Xəbər lenti
30/05/2017 [15:09]:
Yaponiyanın heyvan yaşayan ən ilginc ada və qəsəbələri -FOTOLAR
30/05/2017 [15:03]:
Diş çəkdirənin orucu pozulurmu? –Ramazan sual-cavabı
30/05/2017 [15:01]:
Mehman Əliyev: “Müxalifətin qarşıdakı seçkilərdə yerini görümürəm”
30/05/2017 [14:55]:
Cəmi 2 saata tikilən 300 illik evlər- FOTOIAR
30/05/2017 [14:33]:
Misirli tədqiqatçı Qərb Universitetinin tələbələri üçün seminar keçdi
30/05/2017 [14:30]:
Müsəlmanları hiddətləndirəcək ramazan -FƏTVASI
30/05/2017 [14:21]:
ƏƏSMN tərəfindən 80 nəfər əlilliyi olan şəxs istirahətə yola salındı
30/05/2017 [14:18]:
Ermənistan şirkətinin rəhbəri: “Ekvador bananını Azərbaycan üzərindən İrana idxal edəcəyik”
30/05/2017 [14:11]:
UNEC Avropa təhsil məkanına inteqrasiyanı genişləndirir
30/05/2017 [14:10]:
Sınaq imtahanlarının doğru cavabları açıqlandı
30/05/2017 [14:09]:
Mehriban Əliyeva yeni köçkün şəhərciyinin təməlqoyma mərasimində iştirak etdi
30/05/2017 [14:08]:
ADU-da “Duanu” ənənəvi bayramı qeyd edildi
30/05/2017 [14:06]:
“Hacı pivəsi”nin tərkibində spirt var – XƏBƏRDARLIQ
30/05/2017 [13:57]:
Müdafiə Nazirliyi ehtiyat zabit və gizir hazırlığı kurslarına qəbul elan etdi
30/05/2017 [13:55]:
“Narazılıq edənlərin əksəriyyəti oxumayan tələbələrdir”
30/05/2017 [13:44]:
Nazirlikdən səyahət edən vətəndaşlara – XƏBƏRDARLIQ
30/05/2017 [13:42]:
Tahir Mirkişili: "ATƏT Ermənistanın dağıdıcılıq siyasətinin qarşısını almalıdır"
30/05/2017 [13:37]:
“Porsche”-ilə 2 uşaq anasını öldürən Ağəli ev dustağı edildi - Fotolar
30/05/2017 [13:26]:
Hava haqda xəbərdarlıq - Şimşək çaxacaq, dolu düşəcək
30/05/2017 [13:02]:
Pələng baxıcısını öldürdü - Fotolar
30/05/2017 [12:52]:
Sosial evlərlə bağlı izdiham - Fotolar
30/05/2017 [12:31]:
“Rusiyada baş verənlərin Qarabağın azadlığı üçün fürsət yaradacağını düşünmürəm”
30/05/2017 [12:18]:
Sumqayıtda “Böyük Hindistan toyu” nümayiş olundu - Fotolar
30/05/2017 [12:05]:
Milan Ticarət Palatasının ekspertləri BBF-də...
30/05/2017 [11:59]:
Diqqətlə baxın - Əslində milyonlarla insanı aldadıblar  - FOTOLAR
30/05/2017 [11:52]:
Elektriki kəşf edən alimdən 2035-ci illə bağlı İDDİALI PROQNOZLAR
30/05/2017 [11:50]:
Devrilmiş lider öldü -Foto
30/05/2017 [11:41]:
Bakıda növbəti "Porşe" qəzası -Polis öldü
30/05/2017 [11:35]:
Sabiq deputat Fərhad Qəribovun ailəsində faciə
30/05/2017 [11:24]:
Keçmiş müstəntiqin Ali Məhkəməyə kassasiya şikayətinin tarixi bəlli oldu
30/05/2017 [10:57]:
ABŞ-dakı beynəlxalq festivaldan Azərbaycan filminə təklif gəldi
30/05/2017 [10:56]:
Bakıda süni ət hazırlanması ilə bağlı ŞOK görüntülər (VİDEO)
30/05/2017 [10:42]:
Hitler 1984-cü ilə qədər ucqar kənddə yaşayıb– ABŞ təsdiqlədi
30/05/2017 [10:35]:
Baş bankirdən manat proqnozu - “İlin sonunadək ucuzlaşmayacaq”
30/05/2017 [10:24]:
Ermənilər cəbhədə gərginliyi artırırlar
30/05/2017 [10:09]:
“Müasir İnkişaf” İctimai Birliyinin “Vətənpərvər Gənclər” Klubu tədbir keçirdi
30/05/2017 [09:59]:
Bu şəxsləri işdən çıxaranlar daha çox cərimələnəcəklər
30/05/2017 [09:56]:
İqtisadi aqibətimizin "qara qutuları" - Cəmiyyət onların "deşifrə" olunmasını gözləyir...
30/05/2017 [09:46]:
Allahın Kremlə qəzəbi tutdu...? - Foto/Video
30/05/2017 [09:33]:
"Əgər Putin olmasaydı..." - Jirinovski
30/05/2017 [09:22]:
Eldar Mahmudov MTN-i və Namiq Abbasov “KQB”-si...
30/05/2017 [09:08]:
Ziya Məmmədov istintaq üçün ABŞ-a təhvil verilə bilərmi...
30/05/2017 [09:01]:
Vahid Əhmədov: "Qonşu dövlətlər tərəfindən təhdidlərlə üzləşmişik”
30/05/2017 [08:56]:
Qadın voleybolçularımız dünya çempionatına vəsiqə uğrunda mübarizəyə başlayır
30/05/2017 [08:55]:
Səmada Ramazan təbriki yazıldı - Foto+Video
30/05/2017 [08:53]:
Prezident diplomatların qovulmasını pislədi
30/05/2017 [08:48]:
Baş redaktor qətlə yetirildi
30/05/2017 [08:40]:
Qarın piylərini əridən ən ucuz vasitə
30/05/2017 [08:29]:
"Putin İŞİD-dən təhlükəlidir..."
30/05/2017 [08:14]:
"2016-cı ildə Azərbaycan Gürcüstana ən çox sərmayə qoyan ölkə olub"
30/05/2017 [01:18]:
Azərbaycan filmi beynəlxalq festivalın mükafatına layiq görüldü- FOTO
30/05/2017 [01:04]:
Tənqidi fikirlərinizlə kimisə incidə bilərsiniz - Günün qoroskopu
30/05/2017 [00:50]:
Qısa zamanda yoxa çıxacaq xalqlar- FOTOLAR
30/05/2017 [00:50]:
Fermer köpən inəyi qeyri-adi üsulla ölümdən qurtardı - VİDEO
30/05/2017 [00:29]:
Makron Putinin başını "pambıqla kəsdi"...
29/05/2017 [23:54]:
Rusiya patriarxı homoseksuallığa üsyan etdi: "Gəlin onda faşizmi də leqallaşdıraq"
29/05/2017 [23:45]:
“Qarabağ tənzimlənməsinin yükü Əliyevlə Sarkisyanın çiyinlərindədir”
29/05/2017 [23:42]:
Karaulov: "Putini öldürmək istəyən oturub Bakının 42 kilometrliyində..."
29/05/2017 [23:36]:
Putin: "Dövləti yıxaraq terrorla mübarizə aparmaq olmaz"
29/05/2017 [23:03]:
Gənc müəllimin dərs metodu internetdə izlənmə rekordu qırır - İsmayıllıda (VİDEO)
29/05/2017 [22:48]:
Amerikanın ən yaraşıqlı və ehtiraslı kişisi: Hətta atasının məşuqəsi ilə...
29/05/2017 [22:30]:
"Görünür, biz hələ aşkarlıq və şəffaflığa tam açıq deyilik..."
29/05/2017 [21:59]:
İldırım qoyun sürüsünü tələf etdi - FOTO
29/05/2017 [20:40]:
"Ölkəmizə gələn ermənilərlə bağlı xüsusi qayda tətbiq olunmalıdır"
29/05/2017 [20:38]:
Ölkə istidən yanır – Hərarət 53,5-ə yüksəldi
29/05/2017 [20:26]:
Moskvada fırtına – 7 ölü, 40-dan çox yaralı var
29/05/2017 [20:15]:
Rusiyalı politoloq: “Tramp siyasətdə tənha, amma güclü adamdır” – Müsahibə
29/05/2017 [20:12]:
Könül Xasıyeva oğluna vəsiyyət etdi - Video
29/05/2017 [19:55]:
“Vurdum ki, birdəfəlik səsini kəssin”- Coratda dəhşətli qətl törədənin cəzası azaldıldı
29/05/2017 [19:44]:
Türkiyə səfiri əsirlərə görə hərbi gəmi ilə Nargin adasına getdi - Fotolar
29/05/2017 [19:19]:
“UNEC Ekspert”in xüsusi buraxılışı: “Strateji Yol Xəritələri”
29/05/2017 [18:28]:
Hindistanda sel suları 200 nəfərin həyatına son qoydu- FOTOLAR
29/05/2017 [18:27]:
Ramazan ayının dördüncü gününün – DUASI VƏ TƏQVİMİ
29/05/2017 [18:18]:
DİN: Masallıda məktəb yoldaşını qətlə yetirən şagird tutuldu
29/05/2017 [18:17]:
“Məktəblərdə bir deyil, bir neçə psixoloqun olması daha faydalı olar”
29/05/2017 [18:06]:
Yeni doğulmuş körpə yeriməyə başladı - VİDEO
29/05/2017 [18:03]:
Qarabağda müharibənin yeni iştirakçıları...
29/05/2017 [18:00]:
Suriyada 17 kənd terrorçulardan azad edildi
29/05/2017 [17:58]:
Bakıda qadınların çantalarına girənlər tutuldu
29/05/2017 [17:56]:
Avropa İttifaqı Suriyaya qarşı sanksiyaların müddətini uzatdı
Bütün arxiv bir sırada
20/05/2017 [01:26] - Araşdırma - ( 6681 dəfə baxılıb)

Kasıb və dünyadan təcrid olunmuş Şimali Koreya nüvə silahına necə sahib oldu? - ARAŞDIRMA




Şimali Koreyanın, rəsmi adıyla desək, Koreya Demokratik Xalq Cümhuriyyətinin çox maraqlı bir ölkə olduğu həqiqətdir. ABŞ-ı Nüvə ilə təhdid edən Şimali Koreya lideri Kim Jong da ölkə kimi maraqlı və qəribədir. 

Maraqlıdır, Kim Jong ABŞ-I Nüvə ilə təhdid etmək cəsarətini haradan alır? Ümumiyyətlə, kasıb və dünyadan demək olar ki, təcrid olunmuş Şimali Koreya nüvə silahı hazırlamaq gücünə necə sahib olub?

Moderator.az-ın təqdim etdiyi yazıda bu və ya digər sualların cavablarını axtarmağa çalışmışıq.
 
1. Nüvə gücünə sahib olma fikrinin yaranması. 

1950-ci illərə gedək, Koreyada iki il müharibə davam edir  var və həmin ərəfədə gələcəkdə şimali koreya rəhbərliyində yer alacaq insanlarda "ABŞ bizə Nüvə bombası atmaq planları qurur" fikri yaranırdı. Bu baxımdan müharibədən dərhal sonra Şimali Koreya rəhbərliyi onlar kimi socialist  olan SSRİ ilə Nüvə əlaqələrinə başlayır.

Şimali Koreya ilk olaraq SSRİ-dən urandan enerji istehsal etməyi təmin edən reaktorlar alır. 1991-ci ildə SSRİ-nin dağılmasının ardından Şimali Koreya nüvə enerjisi ilə bağlı məsləhətini yeni dostu Pakistandan almağa başladı. Şimali Koreya ilə Pakistan arasında biri gizli, biri açıq olmaq üzrə iki müqavilə imzalanır. Hər kəsə açıq olan razılaşmaya əsasən Şimali Koreya Pakistana pul qarşılığında raketlərlə bağlı məlumat verəcəkdi. Daha sonradan ortaya çıxan gizli müqavilələr Pakistanın Şimali Koreyaya nüvə silahı istehsalı ilə bağlı məlumat verdiyini ortaya qoydu. Bu fəaliyyətlər o qədər gizli idi ki, uzun müddət diqqət çəkmədi. Pakistanlı elm adamlarının köməyi ilə 1990-cı illərin sonunda Şimali Koreya nüvə silahlarında istifadə edilən zənginləşdirilmiş uran və plütonyum əldə edəcək səviyyəyə çatır.




2. Alış-veriş siyahısı.

Şimali Koreyanın iqtisadiyyatı nüvə silahı hazırlamaq üçün lazım olan su nasosu, söndürmə maşını kimi hissələri istehsal edəcək vəziyyətdə deyildi. Digər tərəfdən tətbiq olunan embarqo səbəbiylə bu hissələri beynəlxalq bazarlardan birbaşa ala bilmək də mümkünsüz idi. 

1980-ci illərdə Avropada ixracat nəzarətlərində boşluqlar var idi və  bunu fürsət bilən Şimali Koreya səfirlikləri nüvə silahı üçün lazım olan hissələri istehsal edən şirkətlərdən bir az daha çox pul verərək alırdı. Bu vəziyyət 2000-ci illərə qədər bu şəkildə davam etdi. 2000-ci ildən sonra Avropanın nəzarəti gücləndirilir və Şimali Koreya Avropa bazarından kənarlaşdırılır. Səfirlikləri vasitəsi ilə istədiklərinə nail olmayan Şimali Koreya bu dəfə bir başqa dostu olan Çin üzərindən şansını sınayır. Çində qurulan və ələ keçirilən örtük şirkətlər üzərindən lazım olan hissələr Şimali Koreyaya gətirilir. Çin ilə Şimali Koreya arasındakı sərhəd yoxlamalarının o qədər də güclü olmaması da bu işə yardım edir. Uranı zənginləşdirmək üçün lazım olan gücə çatan Şimali Koreya nüvə bombasının istehsal ediləcəyi kompleksi inşa etmək üçün lazım olan materialları də beynəlxalq bazardan əldə edir.



3. Şimali Koreya ilk dəfə nüvə bombasını sınaqdan keçirir.

2004-cü ildə dünyaya nəyə qadir olduğunu göstərməyə qərar verən Şimali Koreya müəyyən elm adamlarını ölkəsinə dəvət edir. Nüvə kompleksini ziyarət edən ABŞ alimi Ziqfrid Hecker Şimali Koreyanın hazırlıqları görəndə çox təəccüblənir. Qədim, amma işlək vəziyyətdə olan avadanlıqların istifadə edildiyi kompleksdə hər şey tələbə olunan səviyyədə idi. 

Şimali Koreya 2006-cı ildə gözlərdən uzaqda ilk nüvə silahını sınaqdan keçirəcəkdi. 

2010-cu ildə Şimali Koreyaya təkrar dəvət edilən Ziqfrid Hecker kompleksdəki köhnə dəb avadanlıqların son model maşınlarla dəyişdirildiyini və Şimali Koreyanın əlində 20-25 ədəd nüvə bombası hazırlamaq üçün xammalın olduğunu görür. 2006-cı ildən sonra keçirilən 4 nüvə sınağı uğurla başa çatarkən, hər bir bomba getdikcə gücləndirilirdi. Son 2 bomba Xirosima və Naqasakiyə atılanlara bənzəyirdi, yəni bir şəhəri yox edə biləcək böyüklükdəydi.

SSRİ-dən plütonyum istehsalını öyrənməklə başlayıb Pakistandan uranın zənginləşdirilməsini öyrənməklə davam edən proses örtük şirkətlərlə əldə edilən avadanlıq hissələri sayəsində Şimali Koreyaya nüvə bombası hazırlamaq imkanı qazandırmışdı. Peyk görüntülərinə görə, gecə qaranlığa qərq olan ölkə bütün enerjisini hərbi obyektlərdə istifadə edirdi.



4. Nəqliyyat.

Nüvə bombası istehsal edən Şimali Koreyanın əlində həll edilməsi lazım olan tək problem nüvə başlıqların hədəflərinə necə gələcəyi idi. Ətrafı onu sevməyən ölkələrlə dolu olan Şimali Koreya hədəflərini təyyarə ilə vurmağa çalışsa, bu təyyarələr müdafiə sistemləri tərəfindən vurulacaqdı. Əlində raketdən başqa variantı qalmayan Şimali Koreya nüvə başlıqlarını raketlərə əlavə olunacaq qədər kiçiltməliydi.

İndiyə qədər 5 nüvə bombasını sınaqdan keçirən Şimali Koreya 2016-cı ilin mart ayında yayımladığı Kim Jongun fotolarında raketlərə vurulacaq kiçik nüvə başlıqlarını dünyaya göstərdi.



Bəs Şimali Koreya raketlərinin təsir gücü nə qədərdir?

1979-cu illərdə Misirdən gələn raketləri analiz edərək təhlil edən Şimali Koreya bu raketlərin müxtəlif versiyalarını hazırlamağa başlayır.  

Keçid mərasimlərindən göründüyü kimi Şimali Koreyanın əlindəki raketlər gün keçdikdə inkişaf edir. Hazırda ABŞ-a çata bilməyəcək vəziyyətdə olan raketlər yaxın qonşuları təhdid edir. Gün keçdikdə inkişaf edən raketlərin bir gün dünyanın böyük hissəsinə çatacaq vəziyyətə düşməsi an məsələsidir.

Göründüyü kimi, kasıb, təcrid olunmuş, inkişaf etməmiş Şimali Koreya  uzun macəradan sonra nəhayət ki, nüvə silahına sahib oldu.






Hazırladı: Rumiyyə

Devrilmiş lider öldü -Foto
Keçmiş müstəntiqin Ali Məhkəməyə kassasiya şikayətinin tarixi bəlli oldu
"Görünür, biz hələ aşkarlıq və şəffaflığa tam açıq deyilik..."
Ölkə istidən yanır – Hərarət 53,5-ə yüksəldi
“Yerləşdiyimiz coğrafiyada yaxın gələcəkdə böyük dəyişikliklər baş verəcək”
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
Dünya
Müsəlmanları hiddətləndirəcək ramazan -FƏTVASI
Maraqlı
Diqqətlə baxın - Əslində milyonlarla insanı aldadıblar  - FOTOLAR
Maraqlı
Elektriki kəşf edən alimdən 2035-ci illə bağlı İDDİALI PROQNOZLAR
Siyasət
"Putin İŞİD-dən təhlükəlidir..."
İqtisadiyyat
"2016-cı ildə Azərbaycan Gürcüstana ən çox sərmayə qoyan ölkə olub"
Həftənin ən çox oxunanları
Cinsi orqanını kəsib tualetə atdı  - Qanı ilə divara bu sözləri yazdı
16 yaşlı qızın qəfil ölümünün səbəbi bilinəndə hər kəs şok oldu  - FOTOLAR- VİDEO
"Məni təcili öldürün, saat 4-də cənnətə qəbul mərasiminə yetişməliyəm" - ŞOK İSTƏK
Erməni Kardaşyanın Türk tayı ortaya çıxdı - İDDALI FOTOLAR + VİDEO
Geyimlərinə görə biabır olan məşhurların lüt əndamları - FOTOLAR
Yeni doğulmuş körpə yeriməyə başladı - VİDEO
Haqqin.az-ın əməkdaşı ermənilərə satıldı: Erməni xalqından üzr istəyib
Rus balıqçının qarşılaşdığı heç yerdə görmədiyiniz dəniz canlıları - ŞOK FOTOLAR...
Diabet və yüksək arterial təzyiqi, şiş xəstəliklərini... - MÖCÜZƏ GİLƏMEYVƏ
Ramazanın ilk 3 günündə bunları yemək olmaz- Əks halda...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin