Xəbər lenti
23/05/2018 [22:34]:
Gecə sevişməsindən sonra qız generalı soyub qaçdı
23/05/2018 [22:24]:
"Kişisənsə, get iki dənə erməni öldür gəl" - Nazilə Səfərli
23/05/2018 [22:19]:
Lotereya biletinə toy gününü yazdı və görün neçə milyon uddu- İnanılmaz
23/05/2018 [22:04]:
FHN olay yerində: Bakıda intihara cəhdin qarşısı alındı
23/05/2018 [22:01]:
İbrahimbəyov həbs oluna bilərmi? – Vəkil açıqladı
23/05/2018 [21:44]:
“Onun başçılıq etdiyi quldur dəstə Musa Nağını girov götürmüşdü...”- Rəsulzadənin Stalinlə bağlı xatirə yazısı
23/05/2018 [21:43]:
Türkiyədən Ukraynaya hərbi yardım...
23/05/2018 [21:20]:
İŞİD Suriyada Bəşşar Əsədə bağlı silahlılara hücum edib, 26 hərbçi ölüb
23/05/2018 [21:18]:
İlham Əliyev məktəb tikintisinə 40 milyon manat ayırdı
23/05/2018 [21:17]:
MN-dən tək oğlan övladının cəbhəyə göndərilməsinə - MÜNASİBƏT
23/05/2018 [21:14]:
Sosial şəbəkələrdə məşhurlaşan müəllim polisə çağırıldı -Uşaqları Şəhidlər Xiyabanına aparacaqmış
23/05/2018 [21:04]:
ABŞ ordusunun təyyarəsi qəzaya uğrayıb
23/05/2018 [20:57]:
“İstəyirsiniz, medianın boynuna lap ip keçirin, amma...”
23/05/2018 [20:55]:
Lukaşenko Azərbaycan prezidentini təbrik etdi
23/05/2018 [20:48]:
"Ağ "Porsche"li oğlanı gözləyirəm" -Səidə Sultan
23/05/2018 [20:44]:
"Abdulla Taymas yazırdı ki, M.Rəsulzadənin parlaq çıxışı nümayəndələrə böyük təsir etdi"
23/05/2018 [20:37]:
Finlandiyada rəssam azərbaycanlı qaçqının yanağını prezidentə "yapışdırdı"
23/05/2018 [20:21]:
Sevgilisini qısqanan qadın gənc adamı kimyəvi maddə ilə yuxusunda yandırdı
23/05/2018 [20:19]:
Qeyri-adi oğurluq hadisəsi: Çantalarını öz əlləri ilə soyğunçuya verdilər – VİDEO
23/05/2018 [20:16]:
Ətəyi ayaqlanan maniken paltarsız qaldı – FOTO+VİDEO
23/05/2018 [20:13]:
“Mən gərək Şuşada qalaydım, orada da öləydim...”- Rəhim Qazıyev
23/05/2018 [20:12]:
Rəhmon Azərbaycan xalqını təbrik etdi
23/05/2018 [20:11]:
Yerevan Bakı ilə danışıqlara hazırlaşır
23/05/2018 [20:09]:
Çində ABŞ diplomatına “akustik hücum”
23/05/2018 [19:48]:
Fuad Muradov Türkiyədə rəsmi səfərdədir
23/05/2018 [19:47]:
İnam Kərimov Yevlaxda vətəndaşların şikayətlərini dinlədi
23/05/2018 [19:46]:
Şura “Müsəlman Şərqində ilk demokratik respublika” adlı konfrans keçirib
23/05/2018 [19:24]:
"Rüstəm İbrahimbəyov Əkrəm Əyləslinin “Daş yuxular” əsərindəki kadrı səhnələşdirib"
23/05/2018 [19:09]:
Keçmiş güləşçini tanınmaz hala saldılar, göz qapağı və çənəsi qırıldı - VİDEO
23/05/2018 [19:07]:
Döşləri başına bəla oldu - Böyütdürdü və dünyasını dəyişdi...
23/05/2018 [18:52]:
Mir Cəlalın xatirəsinə həsr olunan müsabiqənin qalibləri mükafatlandırıldı - FOTOLAR
23/05/2018 [18:51]:
Millət vəkilinin AXC ilə bağlı tədbir keçirilməsi təklifi dəstəkləndi
23/05/2018 [18:50]:
Bir anlıq diqqətsizlik faciə ilə nəticələndi – VİDEO
23/05/2018 [18:47]:
Az yatmaqla diqqət arasında əlaqə aşkar edildi - ARAŞDIRMA
23/05/2018 [18:46]:
Prezident Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinə 40 milyon manat ayırdı
23/05/2018 [18:45]:
Azərbaycanda dövriyyəyə 200 manatlıq əskinaslar buraxılır - Fotolar
23/05/2018 [18:43]:
Bakcelldən əlillərə dəstək -FOTOLAR
23/05/2018 [18:35]:
Qızlarına “Mavi” adını verən ailə məhkəməlik oldu
23/05/2018 [18:32]:
Valideyinləri evdən köçmədiyinə görə 30 yaşlı oğullarını məhkəməyə verdi
23/05/2018 [18:30]:
Dövlət məmuru 8 aydır işə getməməsinin səbəbini açıqladı
23/05/2018 [18:27]:
Sumqayıtda Dədə Şəmşirin 125 illiyinə həsr olunmuş tədbir keçirildi - FOTOLAR
23/05/2018 [18:20]:
Şəhid əsgərin medalı atasına verildi - Fotolar
23/05/2018 [18:18]:
Erməni prezident Azərbaycanın “Köçəri” rəqsini oynadı - Video
23/05/2018 [18:11]:
Arzu Əliyeva AXC ilə bağlı film çəkdi - Giriş pulsuzdur
23/05/2018 [17:44]:
“Azərbaycan İsraillə münasibətləri korlaya bilməz, çünki...”
23/05/2018 [17:22]:
Mariya Zaxarova: "Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllini yaxınlaşdırmaq arzumuz var"
23/05/2018 [17:21]:
Ərdoğan xalqımızı təbrik etdi
23/05/2018 [17:02]:
Azərbaycan özünün ABŞ-dakı lobbi təşkilatını itirdi
23/05/2018 [16:55]:
Rusiyanın “çirkli pulların böyük boru kəməri” milyardları hansı ölkəyə “axıdıb”
23/05/2018 [16:44]:
Avtobusda atəş açacağını dedi, polis tərəfindən zərərsizləşdirildi
23/05/2018 [16:41]:
Medvedev İlham Əliyevə məktub ünvanladı
23/05/2018 [16:40]:
Əli Həsənov: “Çox istərdim ki, hər bir azərbaycanlı bu yazıya münasibət bildirsin”
23/05/2018 [16:32]:
Bura dünyanın ən çox işləyən ölkəsidir - FOTOLAR
23/05/2018 [16:05]:
Avtomobil qaçıran ruhi xəstə qəza törətdi
23/05/2018 [16:04]:
Millimizin sabiq futbolçusuna ad verildi – FOTO
23/05/2018 [15:55]:
Bərdədə suya düşən 80 yaşlı kişi 24 saatdan sonra xilas edildi- FOTO
23/05/2018 [15:54]:
Milli Qəhrəmanın doğum günüdür...
23/05/2018 [15:52]:
Milli Məclis 20 məsələni gündəliyə saldı
23/05/2018 [15:51]:
I sinfə qəbul üçün müraciət edənlərin sayı açıqlandı
23/05/2018 [15:50]:
Türkiyədə 70 hərbçi axtarışa verildi
23/05/2018 [15:48]:
“Əlillərlə bağlı statistikanın araşdırılmasına ehtiyac var”
23/05/2018 [15:47]:
Mədət Quliyevin sinif yoldaşı: “Onun polis olması hamını təəccübləndirdi”
23/05/2018 [15:44]:
“Televiziya aparıcıları özlərini hamıdan ağıllı hesab edirlər” – Jurnalistdən sərt çıxış
23/05/2018 [15:35]:
Viran edilmiş Ağdam qəbiristanlığından ürəkdağlayan son görüntülər - VİDEO
23/05/2018 [15:31]:
ADPU-da AXC-nin yaradılmasının 100 illiyinə həsr olunmuş tədbir keçirildi
23/05/2018 [15:28]:
Korrupsionerin evindən çıxan pullar hamını heyrətləndirdi...- FOTO
23/05/2018 [15:26]:
Lavrov erməni nazirlə Qarabağı müzakirə etdi
23/05/2018 [15:17]:
Şanlıurfada Azərbaycan bulvarı açılır
23/05/2018 [15:12]:
Donunun ətəyi düşən model pis vəziyyətdə qaldı - FOTOLAR
23/05/2018 [14:54]:
Universitetlərin nəzdində kolleclər açılacaq - Təhsildə yenilik
23/05/2018 [14:51]:
Zakir Həsənov NATO generalları ilə müzakirə apardı
23/05/2018 [14:44]:
İftar süfrəsinə “Coca-Cola” qoymaq haramdır?
23/05/2018 [14:41]:
ADU-nun kitabxanası yapon dilində kitablarla təchiz olundu -FOTOLAR
23/05/2018 [14:38]:
UNEC iddialara cavab verdi - FOTOLAR
23/05/2018 [14:31]:
Dəllər stansiyasının baş yolları əsaslı təmir olunur
23/05/2018 [14:25]:
“Kapital Bank”ı soymaq istədi - Həbs edildi
23/05/2018 [14:22]:
“Cavid Qurbanov həqiqəti deyir...”
23/05/2018 [14:14]:
“İmkanlı şəxslərin övladları hərbi xidmətə getmir və gedən də arxa cəbhədə xidmət edir”
23/05/2018 [14:12]:
Həftəsonu rayonlara leysan yağacaq
23/05/2018 [14:11]:
McDonalds-da hər kəsin gözü qarşısında soyundu - FOTO/VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
17/07/2017 [14:04] - Cəmiyyət - ( 3861 dəfə baxılıb)

Zərdabinin, Mirzə Cəlilin “yaşadığı” İşıq diyarından REPORTAJ+FOTOLAR






Cəmi 5 gündən sonra həmin şərəfli tarixin ”“ ilk mətbu qaranquş  “Əkinçi”nin çapdan çıxmasının 142-ci ildönümü tamam olacaq. Bu, təkcə bir neçə səhifəsi olan və “Qafqazda əkin-ziraət həvadislərindən” bəhs edən qəzet yox, o cümlədən, qaranlıqlar içində bir işıq idi. Maarifçilik hərəkatı məhz bu tarixdən sonra əsaslı inkişaf etməyə başladı. “Əkinçi”nin açdığı işıq cığırı sonradan böyük YOLa çevrildi.
“Şərq” qəzetindəyik”¦ Baş redaktor Akif Aşırlı uzun illərdir ki, mətbuat tarixinə aid araşdırmalar edir, dəyərli mənbələr, sənədlər toplayır. Bu istiqamətdəki fəaliyyətini əks etdirən kitabları da var. Hazırda, mətbuatımızın 142-ci ildönümü ilə bağlı yeni möhtəşəm layihə üzərində işləyir; min bir çətinlik hesabına redaksiyanın dar dəhliz və otaqlarında “Mətbuat muzeyi” yaradıb. Mətbuat tariximiz xalqın ziyalanma, işıqlanma tarixidir. Dar dəhlizlərdə bu tarixin hər mərhələsindən bir işığın boylandığını görürük. Bütün bu işlərə ürəyini qoyan Akif  müəllim böyük həvəslə danışır. Bizi kiçik (həm də böyük, çooxx böyük) muzeylə tanış edir:


“Mətbuat tariximizin hər dövrü redaksiyamızın müəyyən hissəsində öz yerini tapacaq. Doğrudur, bu bir az çətindir; çünki istənilən dövrə aid eksponatlar, nümunələr həm redaksiyanın açıq dəhlizinə, həm də ayrı-ayrı otaqlara sığışan deyil. Amma bu hələ başlanğıcdı. Cümhuriyyət dövrünə aid orjinal qəzet və jurnallar var. Mühacirət dövrünün materiallarının əksəri isə orijinaldır.

"Xalq qəzeti"nin baş redaktor müavini Tahir Aydınoğlu elə ilk gündən bizə öz dəstəyini göstərdi. Keçmiş "Kommunist" qəzetinə aid qiymətli sənədlər və 1990-cı illərin müxtəlif qəzetlərin nümunələrini bağışladı. Qocaman jurnalist, uzun müddət "Azərbaycan qadını" jurnalının məsul katibi olmuş Sabir Gəncəli xeyli qiymətli sənədlər, fotolar verdi. Eksponatlar arasında Azərbaycanın ilk peşəkar qadın jurnalisti Şəfiqə Əfəndizadənin kitabçası da var. "İşıq" qəzetinin redaktoru Xədicə xanım Əlibəyovanın nəvəsi nənəsinə aid bir neçə orjinal fotoşəkil, qəzet nümunələri, sənədlər təqdim edib. Məşhur jurnalistimiz Osman Mirzəyevin masaüstü yazı dəsti də Lalə Osmanqızı tərəfindən verilib. Mətbuat tarixçisi Şamil Qurbanova da aid əşyalar var. Çox ekspokatlar qorunur. Peşəkar  poliqrafçı Şəddat Cəfərov da bizə bir çox sənədlər, 60-cı illərə aid diktofon verib. Həmkarlarımız kolleksioner Ruslan Rəhimov da muzeyə 1920-ci illərdə nəşr olunan divar qəzeti, Dilqəm Əhməd də mühacirət mətbuatına aid bir nüsxə "Azərbaycan" jurnalı bağışlayıb. Hələ muzeyin açılışını etməmişik, amma maraqlı qonaqlarımız olub.


Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin nəvəsi Leyla Vəzir, bir müddət "Azərbaycan" qəzetinin baş redaktoru olan Xəlil İbrahimin qızı Güllər İbrahimova, Ünsizadələr nəslinin davamçısı Zaur Ünsizadə qonağımız olub, bizə sənəd, fotoşəkillər hədiyyə ediblər”.

Muzeylə tanışlığımızı davam etdiririk. Gənc rəssam Vasif Səftərov yenə iş başındadır. Zərdabi, Qaspiralı və Topçubaşov triosunun məşhur fotosunu kətan üzərinə köçürür. Akif müəllim də diqqətlidir. Portretdəki hər cizgiyə xüsusi diqqət yetirir. Deyir, 15-ə yaxın belə portret hazırlamışıq. Onların arasında  mətbuatımızın ilk aydınlarının-Həsən bəy Zərdabi, Məhəmməd ağa Şahtaxtinski, Əlimərdan bəy Topçubaşov, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Əli bəy Hüseynzadə, Cəlil Məmmədquluzadə, Üzeyir bəy Hacıbəyli, Mirzə Ələkbər Sabir, Xəlil İbrahimin, Xədicə xanım Əlibəyovanın, Şəfiqə xanım Əfəndizadənin portretləri var.


Bu portretlərin hər biri sanki canlıdır. Sanki adamla söhbətləşmək, mətbuatımızın təməlinin qoyulduğu həmin çətin illərdən danışmaq istəyirlər. Redaksiyanın 5 otağı var. Biri jurnalistlərin oturduğu əsas yaradıcı otaqdı. Akif müəllimin sözlərinə görə, ora Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrünün mətbuatına həsr olunacaq. Divarlarda, stendlərdə o dövrün mətbuatına aid eksponatlar nümayiş etdiriləcək.  Başqa otaqda 1905-18-ci illər mətbuatına aid eksponatlar, fotosürətlər olacaq. Qəbul otağını isə “Molla Nəsrəddin”çilərlə,  füyuzatçılara aid eksponatlar bəzəyəcək. Guşənin bir tərəfində Mirzə Cəlilin, digər tərəfondə isə Əli bəy Hüseynzadənin möhtəşəm potrtetləri var. Bu həm də XX əsrin əvvəllərindəki düşüncə savaşının, həqiqəti  hansı yolla əks etdirmək rəqabətinin bir göstəricidir.
“Molla Nəsrəddin” və “Füyuzat” “zal”ında bir az dayanaq. Akif müəllim öz komandası ilə birlikdə məhdud imkanlardan yararlanaraq çox məzmunlu iş görüb. Belə ki, dar dəhliz XX əsrin əvvəllərindəki Azərbaycan mətbuatını özündə çox gözəl rəmziləşdirir; bir tərəfdə realist, digər tərəfdə isə romantik mətbuata aid eksponatlar yerləşdirilib. Bir yandan Əli bəy Hüseynzadə, o bir yandan isə Mirzə Cəlilin portretləri adamı salamlayır. İki fərqli düşüncə sahibini XX əsrin əvvəllərində bir amal birləşdirdiyi kimi, sanki bu dar dəhlizdə də o məqsəddən yana bir araya gəliblər. 
Moderator.az olaraq, sanki zaman maşını ilə keçmişə ani səyahət edirik; Maarifçilik tariximizin, söz yaddaşımızın keçmişinə”¦ Bir yandan “Şərqi Rus”un naşiri (1903) Məhəmməd ağa Şahtaxtinski, o bir yandan yandan “Kaspi”nin baş redaktoru Əlimərdan bəy Topçubaşovun nəzərlərini üzərimizdə hiss edirik. Sanki onlar da bir anlıq çərçivəsinə sığdıqları portretin içindən çıxıb bizimlə bir addımlayırlar. Addımlayıb, ustadları Zərdabiyə aid stendin yanında dayanırlar. Sağ olsun, gənc rəssam Vasif Səftərov, Zərdabinin portretini elə yaradıb ki, sanki uzaq 1875-ci ilə səfər edib, ustadı gözlərinlə görürsən”¦ Akif müəllimin səsi bizi xəyali səyahətdən ayırır:

“Girişdə ziyarətçiləri iki şəxsiyyət qarşılayacaq: Həsən bəy Zərdabi və Heydər Əliyev... Ümummilli lider Heydər Əliyevin vaxtında Azərbaycan mətbuat tarixinin bir inkişaf mərhələsi başladı. Mətbuata münasibət yaxşı mənada dəyişdi. Bu jurnalistlərin sosial rifahında da özünü göstərdi. Biz bir  stendi də ona həsr etmişik. O stenddə ümumilli liderlə bağlı kitablar, onun mətbuatla münasibətini əks etdirən materiallar, fotolar var.
Bəzən elə düşünürlər ki, əgər bu mətbuat tarixidirsə, burada “Molla Nəsrəddin” yaxud, “Əkinçi”nin bütün nüsxələri olsun. Amma heç bir muzeydə bunu etmək mümkün deyil. Muzey dövlət səviyyəsində formalaşıb, maliyyələşsə belə,   orada yaşı 150-ə yaxınlaşan hər hansı mətbu orqanın bütün saylarını kompaktlaşdırmaq mümkün olmayacaq. Bizdə “Molla Nəsrəddin”in 12 orijinal nömrəsi qorunur”.
Muzeydəki ən yaşlı eksponat “Ziyayi-Qafqaziyyə”nin orijinal nüsxələridir.  Eksponatın 136 yaşı var. Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin 4 orijinal əsərləri də dəyərli eksponatlar sırasındadır.
Akif müəllim getdikcə bu kimi nümunələrin sayının artacağına şübhə etmir. Lakin belə işlərdə mənəvi istəklə yanaşı, maddi resurslar da lazımdı. Elə muzeyi gəzə-gəzə, dəyərli insanların Akif Aşırlı və “Şərq” qəzetinə bu yolda yardım etmələrini arzulayırıq. Təkcə maddi yox, eyni zamanda, müəyyən imkan daxilində eksponatla da yardımı əsirgəməmək lazım. Lakin, çox təəssüf ki, bizim mətbuat klassiklərimizin yaşamaqda olan tək-tük davamçıları bu işə o qədər də ürək qızdırmırlar.

Amma Akif müəllim və komandası yorulmadan, səbrlə çalışır, iyulun 22-nə qədər işləri tamamlamaq istəyirlər. Bütün rəsm işlərini üzərinə götürən rəssam Vasif, təşkilati, toplayıcı, hətta bələdçilik işini belə çiynində daşıyan Akif müəllim hərdən yorulur. Lakin tezliklə özünü toparlayır. Necə? İşıq diyarına baş vurub, oranın sakinlərindən- Zərdabi, Mirzə Cəlildə güc ala-ala”¦

İŞIÄžINIZ GUR OLSUN!!!

Elmin Nuri




"Abdulla Taymas yazırdı ki, M.Rəsulzadənin parlaq çıxışı nümayəndələrə böyük təsir etdi"
Qeyri-adi oğurluq hadisəsi: Çantalarını öz əlləri ilə soyğunçuya verdilər – VİDEO
Döşləri başına bəla oldu - Böyütdürdü və dünyasını dəyişdi...
Az yatmaqla diqqət arasında əlaqə aşkar edildi - ARAŞDIRMA
Valideyinləri evdən köçmədiyinə görə 30 yaşlı oğullarını məhkəməyə verdi
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Keçmiş güləşçini tanınmaz hala saldılar, göz qapağı və çənəsi qırıldı - VİDEO
Cəmiyyət
Qızlarına “Mavi” adını verən ailə məhkəməlik oldu
Cəmiyyət
“Əlillərlə bağlı statistikanın araşdırılmasına ehtiyac var”
Cəmiyyət
“Televiziya aparıcıları özlərini hamıdan ağıllı hesab edirlər” – Jurnalistdən sərt çıxış
Cəmiyyət
“İmtahan öncəsi abituriyentlərin pirlərə və ocaqlara üz tutumasının heç bir xeyri yoxdur”- İlahiyyatçı...
Həftənin ən çox oxunanları
Alpinistlərlə bağlı şok iddia - “Meyitlər şübhəli şəkildə, anidən tapılıb”
Turş alçanın bu faydalarını bilirsinizmi...?
Bu baş versə, hamımız yanacağıq - Ərdoğan
Kann kino festivalının qırmızı xalısında qıpqırmızı ƏXLAQSIZLIQ...
"4 bacının tək qardaşı idi..." - Dünən şəhid olan əsgərimizin FOTOSU
“Xaricdə bank vətəndaşlara, bizdə isə vətəndaşlar banklara yalvarır”
Xalq artisti ittihamlara cavab verdi: "Gələcəkdə Almaxanım da dəvət olunar və oxuyar"
“Özünə ayaqyolu axtaran xanım video çəkməz...” - “Unibank”dan müştəri ittihamına cavab...
Azərbaycanlı icra başçısı işə avtobusla gedir - Fotolar
"Ermənistanda Naxçıvan daha populyardır, çünki…" -Ehtiyatda olan polkovnik
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin