Xəbər lenti
21/01/2018 [18:49]:
Ərdoğan yenidən Ermənistana arxivləri açmağı təklif edib
21/01/2018 [18:45]:
Donald Tramp testdən əla qiymətlə keçib...
21/01/2018 [18:24]:
Cümhuriyyət hökumətinin ağır durumda olan Çəmənzəminlini işə qəbul etməsi, Bakının çətin günləri- Romandan parça
21/01/2018 [18:24]:
Bitkoin şirkətlərinə cinayət işi açıldı
21/01/2018 [18:22]:
"Dəmir Ledi"nin "Bakı sonatası" və mükafatı...
21/01/2018 [18:21]:
Gəncədə bədbəxt hadisə: Ata azyaşlı övladını maşınla öldürdü
21/01/2018 [18:19]:
Qorxuya düşən YPG terrorçuları ağ bayraq qaldırdı - FOTO
21/01/2018 [18:17]:
İranın Xəzərdəki ən böyük gəmisi iki yerə parçalandı
21/01/2018 [18:15]:
Azərbaycan XİN-dən “Zeytun budağı” əməliyyatı ilə bağlı - Açıqlama
21/01/2018 [18:10]:
Oyunda məğlub olan gənc anasını öldürdü
21/01/2018 [17:56]:
Bədbəxt hadisə nəticəsində həlak olan hərbçimizin həyat yoldaşı və övladlarının FƏRYADI...
21/01/2018 [17:55]:
Nəsib bəy Yusifbəyli haqqında bilmədiyimiz maraqlı faktlar və xatirələr- İki araşdırmaçının qeydləri
21/01/2018 [17:48]:
"Ailə quracağıq" - Əkizlər şou-biznesdən gedirlər
21/01/2018 [17:45]:
Həlak olan polkovnikimiz torpağa tapşırıldı - FOTOLAR
21/01/2018 [17:42]:
Evində kirayə qalan gəlinə əxlaqsız təklif etdi: Qadının dedikləri qan dondurdu
21/01/2018 [17:39]:
Dünyanın ən varlı adamının qızı... -FOTOLAR
21/01/2018 [17:34]:
Lənkəranda 3 uşağını atıb başqası ilə evlənən qadın evdən qaçdı - FOTOLAR
21/01/2018 [17:19]:
45 yaşlı qadını döyərək öldürən şəxs saxlanıldı
21/01/2018 [17:08]:
Azərbaycanın Rəşt-Astara dəmir yolu layihəsində payı məlum oldu
21/01/2018 [17:01]:
2 uşaq atası olan şəhidimizin qırx mərasimi keçirildi - FOTOLAR
21/01/2018 [16:51]:
Öldükdən 24 saat sonra barmağını tərpətdiyi üçün ailəsi dəfn etməkdən imtina etdi - VİDEO
21/01/2018 [16:43]:
Fransadan Afrin çağırışı: TŞ təcili toplansın!
21/01/2018 [16:35]:
Baş nazir: "Afrində antiterror əməliyyatı 4 həftə davam edəcək"
21/01/2018 [16:29]:
Mahaçqala meri həbs edildi
21/01/2018 [16:27]:
ABŞ kömək etsə, hədəfimiz olacaq - Yıldırım
21/01/2018 [16:04]:
“Ağdamdan çıxmağı qəbul etmədi, geri dönüb şəhərə girməyə çalışdı...”
21/01/2018 [15:37]:
Afrin əməliyyatı: Bir kənd ələ keçirildi
21/01/2018 [15:36]:
“Niyə onun Azərbaycana ordu göndərilməsi ilə bağlı teleqramı üzə çıxarılmır?”
21/01/2018 [15:32]:
Ağdamda bir ailənin 5 üzvü qidadan zəhərlənib
21/01/2018 [15:20]:
Qənirə Paşayeva İstanbulda Beylikdüzü bələdiyyə başqanı ilə görüşdü
21/01/2018 [15:19]:
Hərbi qulluqçumuz həlak oldu - RƏSMİ
21/01/2018 [15:17]:
Üç övladını ataraq başqası ilə qaçan qadın axtarışa verildi - FOTO
21/01/2018 [15:02]:
Salam Sarvan vəzifəlilərdən pul alan yazarlara söz atdı - "1000-dən artıq alanlar hər iki ayağını qaldırsın"
21/01/2018 [14:56]:
“İstəyərdim ki, 30 iyun ölkə başçısı tərəfindən gənclərimizə “Sevgililər günü” kimi hədiyyə edilsin”- 20 yanvar Şəhidimizin qardaşı
21/01/2018 [14:52]:
Qapıçı doğum günündə 65 metrədən qol vurdu – VİDEO
21/01/2018 [14:34]:
Rəsmi Bakı Türkiyənin Afrindəki antiterror əməliyyatına münasibət bildirdi
21/01/2018 [14:31]:
Telman İsmayılova daha bir zərbə
21/01/2018 [14:30]:
Bu ərazilərdə su olmayacaq
21/01/2018 [14:24]:
WiFi şifrəniz sındırılmasın deyə bu addımları atın
21/01/2018 [14:19]:
Afrin belə bombalandı - VİDEO
21/01/2018 [14:17]:
Həftənin ilk günü hava necə olacaq? - PROQNOZ
21/01/2018 [13:41]:
Orfoqrafiya lüğətinə dəyişiklik mövzusunda QALMAQALLI TƏKLİF
21/01/2018 [12:51]:
Sürücü manevr edərək son anda qəzanın qarşısını aldı – VİDEO
21/01/2018 [12:15]:
Abşeronda məktəbli gözündən güllə yarası alıb – FOTO
21/01/2018 [11:40]:
Qarabağda erməni əsgəri ağır yaralandı
21/01/2018 [11:38]:
Türkiyə tankları Afrinə daxil oldu
21/01/2018 [11:34]:
“Qorbaçova teleqram vurulması söhbətini Vəzirov və Vaqif Hüseynov daha yaxşı bilir...”
21/01/2018 [11:09]:
Rusiya MN: "ABŞ-ın törətdiyi təxribatlar Afrindəki böhrana səbəb olub"
21/01/2018 [10:53]:
Təhsil nazirinin müavini vəzifəsindən azad edildi
21/01/2018 [10:49]:
Bakıda iki nəfər huşsuz vəziyyətdə tapıldı - BİRİ ÖLDÜ
21/01/2018 [10:35]:
Ağ ev telefon zənglərinə cavab verməyəcək
21/01/2018 [10:18]:
Çavuşoğlu İraqa gedəcək
21/01/2018 [10:18]:
MN:Ermənistan mətbuatının yaydığı xəbər yalandır - PUA-larla bağlı
21/01/2018 [10:15]:
Tramp prezidentlik səlahiyyətinin 1 ilinə yekun vurdu
21/01/2018 [10:11]:
İranın ən böyük döyüş gəmisi Xəzərdə iki hissəyə bölündü
21/01/2018 [09:48]:
Düşmən iriçaplı pulemyotlardan istifadə etməklə atəşkəsi pozdu
21/01/2018 [09:38]:
Makedoniyanın yeni adı bəlli olacaq - REFERENDUMLA
21/01/2018 [09:29]:
"Azadlıq abidəsi" ziyarətçilərin üzünə bağlandı
21/01/2018 [09:26]:
Dəməşq Türkiyənin Afrindəki əməliyyatını pislədi
21/01/2018 [09:12]:
Türkiyə raket atəşinə tutulub – FOTO
21/01/2018 [09:10]:
Əxlaqsızlıq yuvası yandı: 4 kişi öldü, qadın yaralandı
21/01/2018 [08:55]:
"Bu xarakterdə insanın prezident vəzifəsini tutması, həm də Amerika demokratiyasının sınaq dövrüdür"
21/01/2018 [00:16]:
Çavuşoğlu: “Türkiyə Afrindəki əməliyyatı beynəlxalq hüquq əsasında aparır”
21/01/2018 [00:14]:
Praqanın mərkəzində oteldə yanğın: 2 nəfər ölüb, 40 nəfər xəsarət alıb
21/01/2018 [00:10]:
Bürclər - 21 YANVAR
21/01/2018 [00:01]:
Deport olunacaq azərbaycanlı ailə miqrasiya idarəsinin əməkdaşlarını girov götürdü – VİDEO
20/01/2018 [23:54]:
Ərdoğan 20 Yanvardan yazdı - FOTO
20/01/2018 [23:53]:
"Bu, Türkiyənin savaşa sürüklənməsi deyil, gələcək böyük bəlaların indidən önlənməsidir"
20/01/2018 [23:47]:
Afrindəki əməliyyatda iştirak edən Türkiyə təyyarələri bazalara qayıdıb
20/01/2018 [23:43]:
"Qalatasaray" klubuna yeni prezident seçildi
20/01/2018 [23:41]:
Tillerson Lavrova zəng etdi
20/01/2018 [23:30]:
Siyasi Partiyaların Əməkdaşlıq Mərkəzi üzvləri Şəhidlər Xiyabanına gedərkən insident yaranıb
20/01/2018 [23:27]:
"Türkiyənin Suriyaya hərbi müdaxiləsi İsrailin maraqları ilə uzlaşmır"
20/01/2018 [23:23]:
BAO-çular Şəhidlər Xiyabnına ziyarət yürüşü keçiriblər
20/01/2018 [23:17]:
Azərbaycanın xalq artisti vəfat etdi
20/01/2018 [22:55]:
Azərbaycanda manyak: Polis hər yerdə onu axtarır - FOTO
20/01/2018 [22:37]:
“Ağdərədə erməninin evində səhərədək gözümüzü yuma bilmədik...” - Maksim Musayev
20/01/2018 [22:29]:
Yerusəlimdə ABŞ səfirliyinin yeri məlum oldu
20/01/2018 [22:01]:
Mədənizin düşməni olan qida məhsullarını tanıyın - SİYAHI
20/01/2018 [21:50]:
"İmperiya Azərbaycan xalqının istiqlal arzusunun qarşısını ala bilmədi"
Bütün arxiv bir sırada
17/07/2017 [14:04] - Cəmiyyət - ( 3816 dəfə baxılıb)

Zərdabinin, Mirzə Cəlilin “yaşadığı” İşıq diyarından REPORTAJ+FOTOLAR






Cəmi 5 gündən sonra həmin şərəfli tarixin – ilk mətbu qaranquş  “Əkinçi”nin çapdan çıxmasının 142-ci ildönümü tamam olacaq. Bu, təkcə bir neçə səhifəsi olan və “Qafqazda əkin-ziraət həvadislərindən” bəhs edən qəzet yox, o cümlədən, qaranlıqlar içində bir işıq idi. Maarifçilik hərəkatı məhz bu tarixdən sonra əsaslı inkişaf etməyə başladı. “Əkinçi”nin açdığı işıq cığırı sonradan böyük YOLa çevrildi.
“Şərq” qəzetindəyik… Baş redaktor Akif Aşırlı uzun illərdir ki, mətbuat tarixinə aid araşdırmalar edir, dəyərli mənbələr, sənədlər toplayır. Bu istiqamətdəki fəaliyyətini əks etdirən kitabları da var. Hazırda, mətbuatımızın 142-ci ildönümü ilə bağlı yeni möhtəşəm layihə üzərində işləyir; min bir çətinlik hesabına redaksiyanın dar dəhliz və otaqlarında “Mətbuat muzeyi” yaradıb. Mətbuat tariximiz xalqın ziyalanma, işıqlanma tarixidir. Dar dəhlizlərdə bu tarixin hər mərhələsindən bir işığın boylandığını görürük. Bütün bu işlərə ürəyini qoyan Akif  müəllim böyük həvəslə danışır. Bizi kiçik (həm də böyük, çooxx böyük) muzeylə tanış edir:


“Mətbuat tariximizin hər dövrü redaksiyamızın müəyyən hissəsində öz yerini tapacaq. Doğrudur, bu bir az çətindir; çünki istənilən dövrə aid eksponatlar, nümunələr həm redaksiyanın açıq dəhlizinə, həm də ayrı-ayrı otaqlara sığışan deyil. Amma bu hələ başlanğıcdı. Cümhuriyyət dövrünə aid orjinal qəzet və jurnallar var. Mühacirət dövrünün materiallarının əksəri isə orijinaldır.

"Xalq qəzeti"nin baş redaktor müavini Tahir Aydınoğlu elə ilk gündən bizə öz dəstəyini göstərdi. Keçmiş "Kommunist" qəzetinə aid qiymətli sənədlər və 1990-cı illərin müxtəlif qəzetlərin nümunələrini bağışladı. Qocaman jurnalist, uzun müddət "Azərbaycan qadını" jurnalının məsul katibi olmuş Sabir Gəncəli xeyli qiymətli sənədlər, fotolar verdi. Eksponatlar arasında Azərbaycanın ilk peşəkar qadın jurnalisti Şəfiqə Əfəndizadənin kitabçası da var. "İşıq" qəzetinin redaktoru Xədicə xanım Əlibəyovanın nəvəsi nənəsinə aid bir neçə orjinal fotoşəkil, qəzet nümunələri, sənədlər təqdim edib. Məşhur jurnalistimiz Osman Mirzəyevin masaüstü yazı dəsti də Lalə Osmanqızı tərəfindən verilib. Mətbuat tarixçisi Şamil Qurbanova da aid əşyalar var. Çox ekspokatlar qorunur. Peşəkar  poliqrafçı Şəddat Cəfərov da bizə bir çox sənədlər, 60-cı illərə aid diktofon verib. Həmkarlarımız kolleksioner Ruslan Rəhimov da muzeyə 1920-ci illərdə nəşr olunan divar qəzeti, Dilqəm Əhməd də mühacirət mətbuatına aid bir nüsxə "Azərbaycan" jurnalı bağışlayıb. Hələ muzeyin açılışını etməmişik, amma maraqlı qonaqlarımız olub.


Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin nəvəsi Leyla Vəzir, bir müddət "Azərbaycan" qəzetinin baş redaktoru olan Xəlil İbrahimin qızı Güllər İbrahimova, Ünsizadələr nəslinin davamçısı Zaur Ünsizadə qonağımız olub, bizə sənəd, fotoşəkillər hədiyyə ediblər”.

Muzeylə tanışlığımızı davam etdiririk. Gənc rəssam Vasif Səftərov yenə iş başındadır. Zərdabi, Qaspiralı və Topçubaşov triosunun məşhur fotosunu kətan üzərinə köçürür. Akif müəllim də diqqətlidir. Portretdəki hər cizgiyə xüsusi diqqət yetirir. Deyir, 15-ə yaxın belə portret hazırlamışıq. Onların arasında  mətbuatımızın ilk aydınlarının-Həsən bəy Zərdabi, Məhəmməd ağa Şahtaxtinski, Əlimərdan bəy Topçubaşov, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Əli bəy Hüseynzadə, Cəlil Məmmədquluzadə, Üzeyir bəy Hacıbəyli, Mirzə Ələkbər Sabir, Xəlil İbrahimin, Xədicə xanım Əlibəyovanın, Şəfiqə xanım Əfəndizadənin portretləri var.


Bu portretlərin hər biri sanki canlıdır. Sanki adamla söhbətləşmək, mətbuatımızın təməlinin qoyulduğu həmin çətin illərdən danışmaq istəyirlər. Redaksiyanın 5 otağı var. Biri jurnalistlərin oturduğu əsas yaradıcı otaqdı. Akif müəllimin sözlərinə görə, ora Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrünün mətbuatına həsr olunacaq. Divarlarda, stendlərdə o dövrün mətbuatına aid eksponatlar nümayiş etdiriləcək.  Başqa otaqda 1905-18-ci illər mətbuatına aid eksponatlar, fotosürətlər olacaq. Qəbul otağını isə “Molla Nəsrəddin”çilərlə,  füyuzatçılara aid eksponatlar bəzəyəcək. Guşənin bir tərəfində Mirzə Cəlilin, digər tərəfondə isə Əli bəy Hüseynzadənin möhtəşəm potrtetləri var. Bu həm də XX əsrin əvvəllərindəki düşüncə savaşının, həqiqəti  hansı yolla əks etdirmək rəqabətinin bir göstəricidir.
“Molla Nəsrəddin” və “Füyuzat” “zal”ında bir az dayanaq. Akif müəllim öz komandası ilə birlikdə məhdud imkanlardan yararlanaraq çox məzmunlu iş görüb. Belə ki, dar dəhliz XX əsrin əvvəllərindəki Azərbaycan mətbuatını özündə çox gözəl rəmziləşdirir; bir tərəfdə realist, digər tərəfdə isə romantik mətbuata aid eksponatlar yerləşdirilib. Bir yandan Əli bəy Hüseynzadə, o bir yandan isə Mirzə Cəlilin portretləri adamı salamlayır. İki fərqli düşüncə sahibini XX əsrin əvvəllərində bir amal birləşdirdiyi kimi, sanki bu dar dəhlizdə də o məqsəddən yana bir araya gəliblər. 
Moderator.az olaraq, sanki zaman maşını ilə keçmişə ani səyahət edirik; Maarifçilik tariximizin, söz yaddaşımızın keçmişinə… Bir yandan “Şərqi Rus”un naşiri (1903) Məhəmməd ağa Şahtaxtinski, o bir yandan yandan “Kaspi”nin baş redaktoru Əlimərdan bəy Topçubaşovun nəzərlərini üzərimizdə hiss edirik. Sanki onlar da bir anlıq çərçivəsinə sığdıqları portretin içindən çıxıb bizimlə bir addımlayırlar. Addımlayıb, ustadları Zərdabiyə aid stendin yanında dayanırlar. Sağ olsun, gənc rəssam Vasif Səftərov, Zərdabinin portretini elə yaradıb ki, sanki uzaq 1875-ci ilə səfər edib, ustadı gözlərinlə görürsən… Akif müəllimin səsi bizi xəyali səyahətdən ayırır:

“Girişdə ziyarətçiləri iki şəxsiyyət qarşılayacaq: Həsən bəy Zərdabi və Heydər Əliyev... Ümummilli lider Heydər Əliyevin vaxtında Azərbaycan mətbuat tarixinin bir inkişaf mərhələsi başladı. Mətbuata münasibət yaxşı mənada dəyişdi. Bu jurnalistlərin sosial rifahında da özünü göstərdi. Biz bir  stendi də ona həsr etmişik. O stenddə ümumilli liderlə bağlı kitablar, onun mətbuatla münasibətini əks etdirən materiallar, fotolar var.
Bəzən elə düşünürlər ki, əgər bu mətbuat tarixidirsə, burada “Molla Nəsrəddin” yaxud, “Əkinçi”nin bütün nüsxələri olsun. Amma heç bir muzeydə bunu etmək mümkün deyil. Muzey dövlət səviyyəsində formalaşıb, maliyyələşsə belə,   orada yaşı 150-ə yaxınlaşan hər hansı mətbu orqanın bütün saylarını kompaktlaşdırmaq mümkün olmayacaq. Bizdə “Molla Nəsrəddin”in 12 orijinal nömrəsi qorunur”.
Muzeydəki ən yaşlı eksponat “Ziyayi-Qafqaziyyə”nin orijinal nüsxələridir.  Eksponatın 136 yaşı var. Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin 4 orijinal əsərləri də dəyərli eksponatlar sırasındadır.
Akif müəllim getdikcə bu kimi nümunələrin sayının artacağına şübhə etmir. Lakin belə işlərdə mənəvi istəklə yanaşı, maddi resurslar da lazımdı. Elə muzeyi gəzə-gəzə, dəyərli insanların Akif Aşırlı və “Şərq” qəzetinə bu yolda yardım etmələrini arzulayırıq. Təkcə maddi yox, eyni zamanda, müəyyən imkan daxilində eksponatla da yardımı əsirgəməmək lazım. Lakin, çox təəssüf ki, bizim mətbuat klassiklərimizin yaşamaqda olan tək-tük davamçıları bu işə o qədər də ürək qızdırmırlar.

Amma Akif müəllim və komandası yorulmadan, səbrlə çalışır, iyulun 22-nə qədər işləri tamamlamaq istəyirlər. Bütün rəsm işlərini üzərinə götürən rəssam Vasif, təşkilati, toplayıcı, hətta bələdçilik işini belə çiynində daşıyan Akif müəllim hərdən yorulur. Lakin tezliklə özünü toparlayır. Necə? İşıq diyarına baş vurub, oranın sakinlərindən- Zərdabi, Mirzə Cəlildə güc ala-ala…

İŞIĞINIZ GUR OLSUN!!!

Elmin Nuri




...
Dünyanın ən varlı adamının qızı... -FOTOLAR
"Vəzirovun Ermənistandan qovulanların Dağlıq Qarabağda yerləşdirilməsi siyasəti uğurla nəticələnsəydi..."
"İşğala son qoyulmadan atəşkəsin monitorinqinin artırılması bizim nəyimizə lazımdır?"
Süfrə mədəniyyəti ilə bağlı Həzrət Zəhradan (s.ə) 3 tövsiyə - MARAQLI...
"Niyə Dövlət Departameni bu cür ermənipərəst konqresmenləri başa salmır ki..."
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Araşdırma
Nəsib bəy Yusifbəyli haqqında bilmədiyimiz maraqlı faktlar və xatirələr- İki araşdırmaçının qeydləri
Dünya
Öldükdən 24 saat sonra barmağını tərpətdiyi üçün ailəsi dəfn etməkdən imtina etdi - VİDEO
Cəmiyyət
“İstəyərdim ki, 30 iyun ölkə başçısı tərəfindən gənclərimizə “Sevgililər günü” kimi hədiyyə edilsin”- 20 yanvar Şəhidimizin qardaşı
Cəmiyyət
“Ağdərədə erməninin evində səhərədək gözümüzü yuma bilmədik...” - Maksim Musayev
Cəmiyyət
“Yoldaşına deyib ki, oğlumuzu sənə tapşırıram...”- Oğlunun üzünü görməyən Şəhid zabitimizin döyüş yolu...
Həftənin ən çox oxunanları
"Putini 48 ildir tanıyan bir insan kimi deyirəm" - "Qarabağ düyününü açmaq onun iradəsindən asılı olsaydı..."
Qız alt paltarında, "dini" verilişdə "ilahiyyatçı" üçün erotik rəqs etdi - VIDEO
“Dövlətim əmr versə ki, əmim Sərdar Cəlaloğlunun evini tankla yıx.." -Şəhid komandir Rasim Məmmədov
Yol polisindən MMX-sı olan sürücülərə "qara" xəbər... - VİDEO
Saakaşvili Putinin buzlu suda çimmək "rekord"unu təzələdi - FOTOLAR
Dünya Əzimovun hazırladığı tortdan danışır - VİDEO
Cəsur Kəşfiyyatçımızla bağlı Prezidentə və 1-ci Vitse-Prezidentə MÜRACİƏT...
"Əgər Türkiyə soyqırım yaşamamışsa, bunun üçün Azərbaycana borcludur"
“Cəmi iki taborumuz bütün Ermənistanı sarsıtmağa kifayət etdi” - GENERAL
Qarabağı azad etmək fürsəti - “Belə şans həmişə ələ düşmür...”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin