Xəbər lenti
19/10/2017 [11:23]:
Günay Musayeva keçmiş ərini məhkəməyə verdi
19/10/2017 [11:23]:
ADPU- da müstəqilliyin bərpasının iyirmi altıncı ildönümünə həsr edilmiş tədbir keçirildi
19/10/2017 [11:18]:
Emin “Bir qədəh arağ”ın açılışını etdi - FOTOLAR
19/10/2017 [11:17]:
“Qarabağ” xal qazandı, Azərbaycan İsveçdən uzaqlaşdı – UEFA reytinqi
19/10/2017 [11:14]:
DYP işçi axtarır
19/10/2017 [11:12]:
Qəndəharda hərbi bazaya hücum: 40 əsgər öldü
19/10/2017 [10:55]:
Lənkəranskinin milyonluq otelləri üzə çıxdı
19/10/2017 [10:52]:
"Vaxtı keçmiş kreditlər üzrə bocların həcmi qırmızı xətti keçdi" - HƏYƏCAN TƏBİLİ...
19/10/2017 [10:51]:
Heydər Əsədov aqrar sektoru necə batırır -Şok rəqəmlər
19/10/2017 [10:48]:
“Müstəntiq dedi ki, mən istədiyimi buradan götürə bilərəm”
19/10/2017 [10:45]:
“Bundan o yana güzəşt mümkün deyil” -Müharibə xəbərdarlığı
19/10/2017 [10:39]:
Armen Ciqarxanyanın gənc arvadı onu necə aldatdı -Ağlasığmaz xəyanətin hekayəsi
19/10/2017 [10:32]:
"Naxçıvandakı möhtəşəm parad Serj Sarkisyanın sərsəmləməsinə tutarlı cavabdır"
19/10/2017 [10:28]:
Ermənilər cəbhədə pulemyotları işə saldılar
19/10/2017 [10:25]:
“İmam Hüseynin ardınca gedənlərdən, yoxsa yolunu kəsənlərdənmisin?..” - VİDEO
19/10/2017 [10:25]:
Maşın ustaları yol polisi ilə əlbir işləyir -Sürücülərin DİQQƏTİNƏ
19/10/2017 [10:22]:
Bazarda oğurluq etmək istəyən qadını soyundurub döydülər - VİDEO
19/10/2017 [10:21]:
İlham Əliyev Ukrayna Baş nazirinin 1-ci müavinini qəbul edib
19/10/2017 [10:04]:
"Raisa Maksimovna Qorbaçovun yanağına şapalaq vururdu" - SENSASİON MÜSAHİBƏ...
19/10/2017 [09:58]:
“Yarım milyondan çox saxta aksiz markası saxlandı” - DTX-dən əməliyyat
19/10/2017 [09:54]:
Ziya Məmmədov hardadır?
19/10/2017 [09:52]:
Terroçular yeni “11 sentyabr”a hazırlaşırlar
19/10/2017 [09:50]:
Məktəbdə qaz sızması - 14 nəfər zəhərləndi
19/10/2017 [09:48]:
Sobçak da Rusiyanı idarə etmək istəyir - Putinə rəqib olduğunu açıqladı
19/10/2017 [09:43]:
“Qız uşağının oğlanın otağına…” - Efirə getməyən kadrlar
19/10/2017 [03:10]:
Gəlirlərin artması yaxşı stimul olacaq - Günün qoroskopu
19/10/2017 [00:53]:
Yol polisi Bakı şəhəri üzrə işçi axtarır - Ali təhsilli namizədlərə üstünlük veriləcək...
19/10/2017 [00:41]:
Kimyaterapiyasız xərçəng müalicəyə tabe oldu - Tibb elmində inqilab...
19/10/2017 [00:29]:
Fənərbaxçanın üzvü həyatını itirdi - Mədəkiçiltmə əməliyyatı daha bir can aldı...
19/10/2017 [00:23]:
Əməkdaşlıq Şurasından hakimiyyətə növbəti müraciət...
18/10/2017 [23:53]:
Baş prokuror Çaykadan Ağalarov haqda soruşdular: "Gələn dəfə cavab verərəm..."
18/10/2017 [23:51]:
“Sabir Rüstəmxanlı Hadı Rəcəbliyə deyib ki, mən Elçinə söz deyə bilmərəm”
18/10/2017 [23:48]:
"Qarabağ" "Atletiko" ilə heç-heçəyə görə 500 min avro qazandı
18/10/2017 [23:05]:
“Hakim yanlış qərar verdi” - Qurban Qurbanov
18/10/2017 [22:45]:
Hafiz Məmmədov “Qarabağ”ın oyununda - FOTOLAR
18/10/2017 [22:42]:
Fransız hakim “Qarabağ”ın 2 xalını oğurladı - Fotolar
18/10/2017 [22:39]:
Göy üzü qızılı rəngə büründü - VİDEO
18/10/2017 [22:29]:
Prezident Aparatındakı müşavirədə tənqidi çıxışı ilə hamını heyrətləndirdi... - VİDEO
18/10/2017 [22:19]:
Şəmistan Əlizamanlının mahnısı Ərdoğana klip oldu- VİDEO
18/10/2017 [22:03]:
“Qarabağ”dan tarixi xal - Yenilənib
18/10/2017 [22:00]:
“Qarabağ” “Atletiko”ya uduzmayacaq - Deputatlardan nikbin proqnoz
18/10/2017 [21:53]:
“Əlimizdən gələni etməliyik ki, təhlükəli elementlər...” - İlham Əliyev
18/10/2017 [21:35]:
TANAP-a 500 milyon dollar kredit ayrıldı
18/10/2017 [21:26]:
Yeni doğulan uşağın bədənində bir stəkan qan olur –BUNLARI BİLMİRSİNİZ
18/10/2017 [21:20]:
Filləri bəzəyib, ölüləri evə çağırıb pivə içirlər- Dünyanın ən ilginc on festivalı - FOTOLAR
18/10/2017 [21:12]:
Gənc qız artıq çəkidən azad olmağının sirrini açdı - FOTOLAR
18/10/2017 [20:57]:
"Əlillərlə bağlı qanunvericilikdə dəyişiklik gözlənilmir" - Hadi Rəcəbli
18/10/2017 [20:55]:
“Elvin “mənə bir şey olsa get, xoşbəxt ol” demişdi” -Aprel şəhidinin xanımı
18/10/2017 [20:52]:
Ermənilər Xocavəndin kəndində belə məhəllə salacaqlar - FOTOLAR
18/10/2017 [20:41]:
Rəqqada nə qədər sivil öldürülüb? - Dəhşətli statistika
18/10/2017 [20:24]:
Prezident bu şəxsləri təltif etdi
18/10/2017 [20:22]:
“Qarabağ” - “Atletiko”: İlk hissədə qol yoxdur
18/10/2017 [19:47]:
“Hafiz Hacıyev bu cür iyrənc siyasəti beşiyindəcə boğmağı yaxşı bilir”
18/10/2017 [19:44]:
“Hacılar mənə intim mesajlar göndərir” – Aktrisadan ŞOK AÇIQLAMA
18/10/2017 [19:33]:
Berdiməhəmmədov İlham Əliyevi təbrik etdi
18/10/2017 [19:32]:
Mehriban və xeyirxah hesab etdiyimiz 15 təhlükəli heyvan - MARAQLI FOTOLAR...
18/10/2017 [19:31]:
ABŞ-da silahlı hücum, 5 nəfər öldü
18/10/2017 [19:18]:
“WhatsApp”da dostların yerini izləmək mümkün olacaq
18/10/2017 [19:16]:
Prezident beynəlxalq tədbir iştirakçılarını qəbul etdi
18/10/2017 [19:15]:
“Polis haqqında” qanunda dəyişiklik edildi - Sərəncam
18/10/2017 [19:12]:
Avtomobillərin dövlət qeydiyyat nişanlarının standartı açıqlandı
18/10/2017 [19:10]:
Partiya sədri sosial şəbəkədə üzləşdiyi təxribatla bağlı müraciət yaydı
18/10/2017 [19:03]:
“Saakaşvilinin əsl məqsədi hakimiyyəti ələ keçirməkdir” - Prezidentin partiya lideri
18/10/2017 [18:57]:
"Bu dinləmələrin məqsədi Ermənistanın cinayətkar əməllərini leqallaşdırmağa yönəlib"
18/10/2017 [18:55]:
Nazirlikdən əlillərə müavinətlərin verilməyəcəyi ilə bağlı xəbərə - Münasibət
18/10/2017 [18:45]:
Aydın Mirzəzadə ADU tələbələrinə mühazirə oxudu
18/10/2017 [18:36]:
Qeyri-qanuni dini ayinlər icra edən şəxslər saxlanıldı -DTX Bakıda əməliyyat keçirdi
18/10/2017 [18:26]:
Partiya sədri sosial şəbəkədə təxribatla üzləşib - Müraciət
18/10/2017 [18:22]:
“Onların qərarını dəstəkləmək bizim borcumuzdur”
18/10/2017 [18:20]:
Azərbaycanda korrupsiya məhkəmələrinin fəaliyyətinə ehtiyac varmı?
18/10/2017 [18:19]:
BSU-da Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd edildi
18/10/2017 [18:10]:
Moskva aeroportları və vağzalları bomba xəbərdarlığına görə boşaldıldı
18/10/2017 [18:06]:
Rusiya və Türkiyə "pomidor razılığı"na gəldilər
18/10/2017 [18:03]:
Çingiz Abdullayev kainat gözəli seçilən Afaqı təbrik etdi - FOTO
18/10/2017 [18:02]:
Tacikistanda əxlaq əməliyyatı: Bütün homoseksuallar...
18/10/2017 [18:00]:
"Ərbil bunlardan məhrum oldu" - Ərdoğan
18/10/2017 [17:58]:
"Azərbaycan, cansan tənə..." - Çavuşoğlu
18/10/2017 [17:54]:
Qənirə Paşayeva Türkiyədə "Ailə, Toplum və Dövlət" simpoziumunda geniş məruzə ilə çıxış etdi
18/10/2017 [17:48]:
“Qarabağ”dan azarkeşlərə şad xəbər - Xüsusi avtobuslar ayrıldı
18/10/2017 [17:46]:
ADU-da “Çin mətbəxi” mövzusunda master-klass keçirildi
Bütün arxiv bir sırada
19/06/2017 [15:39] - Araşdırma - ( 2969 dəfə baxılıb)

"Xarici ölkələrdə mühacirlərimizin tariximizi dəyişə biləcək məxfi yazışmaları var"- Sirli tarix





Artıq Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi ilə bağlı mediada yazılar yazılmağa, ictimai sektorda, elmi cameədə  müəyyən işlər görülməyə başlanıb. Ölkə başçısının sərəncamına uyğun olaraq, AXC-nin 100 illik yubileyi gələn il dövlət səviyyəsində qeyd ediləcək. 

Cümhuriyyət və mühacirət dövrlərinin araşdırıcısı, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə irsini tədqiq edən alim Nəsiman Yaqublu Moderator.az saytına açıqlamasında bir neçə maraqlı və vacib məsələlərdən danışıb.

O, mühacirət dövründə araşdırılması vacib olan şəxslər və sənədlər haqqında məlumar verib:

“Məhəmməd Əmin Rəsulzadədən sonra ən çox araşdırılası mühacir aydınımız Mirzəbala Məmmədzadədir. Onun mühacirətdə 2000-dən çox məqaləsi çıxıb. Amma təəssüf ki, Azərbaycanda cəmi bir kitabı –“Milli Azadlıq Hərəkatı” işıq üzü görüb. Bu, təbii ki, çox azdır. M. Məmmədzadənin mühacirət irsi ilə az tanışıq. Amma o, çox böyük irs qoyub gedib. 
İkinci şəxsiyyət isə Əbdülvahab Yurdsevərdi. Onun da irsini mütləq öyrənmək lazımdır. Onun “Azərbaycan istiqlal savaşında səhnələr” kitabı çox dəyərli bir əsərdi. Azərbaycanda baş verən hadisələri, sovetləşmədən sonrakı prosesləri çox düzgün şəkildə öyrənməyə kömək edən kitabdı.
Ə.F.Düdənginskinin Azadlıq radiosundakı çıxışlarının mətni toplanıb çap edilməlidir. Çünki o, bu dəyərli çıxışların qurbanı olub.  

Ceyhun Hacıbəyli onlara nisbətdə müəyyən qədər çap edilsə də, fransız dilində yazdığı məqalələr də Azərbaycan oxucusuna təqdim edilməlidir. 
Məmməd Sadıq Aranın çox dəyərli məqalələri, həm də bədii nəzm-nəsr nümunələri var. Qaçaq Nəbiyə aid bir pyes da yazıb. Bütün bunların hamısı çap edilməlidir”. 

Araşdırmaçının toxunduğu  başqa vacib məsələ də xarici ölkələrdə saxlanılan məxfi qrifli materiallardı. Həmin məxfi materiallar- yazışmalar, məktublar, və s.- Azərbaycan mühacirlərinin qapalı fəaliyyətinə ilk dəfə olaraq işıq sala bilər:

“Rəsulzadənin məktublaşmaları da mütləq çap edilməlidir. Türkiyənin Xarici İşlər Nazirliyi ilə, Rüfət Paşa ilə məxfi məktublaşmaları var. Nə qədər getsəm də, Türkiyənin Xarici İşlər Nazirliyi o məktubları oxumağa icazə vermədi. Amma qarşıdan 100 illik yubiley gəlir. Biz Türkiyənin Xarici İşlər Nazirliyindən icazə alıb, o məktubları oradan çıxarmalıyıq. Xarici İşlər Nazirliyində məxfi qriflə saxlanılır.
Türkiyənin Xarici İşlər Nazirliyinin Azərbaycan mühacirləri ilə bağlı dosyeləri var. Onları açmaq lazımdır ki, görək mühacirlərimizin orada nə kimi qapalı fəaliyyətləri olub. Həmin qapalı fəaliyyətlər sovet hökumətinin əleyhinə, Azərbaycanın isə xeyrinə olan çalışmalardı. Bunlar çox önəmli və öyrənilməsi vacib olan məsələlərdi. Mən Rəsulzadənin Polşa arxivlərindən 17 məktubunu gətirmişəm. Onların hamısı məxfi məktublardı. Amma Polşa dövləti onları götürmək üçün mənə icazə verdi. Bu icazəni Türkiyə və Almaniya hökumətləri də versə, çox yaxşı olar. Bunlar bizim tariximizi dəyişə bilən məktublardı. Yəni, bu dərəcədə əhəmiyyətlidirlər. 
Mühacirlərin bir-birilərilə məktublaşmaları və mahacirət jurnallarında “Odlu yurd”, “Qurtuluş”, “İstiqlal”, “Mücahid”,”Azərbaycan” jurnallarında məqalə və xatirələrini çap etmək lazımdı".

Elmin Nuri 

"Vaxtı keçmiş kreditlər üzrə bocların həcmi qırmızı xətti keçdi" - HƏYƏCAN TƏBİLİ...
Şəmistan Əlizamanlının mahnısı Ərdoğana klip oldu- VİDEO
“Hacılar mənə intim mesajlar göndərir” – Aktrisadan ŞOK AÇIQLAMA
Fərhad Əliyev ailəsi ilə birlikdə Türkiyəyə köçdü...
Kağız arsızdır, qızarmır, bəs ekran...?
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Siyasət
"Naxçıvandakı möhtəşəm parad Serj Sarkisyanın sərsəmləməsinə tutarlı cavabdır"
Hadisə
Kimyaterapiyasız xərçəng müalicəyə tabe oldu - Tibb elmində inqilab...
Hadisə
Fənərbaxçanın üzvü həyatını itirdi - Mədəkiçiltmə əməliyyatı daha bir can aldı...
Dünya
"Yeni ümumdünya inqilabı başlandı!.."- Mərkəzi Bankı yandıran rəssam
Cəmiyyət
"Qayıdıb Ali Baş Komandana məruzə edəcəyik ki..."- Video
Həftənin ən çox oxunanları
"Nə vaxta kimi bu millətin biqeyrətlərini, psixi xəstələrini, fahişələrini reklam edəcəksiniz?"
"Hafka"nın saxlandığı xəbəri yayıldı - Silahlı basqına görə
Qadın ərinin ikinci arvadıyla toyuna gəldi... - Gözlənilməz (Fotolar)
“Əgər müharibə başlasa, onlar rus ordusu qarşısında dözüm gətirə bilməyəcək”
Laçın rayonun bütün kəndlərinin kosmosdan hazırkı görüntüləri - VİDEO
Gecələdiyi avtobusda ölüsü tapılan aktyor - FOTOLAR
"Fərhad Əliyev orda-burda deyir ki, 4 milyard verib ölkəyə gəlmişəm" - ŞOK İDDİA...
“Düşmən bilməlidir ki, müharibə Ermənistan ərazisinə də keçə bilər”
14 yaşlı qızının seks videolarını çəkib sevgilisinə yollayan ana da varmış - DƏHŞƏT...
"Əgər İraq ordusu ildırım sürətiylə Kərkükü döyüşsüz ələ keçirdisə..."
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin