Xəbər lenti
24/07/2017 [01:49]:
Yaradıcılıq üçün gərəkli zamandır - Günün qoroskopu
24/07/2017 [00:13]:
“Akif Çovdarovun Tağı Əhmədovla bağlı səsləndirdiyi fikirlər yoxlanılmalıdır”
24/07/2017 [00:01]:
Şəmkirdə kababdan kütləvi zəhərlənmə - 15 nəfər xəstəxanalıq oldu
23/07/2017 [23:31]:
İranda 5,4 bal gücündə zəlzələ oldu
23/07/2017 [23:24]:
"Azərışıq" qurunun oduna yaşı da "yandırdı" - MÜRACİƏT...
23/07/2017 [22:55]:
Rumıniyada 12 amerikalı hərbçi yaralandı
23/07/2017 [22:54]:
Mosulda İŞİD polisinin rəhbəri öldürüldü
23/07/2017 [22:53]:
İsrailin İordaniyadakı səfirliyinə terror hücumu oldu
23/07/2017 [22:50]:
Şəmkirdə kütləvi zəhərlənmə...
23/07/2017 [22:48]:
Ermənistanda hərbi hissəni tərk etmiş çavuş asılmış vəziyyətdə tapıldı
23/07/2017 [22:10]:
Bərdədə bir nəfər Kürdə batdı
23/07/2017 [21:24]:
İran və Rusiya birgə helikopter istehsal edəcək
23/07/2017 [20:47]:
ABŞ-da dəhşətli hadisə - Yük maşınından cəsədlər tapıldı
23/07/2017 [20:44]:
Bakı çimərliyində qəribə hadisə - Turisti paltarsız qoydular
23/07/2017 [20:04]:
Rusiyanın hərbi gəmiləri Bakıya gəldi– FOTO/VİDEO
23/07/2017 [19:54]:
Türkiyə bəzi İŞİD-çilərin siyahısını Azərbaycanla birgə HAZIRLAYIB
23/07/2017 [19:52]:
"Bir neçə hərbi əməliyyat barədə yaza bilmədim" -Kitabı çıxan Rey Kərimoğlu
23/07/2017 [19:51]:
Dövlət büdcəsindən oğurlanan pullar xarici bazarlara yatırılıb - Tağı Əhmədova daha bir ittiham
23/07/2017 [19:48]:
Keçmiş döyüşçülər: “Cinayətkar Koçaryanlar, Sarkisyanlar cəzalarını almalıdır”
23/07/2017 [19:39]:
Ağdama işğaldan sonra 2 dəfə gedən kəşfiyyatçı: “Meyitlər pis gündə idi”
23/07/2017 [19:26]:
"Liverpul" və "RB Leypsiq" Nabi Keytanın transferi ilə bağlı razılığa gəldilər
23/07/2017 [19:22]:
"Putindən tələb edəcəm ki..." - Poroşenko
23/07/2017 [19:13]:
Flora Kərimova: “Qızımın dünyaya gəlməsini istəmirdim”
23/07/2017 [19:11]:
Qüds gərginliyi İsraili narahat etməyə başladı
23/07/2017 [19:04]:
Tovuzda iki minik avtomobili toqquşub
23/07/2017 [18:49]:
Bitməyən tıxacların şəhəri Bakıda avtomobil sayı – ARAŞDIRMA
23/07/2017 [18:32]:
Hava şəraitinin dəyişəcəyi barədə XƏBƏRDARLIQ
23/07/2017 [18:17]:
Tbilisinin keçmiş meri Bakıdan qayıdarkən qəzaya düşdü
23/07/2017 [18:13]:
Rusiyalı deputat prezidentlərin Soçi görüşü haqda
23/07/2017 [18:12]:
Türkiyədə iş adamına quldur basqını: 4 Azərbaycan vətəndaşı Atatürk aeroportunda yaxalandı
23/07/2017 [18:05]:
Britaniya şirkəti batmış gəmidə 4 ton qızıl aşkarladı
23/07/2017 [18:03]:
Moskvada etiraz aksiyası
23/07/2017 [17:37]:
Sumqayıtda binada yanğın həyəcanı: 8 nəfər təxliyə olundu
23/07/2017 [17:25]:
Dənizdə sekslə məşğul olan cütlüyü polis saxladı - VİDEO
23/07/2017 [17:17]:
İnanılmaz olay! Hamilə qadın tabutda uşaq dünyaya gətirdi – FOTO
23/07/2017 [17:13]:
Tanınmış şair vəfat etdi – FOTO
23/07/2017 [17:03]:
Türkiyənin qədim Aksaray vilayətində Qarabağ parkı və Xarıbülbül abidəsinin açılışı olub - FOTOLAR
23/07/2017 [16:41]:
İŞİD terrorçuları qadın geyimində qaçarkən tutuldular
23/07/2017 [16:37]:
Ağdam - “Ağdam” çaxırı içiləndə artıq işğal edilmişdi...- Fikir savaşı
23/07/2017 [16:09]:
SSRİ-nin ilk leqal milyoneri vəfat edib
23/07/2017 [15:56]:
ABŞ Konqresi Rusiyaya qarşı yeni sanksiyaları təsdiqlədi
23/07/2017 [15:52]:
İşdən çıxan mətbuat katibi Ağ Evdəki soyuducunu oğurladı – FOTO
23/07/2017 [15:49]:
Qax Mərkəzi Rayon Xəstəxanasında yanğın olub - FOTO
23/07/2017 [15:44]:
İsrail Fələstinli deputatları həbs etdi
23/07/2017 [15:33]:
Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin heyəti 40 faiz azalıb
23/07/2017 [15:25]:
Boksçularımız Dağıstanda 3 medal qazanıblar
23/07/2017 [14:44]:
I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanlarının cavabları açıqlandı
23/07/2017 [14:40]:
Bu il 8 azərbaycanlı Ukrayna vətəndaşlığı aldı
23/07/2017 [14:37]:
Rusiyada Ukraynanın baş hərbi prokuroru barədə həbs hökmü verildi
23/07/2017 [14:26]:
Sabah hava küləkli olacaq, yağış yağacaq
23/07/2017 [14:11]:
Xaçmaz bazarında yanğın baş verdi
23/07/2017 [13:49]:
Türkiyənin məşhur müğənnisi toyda oxumaq üçün Şəmkirə gəldi - FOTOLAR
23/07/2017 [13:25]:
Turistlər gecələr çimərliklərdə yatmağa məcbur edildi - TƏHLÜKƏ...
23/07/2017 [13:13]:
Yoxsulluq gəlmədən zənginliyin qədrini bilin...
23/07/2017 [12:40]:
Bu idman növünün adı dəyişdirildi
23/07/2017 [12:37]:
Bakıda yanğına görə təxirə düşən imtahanın vaxtı AÇIQLANDI
23/07/2017 [12:14]:
Ərdoğan ABŞ-ı Türkiyəni aldatmamağa çağırdı
23/07/2017 [12:13]:
Rusiya Azərbaycan icmasının rəhbəri kimi “Azərros”u tanıdı
23/07/2017 [12:12]:
Rusiyada təyyarə gölə düşdü
23/07/2017 [12:09]:
"Barselona" Beynəlxalq Çempionlar Kubokunda "Yuventus"u məğlub etdi - VİDEO
23/07/2017 [11:53]:
Maşın yanacaqdoldurma məntəqəsinə ÇIRPILDI - Yaralananlar var
23/07/2017 [11:35]:
Çaylarda vəziyyət necədir?
23/07/2017 [11:32]:
“Məscidi-Əqsa”dan metal detektorlar götürülür
23/07/2017 [11:30]:
Leykoza mübtəla olan 3 yaşlı körpəni xilas edək...
23/07/2017 [11:24]:
Çoxdandı sınıbdı Ağdam vüqarı - Vətənsizliyin 24 ili...
23/07/2017 [11:24]:
Dolların məzənnəsi açıqlandı
23/07/2017 [11:20]:
8 yaşlı uşağı zorlayan şərəfsiz tutuldu -İNANILMAZ HADİSƏ
23/07/2017 [11:14]:
Sənətçilər Ağdamdan danışdı: “Bağışla Ağdamım, bağışla”
23/07/2017 [11:10]:
Müəllim olmaq istəyənlərin nəzərinə- Vakansiyalar açıqlandı
23/07/2017 [10:57]:
Aysel Əlizadə: "O fahişə ağızlardan..."
23/07/2017 [10:53]:
Ağrıkəsici və sakitləşdiricidən zəhərlənənlər var
23/07/2017 [10:46]:
Zəhərlənənlərdən biri aparıcının oğludur - “Durumu çox pis idi”
23/07/2017 [10:46]:
“Sənə dörd şey öyrədimmi həkimə ehtiyacın olmasın?” - İmam Əlidən oğluna tövsiyyə...
23/07/2017 [10:44]:
Əsrlər boyu dənizin dibində gizlənən 2 tonluq balıq tapıldı – VİDEO
23/07/2017 [10:16]:
ABŞ Türkiyənin RF-dən “S-400” kompleksləri əldə edə biləcəyindən narahatdır
23/07/2017 [10:14]:
Pentaqon: Rusiya Vaşinqton üçün çox ciddi təhlükədir
23/07/2017 [10:03]:
Cəbhədə gərgin gecə
23/07/2017 [10:03]:
Sevilən qadınların 6 vacib - Xüsusiyyəti
23/07/2017 [10:01]:
Türkiyədə mədən çökdü - Ölən var
23/07/2017 [09:56]:
“YouTube” İŞİD-ə qarşı funksiya hazırlayır
Bütün arxiv bir sırada
12/07/2017 [23:43] - Araşdırma - ( 4574 dəfə baxılıb)

Şair Osman Sarıvəlli general Şıxlinskinin məktubunu nə üçün cırıb atmışdı?- TARİX





Bir zamanlar bütün Qafqazın, Çar Rusiyasının, hətta az qala, dünyanın yarısının tanıdığı əfsanəvi general Əliağa Şıxlinksi 1943-cü ilin avqustuna dünyasını dəyişdi. O, xatirələrini yazan və bununla da özü, mühiti ilə bağlı dəyərli bir mənbəni bizlər üçün qoyan ilk xatirəsini yazan azərbaycanlı hərbçi kimi tarixə də düşdü. 

Moderator.az-ın təqdim edəcəyi üç əhvalat həmin xatirələrdə öz əksini tapmasa da (sonuncu istisnadır) onunla çiyin-çiyinə vuruşan şəxslərin sayəsində indiki günümüzə qədər gəlib çatıb. 
Başlayaq birincidən… Demək, 1920-ci ilin aprel istilasından bir neçə gün keçir. AXC nazirləri ölümdən xilas olmaq üçün məcburiyyət qarşısında qalıb başqa yerlərə gedirlər. Bu ərəfədə 

Müsavat hökumətinin Daxili İşlər nazirinin müavini Şəfi bəy Rüstəmbəyov Əlağa Şıxlinskidən soruşur:
 
- Hə, cənab general, qaçmırsınızmı?
 - Öz vətənimdən niyə qaçım ki? 
- Sizi öldürərlər. 

Ağır təbiətli general təmkinini pozmadan cavab verir: 
- Gələnlər ağıllı adam olsalar, məni öldürməzlər, çünki mən onların işlərinə yararam. Axmaqlardan isə, heç yerdə canını qurtara bilməzsən. Buna görə də, Vətənimin adama ehtiyacı olduğu bir zamanda, mən onu qoyub heç yerə getmərəm.
                                                             *** 

İkinci əhvalat isə Şıxlinskinin gəncliyi ilə bağlıdır. 1880-ci ildə Tiflis kadet korpusunda təhsil alan kursant Əlağa Şıxlinski bir gün dostları ilə şəhərə gəzməyə çıxır. Kursantlar güclərini sınamaq üçün güc tərəzisinə yaxınlaşırlar. Hamı bir-bir öz gücünü göstərir. Əliağaya da təklif edirlər. O, deyir ki, gəlsəniz mən bunu divardan tamam qopardım ( O vaxtlar güc sınanan tərəzi yumruqla vurulmurdu. Divara bərkidilirdi, güc sınayanlar onu özlərinə tərəf dartırdı). 
Yoldaşları deyir: 
- Əlağa, zarafat eləmə, altıya, yeddiyə qədər çəkə bilsən qalibsən. Tərəziçi: - Bala, əvvəl çək, sonra öyün, - deyib ona kinayə ilə baxır. 
Əliağa var qüvvəsi ilə elə çəkir ki, güc sınanan tərəzi divardan yerli-dibli qopur. 
Tərəziçi: 
- Bala, - deyir, sən doğrudan da güclü imişsən, bu güclə öyünməyə haqqın var. Beşə qədər çəkənə altı manat düşür. Sən isə onu yerli –dibli qopartdın. Al, mükafatın on manatdır. 
Əlağa isə cavab verir: - Mənə on manat lazım deyil. Mən istədim biləsiniz ki, tərəziniz dibindən çıxardan oğullar da var
                                                            ***

Üçüncü fakt barəsində isə nəsə demirik. Yaxşısı budur ki, özünüz xuyasız. Giriş olaraq deyək ki, Şıxlinksi şeiriyyata böyük maraq göstərən general olub. Özü şeirlər yazmaqla bərabər, bəzi Azərbaycan şeirlərini ruscaya çevirib. Bu fakt da o barədədir. Faktı araşdırmaçı Şəmistan Nəzirli danışır:

"Şıxlinski şair Osman Sarıvəlliyə yazır ki, mən cəsarət edib böyük dramaturq Cəfər Cabbarlıya yazdığınız "Yaşar" və "Ölüm" şerlərini türkcədən ruscaya tərcümə etdim. Xahiş edirəm, tərcümə ilə tanış olun, xoşunuza gəlsə dərc etdirmək üçün rüsxət verin.
Generalın şəxsi fondundakı məktublar arasında şairin heç bir cavabına rast gəlmədim. Ona görə də 1980-cı ilin qışında Osman müəllimin görüşünə getdim. Yazılan məktubların tarixini, ilini ona xatırlatdım. 
- Osman müəllim, - dedim,- sizin cavablarınızı tapa bilmədim. Bəlkə, generalın məktubları sizə çatmayıb?
 Osman Sarıvəlli bir xeyli narahatçılıqla: 
- Mənim - dedi, generalın məktublarını almağım yadıma gəlir. Tərcümələrini də oxuyub bəyənmişdim. Sən nə danışırsan, a bala, mən o vaxt çar və Müsavat generalına hansı cəsarətlə məktub yaza bilərdim. Axı, o vaxtlar otuzuncu illərin repressiyası tüğyan eləyirdi... Sonra təəssüflə - heyf ki, generalın mənə yazdığı məktubları da elə o vaxtlarda cırıb atmışam... Onlar çox məzmunlu və zərif xətlə yazılmışdı".

Elmin Nuri


Əsrlər boyu dənizin dibində gizlənən 2 tonluq balıq tapıldı – VİDEO
4 ay komada qalan zabit ayılan kimi arvadını öpdü - VİDEO
"Bir balamı 4 il itirmək qorxusu ilə yaşadım" - İflic olan Könülün ACINACAQLI HƏYATI
“Tiflis gözəli” “Özgə” serialı üçün Azərbaycana gəldi - FOTO
Jurnalistika budur: mənəvi zənginlik fonunda SÖZün və imzanın şərəfini qorumaq
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Hadisə
Turistlər gecələr çimərliklərdə yatmağa məcbur edildi - TƏHLÜKƏ...
Ədəbiyyat
"Rəislərimiz cəmaətimizin başına cəlladlar olmuşlar" - Rəsulzadənin Zərdabinin dəfnindəki nitqi
Dünya
Qlobalistlərin iki kuklası: Papa və Tramp... - Onlar bizləri necə əyləndirir?
Gündəm
“Xoşbəxtəm ki, Zərdabi obrazını böyük ekrana gətirdim”- Ramiz Həsənoğlu
Gündəm
Zərdabinin məktublarındakı çılpaq həqiqətlər, acı faktlar- “Əkinçi”-142”
Həftənin ən çox oxunanları
"Ciyəri yanan" molla pivə içərkən "yaxalandı"...- FOTO
Sənə satqın deyib iz azdıranlar, satqınlıq eyləyir özü dərində...
Şiə lideri oğlunu xristian kişi ilə “evləndirdi” və... - Foto+Video
Eldar Mahmudovdan “yaylım atəşi” əmri: “Bu gəmini batırın!”
Erməni sevgisi olan azərbaycanlı məşhurlar - SİYAHI+FOTOLAR
Borc üstündə oğlanı soyundurub döydülər və ... - Azərbaycanda DƏHŞƏT - VİDEO
"Səməd Vurğun çoxlarını satıb..." - Hikmət Hacızadə
Qız doğan ananı qaynı və əri ölümünə döydü - VİDEO
İranlı turist Bakıda üzərinə "Armenia" yazılmış köynək geydiyinə peşman oldu- FOTO
Elza saytları məhkəməyə verəcək - Benzin şerinə görə 
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin