Xəbər lenti
24/06/2018 [23:24]:
"Türkiyədə sözün əsl mənasında bir demokratiya şöləni yaşandı"
24/06/2018 [23:14]:
Qarabağda dörd yaşlı qız öldü
24/06/2018 [22:47]:
Rusiya səmasında meteorit partladı - VİDEO
24/06/2018 [22:45]:
Dövlət Baxçalı Ərdoğanı təbrik etdi
24/06/2018 [22:43]:
Qüllə kranında namaz qıldı - VİDEO
24/06/2018 [21:59]:
“Arzu edirəm ki, 26 iyun paradı ordumuzun yeni zəfərlərinin başlanğıcı olsun”
24/06/2018 [21:59]:
Türkiyədə seçkilər başa çatdı: Ərdoğan liderdir - YENİLƏNİB
24/06/2018 [21:40]:
Ərdoğanı ilk təbrik edən Azərbaycan prezidenti oldu
24/06/2018 [21:33]:
Gürcüstanda 100-ə yaxın insan zəhərləndi
24/06/2018 [21:28]:
“Bu parad həm də düşmənlərimizə bir mesajdır”
24/06/2018 [21:18]:
“Taxt oyunları”nın ulduzları evləndi – FOTO
24/06/2018 [21:16]:
Səudiyyə Ərəbistanında qadınlar taksi işinə başladı
24/06/2018 [21:12]:
“Azərbaycan əsgərinin addım səslərini eşitmək bizim üçün şərəfdir”
24/06/2018 [21:06]:
Məhərrəm İncəyə ŞOK SÜRPRİZ: səs verdiyi sandıqdan özü çıxmadı
24/06/2018 [20:18]:
Könül Xasıyeva Hacı Nuranın görüşünə gəldi - Bu video ürək parçaladı
24/06/2018 [20:13]:
İlham Əliyev rusiyalı spikeri qəbul etdi - FOTO
24/06/2018 [20:11]:
Ərdoğan Türkiyədə keçirilən prezident seçkilərində liderlik edir
24/06/2018 [19:59]:
"Əlli yaşı olur, amma Şahbaz hələ də gözümdə uşaqdı..." - Sabir Rüstəmxanlı
24/06/2018 [19:53]:
Şahzadə günəşin çıxmasını gözləmədən sükan arxasına keçdi: Qanun qüvvəyə minəndən sonra...
24/06/2018 [19:42]:
Rusiya Dövlət Dumasının spikeri: "Rusiya və Azərbaycan strateji tərəfdaşlardır"
24/06/2018 [19:25]:
Xaçmazda 5 hektar biçilməmiş taxıl sahəsi yandı
24/06/2018 [19:16]:
Türkiyədə seçki məntəqəsində atışma olub, 2 nəfər ölüb, 3-ü yaralandı
24/06/2018 [18:37]:
Türkiyədə səsvermə başa çatıb - səslər sayılır
24/06/2018 [18:25]:
Elza Seyidcahanın heç yerdə görmədiyiniz anası - VİDEO
24/06/2018 [18:14]:
Rusiya Dövlət Dumasının sədri Bakıda...- FOTO
24/06/2018 [17:59]:
Bəşər Əsəd İradə Zeynalovaya cəngəllik qanunlarından danışdı
24/06/2018 [17:52]:
Şimali Koreya lideri 500 türk şəhidinin nəşini Ankaraya qaytarır
24/06/2018 [17:50]:
Ördək balaları ticarət mərkəzində sahibinin "sıraya düzlən" əmrini yerinə yetirdi - VİDEO
24/06/2018 [17:43]:
Qoldan sonra siyasi jest edən İsveçrə futbolçuları cəzalandırıla bilər
24/06/2018 [17:42]:
PKK bütün əməliyyatları 24 saatlığına dondurdu
24/06/2018 [17:00]:
Bu da Nəsrinin hər kəsdən gizlətdiyi sevgilisi -FOTO
24/06/2018 [16:59]:
Livan nəşri anons verdi: Azərbaycan yeni İsrail raketləri ala bilər
24/06/2018 [16:57]:
Ərdoğan nəvələri ilə birlikdə səs verdi...
24/06/2018 [16:31]:
Türkiyənin baş naziri kreslosunu hərraca çıxaracağına söz verdi
24/06/2018 [16:30]:
“Türk Ulduzları” Bakıda – FOTO
24/06/2018 [16:01]:
Deputat: “Türkiyədəki seçkilərdə qanun pozuntusu yoxdur”
24/06/2018 [15:52]:
Rusiya və ABŞ prezidentləri iyulun 15-də Vyanada görüşəcək
24/06/2018 [15:48]:
Qənirə Paşayeva Braziliya, Çin və İndoneziyanın fəal qadınları ilə Qarabağdan danışdı - FOTO
24/06/2018 [15:35]:
Avropa İttifaqının ən varlı və kasıb ölkələri açıqlandı
24/06/2018 [15:20]:
Tailandda futbol komandası mağarada itdi
24/06/2018 [15:19]:
Ərdoğan: "Hazırda seçicilərin 50 faizdən çoxu artıq səs verib"
24/06/2018 [15:15]:
İlham Əliyev nazirin vəfatı ilə bağlı başsağlığı verdi
24/06/2018 [14:40]:
Ərdoğanın səs verəcəyi məktəbdə ciddi təhlükəsizlik tədbirləri görülür -FOTOLAR
24/06/2018 [14:36]:
"Bizdə elə silah-sursat var ki, onlar haqqında biz özümüz danışmırıq"
24/06/2018 [14:32]:
Messiyə görə intihar etdi...
24/06/2018 [14:29]:
Ruhani haqda yazılmış kitab aləmi bir-birinə qatdı
24/06/2018 [14:27]:
Türkiyədə seçkilər ən tez bu kənddə qurtardı: 2 səs - Video+fotolar
24/06/2018 [14:14]:
Kadırov Salaha hədiyyə verdi
24/06/2018 [14:12]:
"Qanuni oğru"nun lüks həyat yaşayan cazibədar qızı - FOTO
24/06/2018 [14:04]:
"Güclü və tarixi ənənəsini yaşadan qeyrətli orduya malikik"
24/06/2018 [14:03]:
"Soyunur, sonra da yarım milyonluq "Porsche" aldırıb qoyur altına" -Xalq artisti yıxıb-sürüdü
24/06/2018 [13:47]:
Sovetin Bakıya verdiyi MODERN BİNALAR – FOTO/VİDEO
24/06/2018 [13:46]:
Xırdalanda evdə yanğın: 3 azyaşlı yanıq xəsarətləri aldı
24/06/2018 [13:39]:
Müdafiə sənayesi naziri Yavər Camalov dəfn edilib - FOTOLAR
24/06/2018 [13:33]:
"Bu nə hoqqabazlıqdır, bu nə özbaşınalıqdır, bu nə düşüklükdür?"
24/06/2018 [13:28]:
Əbülfəz Elçibəyin Kələkidə 80 illiyi keçirilir
24/06/2018 [12:55]:
Nəcəf Nəcəfovun qeyri-adi jurnalist fəaliyyəti - NƏSİMAN YAQUBLUNUN YAZISI
24/06/2018 [12:54]:
Səs verən Muharrem İnce jurnalisti danladı: “Əlimdən tutub...”
24/06/2018 [12:53]:
Aprel şəhidimizin qardaşının toyu oldu - FOTOLAR
24/06/2018 [12:34]:
Yavər Camalov Şüvəlan qəbiristanlığında dəfn olunacaq
24/06/2018 [12:10]:
Onunla zarafat edən ərini və yaxınlarını zəhərlədi - Beş adam öldü...
24/06/2018 [12:06]:
"Estrada oxuyanlar Şur dəstgahını ifa edə bilməzlər, heç onu bilmirlər də..."
24/06/2018 [12:05]:
Muharrəm İncə ailəsiylə səs verdi...
24/06/2018 [12:00]:
Türkiyədə prezident və parlament seçkiləri başlayıb
24/06/2018 [11:53]:
Hərbi aviasiya vasitələri Bakı buxtası üzərində hazırlıq uçuşları keçirir
24/06/2018 [11:52]:
"Elə silahlarımız var ki, onların bizdə olduğunu düşmənlərimizin bilməməsi daha yaxşı olardı"
24/06/2018 [11:24]:
Rusiya Dövlət Dumasının sədri Bakıya gəlir
24/06/2018 [11:18]:
"Ərdoğan müxalifət tərəfindən belə genişmiqyaslı seçki kampaniyası aparılacağını gözləmirdi"
24/06/2018 [11:12]:
“Türk ulduzları”nın Bakıda möhtəşəm şousunun vaxtı AÇIQLANDI
24/06/2018 [11:06]:
İtaliya baş nazirinin müavini Emmanuel Makronu həyasız adlandırıb
24/06/2018 [11:02]:
“Serj Sərkisyanın həbsinin gündəmə gəlməsi mümkündür”
24/06/2018 [10:56]:
Ceyhun Bayramovdan ilginc açıqlama: Buraxılış imtahanlarının nəticələri həlledici olacaq...
24/06/2018 [10:33]:
İcra başçısının paltar qadağası - Bakıda bu da oldu (VİDEO)
24/06/2018 [10:31]:
"Birinci turda heç kəs 50+1 toplaya bilməyəcək, məsələni ikinci tur həll edəcək"
24/06/2018 [10:20]:
İranlı qadın göbəyini açdı – FOTO
24/06/2018 [09:54]:
Bakının uşaq bağçalarında valideynlər üçün fərdi videomüşahidə yaradıla bilər
24/06/2018 [09:45]:
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki son vəziyyət barədə
24/06/2018 [09:14]:
Bu da aparıcı Aytənin özündən gözəl qızı Ayza - FOTOLAR
24/06/2018 [09:09]:
Azərbaycanda banklar 11 milyard manatdan çox kredit verib
24/06/2018 [09:03]:
Sərdar Cəlaloğlu: “Azərbaycanın geopolitik vaxtı Moskva saatıyla işləyir”
Bütün arxiv bir sırada
20/05/2017 [01:26] - Araşdırma - ( 7208 dəfə baxılıb)

Kasıb və dünyadan təcrid olunmuş Şimali Koreya nüvə silahına necə sahib oldu? - ARAŞDIRMA




Şimali Koreyanın, rəsmi adıyla desək, Koreya Demokratik Xalq Cümhuriyyətinin çox maraqlı bir ölkə olduğu həqiqətdir. ABŞ-ı Nüvə ilə təhdid edən Şimali Koreya lideri Kim Jong da ölkə kimi maraqlı və qəribədir. 

Maraqlıdır, Kim Jong ABŞ-I Nüvə ilə təhdid etmək cəsarətini haradan alır? Ümumiyyətlə, kasıb və dünyadan demək olar ki, təcrid olunmuş Şimali Koreya nüvə silahı hazırlamaq gücünə necə sahib olub?

Moderator.az-ın təqdim etdiyi yazıda bu və ya digər sualların cavablarını axtarmağa çalışmışıq.
 
1. Nüvə gücünə sahib olma fikrinin yaranması. 

1950-ci illərə gedək, Koreyada iki il müharibə davam edir  var və həmin ərəfədə gələcəkdə şimali koreya rəhbərliyində yer alacaq insanlarda "ABŞ bizə Nüvə bombası atmaq planları qurur" fikri yaranırdı. Bu baxımdan müharibədən dərhal sonra Şimali Koreya rəhbərliyi onlar kimi socialist  olan SSRİ ilə Nüvə əlaqələrinə başlayır.

Şimali Koreya ilk olaraq SSRİ-dən urandan enerji istehsal etməyi təmin edən reaktorlar alır. 1991-ci ildə SSRİ-nin dağılmasının ardından Şimali Koreya nüvə enerjisi ilə bağlı məsləhətini yeni dostu Pakistandan almağa başladı. Şimali Koreya ilə Pakistan arasında biri gizli, biri açıq olmaq üzrə iki müqavilə imzalanır. Hər kəsə açıq olan razılaşmaya əsasən Şimali Koreya Pakistana pul qarşılığında raketlərlə bağlı məlumat verəcəkdi. Daha sonradan ortaya çıxan gizli müqavilələr Pakistanın Şimali Koreyaya nüvə silahı istehsalı ilə bağlı məlumat verdiyini ortaya qoydu. Bu fəaliyyətlər o qədər gizli idi ki, uzun müddət diqqət çəkmədi. Pakistanlı elm adamlarının köməyi ilə 1990-cı illərin sonunda Şimali Koreya nüvə silahlarında istifadə edilən zənginləşdirilmiş uran və plütonyum əldə edəcək səviyyəyə çatır.




2. Alış-veriş siyahısı.

Şimali Koreyanın iqtisadiyyatı nüvə silahı hazırlamaq üçün lazım olan su nasosu, söndürmə maşını kimi hissələri istehsal edəcək vəziyyətdə deyildi. Digər tərəfdən tətbiq olunan embarqo səbəbiylə bu hissələri beynəlxalq bazarlardan birbaşa ala bilmək də mümkünsüz idi. 

1980-ci illərdə Avropada ixracat nəzarətlərində boşluqlar var idi və  bunu fürsət bilən Şimali Koreya səfirlikləri nüvə silahı üçün lazım olan hissələri istehsal edən şirkətlərdən bir az daha çox pul verərək alırdı. Bu vəziyyət 2000-ci illərə qədər bu şəkildə davam etdi. 2000-ci ildən sonra Avropanın nəzarəti gücləndirilir və Şimali Koreya Avropa bazarından kənarlaşdırılır. Səfirlikləri vasitəsi ilə istədiklərinə nail olmayan Şimali Koreya bu dəfə bir başqa dostu olan Çin üzərindən şansını sınayır. Çində qurulan və ələ keçirilən örtük şirkətlər üzərindən lazım olan hissələr Şimali Koreyaya gətirilir. Çin ilə Şimali Koreya arasındakı sərhəd yoxlamalarının o qədər də güclü olmaması da bu işə yardım edir. Uranı zənginləşdirmək üçün lazım olan gücə çatan Şimali Koreya nüvə bombasının istehsal ediləcəyi kompleksi inşa etmək üçün lazım olan materialları də beynəlxalq bazardan əldə edir.



3. Şimali Koreya ilk dəfə nüvə bombasını sınaqdan keçirir.

2004-cü ildə dünyaya nəyə qadir olduğunu göstərməyə qərar verən Şimali Koreya müəyyən elm adamlarını ölkəsinə dəvət edir. Nüvə kompleksini ziyarət edən ABŞ alimi Ziqfrid Hecker Şimali Koreyanın hazırlıqları görəndə çox təəccüblənir. Qədim, amma işlək vəziyyətdə olan avadanlıqların istifadə edildiyi kompleksdə hər şey tələbə olunan səviyyədə idi. 

Şimali Koreya 2006-cı ildə gözlərdən uzaqda ilk nüvə silahını sınaqdan keçirəcəkdi. 

2010-cu ildə Şimali Koreyaya təkrar dəvət edilən Ziqfrid Hecker kompleksdəki köhnə dəb avadanlıqların son model maşınlarla dəyişdirildiyini və Şimali Koreyanın əlində 20-25 ədəd nüvə bombası hazırlamaq üçün xammalın olduğunu görür. 2006-cı ildən sonra keçirilən 4 nüvə sınağı uğurla başa çatarkən, hər bir bomba getdikcə gücləndirilirdi. Son 2 bomba Xirosima və Naqasakiyə atılanlara bənzəyirdi, yəni bir şəhəri yox edə biləcək böyüklükdəydi.

SSRİ-dən plütonyum istehsalını öyrənməklə başlayıb Pakistandan uranın zənginləşdirilməsini öyrənməklə davam edən proses örtük şirkətlərlə əldə edilən avadanlıq hissələri sayəsində Şimali Koreyaya nüvə bombası hazırlamaq imkanı qazandırmışdı. Peyk görüntülərinə görə, gecə qaranlığa qərq olan ölkə bütün enerjisini hərbi obyektlərdə istifadə edirdi.



4. Nəqliyyat.

Nüvə bombası istehsal edən Şimali Koreyanın əlində həll edilməsi lazım olan tək problem nüvə başlıqların hədəflərinə necə gələcəyi idi. Ətrafı onu sevməyən ölkələrlə dolu olan Şimali Koreya hədəflərini təyyarə ilə vurmağa çalışsa, bu təyyarələr müdafiə sistemləri tərəfindən vurulacaqdı. Əlində raketdən başqa variantı qalmayan Şimali Koreya nüvə başlıqlarını raketlərə əlavə olunacaq qədər kiçiltməliydi.

İndiyə qədər 5 nüvə bombasını sınaqdan keçirən Şimali Koreya 2016-cı ilin mart ayında yayımladığı Kim Jongun fotolarında raketlərə vurulacaq kiçik nüvə başlıqlarını dünyaya göstərdi.



Bəs Şimali Koreya raketlərinin təsir gücü nə qədərdir?

1979-cu illərdə Misirdən gələn raketləri analiz edərək təhlil edən Şimali Koreya bu raketlərin müxtəlif versiyalarını hazırlamağa başlayır.  

Keçid mərasimlərindən göründüyü kimi Şimali Koreyanın əlindəki raketlər gün keçdikdə inkişaf edir. Hazırda ABŞ-a çata bilməyəcək vəziyyətdə olan raketlər yaxın qonşuları təhdid edir. Gün keçdikdə inkişaf edən raketlərin bir gün dünyanın böyük hissəsinə çatacaq vəziyyətə düşməsi an məsələsidir.

Göründüyü kimi, kasıb, təcrid olunmuş, inkişaf etməmiş Şimali Koreya  uzun macəradan sonra nəhayət ki, nüvə silahına sahib oldu.






Hazırladı: Rumiyyə

Nəcəf Nəcəfovun qeyri-adi jurnalist fəaliyyəti - NƏSİMAN YAQUBLUNUN YAZISI
Aprel şəhidimizin qardaşının toyu oldu - FOTOLAR
Sərdar Cəlaloğlu: “Azərbaycanın geopolitik vaxtı Moskva saatıyla işləyir”
Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunda bir ilk də yaşandı...
"Elçibəyin əsas fərqliliklərindən biri də türklüyü ilə qürur duyması idi"
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
“Azərbaycan əsgərinin addım səslərini eşitmək bizim üçün şərəfdir”
Cəmiyyət
"Bu nə hoqqabazlıqdır, bu nə özbaşınalıqdır, bu nə düşüklükdür?"
Cəmiyyət
Əbülfəz Elçibəyin anadan olmasından 80 il ötür
Araşdırma
Yeməyi oğlundan alıb, əsgərə yedirən, hərbi formanı ən yaxşı parçadan tikdirən CÜMHURİYYƏT GENERALLARI
Gündəm
“Serj Sərkisyan Qarabağ məsələsi üzrə xüsusi elçi təyin edilə bilər…” - Paşinyanın müşaviri
Həftənin ən çox oxunanları
Rusiya üzərində qələbə: "Baş nazir sevinir, prezident əleyhinədir"
"Hakimiyyətdə olduğu neçə illər ərzində ilk dəfə olaraq sükan Ərdoğanın əlində deyil..."
Lotoreyanın sirrini tapan riyaziyyatçı 7 dəfə mükafat qazandı...
Yarıçılpaq səudiyyəli fanat qadın və hicablı rus azarkeş qız - Futbol çempionatındakı təzadlar + VİDEO
“Türk Yıldızları” Bakı səmasında uçuşlar keçirəndə hamımız sevincdən ağlayırdıq”
12 yaşında Kəbəni üzərək təvaf etdi - Gözlənilməz (FOTOLAR)
İki Ali Baş Komandanımızın Xankəndindəki paradını bizə çox görməyin: - TARİXİ SEÇİM...
Paşinyanın gəncliyinə aid biabırçı şəkli paylaşıldı - FOTO
Afaq Aslan Damlanın keçmişilə bağlı qalmaqallı iddianı təsdiqlədi: "Pula görə yad kişilərin stollarının altından..."
"Bu, Azərbaycan kişisinə yaraşan addım deyil ki, kiməsə geyiminə görə müdaxilə etsin"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin