Xəbər lenti
24/04/2018 [12:50]:
Kəlbəcərin Yanşaq kəndindən son görüntülər yayıldı... - FOTO+VİDEO
24/04/2018 [12:45]:
"Bağçalar Təhsil Nazirliyinə qaytarılsın" –Deputat icra başçılarını “VURDU
24/04/2018 [12:44]:
Ermənistanda məxməri inqilabı kim etdi: Rusiya, yoxsa Qərb?
24/04/2018 [12:41]:
Nazim İbrahimovun son görüşü...
24/04/2018 [12:39]:
Naxçıvandakı referendumun nəticələri təsdiq olundu
24/04/2018 [12:38]:
"Alt paltarını açıb iyrənccəsinə aləmə göstərəndə..." -Flora Kərimova Röyanı biabır etdi
24/04/2018 [12:34]:
Rüstəm Behrudi Kəramət Böyükçölü "tərbiyəsiz" adlandırdı - "Alkaş" sözünə görə...
24/04/2018 [12:31]:
“Yuxarı ellərdə səyyah bir dərviş: Yunis Əmrə” mövzusunda elmi konfrans keçirildi
24/04/2018 [12:27]:
İrəvan Sərkisyanın istefasından sonra od tutub yandı: 80 nəfər evakuasiya edildi...
24/04/2018 [12:25]:
Yeni nazir və komitə sədrlərinin təhsili - Harvardı, Sarbonnanı bitirənlər, elmlər namizədi olanlar...
24/04/2018 [12:24]:
Zahid Oruc növbədənkənar parlament seçkilərini istisna etdi: “Nəyə görə?..”
24/04/2018 [12:22]:
“Falçılara gedən qızları yaxşı edib zorlayırlar”
24/04/2018 [12:20]:
Elmira Süleymanova parlamentdə hesabat verir
24/04/2018 [12:19]:
Milli Məclisin iclası başladı – Oqtay Əsədov vəzifə alan deputatları təbrik etdi
24/04/2018 [12:12]:
AMEA-nın Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitunda konfrans keçirildi
24/04/2018 [12:12]:
"Düşmən ölkənin böyük real qlobal və regional qələbəsi rəqibin məğlubiyyətidir"
24/04/2018 [12:07]:
UFAZ-da Frankofoniya həftəsi çərçivəsində rəsm sərgisi keçirildi
24/04/2018 [12:01]:
“Bədənimi onlara qıymıram...” -Natavan Həbibi
24/04/2018 [11:46]:
“Ceyhun Bayramovun namizədliyi daha real görünürdü və gözlənilən idi…”
24/04/2018 [11:38]:
Moskva Dövlət Universitetinin müəllimləri ADPU-da səfərdədir -FOTOLAR
24/04/2018 [11:36]:
Sevgilisinin cinsiyyət orqanını kəsdi - SƏBƏBƏ haqq qazandırılır...
24/04/2018 [11:33]:
Ermənistanda qətl: “Yerkrapa” vitse-prezidenti öldürüldü
24/04/2018 [11:32]:
Pərvin Abıyevadan İDDİALI ÇIXIŞ: “Anasını ağladaram, atasını isə yandıraram”
24/04/2018 [11:29]:
"Azərbaycan öz torpaqlarını hərbi yolla azad etmək siyasətini davam etdirməlidir"
24/04/2018 [11:26]:
Məhkəmə Eldar Mahmudovla bağlı QƏRAR VERDİ: mayın 3-də...
24/04/2018 [11:24]:
Ramiz Mehdiyev Samir Nuriyevi kollektivə təqdim etdi
24/04/2018 [11:24]:
“Onların demokratları da, qeyri-demokratları da “Böyük Ermənistan” xülyasının əsiridir”
24/04/2018 [11:21]:
Əcnəbi biznesmenlər deputatdan şikayət etdi -“1001 gecə” qalmaqalı
24/04/2018 [11:10]:
"Qarabağla bağlı Azərbaycan ən xain zərbəni Ermənistandan deyil, Rusiyadan gözləməlidir"
24/04/2018 [11:10]:
“İstehlakçıların hüquqları ilə bağlı qanunvericilikdə nəzarətlə bağlı çox ciddi boşluqlar var”
24/04/2018 [11:08]:
Rus qızlarının bir gecəsi... - FOTOLAR
24/04/2018 [10:54]:
Paşinyandan hakim partiyaya yeni ultimatum: "“Məxməri inqilabı” yarımçıq qala bilməz"
24/04/2018 [10:50]:
Ötən gün ölkədə 117 cinayət faktı qeydə alındı
24/04/2018 [10:50]:
“Xocalının və Şuşanın işğal xəbərini ilk dəfə mən yaymışam...”- Hərbi jurnalist -FOTOLAR
24/04/2018 [10:40]:
Səudiyyə Ərəbistanında çevriliş xofu –Prosesin pərdəarxası
24/04/2018 [10:40]:
Serjik Sərkisyan Qarabağda hakimiyyətə gətirilə bilərmi?..- Təhlükə
24/04/2018 [10:38]:
Türkiyədə dəhşətli zəlzələ - 13 yaralı - Foto
24/04/2018 [10:36]:
Hüseyn Abdullayev hardadır? – Vəkili açıqladı
24/04/2018 [10:34]:
Sərnişinlər stansiyada düşə bilmədi – Metroda olay
24/04/2018 [10:33]:
Ən güclü pasportlar: 147 ölkəyə vizasız...
24/04/2018 [10:29]:
Bakıda dumanla əlaqədar magistral yolda sürət həddi azaldıldı
24/04/2018 [10:28]:
Müharibə hazırlıqları başladı: Türkiyəyə hücum?
24/04/2018 [10:23]:
“O qız mənim sevgilim olub” - Zorlamada ittiham olunan falçı
24/04/2018 [10:19]:
Külək oyuncaq qəsri havaya qaldırdı: Azyaşlı öldü
24/04/2018 [10:17]:
Lotu Qulinin adamı Ağstafada tutuldu
24/04/2018 [09:58]:
Rusiyanın baş kəşfiyyatçısı İlham Əliyevlə danışıqlarda
24/04/2018 [09:57]:
Təmas xəttində növbəti monitorinq keçiriləcək
24/04/2018 [09:56]:
Ürək üçün ən zərərli beş dərman hansılardır? -DİQQƏTLİ OLUN
24/04/2018 [09:54]:
Moskva bir ay ərzində Suriyaya “S-300” kompleksləri göndərə bilər
24/04/2018 [09:53]:
Xərçəng əməliyyatlarında nanobıçaq sınaqdan keçirilir
24/04/2018 [09:49]:
Manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
24/04/2018 [09:43]:
Əri döymüş arvadı it də tutdu bir yandan...
24/04/2018 [09:42]:
Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi: "Düşmən atəşkəs rejiminə əməl etmir"
24/04/2018 [09:42]:
Bakıya 1600 yeni vaqon gətiriləcək: Yükdaşımalar asanlaşdırılır
24/04/2018 [09:39]:
BMT baş katibi Qarabağ münaqişəsi zonasında gərginliyin artmasına yol verməməyə çağırdı
24/04/2018 [09:37]:
Kanadada qətliam törədən Ermənistan vətəndaşı olub
24/04/2018 [09:36]:
Neftin qiyməti 75 dollar oldu - Son 4 ildə ilk dəfə
24/04/2018 [09:32]:
Təhsil ekspertindən yeni nazirə tövsiyyə: "Səriştəli kadrlara üstünlük verilməlidir"
24/04/2018 [09:03]:
"Ümid qalır yalnız Ermənistanın yeni rəhbərliyinin Rusiyaya "kəllə" atmasına..."
24/04/2018 [08:52]:
Türklər deyil, ermənilər soqırım etdi - ARAŞDIRMA...
24/04/2018 [08:33]:
Lolitadan onu kişi bilən gömrükçüyə şok cavab: "Qadınam, amma məndə (...) var”
24/04/2018 [08:28]:
Məscid rəhbərlərinə pulsuz ev veriləcək - RƏSMİ...
24/04/2018 [01:03]:
"Azərbaycanın əhəmiyyətli bir şəhəri silahlı qüvvələrimizin nəzarətinə keçməlidir”
24/04/2018 [00:16]:
Azay Quliyevdən Sarkisyanın istefasına - MÜNASİBƏT...
24/04/2018 [00:10]:
Nazim İbrahimov onu əvəz edən Fuad Muradov barədə danışdı - "Ona dəstəyimi göstərəcəm”
23/04/2018 [23:48]:
“Montelər buraları azad edib, biz də qurub-tikməliyik...” - Qubadlıdakı erməni fəhlə
23/04/2018 [23:47]:
Hərbi düşərgədə atışma - 6 ölü
23/04/2018 [23:16]:
Poçt vasitəsilə Azərbaycana soyuq silahlar keçirmək istədilər
23/04/2018 [23:00]:
Naxçıvan Mədəniyyət Nazirliyi və Naxçıvan Turizm Departamenti yaradıldı
23/04/2018 [23:00]:
İlham Əliyevin Türkiyə səfərinin tarixi açıqlandı
23/04/2018 [22:46]:
Kral ailəsinin yeni üzvünün cinsiyyəti bilindi - FOTOLAR
23/04/2018 [22:40]:
Sevgilisinə işgəncə verib canlı yayımladı – FOTO+VİDEO
23/04/2018 [22:37]:
Torontoda mikroavtobus piyadaları əzib
23/04/2018 [22:18]:
Azərbaycan və İran Xəzərdə əməkdaşlığa başlayır
23/04/2018 [22:09]:
Deputat AŞPA-da 11 aprel seçkilərindən danışdı
23/04/2018 [22:00]:
ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri bəyanat yaydı
23/04/2018 [21:54]:
Nikol Paşinyan: "Ermənistanda yeni parlament seçkiləri keçirilməlidir"
23/04/2018 [21:53]:
Dünyanın ən çox qazanan futbolçusu və baş məşqçisi
23/04/2018 [21:30]:
Ərdoğan əsəbiləşib iclası tərk etdi - Video
23/04/2018 [21:28]:
Minsk Qrupu Bakı və Yerevana çağırış etdi
Bütün arxiv bir sırada
19/06/2017 [15:39] - Araşdırma - ( 3098 dəfə baxılıb)

"Xarici ölkələrdə mühacirlərimizin tariximizi dəyişə biləcək məxfi yazışmaları var"- Sirli tarix





Artıq Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi ilə bağlı mediada yazılar yazılmağa, ictimai sektorda, elmi cameədə  müəyyən işlər görülməyə başlanıb. Ölkə başçısının sərəncamına uyğun olaraq, AXC-nin 100 illik yubileyi gələn il dövlət səviyyəsində qeyd ediləcək. 

Cümhuriyyət və mühacirət dövrlərinin araşdırıcısı, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə irsini tədqiq edən alim Nəsiman Yaqublu Moderator.az saytına açıqlamasında bir neçə maraqlı və vacib məsələlərdən danışıb.

O, mühacirət dövründə araşdırılması vacib olan şəxslər və sənədlər haqqında məlumar verib:

“Məhəmməd Əmin Rəsulzadədən sonra ən çox araşdırılası mühacir aydınımız Mirzəbala Məmmədzadədir. Onun mühacirətdə 2000-dən çox məqaləsi çıxıb. Amma təəssüf ki, Azərbaycanda cəmi bir kitabı ”““Milli Azadlıq Hərəkatı” işıq üzü görüb. Bu, təbii ki, çox azdır. M. Məmmədzadənin mühacirət irsi ilə az tanışıq. Amma o, çox böyük irs qoyub gedib. 
İkinci şəxsiyyət isə Əbdülvahab Yurdsevərdi. Onun da irsini mütləq öyrənmək lazımdır. Onun “Azərbaycan istiqlal savaşında səhnələr” kitabı çox dəyərli bir əsərdi. Azərbaycanda baş verən hadisələri, sovetləşmədən sonrakı prosesləri çox düzgün şəkildə öyrənməyə kömək edən kitabdı.
Ə.F.Düdənginskinin Azadlıq radiosundakı çıxışlarının mətni toplanıb çap edilməlidir. Çünki o, bu dəyərli çıxışların qurbanı olub.  

Ceyhun Hacıbəyli onlara nisbətdə müəyyən qədər çap edilsə də, fransız dilində yazdığı məqalələr də Azərbaycan oxucusuna təqdim edilməlidir. 
Məmməd Sadıq Aranın çox dəyərli məqalələri, həm də bədii nəzm-nəsr nümunələri var. Qaçaq Nəbiyə aid bir pyes da yazıb. Bütün bunların hamısı çap edilməlidir”. 

Araşdırmaçının toxunduğu  başqa vacib məsələ də xarici ölkələrdə saxlanılan məxfi qrifli materiallardı. Həmin məxfi materiallar- yazışmalar, məktublar, və s.- Azərbaycan mühacirlərinin qapalı fəaliyyətinə ilk dəfə olaraq işıq sala bilər:

“Rəsulzadənin məktublaşmaları da mütləq çap edilməlidir. Türkiyənin Xarici İşlər Nazirliyi ilə, Rüfət Paşa ilə məxfi məktublaşmaları var. Nə qədər getsəm də, Türkiyənin Xarici İşlər Nazirliyi o məktubları oxumağa icazə vermədi. Amma qarşıdan 100 illik yubiley gəlir. Biz Türkiyənin Xarici İşlər Nazirliyindən icazə alıb, o məktubları oradan çıxarmalıyıq. Xarici İşlər Nazirliyində məxfi qriflə saxlanılır.
Türkiyənin Xarici İşlər Nazirliyinin Azərbaycan mühacirləri ilə bağlı dosyeləri var. Onları açmaq lazımdır ki, görək mühacirlərimizin orada nə kimi qapalı fəaliyyətləri olub. Həmin qapalı fəaliyyətlər sovet hökumətinin əleyhinə, Azərbaycanın isə xeyrinə olan çalışmalardı. Bunlar çox önəmli və öyrənilməsi vacib olan məsələlərdi. Mən Rəsulzadənin Polşa arxivlərindən 17 məktubunu gətirmişəm. Onların hamısı məxfi məktublardı. Amma Polşa dövləti onları götürmək üçün mənə icazə verdi. Bu icazəni Türkiyə və Almaniya hökumətləri də versə, çox yaxşı olar. Bunlar bizim tariximizi dəyişə bilən məktublardı. Yəni, bu dərəcədə əhəmiyyətlidirlər. 
Mühacirlərin bir-birilərilə məktublaşmaları və mahacirət jurnallarında “Odlu yurd”, “Qurtuluş”, “İstiqlal”, “Mücahid”,”Azərbaycan” jurnallarında məqalə və xatirələrini çap etmək lazımdı".

Elmin Nuri 

Ermənistanda məxməri inqilabı kim etdi: Rusiya, yoxsa Qərb?
İrəvan Sərkisyanın istefasından sonra od tutub yandı: 80 nəfər evakuasiya edildi...
"Düşmən ölkənin böyük real qlobal və regional qələbəsi rəqibin məğlubiyyətidir"
Sevgilisinin cinsiyyət orqanını kəsdi - SƏBƏBƏ haqq qazandırılır...
Rus qızlarının bir gecəsi... - FOTOLAR
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
“Onların demokratları da, qeyri-demokratları da “Böyük Ermənistan” xülyasının əsiridir”
Cəmiyyət
"Qarabağla bağlı Azərbaycan ən xain zərbəni Ermənistandan deyil, Rusiyadan gözləməlidir"
Hadisə
Türklər deyil, ermənilər soqırım etdi - ARAŞDIRMA...
Dünya
Kral ailəsinin yeni üzvünün cinsiyyəti bilindi - FOTOLAR
Dünya
Sevgilisinə işgəncə verib canlı yayımladı – FOTO+VİDEO
Həftənin ən çox oxunanları
Səhiyyə naziri postuna real namizədlər: Ehtimallar özünü doğruldacaqmı?
Nazirlər Kabinetinin yeni tərkibi təsdiqləndi - SİYAHI
Həkimlər infarktdan ölməkdən qaçmağın yolunu açıqladılar: Ən azı həftədə 2 dəfə...
Daha 20 yüksək post prezident sərəncamını gözləyir - SİYAHI...
Abid Şərifovun vəziyyəti pisləşdi – SON DƏQİQƏ
"Bəyəm, mənə nə olub ki, xəstələnim və üstəlik, xəstəxanaya da yerləşdirilim?"
“Yaşlı adamlar, hamilə qadınlar və uşaqlar evdən bayıra çıxmasınlar” - XƏBƏRDARLIQ...
9 övladının DNT-ni yoxlatdı və şoka düşdü - Arvadı xəyanət edirmiş...
Həbsxanadan qaçdı və baş nazirlə eyni təyyarədə uçub ölkəni tərk etdi...
Həbsxanadan qaçıb yarım əsr sonra məktub yazdı: “Bilsəm ki, məni bir il həbs edəcəksiniz...”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin