Xəbər lenti
21/09/2017 [16:04]:
"Əgər o kürsüdən Sarkisyan kimi müharibə canisi çıxış edirsə..."
21/09/2017 [15:58]:
Damladan Mirəliyevə cavab - “Maskalanıb efirdə oturmuram…”
21/09/2017 [15:55]:
"O biri dünya" Vyetnamda tapıldı -  MÖHTƏŞƏM FOTOLAR
21/09/2017 [15:29]:
“İlham Əliyev Sərkisyanın Xocalı soyqırımındakı iştirakını faktlarla isbatladı”
21/09/2017 [15:28]:
“Bunu Sarkisyan da, ermənilər də bilir” - Əliyevin çıxışına şərh
21/09/2017 [15:26]:
ADNSU-da Neft-Mexanika fakültəsinin tələbələri ilə görüş keçirildi
21/09/2017 [15:25]:
Elçin Quliyev “Azərbaycan Bayrağı” ordeni ilə təltif edildi
21/09/2017 [15:16]:
Bu avtobuslara ancaq qadınlar minə biləcək - İNANILMAZ YENİLİK
21/09/2017 [15:09]:
"YAP-ın yarandığı vaxtdan milli dövlətçiliyimizə xidmətlərlə zəngin şərəfli bir yol keçib"
21/09/2017 [14:59]:
"Tramp it kimi hürərək bizi qorxutmağa çalışır..." - Gərginlik yüksəlir
21/09/2017 [14:45]:
Kanalizasiyaya düşən 150 kiloluq donuz belə xilas edildi - VİDEO
21/09/2017 [14:37]:
Moldova prezidentinin istefası təklif edildi
21/09/2017 [14:34]:
Sabahdan Məhərrəm ayı başlayır
21/09/2017 [14:33]:
Həcc ziyarətini tam icra etmiş ilk avropalı qadın - NADİR FOTO...
21/09/2017 [14:31]:
Meksikanın Azərbaycandakı səfirliyi: Meksika xalqının həmrəyliyi bir daha bəlli olur
21/09/2017 [14:30]:
ADU-da “Konfutsi İnstitutu tələbələrinin Çin sərgüzəştləri” mövzusunda seminar keçirildi
21/09/2017 [14:29]:
"Mamaroza" qalmaqalı böyüdü: Kərimlə evli olanda, başqa kişi ilə... - Uşağın kimdəndir?
21/09/2017 [14:28]:
Moderator.az Qars müqaviləsinin imzalandığı vaqonu haradan tapdı? - FOTOLAR
21/09/2017 [14:28]:
Afaq Aslan Azərbaycanı təmsil edəcək: “23 gözəldən biri də mənəm” - FOTO
21/09/2017 [14:22]:
Aralıq dənizində faciə - 100-dən çox itkin var
21/09/2017 [14:22]:
İlham Əliyev BMT baş katibi ilə görüşüb
21/09/2017 [14:18]:
Azərbaycan Cümhuriyyətinin ərazisi və əhalisi ilə bağlı dəqiq rəqəmlər- İngilisdilli mənbələrdən tərcümə
21/09/2017 [14:18]:
Əli Həsənov islam ölkələrini Ermənistanla əlaqələri dayandırmağa çağırdı
21/09/2017 [13:58]:
Arakanlı müsəlmanlara yardım aparan gəmiyə hücum edildi
21/09/2017 [13:58]:
Azərbaycan İŞİD-dən xilas edilən uşaqları gətirmək üçün işə başladı
21/09/2017 [13:54]:
Balakəndə zəlzələ oldu
21/09/2017 [13:42]:
14 yaşından bəri 1000 nəfərin təcavüzünə məruz qalıb 
21/09/2017 [13:32]:
"Judo Club 2012" Avropa birinciliyində uğur qazanan yetirməsini mükafatlandırıb - FOTOLAR
21/09/2017 [13:30]:
Lənkəranskiyə görə adam öldürənə hökm oxundu
21/09/2017 [13:29]:
İqtisad Universitetinin rəhbərliyinə cinayət işi açıldı - Rəsmi
21/09/2017 [13:18]:
Almaniyanın ilk azərbaycanlı millət vəkili kim olub?
21/09/2017 [13:14]:
İnsanın ölümdən 10 dəqiqə sonrakı “düşüncələri” hamını təəccübləndirdi- MARAQLI
21/09/2017 [13:12]:
Mehriban Əliyeva birinci xanımların iştirak etdiyi ziyafətdə
21/09/2017 [13:12]:
Mərkəzi Bankda dollar hərracı keçirildi
21/09/2017 [13:07]:
Şimşək çaxacaq, qısamüddətli yağış yağacaq
21/09/2017 [12:46]:
ABŞ-dan Bərzaninin referendum qərarına sərt reaksiya
21/09/2017 [12:44]:
Qasırğa Trampın və milyarderlərin villalarını darmadağın etdi - FOTO/VİDEO
21/09/2017 [12:33]:
ADNSU-nun “eazi START” Startap və İnnovasiya Mərkəzi tələbə qəbulu elan edir
21/09/2017 [12:32]:
“Sabah xəyanət yazışmaların yayımlanacaq” - Gülbənə sərt sözlər
21/09/2017 [12:25]:
Azərbaycan neftinin dünya bazar qiymətinin yenilənmiş UNEC proqnozu
21/09/2017 [12:17]:
Ziya Məmmədovun bacısı buna görə işdən azad olunub -Video
21/09/2017 [12:16]:
“Onun bizə sevgisi, bizimsə ona borcumuz böyükdür”
21/09/2017 [12:12]:
Erməni deputatlar bu gün Bakıya gəlir
21/09/2017 [11:51]:
Jurnalist Azər Hüseynbala infarkt keçirib
21/09/2017 [11:46]:
Ustad Şəhriyar haqqında müəmmalar: “O, Bakıya niyə gələ bilmədi?”
21/09/2017 [11:44]:
Əmək və sosial müdafiə sahələri üzrə 30-a yaxın elektron xidmət əhalinin istifadəsindədir
21/09/2017 [11:33]:
Deputat Hacı Qalibin həbsini tələb edir
21/09/2017 [11:32]:
“Bu, gecikmiş olsa da, uğurlu addımdır”
21/09/2017 [11:30]:
Prezidentin “Dövlət qulluğu haqqında” qanunda dəyişikliklərə etirazı qəbul edildi
21/09/2017 [11:29]:
Ölkəmizin iqtisadi və siyasi həyatında möhtəşəm mərhələ - Kamaləddin Qafarov
21/09/2017 [11:07]:
Toyda bəyə “Bictoin” taxıldı - Türkiyədə
21/09/2017 [10:36]:
Xəzərin hüquqi statusu ilə bağlı işçi qrupunun növbəti görüşü Tehranda keçiriləcək
21/09/2017 [10:35]:
BAO türkmanların durumunu müzakirə edəcək
21/09/2017 [10:31]:
SOCAR-da işləyənlərin sayı bəlli oldu
21/09/2017 [10:30]:
Azad Cavadov və Rüfət Aslanlı haqqında növbəti ittiham: 11 bankın əmlakı talanıb...
21/09/2017 [10:21]:
İraq ordusu Kərkükün bölgələrinə yeridildi
21/09/2017 [10:19]:
Vətənpərvərlik ölkə təhlükəsizliyinin qarantıdır - Polkovnik...
21/09/2017 [10:17]:
London teraktı ilə bağlı daha bir nəfər saxlanıldı
21/09/2017 [09:45]:
Erməni tərəfi atəşkəs rejimini pozdu
21/09/2017 [09:39]:
Ziya Məmmədov üçün çətin seçim: Həbs təhlükəsi ilə yaşamaq, yoxsa sürgün...?
21/09/2017 [09:36]:
Bakıda yüksək dozada narkotik maddə qəbul edən gənc öldü
21/09/2017 [09:33]:
Los Ancelesdəki Baş Konsulluqdan Lütfi Zadə ilə bağlı – AÇIQLAMA
21/09/2017 [09:30]:
Azərbaycan prezidentinin ABŞ-a səfəri yekunlaşdı
21/09/2017 [09:25]:
Cığal uşağın ənənəvi erməniçiliyi...
21/09/2017 [09:16]:
"Belə görünür ki, onlar üçün neft erası hələ bitməyib..." - İTTİHAM
21/09/2017 [09:09]:
Ad günü keçirmək qadağan olundu - MƏMURLARA XƏBƏRDARLIQ...
21/09/2017 [02:35]:
Səhvləri aşkarlayın, dürüst qərarların məntiqi ardıcıllığını hazırlayın - Günün qoroskopu
21/09/2017 [00:41]:
Yadplanetlilər Yerə çox asanlıqla yaxınlaşa biləcəklər
21/09/2017 [00:29]:
“Türkiyə Azərbaycanı dəstəkləməkdən heç vaxt imtina etməyəcək”
20/09/2017 [23:16]:
"2034-cü ildən sonra qaz dünyada əsas enerji mənbəyi olacaq"
20/09/2017 [23:15]:
Yeni nəqliyyat növü istifadəyə verildi: Yalnız qadınlar istifadə edəcək
20/09/2017 [22:55]:
Direktorun işdən çıxarıldığını eşidən valideynlər etiraz etdilər: Müəllimlər göz yaşı tökdülər
20/09/2017 [22:47]:
Rövnəq Abdullayev tarixi qərardan danışdı
20/09/2017 [22:45]:
FES-dən dolların taleyi ilə bağlı - Qərar
20/09/2017 [22:24]:
500 illik ağacın içindən qəribə skelet çıxdı - FOTO
20/09/2017 [22:23]:
Danışıq qabiliyyətini itirən, iflic olan 8 yaşlı qızın təcili köməyə ehtiyacı var - FOTOLAR
20/09/2017 [22:08]:
"Əgər qarşıma çıxan hərtərəfli məni qane edərsə, sənəti ataram və ərə gedərəm" FOTO
20/09/2017 [22:01]:
“Avroliqa”nın finalı Bakıda, Super Kubok oyunu isə İstanbulda keçiriləcək- 2019-cu ildə
20/09/2017 [22:01]:
Dövlət başçısı: "2004-cü ildən bu yana Azərbaycan iqtisadiyyatı 3 dəfədən çox inkişaf edib"
20/09/2017 [21:27]:
İlham Əliyev Trampla görüşdü - FOTO
Bütün arxiv bir sırada
20/05/2017 [01:26] - Araşdırma - ( 6874 dəfə baxılıb)

Kasıb və dünyadan təcrid olunmuş Şimali Koreya nüvə silahına necə sahib oldu? - ARAŞDIRMA




Şimali Koreyanın, rəsmi adıyla desək, Koreya Demokratik Xalq Cümhuriyyətinin çox maraqlı bir ölkə olduğu həqiqətdir. ABŞ-ı Nüvə ilə təhdid edən Şimali Koreya lideri Kim Jong da ölkə kimi maraqlı və qəribədir. 

Maraqlıdır, Kim Jong ABŞ-I Nüvə ilə təhdid etmək cəsarətini haradan alır? Ümumiyyətlə, kasıb və dünyadan demək olar ki, təcrid olunmuş Şimali Koreya nüvə silahı hazırlamaq gücünə necə sahib olub?

Moderator.az-ın təqdim etdiyi yazıda bu və ya digər sualların cavablarını axtarmağa çalışmışıq.
 
1. Nüvə gücünə sahib olma fikrinin yaranması. 

1950-ci illərə gedək, Koreyada iki il müharibə davam edir  var və həmin ərəfədə gələcəkdə şimali koreya rəhbərliyində yer alacaq insanlarda "ABŞ bizə Nüvə bombası atmaq planları qurur" fikri yaranırdı. Bu baxımdan müharibədən dərhal sonra Şimali Koreya rəhbərliyi onlar kimi socialist  olan SSRİ ilə Nüvə əlaqələrinə başlayır.

Şimali Koreya ilk olaraq SSRİ-dən urandan enerji istehsal etməyi təmin edən reaktorlar alır. 1991-ci ildə SSRİ-nin dağılmasının ardından Şimali Koreya nüvə enerjisi ilə bağlı məsləhətini yeni dostu Pakistandan almağa başladı. Şimali Koreya ilə Pakistan arasında biri gizli, biri açıq olmaq üzrə iki müqavilə imzalanır. Hər kəsə açıq olan razılaşmaya əsasən Şimali Koreya Pakistana pul qarşılığında raketlərlə bağlı məlumat verəcəkdi. Daha sonradan ortaya çıxan gizli müqavilələr Pakistanın Şimali Koreyaya nüvə silahı istehsalı ilə bağlı məlumat verdiyini ortaya qoydu. Bu fəaliyyətlər o qədər gizli idi ki, uzun müddət diqqət çəkmədi. Pakistanlı elm adamlarının köməyi ilə 1990-cı illərin sonunda Şimali Koreya nüvə silahlarında istifadə edilən zənginləşdirilmiş uran və plütonyum əldə edəcək səviyyəyə çatır.




2. Alış-veriş siyahısı.

Şimali Koreyanın iqtisadiyyatı nüvə silahı hazırlamaq üçün lazım olan su nasosu, söndürmə maşını kimi hissələri istehsal edəcək vəziyyətdə deyildi. Digər tərəfdən tətbiq olunan embarqo səbəbiylə bu hissələri beynəlxalq bazarlardan birbaşa ala bilmək də mümkünsüz idi. 

1980-ci illərdə Avropada ixracat nəzarətlərində boşluqlar var idi və  bunu fürsət bilən Şimali Koreya səfirlikləri nüvə silahı üçün lazım olan hissələri istehsal edən şirkətlərdən bir az daha çox pul verərək alırdı. Bu vəziyyət 2000-ci illərə qədər bu şəkildə davam etdi. 2000-ci ildən sonra Avropanın nəzarəti gücləndirilir və Şimali Koreya Avropa bazarından kənarlaşdırılır. Səfirlikləri vasitəsi ilə istədiklərinə nail olmayan Şimali Koreya bu dəfə bir başqa dostu olan Çin üzərindən şansını sınayır. Çində qurulan və ələ keçirilən örtük şirkətlər üzərindən lazım olan hissələr Şimali Koreyaya gətirilir. Çin ilə Şimali Koreya arasındakı sərhəd yoxlamalarının o qədər də güclü olmaması da bu işə yardım edir. Uranı zənginləşdirmək üçün lazım olan gücə çatan Şimali Koreya nüvə bombasının istehsal ediləcəyi kompleksi inşa etmək üçün lazım olan materialları də beynəlxalq bazardan əldə edir.



3. Şimali Koreya ilk dəfə nüvə bombasını sınaqdan keçirir.

2004-cü ildə dünyaya nəyə qadir olduğunu göstərməyə qərar verən Şimali Koreya müəyyən elm adamlarını ölkəsinə dəvət edir. Nüvə kompleksini ziyarət edən ABŞ alimi Ziqfrid Hecker Şimali Koreyanın hazırlıqları görəndə çox təəccüblənir. Qədim, amma işlək vəziyyətdə olan avadanlıqların istifadə edildiyi kompleksdə hər şey tələbə olunan səviyyədə idi. 

Şimali Koreya 2006-cı ildə gözlərdən uzaqda ilk nüvə silahını sınaqdan keçirəcəkdi. 

2010-cu ildə Şimali Koreyaya təkrar dəvət edilən Ziqfrid Hecker kompleksdəki köhnə dəb avadanlıqların son model maşınlarla dəyişdirildiyini və Şimali Koreyanın əlində 20-25 ədəd nüvə bombası hazırlamaq üçün xammalın olduğunu görür. 2006-cı ildən sonra keçirilən 4 nüvə sınağı uğurla başa çatarkən, hər bir bomba getdikcə gücləndirilirdi. Son 2 bomba Xirosima və Naqasakiyə atılanlara bənzəyirdi, yəni bir şəhəri yox edə biləcək böyüklükdəydi.

SSRİ-dən plütonyum istehsalını öyrənməklə başlayıb Pakistandan uranın zənginləşdirilməsini öyrənməklə davam edən proses örtük şirkətlərlə əldə edilən avadanlıq hissələri sayəsində Şimali Koreyaya nüvə bombası hazırlamaq imkanı qazandırmışdı. Peyk görüntülərinə görə, gecə qaranlığa qərq olan ölkə bütün enerjisini hərbi obyektlərdə istifadə edirdi.



4. Nəqliyyat.

Nüvə bombası istehsal edən Şimali Koreyanın əlində həll edilməsi lazım olan tək problem nüvə başlıqların hədəflərinə necə gələcəyi idi. Ətrafı onu sevməyən ölkələrlə dolu olan Şimali Koreya hədəflərini təyyarə ilə vurmağa çalışsa, bu təyyarələr müdafiə sistemləri tərəfindən vurulacaqdı. Əlində raketdən başqa variantı qalmayan Şimali Koreya nüvə başlıqlarını raketlərə əlavə olunacaq qədər kiçiltməliydi.

İndiyə qədər 5 nüvə bombasını sınaqdan keçirən Şimali Koreya 2016-cı ilin mart ayında yayımladığı Kim Jongun fotolarında raketlərə vurulacaq kiçik nüvə başlıqlarını dünyaya göstərdi.



Bəs Şimali Koreya raketlərinin təsir gücü nə qədərdir?

1979-cu illərdə Misirdən gələn raketləri analiz edərək təhlil edən Şimali Koreya bu raketlərin müxtəlif versiyalarını hazırlamağa başlayır.  

Keçid mərasimlərindən göründüyü kimi Şimali Koreyanın əlindəki raketlər gün keçdikdə inkişaf edir. Hazırda ABŞ-a çata bilməyəcək vəziyyətdə olan raketlər yaxın qonşuları təhdid edir. Gün keçdikdə inkişaf edən raketlərin bir gün dünyanın böyük hissəsinə çatacaq vəziyyətə düşməsi an məsələsidir.

Göründüyü kimi, kasıb, təcrid olunmuş, inkişaf etməmiş Şimali Koreya  uzun macəradan sonra nəhayət ki, nüvə silahına sahib oldu.






Hazırladı: Rumiyyə

"Belə görünür ki, onlar üçün neft erası hələ bitməyib..." - İTTİHAM
Danışıq qabiliyyətini itirən, iflic olan 8 yaşlı qızın təcili köməyə ehtiyacı var - FOTOLAR
"Əgər qarşıma çıxan hərtərəfli məni qane edərsə, sənəti ataram və ərə gedərəm" FOTO
“Avroliqa”nın finalı Bakıda, Super Kubok oyunu isə İstanbulda keçiriləcək- 2019-cu ildə
9 aylıq uşağa qarşı dayə zorakılığı - VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
“İlham Əliyev Sərkisyanın Xocalı soyqırımındakı iştirakını faktlarla isbatladı”
Cəmiyyət
Azərbaycan Cümhuriyyətinin ərazisi və əhalisi ilə bağlı dəqiq rəqəmlər- İngilisdilli mənbələrdən tərcümə
Maraqlı
İnsanın ölümdən 10 dəqiqə sonrakı “düşüncələri” hamını təəccübləndirdi- MARAQLI
Dünya
ABŞ-dan Bərzaninin referendum qərarına sərt reaksiya
Ədəbiyyat
Ustad Şəhriyar haqqında müəmmalar: “O, Bakıya niyə gələ bilmədi?”
Həftənin ən çox oxunanları
Bəy qadın qonaqları sıraya düzüb qıçlarını əllədi- VİDEO
İsraildən Azərbaycana arxadan zərbə?
11 yaşında taxta çıxıb, 2 qardaşını öldürüb, 28 yaşında 32 uşağı olub  - MARAQLI
18 yaşlı qızı mobil telefon öldürdü- Anasının gözü qarşısında
"Bunu edən şərəfsizə, namussuza çox ağır cəza istəyirik ki..."
Həyat yoldaşını öpmək istədi, biabır oldu - VİDEO
Arktikada tapılan tunellərdə naməlum dünyanın izləri aşkarlandı - Elm dünyası şokda - VİDEO
1995-ci ilin OMON hadisələrinin suçlusundan şok açıqlama - "Heydər Əliyev istəsəydi..."
"Əlamətləri gerçəkləşdi, qiyamət yaxındadır..." - Tanınmış ilahiyyatçı
"7 rayonun əvəzinə buna getsək, Dağlıq Qarabağı itirmiş olacağıq"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin