Xəbər lenti
24/04/2018 [12:50]:
Kəlbəcərin Yanşaq kəndindən son görüntülər yayıldı... - FOTO+VİDEO
24/04/2018 [12:45]:
"Bağçalar Təhsil Nazirliyinə qaytarılsın" –Deputat icra başçılarını “VURDU
24/04/2018 [12:44]:
Ermənistanda məxməri inqilabı kim etdi: Rusiya, yoxsa Qərb?
24/04/2018 [12:41]:
Nazim İbrahimovun son görüşü...
24/04/2018 [12:39]:
Naxçıvandakı referendumun nəticələri təsdiq olundu
24/04/2018 [12:38]:
"Alt paltarını açıb iyrənccəsinə aləmə göstərəndə..." -Flora Kərimova Röyanı biabır etdi
24/04/2018 [12:34]:
Rüstəm Behrudi Kəramət Böyükçölü "tərbiyəsiz" adlandırdı - "Alkaş" sözünə görə...
24/04/2018 [12:31]:
“Yuxarı ellərdə səyyah bir dərviş: Yunis Əmrə” mövzusunda elmi konfrans keçirildi
24/04/2018 [12:27]:
İrəvan Sərkisyanın istefasından sonra od tutub yandı: 80 nəfər evakuasiya edildi...
24/04/2018 [12:25]:
Yeni nazir və komitə sədrlərinin təhsili - Harvardı, Sarbonnanı bitirənlər, elmlər namizədi olanlar...
24/04/2018 [12:24]:
Zahid Oruc növbədənkənar parlament seçkilərini istisna etdi: “Nəyə görə?..”
24/04/2018 [12:22]:
“Falçılara gedən qızları yaxşı edib zorlayırlar”
24/04/2018 [12:20]:
Elmira Süleymanova parlamentdə hesabat verir
24/04/2018 [12:19]:
Milli Məclisin iclası başladı – Oqtay Əsədov vəzifə alan deputatları təbrik etdi
24/04/2018 [12:12]:
AMEA-nın Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitunda konfrans keçirildi
24/04/2018 [12:12]:
"Düşmən ölkənin böyük real qlobal və regional qələbəsi rəqibin məğlubiyyətidir"
24/04/2018 [12:07]:
UFAZ-da Frankofoniya həftəsi çərçivəsində rəsm sərgisi keçirildi
24/04/2018 [12:01]:
“Bədənimi onlara qıymıram...” -Natavan Həbibi
24/04/2018 [11:46]:
“Ceyhun Bayramovun namizədliyi daha real görünürdü və gözlənilən idi…”
24/04/2018 [11:38]:
Moskva Dövlət Universitetinin müəllimləri ADPU-da səfərdədir -FOTOLAR
24/04/2018 [11:36]:
Sevgilisinin cinsiyyət orqanını kəsdi - SƏBƏBƏ haqq qazandırılır...
24/04/2018 [11:33]:
Ermənistanda qətl: “Yerkrapa” vitse-prezidenti öldürüldü
24/04/2018 [11:32]:
Pərvin Abıyevadan İDDİALI ÇIXIŞ: “Anasını ağladaram, atasını isə yandıraram”
24/04/2018 [11:29]:
"Azərbaycan öz torpaqlarını hərbi yolla azad etmək siyasətini davam etdirməlidir"
24/04/2018 [11:26]:
Məhkəmə Eldar Mahmudovla bağlı QƏRAR VERDİ: mayın 3-də...
24/04/2018 [11:24]:
Ramiz Mehdiyev Samir Nuriyevi kollektivə təqdim etdi
24/04/2018 [11:24]:
“Onların demokratları da, qeyri-demokratları da “Böyük Ermənistan” xülyasının əsiridir”
24/04/2018 [11:21]:
Əcnəbi biznesmenlər deputatdan şikayət etdi -“1001 gecə” qalmaqalı
24/04/2018 [11:10]:
"Qarabağla bağlı Azərbaycan ən xain zərbəni Ermənistandan deyil, Rusiyadan gözləməlidir"
24/04/2018 [11:10]:
“İstehlakçıların hüquqları ilə bağlı qanunvericilikdə nəzarətlə bağlı çox ciddi boşluqlar var”
24/04/2018 [11:08]:
Rus qızlarının bir gecəsi... - FOTOLAR
24/04/2018 [10:54]:
Paşinyandan hakim partiyaya yeni ultimatum: "“Məxməri inqilabı” yarımçıq qala bilməz"
24/04/2018 [10:50]:
Ötən gün ölkədə 117 cinayət faktı qeydə alındı
24/04/2018 [10:50]:
“Xocalının və Şuşanın işğal xəbərini ilk dəfə mən yaymışam...”- Hərbi jurnalist -FOTOLAR
24/04/2018 [10:40]:
Səudiyyə Ərəbistanında çevriliş xofu –Prosesin pərdəarxası
24/04/2018 [10:40]:
Serjik Sərkisyan Qarabağda hakimiyyətə gətirilə bilərmi?..- Təhlükə
24/04/2018 [10:38]:
Türkiyədə dəhşətli zəlzələ - 13 yaralı - Foto
24/04/2018 [10:36]:
Hüseyn Abdullayev hardadır? – Vəkili açıqladı
24/04/2018 [10:34]:
Sərnişinlər stansiyada düşə bilmədi – Metroda olay
24/04/2018 [10:33]:
Ən güclü pasportlar: 147 ölkəyə vizasız...
24/04/2018 [10:29]:
Bakıda dumanla əlaqədar magistral yolda sürət həddi azaldıldı
24/04/2018 [10:28]:
Müharibə hazırlıqları başladı: Türkiyəyə hücum?
24/04/2018 [10:23]:
“O qız mənim sevgilim olub” - Zorlamada ittiham olunan falçı
24/04/2018 [10:19]:
Külək oyuncaq qəsri havaya qaldırdı: Azyaşlı öldü
24/04/2018 [10:17]:
Lotu Qulinin adamı Ağstafada tutuldu
24/04/2018 [09:58]:
Rusiyanın baş kəşfiyyatçısı İlham Əliyevlə danışıqlarda
24/04/2018 [09:57]:
Təmas xəttində növbəti monitorinq keçiriləcək
24/04/2018 [09:56]:
Ürək üçün ən zərərli beş dərman hansılardır? -DİQQƏTLİ OLUN
24/04/2018 [09:54]:
Moskva bir ay ərzində Suriyaya “S-300” kompleksləri göndərə bilər
24/04/2018 [09:53]:
Xərçəng əməliyyatlarında nanobıçaq sınaqdan keçirilir
24/04/2018 [09:49]:
Manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
24/04/2018 [09:43]:
Əri döymüş arvadı it də tutdu bir yandan...
24/04/2018 [09:42]:
Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi: "Düşmən atəşkəs rejiminə əməl etmir"
24/04/2018 [09:42]:
Bakıya 1600 yeni vaqon gətiriləcək: Yükdaşımalar asanlaşdırılır
24/04/2018 [09:39]:
BMT baş katibi Qarabağ münaqişəsi zonasında gərginliyin artmasına yol verməməyə çağırdı
24/04/2018 [09:37]:
Kanadada qətliam törədən Ermənistan vətəndaşı olub
24/04/2018 [09:36]:
Neftin qiyməti 75 dollar oldu - Son 4 ildə ilk dəfə
24/04/2018 [09:32]:
Təhsil ekspertindən yeni nazirə tövsiyyə: "Səriştəli kadrlara üstünlük verilməlidir"
24/04/2018 [09:03]:
"Ümid qalır yalnız Ermənistanın yeni rəhbərliyinin Rusiyaya "kəllə" atmasına..."
24/04/2018 [08:52]:
Türklər deyil, ermənilər soqırım etdi - ARAŞDIRMA...
24/04/2018 [08:33]:
Lolitadan onu kişi bilən gömrükçüyə şok cavab: "Qadınam, amma məndə (...) var”
24/04/2018 [08:28]:
Məscid rəhbərlərinə pulsuz ev veriləcək - RƏSMİ...
24/04/2018 [01:03]:
"Azərbaycanın əhəmiyyətli bir şəhəri silahlı qüvvələrimizin nəzarətinə keçməlidir”
24/04/2018 [00:16]:
Azay Quliyevdən Sarkisyanın istefasına - MÜNASİBƏT...
24/04/2018 [00:10]:
Nazim İbrahimov onu əvəz edən Fuad Muradov barədə danışdı - "Ona dəstəyimi göstərəcəm”
23/04/2018 [23:48]:
“Montelər buraları azad edib, biz də qurub-tikməliyik...” - Qubadlıdakı erməni fəhlə
23/04/2018 [23:47]:
Hərbi düşərgədə atışma - 6 ölü
23/04/2018 [23:16]:
Poçt vasitəsilə Azərbaycana soyuq silahlar keçirmək istədilər
23/04/2018 [23:00]:
Naxçıvan Mədəniyyət Nazirliyi və Naxçıvan Turizm Departamenti yaradıldı
23/04/2018 [23:00]:
İlham Əliyevin Türkiyə səfərinin tarixi açıqlandı
23/04/2018 [22:46]:
Kral ailəsinin yeni üzvünün cinsiyyəti bilindi - FOTOLAR
23/04/2018 [22:40]:
Sevgilisinə işgəncə verib canlı yayımladı – FOTO+VİDEO
23/04/2018 [22:37]:
Torontoda mikroavtobus piyadaları əzib
23/04/2018 [22:18]:
Azərbaycan və İran Xəzərdə əməkdaşlığa başlayır
23/04/2018 [22:09]:
Deputat AŞPA-da 11 aprel seçkilərindən danışdı
23/04/2018 [22:00]:
ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri bəyanat yaydı
23/04/2018 [21:54]:
Nikol Paşinyan: "Ermənistanda yeni parlament seçkiləri keçirilməlidir"
23/04/2018 [21:53]:
Dünyanın ən çox qazanan futbolçusu və baş məşqçisi
23/04/2018 [21:30]:
Ərdoğan əsəbiləşib iclası tərk etdi - Video
23/04/2018 [21:28]:
Minsk Qrupu Bakı və Yerevana çağırış etdi
Bütün arxiv bir sırada
20/05/2017 [01:26] - Araşdırma - ( 7131 dəfə baxılıb)

Kasıb və dünyadan təcrid olunmuş Şimali Koreya nüvə silahına necə sahib oldu? - ARAŞDIRMA




Şimali Koreyanın, rəsmi adıyla desək, Koreya Demokratik Xalq Cümhuriyyətinin çox maraqlı bir ölkə olduğu həqiqətdir. ABŞ-ı Nüvə ilə təhdid edən Şimali Koreya lideri Kim Jong da ölkə kimi maraqlı və qəribədir. 

Maraqlıdır, Kim Jong ABŞ-I Nüvə ilə təhdid etmək cəsarətini haradan alır? Ümumiyyətlə, kasıb və dünyadan demək olar ki, təcrid olunmuş Şimali Koreya nüvə silahı hazırlamaq gücünə necə sahib olub?

Moderator.az-ın təqdim etdiyi yazıda bu və ya digər sualların cavablarını axtarmağa çalışmışıq.
 
1. Nüvə gücünə sahib olma fikrinin yaranması. 

1950-ci illərə gedək, Koreyada iki il müharibə davam edir  var və həmin ərəfədə gələcəkdə şimali koreya rəhbərliyində yer alacaq insanlarda "ABŞ bizə Nüvə bombası atmaq planları qurur" fikri yaranırdı. Bu baxımdan müharibədən dərhal sonra Şimali Koreya rəhbərliyi onlar kimi socialist  olan SSRİ ilə Nüvə əlaqələrinə başlayır.

Şimali Koreya ilk olaraq SSRİ-dən urandan enerji istehsal etməyi təmin edən reaktorlar alır. 1991-ci ildə SSRİ-nin dağılmasının ardından Şimali Koreya nüvə enerjisi ilə bağlı məsləhətini yeni dostu Pakistandan almağa başladı. Şimali Koreya ilə Pakistan arasında biri gizli, biri açıq olmaq üzrə iki müqavilə imzalanır. Hər kəsə açıq olan razılaşmaya əsasən Şimali Koreya Pakistana pul qarşılığında raketlərlə bağlı məlumat verəcəkdi. Daha sonradan ortaya çıxan gizli müqavilələr Pakistanın Şimali Koreyaya nüvə silahı istehsalı ilə bağlı məlumat verdiyini ortaya qoydu. Bu fəaliyyətlər o qədər gizli idi ki, uzun müddət diqqət çəkmədi. Pakistanlı elm adamlarının köməyi ilə 1990-cı illərin sonunda Şimali Koreya nüvə silahlarında istifadə edilən zənginləşdirilmiş uran və plütonyum əldə edəcək səviyyəyə çatır.




2. Alış-veriş siyahısı.

Şimali Koreyanın iqtisadiyyatı nüvə silahı hazırlamaq üçün lazım olan su nasosu, söndürmə maşını kimi hissələri istehsal edəcək vəziyyətdə deyildi. Digər tərəfdən tətbiq olunan embarqo səbəbiylə bu hissələri beynəlxalq bazarlardan birbaşa ala bilmək də mümkünsüz idi. 

1980-ci illərdə Avropada ixracat nəzarətlərində boşluqlar var idi və  bunu fürsət bilən Şimali Koreya səfirlikləri nüvə silahı üçün lazım olan hissələri istehsal edən şirkətlərdən bir az daha çox pul verərək alırdı. Bu vəziyyət 2000-ci illərə qədər bu şəkildə davam etdi. 2000-ci ildən sonra Avropanın nəzarəti gücləndirilir və Şimali Koreya Avropa bazarından kənarlaşdırılır. Səfirlikləri vasitəsi ilə istədiklərinə nail olmayan Şimali Koreya bu dəfə bir başqa dostu olan Çin üzərindən şansını sınayır. Çində qurulan və ələ keçirilən örtük şirkətlər üzərindən lazım olan hissələr Şimali Koreyaya gətirilir. Çin ilə Şimali Koreya arasındakı sərhəd yoxlamalarının o qədər də güclü olmaması da bu işə yardım edir. Uranı zənginləşdirmək üçün lazım olan gücə çatan Şimali Koreya nüvə bombasının istehsal ediləcəyi kompleksi inşa etmək üçün lazım olan materialları də beynəlxalq bazardan əldə edir.



3. Şimali Koreya ilk dəfə nüvə bombasını sınaqdan keçirir.

2004-cü ildə dünyaya nəyə qadir olduğunu göstərməyə qərar verən Şimali Koreya müəyyən elm adamlarını ölkəsinə dəvət edir. Nüvə kompleksini ziyarət edən ABŞ alimi Ziqfrid Hecker Şimali Koreyanın hazırlıqları görəndə çox təəccüblənir. Qədim, amma işlək vəziyyətdə olan avadanlıqların istifadə edildiyi kompleksdə hər şey tələbə olunan səviyyədə idi. 

Şimali Koreya 2006-cı ildə gözlərdən uzaqda ilk nüvə silahını sınaqdan keçirəcəkdi. 

2010-cu ildə Şimali Koreyaya təkrar dəvət edilən Ziqfrid Hecker kompleksdəki köhnə dəb avadanlıqların son model maşınlarla dəyişdirildiyini və Şimali Koreyanın əlində 20-25 ədəd nüvə bombası hazırlamaq üçün xammalın olduğunu görür. 2006-cı ildən sonra keçirilən 4 nüvə sınağı uğurla başa çatarkən, hər bir bomba getdikcə gücləndirilirdi. Son 2 bomba Xirosima və Naqasakiyə atılanlara bənzəyirdi, yəni bir şəhəri yox edə biləcək böyüklükdəydi.

SSRİ-dən plütonyum istehsalını öyrənməklə başlayıb Pakistandan uranın zənginləşdirilməsini öyrənməklə davam edən proses örtük şirkətlərlə əldə edilən avadanlıq hissələri sayəsində Şimali Koreyaya nüvə bombası hazırlamaq imkanı qazandırmışdı. Peyk görüntülərinə görə, gecə qaranlığa qərq olan ölkə bütün enerjisini hərbi obyektlərdə istifadə edirdi.



4. Nəqliyyat.

Nüvə bombası istehsal edən Şimali Koreyanın əlində həll edilməsi lazım olan tək problem nüvə başlıqların hədəflərinə necə gələcəyi idi. Ətrafı onu sevməyən ölkələrlə dolu olan Şimali Koreya hədəflərini təyyarə ilə vurmağa çalışsa, bu təyyarələr müdafiə sistemləri tərəfindən vurulacaqdı. Əlində raketdən başqa variantı qalmayan Şimali Koreya nüvə başlıqlarını raketlərə əlavə olunacaq qədər kiçiltməliydi.

İndiyə qədər 5 nüvə bombasını sınaqdan keçirən Şimali Koreya 2016-cı ilin mart ayında yayımladığı Kim Jongun fotolarında raketlərə vurulacaq kiçik nüvə başlıqlarını dünyaya göstərdi.



Bəs Şimali Koreya raketlərinin təsir gücü nə qədərdir?

1979-cu illərdə Misirdən gələn raketləri analiz edərək təhlil edən Şimali Koreya bu raketlərin müxtəlif versiyalarını hazırlamağa başlayır.  

Keçid mərasimlərindən göründüyü kimi Şimali Koreyanın əlindəki raketlər gün keçdikdə inkişaf edir. Hazırda ABŞ-a çata bilməyəcək vəziyyətdə olan raketlər yaxın qonşuları təhdid edir. Gün keçdikdə inkişaf edən raketlərin bir gün dünyanın böyük hissəsinə çatacaq vəziyyətə düşməsi an məsələsidir.

Göründüyü kimi, kasıb, təcrid olunmuş, inkişaf etməmiş Şimali Koreya  uzun macəradan sonra nəhayət ki, nüvə silahına sahib oldu.






Hazırladı: Rumiyyə

Ermənistanda məxməri inqilabı kim etdi: Rusiya, yoxsa Qərb?
İrəvan Sərkisyanın istefasından sonra od tutub yandı: 80 nəfər evakuasiya edildi...
"Düşmən ölkənin böyük real qlobal və regional qələbəsi rəqibin məğlubiyyətidir"
Sevgilisinin cinsiyyət orqanını kəsdi - SƏBƏBƏ haqq qazandırılır...
Rus qızlarının bir gecəsi... - FOTOLAR
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
“Onların demokratları da, qeyri-demokratları da “Böyük Ermənistan” xülyasının əsiridir”
Cəmiyyət
"Qarabağla bağlı Azərbaycan ən xain zərbəni Ermənistandan deyil, Rusiyadan gözləməlidir"
Hadisə
Türklər deyil, ermənilər soqırım etdi - ARAŞDIRMA...
Dünya
Kral ailəsinin yeni üzvünün cinsiyyəti bilindi - FOTOLAR
Dünya
Sevgilisinə işgəncə verib canlı yayımladı – FOTO+VİDEO
Həftənin ən çox oxunanları
Səhiyyə naziri postuna real namizədlər: Ehtimallar özünü doğruldacaqmı?
Nazirlər Kabinetinin yeni tərkibi təsdiqləndi - SİYAHI
Həkimlər infarktdan ölməkdən qaçmağın yolunu açıqladılar: Ən azı həftədə 2 dəfə...
Daha 20 yüksək post prezident sərəncamını gözləyir - SİYAHI...
Abid Şərifovun vəziyyəti pisləşdi – SON DƏQİQƏ
"Bəyəm, mənə nə olub ki, xəstələnim və üstəlik, xəstəxanaya da yerləşdirilim?"
“Yaşlı adamlar, hamilə qadınlar və uşaqlar evdən bayıra çıxmasınlar” - XƏBƏRDARLIQ...
9 övladının DNT-ni yoxlatdı və şoka düşdü - Arvadı xəyanət edirmiş...
Həbsxanadan qaçdı və baş nazirlə eyni təyyarədə uçub ölkəni tərk etdi...
Həbsxanadan qaçıb yarım əsr sonra məktub yazdı: “Bilsəm ki, məni bir il həbs edəcəksiniz...”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin