Xəbər lenti
24/11/2017 [16:35]:
"Beynəlxalq Bank" əmanətlər üzrə faiz dərəcələrinin birtərəfli endirib - ŞİKAYƏT
24/11/2017 [16:29]:
İlham Əliyevdən daha bir fəxri ad
24/11/2017 [16:25]:
Tolikə vəzifə verildi - FOTO
24/11/2017 [16:21]:
Prezident bu qanunlara dəyişiklik təklif etdi
24/11/2017 [16:13]:
Azərbaycana 40 santimetr qar yağdı - VİDEO
24/11/2017 [16:06]:
Müəssisə və təşkilatda siqaret çəkməyə görə qurumun rəhbəri məsuliyyət daşıyacaq
24/11/2017 [16:00]:
Dağlıq Qarabağ münaqişəsində 265 azərbaycanlı qadın itkin düşüb, 98 qadın erməni girovluğundadır
24/11/2017 [15:56]:
Azərbaycanda tütün məmulatlarının istifadəsi məhdudlaşdırılır - Bələdiyyələrə səlahiyyət verildi
24/11/2017 [15:43]:
Ümumi problem birgə mübarizə tələb edir...
24/11/2017 [15:42]:
İŞİD-in köləliyindən zorla qurtulan azərbaycanlı - 18 yaşlı Dilbərin hekayəti: "Atam edam olundu"
24/11/2017 [15:33]:
Prokuror general Novruzəli Orucovun oğluna 6 il həbs cəzası istəyib
24/11/2017 [15:31]:
"200 illik fəlakətlərimizi əks etdirən muzey yaradılmalıdır"
24/11/2017 [15:30]:
Müvafiq şəxslərin sosial sığınacaqlara yerləşdirilməsi işinin təşkilinə dair dəyirmi masa keçirilib
24/11/2017 [15:30]:
Cibindəki son 20 dolları xərclədi, əvəzində 110 min dollar qazandı
24/11/2017 [15:30]:
"Beynəlxalq Bank"ın vəzifəlilərinə hökm oxundu
24/11/2017 [15:29]:
Elşad Həmidov Elmira Behbudova ilə məhkəmə çəkişməsində uddu
24/11/2017 [15:20]:
Musa efirdə olduğunu unutdu - Canlı yayımda Təranəni öpdü... - FOTO
24/11/2017 [15:07]:
ADPU-da professor Həsən Mirzəyevin 90 illik yubileyinə həsr olunmuş tədbir keçirilib
24/11/2017 [15:06]:
Dövlət Agentliyinin əməkdaşları qəzaya düşdü - Ölən və yaralananlar var
24/11/2017 [15:00]:
Polisə rüşvət verib səsini yazdılar və...- İbrətamiz olay
24/11/2017 [14:55]:
Sovet kosmik sənayesinin “görünməyən adamı”nın Azərbaycan planları – TARİXİ FOTOLAR
24/11/2017 [14:54]:
Ramiz Mehdiyev Moskvada Patruşevlə təhlükəsizlik sahəsində Rusiya-Azərbaycan əməkdaşlığını müzakirə etdi
24/11/2017 [14:49]:
Zakir Qaralov Bərdədə vətəndaşları qəbul edib
24/11/2017 [14:46]:
Əxlaqsızlıq edilən otelə basqın - Qadın son anda xilas edildi - FOTOLAR
24/11/2017 [14:39]:
Millət vəkili Sudan heyəti ilə görüşdü
24/11/2017 [14:38]:
Erməni iqtisadçı etiraf etdi: "2018-ci ildə Ermənistanda vətəndaşların yaşayış səviyyəsi daha da ağırlaşacaq"
24/11/2017 [14:32]:
MTN generalı Eldar Mahmudovun şok cinayətini açıqladı
24/11/2017 [14:27]:
Televiziya və radiolar tibbi xidmət reklamına görə 8 min manat cərimələnə bilər
24/11/2017 [14:08]:
Moskva vilayətində azərbaycanlı sahibkar özünü yandırıb
24/11/2017 [14:07]:
Brüsseldə Avropa İttifaqının “Şərq tərəfdaşlığı” sammiti başlayıb
24/11/2017 [13:47]:
“Xərçəng xəstəliyi Allahın günahlara görə cəzasıdır”- Səhiyyə naziri
24/11/2017 [13:43]:
Azərbaycanın xaricdəki səfirliklərinin bəzi əməkdaşları gəlir vergisindən azad edilir
24/11/2017 [13:39]:
Nazir: “İşəgötürənlər əlillər üçün lazımi şəraitin yaradılmasında maraqlı deyil”
24/11/2017 [13:36]:
Məhkəmədə MTN generalına bəraət istənilib - YENİLƏNİB
24/11/2017 [13:31]:
Nazir: “Niyə əlillərin deputatlığa namizədliyi irəli sürülmür?”
24/11/2017 [13:26]:
Azərbaycan və Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələri arasında qərargah danışıqları keçirilib
24/11/2017 [13:25]:
Gələn il Yerin Günəşə ən yaxın və uzaq məsafəsinin vaxtı məlum oldu
24/11/2017 [13:14]:
Prezident bu deputatı "Şərəf" ordeni ilə təltif etdi
24/11/2017 [13:10]:
Şagird qadın müəllimini sinif otağında elə bir vəziyyətdə çəkdi ki... - VİDEO
24/11/2017 [13:04]:
1,7 milyard manat çirkli pulu "yuyan" şəxslər həbsdə qaldı - BAKIDA
24/11/2017 [13:00]:
Xan arvadı Rəşid Behbudovu necə təəccübləndirdi?- Xatirə
24/11/2017 [12:59]:
Maral Tahirqızı: “Bir müddət "Yeyinti Nazirliyi"ndə işləmişəm” (VİDEO)
24/11/2017 [12:54]:
"Qarabağ" "Beşiktaş"la qarşılaşacaq - Tarix açıqlandı
24/11/2017 [12:52]:
İlham Əliyev deputata "Şərəf" ordeni verdi
24/11/2017 [12:51]:
Əli Həsənovun nəvəsi əsgərlikdə olmadığı məlum oldu
24/11/2017 [12:49]:
Azərbaycanlı qızlar oğlanı meşəyə aparıb başına oyun açdılar - FOTO
24/11/2017 [12:41]:
Berlində Azərbaycan-Almaniya yüksək səviyyəli İşçi Qrupunun 7-ci iclası keçirilib
24/11/2017 [12:34]:
Qusar polisi növbəti uğurlu əməliyyat həyata keçirdi
24/11/2017 [12:31]:
Baş Prokurorluğun əməkdaşı beynəlxalq təlim kursunda iştirak edib
24/11/2017 [12:26]:
Fəzail Ağamalı partiya üzvlərini təbrik etdi
24/11/2017 [12:20]:
Azərbaycanın bu gün xatırlanmayan böyük xanəndələri- I Hissə
24/11/2017 [12:19]:
11 yaşlı qız məktəb yoldaşından hamilə qaldı
24/11/2017 [12:13]:
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində “NATO günləri” keçirilib
24/11/2017 [12:11]:
Pərvin Abıyeva mənalı baxışdığı türk aktyorla bağlı etiraf etdi: "Onu çox sevirəm" - FOTOLAR - VİDEO
24/11/2017 [12:10]:
Ərdoğan Əsədlə əməkdaşlığı istisna etməyib
24/11/2017 [12:03]:
“Xocalı abidəsini ziyarətin dövlət protokoluna salınması təklifini dəstəkləyirik”
24/11/2017 [12:00]:
Türkan Şorayın qızı 43 yaşlı şairlə eşq yaşayır - FOTO
24/11/2017 [11:56]:
"Yarışlarda Azərbaycanın bayrağını ucaltdığım üçün qürur duyuram"
24/11/2017 [11:47]:
Bir gecədə “Ayə, hareyə gedirsən"lə məşhurlaşan gənc danışdı - FOTO
24/11/2017 [11:44]:
Azərbaycandakı uşaqların sayı açıqlandı
24/11/2017 [11:37]:
Bəstəkarın yubileyinə həsr edilmiş yaradıcılıq müsabiqəsi...- FOTO
24/11/2017 [11:34]:
“Maliyyə amnistiyası üçün öncə qanun layihəsi qəbul edilməlidir”
24/11/2017 [11:33]:
ABŞ-la Türkiyəni üz-üzə qoyan adam - Rza Zərrab hekayəsi
24/11/2017 [11:28]:
Gələcək gəlinini görən qayınana özünü öldürdü ŞOK SƏBƏB - VİDEO
24/11/2017 [11:28]:
Azərbaycanlı rejissor Antonioni, Tarkosvki, Nuri Bilgə Ceylanla eyni siyahıda- FOTO
24/11/2017 [11:26]:
Ermənistan üçün kritik gün – Kreml Sərkisyanı tələyə salıb
24/11/2017 [11:17]:
Qəribə ifası ilə gündəmə gələnc gənclə bağlı AÇIQLAMA
24/11/2017 [11:14]:
Qanunsuz əldə edilmiş meşə materialları və kömür hazırlanan quyular aşkar edildi
24/11/2017 [11:11]:
"Quran müqəddəs kitab deyil" - Elşad Miri (VİDEO)
24/11/2017 [11:05]:
Yenidən hazırlanan “Silahlı Qüvvələr haqqında” qanun layihəsi MM-də müzakirəyə çıxarılır
24/11/2017 [11:01]:
Gələn il ərzaq, tikinti və mənzillərin bahalaşacağı gözlənilir
24/11/2017 [10:57]:
“Verilən hər bir proqnoz əsaslandırılmalıdır”
24/11/2017 [10:50]:
Fahişə qadın necə tövbə etdi?..- Cümə bəhsləri
24/11/2017 [10:50]:
Maaş və pensiyalar artacaqmı? - Bədbin proqnozlar
24/11/2017 [10:48]:
Avropa İttifaqı Ermənistanı ofşor ölkələrin qara siyahısına daxil edə bilər
24/11/2017 [10:47]:
Yadplanetlilər Rusiyaya hücum edib - VİDEO
24/11/2017 [10:41]:
ANS-in keçmiş aparıcısı Avropa ölkəsindən sığınacaq istədi: “Məcbur idim…”
24/11/2017 [10:22]:
Arda Turan Premyer Liqada oynayacaq - Yeni klub
24/11/2017 [10:07]:
"Atletiko"nun futbolşusu: "Qarabağ"ın köməyinə ehtiyacımız var
24/11/2017 [09:58]:
Ağdamda baş verən zəlzələnin nəticələri AÇIQLANDI
Bütün arxiv bir sırada
20/05/2017 [01:26] - Araşdırma - ( 6982 dəfə baxılıb)

Kasıb və dünyadan təcrid olunmuş Şimali Koreya nüvə silahına necə sahib oldu? - ARAŞDIRMA




Şimali Koreyanın, rəsmi adıyla desək, Koreya Demokratik Xalq Cümhuriyyətinin çox maraqlı bir ölkə olduğu həqiqətdir. ABŞ-ı Nüvə ilə təhdid edən Şimali Koreya lideri Kim Jong da ölkə kimi maraqlı və qəribədir. 

Maraqlıdır, Kim Jong ABŞ-I Nüvə ilə təhdid etmək cəsarətini haradan alır? Ümumiyyətlə, kasıb və dünyadan demək olar ki, təcrid olunmuş Şimali Koreya nüvə silahı hazırlamaq gücünə necə sahib olub?

Moderator.az-ın təqdim etdiyi yazıda bu və ya digər sualların cavablarını axtarmağa çalışmışıq.
 
1. Nüvə gücünə sahib olma fikrinin yaranması. 

1950-ci illərə gedək, Koreyada iki il müharibə davam edir  var və həmin ərəfədə gələcəkdə şimali koreya rəhbərliyində yer alacaq insanlarda "ABŞ bizə Nüvə bombası atmaq planları qurur" fikri yaranırdı. Bu baxımdan müharibədən dərhal sonra Şimali Koreya rəhbərliyi onlar kimi socialist  olan SSRİ ilə Nüvə əlaqələrinə başlayır.

Şimali Koreya ilk olaraq SSRİ-dən urandan enerji istehsal etməyi təmin edən reaktorlar alır. 1991-ci ildə SSRİ-nin dağılmasının ardından Şimali Koreya nüvə enerjisi ilə bağlı məsləhətini yeni dostu Pakistandan almağa başladı. Şimali Koreya ilə Pakistan arasında biri gizli, biri açıq olmaq üzrə iki müqavilə imzalanır. Hər kəsə açıq olan razılaşmaya əsasən Şimali Koreya Pakistana pul qarşılığında raketlərlə bağlı məlumat verəcəkdi. Daha sonradan ortaya çıxan gizli müqavilələr Pakistanın Şimali Koreyaya nüvə silahı istehsalı ilə bağlı məlumat verdiyini ortaya qoydu. Bu fəaliyyətlər o qədər gizli idi ki, uzun müddət diqqət çəkmədi. Pakistanlı elm adamlarının köməyi ilə 1990-cı illərin sonunda Şimali Koreya nüvə silahlarında istifadə edilən zənginləşdirilmiş uran və plütonyum əldə edəcək səviyyəyə çatır.




2. Alış-veriş siyahısı.

Şimali Koreyanın iqtisadiyyatı nüvə silahı hazırlamaq üçün lazım olan su nasosu, söndürmə maşını kimi hissələri istehsal edəcək vəziyyətdə deyildi. Digər tərəfdən tətbiq olunan embarqo səbəbiylə bu hissələri beynəlxalq bazarlardan birbaşa ala bilmək də mümkünsüz idi. 

1980-ci illərdə Avropada ixracat nəzarətlərində boşluqlar var idi və  bunu fürsət bilən Şimali Koreya səfirlikləri nüvə silahı üçün lazım olan hissələri istehsal edən şirkətlərdən bir az daha çox pul verərək alırdı. Bu vəziyyət 2000-ci illərə qədər bu şəkildə davam etdi. 2000-ci ildən sonra Avropanın nəzarəti gücləndirilir və Şimali Koreya Avropa bazarından kənarlaşdırılır. Səfirlikləri vasitəsi ilə istədiklərinə nail olmayan Şimali Koreya bu dəfə bir başqa dostu olan Çin üzərindən şansını sınayır. Çində qurulan və ələ keçirilən örtük şirkətlər üzərindən lazım olan hissələr Şimali Koreyaya gətirilir. Çin ilə Şimali Koreya arasındakı sərhəd yoxlamalarının o qədər də güclü olmaması da bu işə yardım edir. Uranı zənginləşdirmək üçün lazım olan gücə çatan Şimali Koreya nüvə bombasının istehsal ediləcəyi kompleksi inşa etmək üçün lazım olan materialları də beynəlxalq bazardan əldə edir.



3. Şimali Koreya ilk dəfə nüvə bombasını sınaqdan keçirir.

2004-cü ildə dünyaya nəyə qadir olduğunu göstərməyə qərar verən Şimali Koreya müəyyən elm adamlarını ölkəsinə dəvət edir. Nüvə kompleksini ziyarət edən ABŞ alimi Ziqfrid Hecker Şimali Koreyanın hazırlıqları görəndə çox təəccüblənir. Qədim, amma işlək vəziyyətdə olan avadanlıqların istifadə edildiyi kompleksdə hər şey tələbə olunan səviyyədə idi. 

Şimali Koreya 2006-cı ildə gözlərdən uzaqda ilk nüvə silahını sınaqdan keçirəcəkdi. 

2010-cu ildə Şimali Koreyaya təkrar dəvət edilən Ziqfrid Hecker kompleksdəki köhnə dəb avadanlıqların son model maşınlarla dəyişdirildiyini və Şimali Koreyanın əlində 20-25 ədəd nüvə bombası hazırlamaq üçün xammalın olduğunu görür. 2006-cı ildən sonra keçirilən 4 nüvə sınağı uğurla başa çatarkən, hər bir bomba getdikcə gücləndirilirdi. Son 2 bomba Xirosima və Naqasakiyə atılanlara bənzəyirdi, yəni bir şəhəri yox edə biləcək böyüklükdəydi.

SSRİ-dən plütonyum istehsalını öyrənməklə başlayıb Pakistandan uranın zənginləşdirilməsini öyrənməklə davam edən proses örtük şirkətlərlə əldə edilən avadanlıq hissələri sayəsində Şimali Koreyaya nüvə bombası hazırlamaq imkanı qazandırmışdı. Peyk görüntülərinə görə, gecə qaranlığa qərq olan ölkə bütün enerjisini hərbi obyektlərdə istifadə edirdi.



4. Nəqliyyat.

Nüvə bombası istehsal edən Şimali Koreyanın əlində həll edilməsi lazım olan tək problem nüvə başlıqların hədəflərinə necə gələcəyi idi. Ətrafı onu sevməyən ölkələrlə dolu olan Şimali Koreya hədəflərini təyyarə ilə vurmağa çalışsa, bu təyyarələr müdafiə sistemləri tərəfindən vurulacaqdı. Əlində raketdən başqa variantı qalmayan Şimali Koreya nüvə başlıqlarını raketlərə əlavə olunacaq qədər kiçiltməliydi.

İndiyə qədər 5 nüvə bombasını sınaqdan keçirən Şimali Koreya 2016-cı ilin mart ayında yayımladığı Kim Jongun fotolarında raketlərə vurulacaq kiçik nüvə başlıqlarını dünyaya göstərdi.



Bəs Şimali Koreya raketlərinin təsir gücü nə qədərdir?

1979-cu illərdə Misirdən gələn raketləri analiz edərək təhlil edən Şimali Koreya bu raketlərin müxtəlif versiyalarını hazırlamağa başlayır.  

Keçid mərasimlərindən göründüyü kimi Şimali Koreyanın əlindəki raketlər gün keçdikdə inkişaf edir. Hazırda ABŞ-a çata bilməyəcək vəziyyətdə olan raketlər yaxın qonşuları təhdid edir. Gün keçdikdə inkişaf edən raketlərin bir gün dünyanın böyük hissəsinə çatacaq vəziyyətə düşməsi an məsələsidir.

Göründüyü kimi, kasıb, təcrid olunmuş, inkişaf etməmiş Şimali Koreya  uzun macəradan sonra nəhayət ki, nüvə silahına sahib oldu.






Hazırladı: Rumiyyə

...
Cinsi əlaqə zamanı kor oldu
İsrail homoseksualı İstanbula baş konsul yolladı- Etirazlar...
“Dedim ki, yaxşı film verin çəkilim, sağalım” - Rasim Balayev
"Görsə ki, əlimdə telefon var, evim yıxıldı" - Xatirənin əri ilə bağlı etirafları
Tanınmış opera müğənnisi dünyasını dəyişdi - FOTOLAR
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Cibindəki son 20 dolları xərclədi, əvəzində 110 min dollar qazandı
Dünya
Polisə rüşvət verib səsini yazdılar və...- İbrətamiz olay
Cəmiyyət
Sovet kosmik sənayesinin “görünməyən adamı”nın Azərbaycan planları – TARİXİ FOTOLAR
Dünya
“Xərçəng xəstəliyi Allahın günahlara görə cəzasıdır”- Səhiyyə naziri
Gündəm
“Hakimiyyətin iki qanadının da toxunulmazlığı məhdudlaşdırılıb”
Həftənin ən çox oxunanları
Limonla sodanın qarışığından alınan ilahi möcüzə - FOTOLAR
Tağıyevin məzarı belə bilinməyən oğlunun nadir fotoları- İlk dəfə
"Gəl burdan rədd olaq, elə bilərlər bizi də kimsə saxlayır..." - İCTİMAİ QINAQ
Bu kəndə köçənlərə 70 min dollar veriləcək - MARAQLI...
""Quska"nın yaraqlıları Hacı İbrahimin kabinetini Kalaşnikovla gülləbaran edirlər..."
Bakı aeroportunda biabırçılıq: 3 yaşlı qızı itlə yoxladılar, ürəyi getdi (VİDEO)
Sərxoş oldu, ayılanda şok yaşadı... - FOTOLAR
“Döyüşdə bir gözünü itirdi, başının bir tərəfi yoxdur və sol tərəfi iflic olub...”
“Yeni doğulan uşağa 45, buzova isə 100 manat...” – Deputat tənqid etdi
Xaçmazda 20 manatlıq fahişələr – VİDEO + İDDİA
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin