Xəbər lenti
23/07/2017 [20:04]:
Rusiyanın hərbi gəmiləri Bakıya gəlib – FOTO/VİDEO
23/07/2017 [19:54]:
Türkiyə bəzi İŞİD-çilərin siyahısını Azərbaycanla birgə HAZIRLAYIB
23/07/2017 [19:52]:
"Bir neçə hərbi əməliyyat barədə yaza bilmədim" -Kitabı çıxan Rey Kərimoğlu
23/07/2017 [19:51]:
Dövlət büdcəsindən oğurlanan pullar xarici bazarlara yatırılıb - Tağı Əhmədova daha bir ittiham
23/07/2017 [19:48]:
Keçmiş döyüşçülər: “Cinayətkar Koçaryanlar, Sarkisyanlar cəzalarını almalıdır”
23/07/2017 [19:39]:
Ağdama işğaldan sonra 2 dəfə gedən kəşfiyyatçı: “Meyitlər pis gündə idi”
23/07/2017 [19:26]:
"Liverpul" və "RB Leypsiq" Nabi Keytanın transferi ilə bağlı razılığa gəldilər
23/07/2017 [19:22]:
"Putindən tələb edəcəm ki..." - Poroşenko
23/07/2017 [19:13]:
Flora Kərimova: “Qızımın dünyaya gəlməsini istəmirdim”
23/07/2017 [19:11]:
Qüds gərginliyi İsraili narahat etməyə başladı
23/07/2017 [19:04]:
Tovuzda iki minik avtomobili toqquşub
23/07/2017 [18:49]:
Bitməyən tıxacların şəhəri Bakıda avtomobil sayı – ARAŞDIRMA
23/07/2017 [18:32]:
Hava şəraitinin dəyişəcəyi barədə XƏBƏRDARLIQ
23/07/2017 [18:17]:
Tbilisinin keçmiş meri Bakıdan qayıdarkən qəzaya düşdü
23/07/2017 [18:13]:
Rusiyalı deputat prezidentlərin Soçi görüşü haqda
23/07/2017 [18:12]:
Türkiyədə iş adamına quldur basqını: 4 Azərbaycan vətəndaşı Atatürk aeroportunda yaxalandı
23/07/2017 [18:05]:
Britaniya şirkəti batmış gəmidə 4 ton qızıl aşkarladı
23/07/2017 [18:03]:
Moskvada etiraz aksiyası
23/07/2017 [17:37]:
Sumqayıtda binada yanğın həyəcanı: 8 nəfər təxliyə olundu
23/07/2017 [17:25]:
Dənizdə sekslə məşğul olan cütlüyü polis saxladı - VİDEO
23/07/2017 [17:17]:
İnanılmaz olay! Hamilə qadın tabutda uşaq dünyaya gətirdi – FOTO
23/07/2017 [17:13]:
Tanınmış şair vəfat etdi – FOTO
23/07/2017 [17:03]:
Türkiyənin qədim Aksaray vilayətində Qarabağ parkı və Xarıbülbül abidəsinin açılışı olub - FOTOLAR
23/07/2017 [16:41]:
İŞİD terrorçuları qadın geyimində qaçarkən tutuldular
23/07/2017 [16:37]:
Ağdam - “Ağdam” çaxırı içiləndə artıq işğal edilmişdi...- Fikir savaşı
23/07/2017 [16:09]:
SSRİ-nin ilk leqal milyoneri vəfat edib
23/07/2017 [15:56]:
ABŞ Konqresi Rusiyaya qarşı yeni sanksiyaları təsdiqlədi
23/07/2017 [15:52]:
İşdən çıxan mətbuat katibi Ağ Evdəki soyuducunu oğurladı – FOTO
23/07/2017 [15:49]:
Qax Mərkəzi Rayon Xəstəxanasında yanğın olub - FOTO
23/07/2017 [15:44]:
İsrail Fələstinli deputatları həbs etdi
23/07/2017 [15:33]:
Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin heyəti 40 faiz azalıb
23/07/2017 [15:25]:
Boksçularımız Dağıstanda 3 medal qazanıblar
23/07/2017 [14:44]:
I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanlarının cavabları açıqlandı
23/07/2017 [14:40]:
Bu il 8 azərbaycanlı Ukrayna vətəndaşlığı aldı
23/07/2017 [14:37]:
Rusiyada Ukraynanın baş hərbi prokuroru barədə həbs hökmü verildi
23/07/2017 [14:26]:
Sabah hava küləkli olacaq, yağış yağacaq
23/07/2017 [14:11]:
Xaçmaz bazarında yanğın baş verdi
23/07/2017 [13:49]:
Türkiyənin məşhur müğənnisi toyda oxumaq üçün Şəmkirə gəldi - FOTOLAR
23/07/2017 [13:25]:
Turistlər gecələr çimərliklərdə yatmağa məcbur edildi - TƏHLÜKƏ...
23/07/2017 [13:13]:
Yoxsulluq gəlmədən zənginliyin qədrini bilin...
23/07/2017 [12:40]:
Bu idman növünün adı dəyişdirildi
23/07/2017 [12:37]:
Bakıda yanğına görə təxirə düşən imtahanın vaxtı AÇIQLANDI
23/07/2017 [12:14]:
Ərdoğan ABŞ-ı Türkiyəni aldatmamağa çağırdı
23/07/2017 [12:13]:
Rusiya Azərbaycan icmasının rəhbəri kimi “Azərros”u tanıdı
23/07/2017 [12:12]:
Rusiyada təyyarə gölə düşdü
23/07/2017 [12:09]:
"Barselona" Beynəlxalq Çempionlar Kubokunda "Yuventus"u məğlub etdi - VİDEO
23/07/2017 [11:53]:
Maşın yanacaqdoldurma məntəqəsinə ÇIRPILDI - Yaralananlar var
23/07/2017 [11:35]:
Çaylarda vəziyyət necədir?
23/07/2017 [11:32]:
“Məscidi-Əqsa”dan metal detektorlar götürülür
23/07/2017 [11:30]:
Leykoza mübtəla olan 3 yaşlı körpəni xilas edək...
23/07/2017 [11:24]:
Çoxdandı sınıbdı Ağdam vüqarı - Vətənsizliyin 24 ili...
23/07/2017 [11:24]:
Dolların məzənnəsi açıqlandı
23/07/2017 [11:20]:
8 yaşlı uşağı zorlayan şərəfsiz tutuldu -İNANILMAZ HADİSƏ
23/07/2017 [11:14]:
Sənətçilər Ağdamdan danışdı: “Bağışla Ağdamım, bağışla”
23/07/2017 [11:10]:
Müəllim olmaq istəyənlərin nəzərinə- Vakansiyalar açıqlandı
23/07/2017 [10:57]:
Aysel Əlizadə: "O fahişə ağızlardan..."
23/07/2017 [10:53]:
Ağrıkəsici və sakitləşdiricidən zəhərlənənlər var
23/07/2017 [10:46]:
Zəhərlənənlərdən biri aparıcının oğludur - “Durumu çox pis idi”
23/07/2017 [10:46]:
“Sənə dörd şey öyrədimmi həkimə ehtiyacın olmasın?” - İmam Əlidən oğluna tövsiyyə...
23/07/2017 [10:44]:
Əsrlər boyu dənizin dibində gizlənən 2 tonluq balıq tapıldı – VİDEO
23/07/2017 [10:16]:
ABŞ Türkiyənin RF-dən “S-400” kompleksləri əldə edə biləcəyindən narahatdır
23/07/2017 [10:14]:
Pentaqon: Rusiya Vaşinqton üçün çox ciddi təhlükədir
23/07/2017 [10:03]:
Cəbhədə gərgin gecə
23/07/2017 [10:03]:
Sevilən qadınların 6 vacib - Xüsusiyyəti
23/07/2017 [10:01]:
Türkiyədə mədən çökdü - Ölən var
23/07/2017 [09:56]:
“YouTube” İŞİD-ə qarşı funksiya hazırlayır
23/07/2017 [09:41]:
Daha bir azyaşlı binadan yıxıldı - Diqqətli olun!
23/07/2017 [09:32]:
Ağdamın işğalından 24 il ötür
23/07/2017 [03:55]:
Dünyanın ən ciddi qorunan 3 sirri - Coca-Cola, KFC...
23/07/2017 [03:35]:
"Rəislərimiz cəmaətimizin başına cəlladlar olmuşlar" - Rəsulzadənin Zərdabinin dəfnindəki nitqi
23/07/2017 [02:19]:
Yaşamınızda yeni fiqur peyda olacaq - Günün qoroskopu
23/07/2017 [01:00]:
İran “Sayad-3” raketlərinin istehsalına başladı
23/07/2017 [00:59]:
İsti su içməyin 8 MÜKƏMMƏL FAYDASI
23/07/2017 [00:47]:
Türkiyə və Ermənistan qoşunları NATO-nun birgə təlimlərində...
23/07/2017 [00:32]:
Romada içməli su böhranı yaşana bilər
23/07/2017 [00:30]:
Tanınmış siyasi analitik cəbhə xəttində oldu
22/07/2017 [23:08]:
“Finex” istiqrazlarının qanunsuz olduğunu boynuna alır
22/07/2017 [23:06]:
İranda azərbaycanlı hüquq müdafiəçisi həbs edildi
22/07/2017 [22:53]:
Palatadan fond direktoruna zərbə! – “Qanunsuz bizneslə məşğul olur”
22/07/2017 [22:40]:
Azərbaycanlı cüdoçu erməni rəqibinə qalib gəldi
Bütün arxiv bir sırada
17/07/2017 [14:04] - Cəmiyyət - ( 3626 dəfə baxılıb)

Zərdabinin, Mirzə Cəlilin “yaşadığı” İşıq diyarından REPORTAJ+FOTOLAR






Cəmi 5 gündən sonra həmin şərəfli tarixin – ilk mətbu qaranquş  “Əkinçi”nin çapdan çıxmasının 142-ci ildönümü tamam olacaq. Bu, təkcə bir neçə səhifəsi olan və “Qafqazda əkin-ziraət həvadislərindən” bəhs edən qəzet yox, o cümlədən, qaranlıqlar içində bir işıq idi. Maarifçilik hərəkatı məhz bu tarixdən sonra əsaslı inkişaf etməyə başladı. “Əkinçi”nin açdığı işıq cığırı sonradan böyük YOLa çevrildi.
“Şərq” qəzetindəyik… Baş redaktor Akif Aşırlı uzun illərdir ki, mətbuat tarixinə aid araşdırmalar edir, dəyərli mənbələr, sənədlər toplayır. Bu istiqamətdəki fəaliyyətini əks etdirən kitabları da var. Hazırda, mətbuatımızın 142-ci ildönümü ilə bağlı yeni möhtəşəm layihə üzərində işləyir; min bir çətinlik hesabına redaksiyanın dar dəhliz və otaqlarında “Mətbuat muzeyi” yaradıb. Mətbuat tariximiz xalqın ziyalanma, işıqlanma tarixidir. Dar dəhlizlərdə bu tarixin hər mərhələsindən bir işığın boylandığını görürük. Bütün bu işlərə ürəyini qoyan Akif  müəllim böyük həvəslə danışır. Bizi kiçik (həm də böyük, çooxx böyük) muzeylə tanış edir:


“Mətbuat tariximizin hər dövrü redaksiyamızın müəyyən hissəsində öz yerini tapacaq. Doğrudur, bu bir az çətindir; çünki istənilən dövrə aid eksponatlar, nümunələr həm redaksiyanın açıq dəhlizinə, həm də ayrı-ayrı otaqlara sığışan deyil. Amma bu hələ başlanğıcdı. Cümhuriyyət dövrünə aid orjinal qəzet və jurnallar var. Mühacirət dövrünün materiallarının əksəri isə orijinaldır.

"Xalq qəzeti"nin baş redaktor müavini Tahir Aydınoğlu elə ilk gündən bizə öz dəstəyini göstərdi. Keçmiş "Kommunist" qəzetinə aid qiymətli sənədlər və 1990-cı illərin müxtəlif qəzetlərin nümunələrini bağışladı. Qocaman jurnalist, uzun müddət "Azərbaycan qadını" jurnalının məsul katibi olmuş Sabir Gəncəli xeyli qiymətli sənədlər, fotolar verdi. Eksponatlar arasında Azərbaycanın ilk peşəkar qadın jurnalisti Şəfiqə Əfəndizadənin kitabçası da var. "İşıq" qəzetinin redaktoru Xədicə xanım Əlibəyovanın nəvəsi nənəsinə aid bir neçə orjinal fotoşəkil, qəzet nümunələri, sənədlər təqdim edib. Məşhur jurnalistimiz Osman Mirzəyevin masaüstü yazı dəsti də Lalə Osmanqızı tərəfindən verilib. Mətbuat tarixçisi Şamil Qurbanova da aid əşyalar var. Çox ekspokatlar qorunur. Peşəkar  poliqrafçı Şəddat Cəfərov da bizə bir çox sənədlər, 60-cı illərə aid diktofon verib. Həmkarlarımız kolleksioner Ruslan Rəhimov da muzeyə 1920-ci illərdə nəşr olunan divar qəzeti, Dilqəm Əhməd də mühacirət mətbuatına aid bir nüsxə "Azərbaycan" jurnalı bağışlayıb. Hələ muzeyin açılışını etməmişik, amma maraqlı qonaqlarımız olub.


Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin nəvəsi Leyla Vəzir, bir müddət "Azərbaycan" qəzetinin baş redaktoru olan Xəlil İbrahimin qızı Güllər İbrahimova, Ünsizadələr nəslinin davamçısı Zaur Ünsizadə qonağımız olub, bizə sənəd, fotoşəkillər hədiyyə ediblər”.

Muzeylə tanışlığımızı davam etdiririk. Gənc rəssam Vasif Səftərov yenə iş başındadır. Zərdabi, Qaspiralı və Topçubaşov triosunun məşhur fotosunu kətan üzərinə köçürür. Akif müəllim də diqqətlidir. Portretdəki hər cizgiyə xüsusi diqqət yetirir. Deyir, 15-ə yaxın belə portret hazırlamışıq. Onların arasında  mətbuatımızın ilk aydınlarının-Həsən bəy Zərdabi, Məhəmməd ağa Şahtaxtinski, Əlimərdan bəy Topçubaşov, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Əli bəy Hüseynzadə, Cəlil Məmmədquluzadə, Üzeyir bəy Hacıbəyli, Mirzə Ələkbər Sabir, Xəlil İbrahimin, Xədicə xanım Əlibəyovanın, Şəfiqə xanım Əfəndizadənin portretləri var.


Bu portretlərin hər biri sanki canlıdır. Sanki adamla söhbətləşmək, mətbuatımızın təməlinin qoyulduğu həmin çətin illərdən danışmaq istəyirlər. Redaksiyanın 5 otağı var. Biri jurnalistlərin oturduğu əsas yaradıcı otaqdı. Akif müəllimin sözlərinə görə, ora Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrünün mətbuatına həsr olunacaq. Divarlarda, stendlərdə o dövrün mətbuatına aid eksponatlar nümayiş etdiriləcək.  Başqa otaqda 1905-18-ci illər mətbuatına aid eksponatlar, fotosürətlər olacaq. Qəbul otağını isə “Molla Nəsrəddin”çilərlə,  füyuzatçılara aid eksponatlar bəzəyəcək. Guşənin bir tərəfində Mirzə Cəlilin, digər tərəfondə isə Əli bəy Hüseynzadənin möhtəşəm potrtetləri var. Bu həm də XX əsrin əvvəllərindəki düşüncə savaşının, həqiqəti  hansı yolla əks etdirmək rəqabətinin bir göstəricidir.
“Molla Nəsrəddin” və “Füyuzat” “zal”ında bir az dayanaq. Akif müəllim öz komandası ilə birlikdə məhdud imkanlardan yararlanaraq çox məzmunlu iş görüb. Belə ki, dar dəhliz XX əsrin əvvəllərindəki Azərbaycan mətbuatını özündə çox gözəl rəmziləşdirir; bir tərəfdə realist, digər tərəfdə isə romantik mətbuata aid eksponatlar yerləşdirilib. Bir yandan Əli bəy Hüseynzadə, o bir yandan isə Mirzə Cəlilin portretləri adamı salamlayır. İki fərqli düşüncə sahibini XX əsrin əvvəllərində bir amal birləşdirdiyi kimi, sanki bu dar dəhlizdə də o məqsəddən yana bir araya gəliblər. 
Moderator.az olaraq, sanki zaman maşını ilə keçmişə ani səyahət edirik; Maarifçilik tariximizin, söz yaddaşımızın keçmişinə… Bir yandan “Şərqi Rus”un naşiri (1903) Məhəmməd ağa Şahtaxtinski, o bir yandan yandan “Kaspi”nin baş redaktoru Əlimərdan bəy Topçubaşovun nəzərlərini üzərimizdə hiss edirik. Sanki onlar da bir anlıq çərçivəsinə sığdıqları portretin içindən çıxıb bizimlə bir addımlayırlar. Addımlayıb, ustadları Zərdabiyə aid stendin yanında dayanırlar. Sağ olsun, gənc rəssam Vasif Səftərov, Zərdabinin portretini elə yaradıb ki, sanki uzaq 1875-ci ilə səfər edib, ustadı gözlərinlə görürsən… Akif müəllimin səsi bizi xəyali səyahətdən ayırır:

“Girişdə ziyarətçiləri iki şəxsiyyət qarşılayacaq: Həsən bəy Zərdabi və Heydər Əliyev... Ümummilli lider Heydər Əliyevin vaxtında Azərbaycan mətbuat tarixinin bir inkişaf mərhələsi başladı. Mətbuata münasibət yaxşı mənada dəyişdi. Bu jurnalistlərin sosial rifahında da özünü göstərdi. Biz bir  stendi də ona həsr etmişik. O stenddə ümumilli liderlə bağlı kitablar, onun mətbuatla münasibətini əks etdirən materiallar, fotolar var.
Bəzən elə düşünürlər ki, əgər bu mətbuat tarixidirsə, burada “Molla Nəsrəddin” yaxud, “Əkinçi”nin bütün nüsxələri olsun. Amma heç bir muzeydə bunu etmək mümkün deyil. Muzey dövlət səviyyəsində formalaşıb, maliyyələşsə belə,   orada yaşı 150-ə yaxınlaşan hər hansı mətbu orqanın bütün saylarını kompaktlaşdırmaq mümkün olmayacaq. Bizdə “Molla Nəsrəddin”in 12 orijinal nömrəsi qorunur”.
Muzeydəki ən yaşlı eksponat “Ziyayi-Qafqaziyyə”nin orijinal nüsxələridir.  Eksponatın 136 yaşı var. Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin 4 orijinal əsərləri də dəyərli eksponatlar sırasındadır.
Akif müəllim getdikcə bu kimi nümunələrin sayının artacağına şübhə etmir. Lakin belə işlərdə mənəvi istəklə yanaşı, maddi resurslar da lazımdı. Elə muzeyi gəzə-gəzə, dəyərli insanların Akif Aşırlı və “Şərq” qəzetinə bu yolda yardım etmələrini arzulayırıq. Təkcə maddi yox, eyni zamanda, müəyyən imkan daxilində eksponatla da yardımı əsirgəməmək lazım. Lakin, çox təəssüf ki, bizim mətbuat klassiklərimizin yaşamaqda olan tək-tük davamçıları bu işə o qədər də ürək qızdırmırlar.

Amma Akif müəllim və komandası yorulmadan, səbrlə çalışır, iyulun 22-nə qədər işləri tamamlamaq istəyirlər. Bütün rəsm işlərini üzərinə götürən rəssam Vasif, təşkilati, toplayıcı, hətta bələdçilik işini belə çiynində daşıyan Akif müəllim hərdən yorulur. Lakin tezliklə özünü toparlayır. Necə? İşıq diyarına baş vurub, oranın sakinlərindən- Zərdabi, Mirzə Cəlildə güc ala-ala…

İŞIĞINIZ GUR OLSUN!!!

Elmin Nuri




4 ay komada qalan zabit ayılan kimi arvadını öpdü - VİDEO
"Bir balamı 4 il itirmək qorxusu ilə yaşadım" - İflic olan Könülün ACINACAQLI HƏYATI
“Tiflis gözəli” “Özgə” serialı üçün Azərbaycana gəldi - FOTO
Jurnalistika budur: mənəvi zənginlik fonunda SÖZün və imzanın şərəfini qorumaq
"Allah qızımı da, məni də məyus elədi..."
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Hadisə
Turistlər gecələr çimərliklərdə yatmağa məcbur edildi - TƏHLÜKƏ...
Ədəbiyyat
"Rəislərimiz cəmaətimizin başına cəlladlar olmuşlar" - Rəsulzadənin Zərdabinin dəfnindəki nitqi
Dünya
Qlobalistlərin iki kuklası: Papa və Tramp... - Onlar bizləri necə əyləndirir?
Gündəm
“Xoşbəxtəm ki, Zərdabi obrazını böyük ekrana gətirdim”- Ramiz Həsənoğlu
Gündəm
Zərdabinin məktublarındakı çılpaq həqiqətlər, acı faktlar- “Əkinçi”-142”
Həftənin ən çox oxunanları
"Ciyəri yanan" molla pivə içərkən "yaxalandı"...- FOTO
Sənə satqın deyib iz azdıranlar, satqınlıq eyləyir özü dərində...
Şiə lideri oğlunu xristian kişi ilə “evləndirdi” və... - Foto+Video
Eldar Mahmudovdan “yaylım atəşi” əmri: “Bu gəmini batırın!”
Erməni sevgisi olan azərbaycanlı məşhurlar - SİYAHI+FOTOLAR
Borc üstündə oğlanı soyundurub döydülər və ... - Azərbaycanda DƏHŞƏT - VİDEO
"Səməd Vurğun çoxlarını satıb..." - Hikmət Hacızadə
Qız doğan ananı qaynı və əri ölümünə döydü - VİDEO
İranlı turist Bakıda üzərinə "Armenia" yazılmış köynək geydiyinə peşman oldu- FOTO
Elza saytları məhkəməyə verəcək - Benzin şerinə görə 
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: [email protected]
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin