuatı- gizlinlər, əzablar… - ARAŞDIRMA
21/07/2017 [17:53]:
Əliyevlə Putinin qəfil görüşü: Bakını narahat edən məsələlər
21/07/2017 [17:53]:
"Mehriban Əliyevaya müraciət edirəm": "O hakimin əl-ayağını yığsın"
21/07/2017 [17:51]:
DİN-in 14 əməkdaşı kök olduğu üçün işdən azad edildi
21/07/2017 [17:47]:
Dolların bazar ertəsinə olan məzənnəsi açıqlandı
21/07/2017 [17:46]:
Bakıda öpüşmək olar? - "Topuq və saçın görünməsi erotikadır" (VİDEO)
21/07/2017 [17:34]:
Azərbaycanlı polkovnik döyüş zamanı həlak oldu- İranda
21/07/2017 [17:34]:
“Bəlkə, tualetə bir yerdə gediblər” - Lavrovdan zarafat
21/07/2017 [17:31]:
UDİD tələbələrə nələr vəd edir – Bütün sualların cavabı
21/07/2017 [17:16]:
Şuşa bu gün : Ermənilər çadırlar qurub istirahət edir (VİDEO)
21/07/2017 [17:11]:
Dağıstanda fövqəladə vəziyyət - Nazirlik hərəkətə keçdi
21/07/2017 [17:09]:
İsrail nümayəndə heyəti ADU-da oldu
21/07/2017 [17:05]:
Dövlət orqanlarında vakant vəzifələrin tutulması üçün müsahibə elan edildi
21/07/2017 [17:04]:
Cocuq Mərcanlı kəndi telefon və internetlə təmin olundu
21/07/2017 [17:01]:
Jurnalistlər üçün “Gələcəyə sağlam baxış” adlı aksiya keçirildi -FOTOLAR
21/07/2017 [17:00]:
Abituriyentlərə şad xəbər
21/07/2017 [16:58]:
Dollar Trampın fəaliyyətinin araşdırılması səbəbindən ucuzlaşır
21/07/2017 [16:09]:
MTN işində yeni detallar üzə çıxdı: Generallar qanunsuz dinlənilib
21/07/2017 [16:04]:
“Facebook”da xəbər oxumaq pullu ola bilər
21/07/2017 [15:54]:
Direktorlar və müavinləri imtahan verəcək
21/07/2017 [15:39]:
"Dəyərli jurnalistlərlə dost olmağımdan qürur duyuram!"
21/07/2017 [15:37]:
Bu il Azərbaycanda 34 minə yaxın şəxs işlə təmin olunub
21/07/2017 [15:36]:
Dünyanın gizli cənnət guşələri- oralara kimsə getmir
21/07/2017 [15:16]:
Azərbaycanlı tələbə çex professoru belə təəccübləndirdi
21/07/2017 [15:01]:
İlham Əliyevlə Putin görüşəcək - Bu axşam
21/07/2017 [14:59]:
Çinin mübahisəli möhtəşəm Şanşha şəhəri - FOTOLAR
21/07/2017 [14:58]:
Novxanı çimərliyində qadını döydülər
21/07/2017 [14:57]:
“Ərim məni əxlaqsızlıq yuvalarına aparırdı...”
21/07/2017 [14:56]:
Xilasedicilər yanan evdə huşunu itirən iti belə xilas etdilər - VİDEO
21/07/2017 [14:50]:
Paltar əvəzinə bədəninə şəkil çəkdirdi, hamı təəcübləndi - VİDEO
21/07/2017 [14:42]:
İqbal Ağazadə jurnalistləri təbrik etdi
21/07/2017 [14:34]:
Vətənə xəyanət hallarının artmasına səbəb nədir? – Psixoloq izah edir...
21/07/2017 [14:31]:
Rusiyanın S-500 oyunu...
21/07/2017 [14:07]:
Sabah 40 dərəcə isti gözlənilir
21/07/2017 [14:01]:
Səbaildə 6 ayın yekunları müzakirə olundu
21/07/2017 [13:59]:
“Vəzifəm var deyə pulumu tələb edə bilmərəm?”
21/07/2017 [13:49]:
ADU-nun Avropadakı Konfutsi institutları ilə əlaqələri genişlənir
Bütün arxiv bir sırada
20/05/2017 [01:26] - Araşdırma - ( 6759 dəfə baxılıb)

Kasıb və dünyadan təcrid olunmuş Şimali Koreya nüvə silahına necə sahib oldu? - ARAŞDIRMA




Şimali Koreyanın, rəsmi adıyla desək, Koreya Demokratik Xalq Cümhuriyyətinin çox maraqlı bir ölkə olduğu həqiqətdir. ABŞ-ı Nüvə ilə təhdid edən Şimali Koreya lideri Kim Jong da ölkə kimi maraqlı və qəribədir. 

Maraqlıdır, Kim Jong ABŞ-I Nüvə ilə təhdid etmək cəsarətini haradan alır? Ümumiyyətlə, kasıb və dünyadan demək olar ki, təcrid olunmuş Şimali Koreya nüvə silahı hazırlamaq gücünə necə sahib olub?

Moderator.az-ın təqdim etdiyi yazıda bu və ya digər sualların cavablarını axtarmağa çalışmışıq.
 
1. Nüvə gücünə sahib olma fikrinin yaranması. 

1950-ci illərə gedək, Koreyada iki il müharibə davam edir  var və həmin ərəfədə gələcəkdə şimali koreya rəhbərliyində yer alacaq insanlarda "ABŞ bizə Nüvə bombası atmaq planları qurur" fikri yaranırdı. Bu baxımdan müharibədən dərhal sonra Şimali Koreya rəhbərliyi onlar kimi socialist  olan SSRİ ilə Nüvə əlaqələrinə başlayır.

Şimali Koreya ilk olaraq SSRİ-dən urandan enerji istehsal etməyi təmin edən reaktorlar alır. 1991-ci ildə SSRİ-nin dağılmasının ardından Şimali Koreya nüvə enerjisi ilə bağlı məsləhətini yeni dostu Pakistandan almağa başladı. Şimali Koreya ilə Pakistan arasında biri gizli, biri açıq olmaq üzrə iki müqavilə imzalanır. Hər kəsə açıq olan razılaşmaya əsasən Şimali Koreya Pakistana pul qarşılığında raketlərlə bağlı məlumat verəcəkdi. Daha sonradan ortaya çıxan gizli müqavilələr Pakistanın Şimali Koreyaya nüvə silahı istehsalı ilə bağlı məlumat verdiyini ortaya qoydu. Bu fəaliyyətlər o qədər gizli idi ki, uzun müddət diqqət çəkmədi. Pakistanlı elm adamlarının köməyi ilə 1990-cı illərin sonunda Şimali Koreya nüvə silahlarında istifadə edilən zənginləşdirilmiş uran və plütonyum əldə edəcək səviyyəyə çatır.




2. Alış-veriş siyahısı.

Şimali Koreyanın iqtisadiyyatı nüvə silahı hazırlamaq üçün lazım olan su nasosu, söndürmə maşını kimi hissələri istehsal edəcək vəziyyətdə deyildi. Digər tərəfdən tətbiq olunan embarqo səbəbiylə bu hissələri beynəlxalq bazarlardan birbaşa ala bilmək də mümkünsüz idi. 

1980-ci illərdə Avropada ixracat nəzarətlərində boşluqlar var idi və  bunu fürsət bilən Şimali Koreya səfirlikləri nüvə silahı üçün lazım olan hissələri istehsal edən şirkətlərdən bir az daha çox pul verərək alırdı. Bu vəziyyət 2000-ci illərə qədər bu şəkildə davam etdi. 2000-ci ildən sonra Avropanın nəzarəti gücləndirilir və Şimali Koreya Avropa bazarından kənarlaşdırılır. Səfirlikləri vasitəsi ilə istədiklərinə nail olmayan Şimali Koreya bu dəfə bir başqa dostu olan Çin üzərindən şansını sınayır. Çində qurulan və ələ keçirilən örtük şirkətlər üzərindən lazım olan hissələr Şimali Koreyaya gətirilir. Çin ilə Şimali Koreya arasındakı sərhəd yoxlamalarının o qədər də güclü olmaması da bu işə yardım edir. Uranı zənginləşdirmək üçün lazım olan gücə çatan Şimali Koreya nüvə bombasının istehsal ediləcəyi kompleksi inşa etmək üçün lazım olan materialları də beynəlxalq bazardan əldə edir.



3. Şimali Koreya ilk dəfə nüvə bombasını sınaqdan keçirir.

2004-cü ildə dünyaya nəyə qadir olduğunu göstərməyə qərar verən Şimali Koreya müəyyən elm adamlarını ölkəsinə dəvət edir. Nüvə kompleksini ziyarət edən ABŞ alimi Ziqfrid Hecker Şimali Koreyanın hazırlıqları görəndə çox təəccüblənir. Qədim, amma işlək vəziyyətdə olan avadanlıqların istifadə edildiyi kompleksdə hər şey tələbə olunan səviyyədə idi. 

Şimali Koreya 2006-cı ildə gözlərdən uzaqda ilk nüvə silahını sınaqdan keçirəcəkdi. 

2010-cu ildə Şimali Koreyaya təkrar dəvət edilən Ziqfrid Hecker kompleksdəki köhnə dəb avadanlıqların son model maşınlarla dəyişdirildiyini və Şimali Koreyanın əlində 20-25 ədəd nüvə bombası hazırlamaq üçün xammalın olduğunu görür. 2006-cı ildən sonra keçirilən 4 nüvə sınağı uğurla başa çatarkən, hər bir bomba getdikcə gücləndirilirdi. Son 2 bomba Xirosima və Naqasakiyə atılanlara bənzəyirdi, yəni bir şəhəri yox edə biləcək böyüklükdəydi.

SSRİ-dən plütonyum istehsalını öyrənməklə başlayıb Pakistandan uranın zənginləşdirilməsini öyrənməklə davam edən proses örtük şirkətlərlə əldə edilən avadanlıq hissələri sayəsində Şimali Koreyaya nüvə bombası hazırlamaq imkanı qazandırmışdı. Peyk görüntülərinə görə, gecə qaranlığa qərq olan ölkə bütün enerjisini hərbi obyektlərdə istifadə edirdi.



4. Nəqliyyat.

Nüvə bombası istehsal edən Şimali Koreyanın əlində həll edilməsi lazım olan tək problem nüvə başlıqların hədəflərinə necə gələcəyi idi. Ətrafı onu sevməyən ölkələrlə dolu olan Şimali Koreya hədəflərini təyyarə ilə vurmağa çalışsa, bu təyyarələr müdafiə sistemləri tərəfindən vurulacaqdı. Əlində raketdən başqa variantı qalmayan Şimali Koreya nüvə başlıqlarını raketlərə əlavə olunacaq qədər kiçiltməliydi.

İndiyə qədər 5 nüvə bombasını sınaqdan keçirən Şimali Koreya 2016-cı ilin mart ayında yayımladığı Kim Jongun fotolarında raketlərə vurulacaq kiçik nüvə başlıqlarını dünyaya göstərdi.



Bəs Şimali Koreya raketlərinin təsir gücü nə qədərdir?

1979-cu illərdə Misirdən gələn raketləri analiz edərək təhlil edən Şimali Koreya bu raketlərin müxtəlif versiyalarını hazırlamağa başlayır.  

Keçid mərasimlərindən göründüyü kimi Şimali Koreyanın əlindəki raketlər gün keçdikdə inkişaf edir. Hazırda ABŞ-a çata bilməyəcək vəziyyətdə olan raketlər yaxın qonşuları təhdid edir. Gün keçdikdə inkişaf edən raketlərin bir gün dünyanın böyük hissəsinə çatacaq vəziyyətə düşməsi an məsələsidir.

Göründüyü kimi, kasıb, təcrid olunmuş, inkişaf etməmiş Şimali Koreya  uzun macəradan sonra nəhayət ki, nüvə silahına sahib oldu.






Hazırladı: Rumiyyə

"Allah qızımı da, məni də məyus elədi..."
Paltar əvəzinə bədəninə şəkil çəkdirdi, hamı təəcübləndi - VİDEO
İmam Sadiq (ə) ateistə Allahın varlığını necə sübut etdi?
Milli Qəhrəmanın adına olan küçədə işıq dirəyi aşaraq evin üzərinə düşdü - TƏHLÜKƏ - FOTOLAR
"Necə ola bilər ki, jurnalist deyiləndə onların adı yada düşməsin?!"
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
Döyülməkdən huşunu itirən, dağıntılar arasından sağ çıxan Ömər Faiq- Maarifçinin əzabları
Müsahibə
"Azərbaycan uzun illər ABŞ-ın xarici siyasətində prioritet ölkə olmayıb"
Araşdırma
142 yaşlı Azərbaycan mətbuatı- gizlinlər, əzablar… - ARAŞDIRMA
Cəmiyyət
Vətənə xəyanət hallarının artmasına səbəb nədir? – Psixoloq izah edir...
Dünya
Müsəlmanların məscidə girişinə qadağa- İsraildən sərt addım
Həftənin ən çox oxunanları
Arvadına nəcis yedirdən "nakişi" - DƏHŞƏTLİ VİDEO
“Ermənini Zəhranın məzarına aparmaqla ölülərimizi də təhqir etdilər, dirilərimizi də”
"Ciyəri yanan" molla pivə içərkən "yaxalandı"...- FOTO
"Problem benzinin qiymətində deyil, əsas məsələ odur ki..."
Sənə satqın deyib iz azdıranlar, satqınlıq eyləyir özü dərində...
Eldar Mahmudovdan “yaylım atəşi” əmri: “Bu gəmini batırın!”
Şiə lideri oğlunu xristian kişi ilə “evləndirdi” və... - Foto+Video
Erməni sevgisi olan azərbaycanlı məşhurlar - SİYAHI+FOTOLAR
Borc üstündə oğlanı soyundurub döydülər və ... - Azərbaycanda DƏHŞƏT - VİDEO
"Səməd Vurğun çoxlarını satıb..." - Hikmət Hacızadə
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin