Xəbər lenti
22/09/2017 [11:57]:
Bakı strateji kəmərlərini “Dəmir günbəz” altına alır – Moskva və İrəvan şokda
22/09/2017 [11:55]:
Milli Məclisin eks-spiker müavininin oğlu ağır xəstədir
22/09/2017 [11:52]:
Prezident Balaxanı Sənaye Parkının açılışında
22/09/2017 [11:48]:
Dağlıq Qarabağ bu şəkildə azad edilməlidir - Markov
22/09/2017 [11:36]:
Şəmsəddin Hacıyevin mandatı alına, özü isə həbs oluna bilər - rəsmi
22/09/2017 [11:07]:
Taylandda keçmiş baş naziri ölkədən kim qaçırıb? - Polkovnik saxlanıldı
22/09/2017 [10:52]:
Fatih Terim federasiyanı hədələdi: Pulumu verin!
22/09/2017 [10:51]:
Mark Zukerberqdən açıqlama: "Facebook"dakı çirkab sübut olundu
22/09/2017 [10:49]:
Məhərrəm ayının tarixi və İslamda rolu — İki ay yas saxlamalıyıqmı?
22/09/2017 [10:40]:
Ərdoğanın Nyu-Yorkdakı çıxışına etiraz edən 5 nəfər saxlanıldı -Video
22/09/2017 [10:37]:
Zaur efirdə Şəbnəm Tovuzluya atmaca atdı -Video
22/09/2017 [10:25]:
"Lider TV" müflis olub?
22/09/2017 [10:14]:
Qardaş ölkənin 3 vilayətinə 5 günlük səfərdən 500 il unudulmayacaq təəssürat - FOTOLAR
22/09/2017 [10:11]:
“Azərbaycan Avropa Məhkəməsinin yurisdiksiyasından çıxmalıdır”
22/09/2017 [10:11]:
Natavan Aygünə ilişdi: Fanatlar işə qarışdı
22/09/2017 [10:01]:
İŞİD-dən azad edilən azərbaycanlı uşaqlarla bağlı – AÇIQLAMA
22/09/2017 [09:59]:
Fərhad Əhmədovun şirkəti ləğv olunur
22/09/2017 [09:49]:
“26-lar”ın məzarını ziyarət edən kimlərdir? - FOTOLAR
22/09/2017 [09:47]:
İtaliya səfirliyi Azərbaycan tələbələrinə niyə viza vermir?
22/09/2017 [09:46]:
“Qarabağ” - “Roma” matçına satılan biletlərin sayı açıqlandı
22/09/2017 [09:42]:
Mərkəzi Bank məzənnələri açıqladı
22/09/2017 [09:40]:
Cəbhədə gərgin gecə – Atəşkəs 128 dəfə pozuldu
22/09/2017 [09:35]:
Trampın toyuq, Putinin balıq, Merkelin kabab, Saakaşvilinin Kiyev kotleti “sevgi"si - MARAQLI...
22/09/2017 [09:30]:
Türkiyənin Bakıdakı səfirlərinin “gizli dosyeləri” - Rauf Arifoğlunun baxış bucağı...
22/09/2017 [09:16]:
İqtisadçı alimdən Elman Rüstəmova ittihamlar - "Ali səviyyədə səslənən yalanlar..."
22/09/2017 [09:02]:
Peyğəmbərimizin qızlarına nə qədər süd pulu ödənilib? - MARAQLI...
22/09/2017 [01:36]:
Vəziyyət kimin dost, kimin xoş münasibətə dəyməyən şəxs olduğunu göstərəcək - Günün qoroskopu
22/09/2017 [01:26]:
Ağlamağın insan sağlamlığına 5 faydası
22/09/2017 [00:02]:
Əli Yusifin Nəsib bəy Yusifbəyliyə ithaf etdiyi TƏSİRLİ ŞEİR
21/09/2017 [23:43]:
Yeni qayda: Bərkdən ağlamaq, saçını yolmaq, üzünü cırmaq qadağan edilir...
21/09/2017 [23:40]:
Erməni deputatlar Bakıda içki məclisindən foto paylaşdılar
21/09/2017 [23:18]:
"Çelsi"nin futbolçusu ağır yol qəzasına düşdü
21/09/2017 [23:05]:
Atatürk Hava Limanına enən özəl təyyarə qəzaya uğradı
21/09/2017 [23:02]:
Dünyanın ən varlı qadını vəfat etdi - 44 milyard dollarlıq sərvət sahibsiz qaldı...
21/09/2017 [22:53]:
Hər dörd qızdan biri depressiyaya düşür - ARAŞDIRMA
21/09/2017 [22:41]:
Emin Ağalarovun yeni biznesi...
21/09/2017 [22:30]:
Yeni cəza növü yaradılır
21/09/2017 [22:29]:
Hamilə arvadını bətnindəki körpə ilə birlikdə öldürdü
21/09/2017 [22:20]:
ADNSU-da Azercell Telekomun növbəti Tələbə təqaüdü proqramına start verildi
21/09/2017 [22:10]:
Ermənistan parlamentinin deputatları Bakıda səfərdədir
21/09/2017 [22:05]:
2018-ci il üzrə dövlət büdcəsi layihəsi Nazirlər Kabinetində müzakirə olundu
21/09/2017 [21:39]:
ƏƏSMN-də Dünya Bankının İş Yerlərinin Diaqnostikası missiyası üzrə nümayəndə heyəti ilə görüş oldu
21/09/2017 [21:37]:
Adəm Cənnətdən qovulduqdan sonra buraya gəlib çıxıb - Fotolar+Video
21/09/2017 [21:19]:
Səudiyyə şahzadəsinin 550 milyonluq kateri batdı
21/09/2017 [21:06]:
Ayətullah Xameneyi Donald Trampı aciz və başıboş adlandırıb
21/09/2017 [20:59]:
TDƏŞ Xarici İşlər Nazirlərinin qeyri-rəsmi iclası keçirildi
21/09/2017 [20:57]:
Buraxılış və qəbul imtahanları ilə bağlı yeniliklər açıqlandı
21/09/2017 [20:36]:
AZTV sədrinə sui-qəsddə təqsirləndirilən şəxs həbs edildi
21/09/2017 [20:35]:
Lütfizadənin cənazəsinin Bakıya gətiriləcəyi vaxt açıqlandı
21/09/2017 [20:34]:
Atalığından hamilə qalan 12 yaşlı qızın körpəsi öldü
21/09/2017 [19:59]:
“MTN-i Elçin Quliyev kimi generallar dağıdıb” - Məhkəmədə insident yaşanıb
21/09/2017 [19:56]:
Adnan Oktara tərs suallar - VİDEOMÜSAHİBƏ
21/09/2017 [19:42]:
Bakıda Kərkük türkmanlarının durumu müzakirə ediləcək
21/09/2017 [19:38]:
“Mançester Yunayted” klubu rekord məbləğdə gəlir götürdü
21/09/2017 [19:29]:
Əbu-Dabidə görünməmiş qum fırtınası- VİDEO
21/09/2017 [19:11]:
29 rus əsgəri İŞİD-in mühasirəsinə düşdü - VİDEO
21/09/2017 [18:39]:
Çingiz Qənizadə: “Hacı Qalibə ağzından çıxan sözün məsuliyyətini dərk etməyi öyrədəcəm”
21/09/2017 [18:17]:
Türkiyədəki evlilik verilişinin tanınmış siması: İştirakçılar arasında azərbaycanlı fahişələr də vardı
21/09/2017 [18:06]:
Sumqayıtda toy iştirakçılarının başına oyun açan şəxs ələ keçdi – VİDEO
21/09/2017 [18:04]:
“Apple” öz brauzerinin yeni versiyasını təqdim edib
21/09/2017 [17:59]:
Rusiyada hotel yanır: İnsanlar pəncərədən özünü atır – FOTO/VİDEO
21/09/2017 [17:46]:
Mübariz Qurbanlıdan şeyxlə bağlı xəbərlərə - REAKSİYA
21/09/2017 [17:42]:
MM: Erməni deputatlar sabah Bakıda keçiriləcək konfransda iştirak edəcəklər
21/09/2017 [17:23]:
Zakir Həsənovdan komandirlərə CİDDİ TAPŞIRIQ - Düşmənə maksimum zərər vurun
21/09/2017 [16:46]:
Qarşıdakı 10 ildə bəşəriyyəti bu təhlükələr gözləyir - Bill Geyts xəbərdarlıq etdi 
21/09/2017 [16:37]:
Nazirlər Kabineti bu siyahıya dəyişiklik etdi
21/09/2017 [16:35]:
Qalib Salahzadə: "Şeyxin oğlu da mənim balamdır"
21/09/2017 [16:32]:
İstanbulda məhkəmə binasının həyətində atışma: 20 nəfər tutuldu
21/09/2017 [16:26]:
MMP sədri partiya rəhbərliyini topladı - Fotolar
21/09/2017 [16:22]:
First Lady yenə də gündəm oldu - 3000 dollarlıq əlbisə və ac uşaqlar...
21/09/2017 [16:04]:
"Əgər o kürsüdən Sarkisyan kimi müharibə canisi çıxış edirsə..."
21/09/2017 [15:58]:
Damladan Mirəliyevə cavab - “Maskalanıb efirdə oturmuram…”
21/09/2017 [15:55]:
"O biri dünya" Vyetnamda tapıldı -  MÖHTƏŞƏM FOTOLAR
21/09/2017 [15:29]:
“İlham Əliyev Sərkisyanın Xocalı soyqırımındakı iştirakını faktlarla isbatladı”
21/09/2017 [15:28]:
“Bunu Sarkisyan da, ermənilər də bilir” - Əliyevin çıxışına şərh
21/09/2017 [15:26]:
ADNSU-da Neft-Mexanika fakültəsinin tələbələri ilə görüş keçirildi
21/09/2017 [15:25]:
Elçin Quliyev “Azərbaycan Bayrağı” ordeni ilə təltif edildi
21/09/2017 [15:16]:
Bu avtobuslara ancaq qadınlar minə biləcək - İNANILMAZ YENİLİK
21/09/2017 [15:09]:
"YAP yarandığı vaxtdan milli dövlətçiliyimizə xidmətlərlə zəngin şərəfli bir yol keçib"
21/09/2017 [14:59]:
"Tramp it kimi hürərək bizi qorxutmağa çalışır..." - Gərginlik yüksəlir
Bütün arxiv bir sırada
17/07/2017 [14:04] - Cəmiyyət - ( 3722 dəfə baxılıb)

Zərdabinin, Mirzə Cəlilin “yaşadığı” İşıq diyarından REPORTAJ+FOTOLAR






Cəmi 5 gündən sonra həmin şərəfli tarixin – ilk mətbu qaranquş  “Əkinçi”nin çapdan çıxmasının 142-ci ildönümü tamam olacaq. Bu, təkcə bir neçə səhifəsi olan və “Qafqazda əkin-ziraət həvadislərindən” bəhs edən qəzet yox, o cümlədən, qaranlıqlar içində bir işıq idi. Maarifçilik hərəkatı məhz bu tarixdən sonra əsaslı inkişaf etməyə başladı. “Əkinçi”nin açdığı işıq cığırı sonradan böyük YOLa çevrildi.
“Şərq” qəzetindəyik… Baş redaktor Akif Aşırlı uzun illərdir ki, mətbuat tarixinə aid araşdırmalar edir, dəyərli mənbələr, sənədlər toplayır. Bu istiqamətdəki fəaliyyətini əks etdirən kitabları da var. Hazırda, mətbuatımızın 142-ci ildönümü ilə bağlı yeni möhtəşəm layihə üzərində işləyir; min bir çətinlik hesabına redaksiyanın dar dəhliz və otaqlarında “Mətbuat muzeyi” yaradıb. Mətbuat tariximiz xalqın ziyalanma, işıqlanma tarixidir. Dar dəhlizlərdə bu tarixin hər mərhələsindən bir işığın boylandığını görürük. Bütün bu işlərə ürəyini qoyan Akif  müəllim böyük həvəslə danışır. Bizi kiçik (həm də böyük, çooxx böyük) muzeylə tanış edir:


“Mətbuat tariximizin hər dövrü redaksiyamızın müəyyən hissəsində öz yerini tapacaq. Doğrudur, bu bir az çətindir; çünki istənilən dövrə aid eksponatlar, nümunələr həm redaksiyanın açıq dəhlizinə, həm də ayrı-ayrı otaqlara sığışan deyil. Amma bu hələ başlanğıcdı. Cümhuriyyət dövrünə aid orjinal qəzet və jurnallar var. Mühacirət dövrünün materiallarının əksəri isə orijinaldır.

"Xalq qəzeti"nin baş redaktor müavini Tahir Aydınoğlu elə ilk gündən bizə öz dəstəyini göstərdi. Keçmiş "Kommunist" qəzetinə aid qiymətli sənədlər və 1990-cı illərin müxtəlif qəzetlərin nümunələrini bağışladı. Qocaman jurnalist, uzun müddət "Azərbaycan qadını" jurnalının məsul katibi olmuş Sabir Gəncəli xeyli qiymətli sənədlər, fotolar verdi. Eksponatlar arasında Azərbaycanın ilk peşəkar qadın jurnalisti Şəfiqə Əfəndizadənin kitabçası da var. "İşıq" qəzetinin redaktoru Xədicə xanım Əlibəyovanın nəvəsi nənəsinə aid bir neçə orjinal fotoşəkil, qəzet nümunələri, sənədlər təqdim edib. Məşhur jurnalistimiz Osman Mirzəyevin masaüstü yazı dəsti də Lalə Osmanqızı tərəfindən verilib. Mətbuat tarixçisi Şamil Qurbanova da aid əşyalar var. Çox ekspokatlar qorunur. Peşəkar  poliqrafçı Şəddat Cəfərov da bizə bir çox sənədlər, 60-cı illərə aid diktofon verib. Həmkarlarımız kolleksioner Ruslan Rəhimov da muzeyə 1920-ci illərdə nəşr olunan divar qəzeti, Dilqəm Əhməd də mühacirət mətbuatına aid bir nüsxə "Azərbaycan" jurnalı bağışlayıb. Hələ muzeyin açılışını etməmişik, amma maraqlı qonaqlarımız olub.


Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin nəvəsi Leyla Vəzir, bir müddət "Azərbaycan" qəzetinin baş redaktoru olan Xəlil İbrahimin qızı Güllər İbrahimova, Ünsizadələr nəslinin davamçısı Zaur Ünsizadə qonağımız olub, bizə sənəd, fotoşəkillər hədiyyə ediblər”.

Muzeylə tanışlığımızı davam etdiririk. Gənc rəssam Vasif Səftərov yenə iş başındadır. Zərdabi, Qaspiralı və Topçubaşov triosunun məşhur fotosunu kətan üzərinə köçürür. Akif müəllim də diqqətlidir. Portretdəki hər cizgiyə xüsusi diqqət yetirir. Deyir, 15-ə yaxın belə portret hazırlamışıq. Onların arasında  mətbuatımızın ilk aydınlarının-Həsən bəy Zərdabi, Məhəmməd ağa Şahtaxtinski, Əlimərdan bəy Topçubaşov, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Əli bəy Hüseynzadə, Cəlil Məmmədquluzadə, Üzeyir bəy Hacıbəyli, Mirzə Ələkbər Sabir, Xəlil İbrahimin, Xədicə xanım Əlibəyovanın, Şəfiqə xanım Əfəndizadənin portretləri var.


Bu portretlərin hər biri sanki canlıdır. Sanki adamla söhbətləşmək, mətbuatımızın təməlinin qoyulduğu həmin çətin illərdən danışmaq istəyirlər. Redaksiyanın 5 otağı var. Biri jurnalistlərin oturduğu əsas yaradıcı otaqdı. Akif müəllimin sözlərinə görə, ora Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrünün mətbuatına həsr olunacaq. Divarlarda, stendlərdə o dövrün mətbuatına aid eksponatlar nümayiş etdiriləcək.  Başqa otaqda 1905-18-ci illər mətbuatına aid eksponatlar, fotosürətlər olacaq. Qəbul otağını isə “Molla Nəsrəddin”çilərlə,  füyuzatçılara aid eksponatlar bəzəyəcək. Guşənin bir tərəfində Mirzə Cəlilin, digər tərəfondə isə Əli bəy Hüseynzadənin möhtəşəm potrtetləri var. Bu həm də XX əsrin əvvəllərindəki düşüncə savaşının, həqiqəti  hansı yolla əks etdirmək rəqabətinin bir göstəricidir.
“Molla Nəsrəddin” və “Füyuzat” “zal”ında bir az dayanaq. Akif müəllim öz komandası ilə birlikdə məhdud imkanlardan yararlanaraq çox məzmunlu iş görüb. Belə ki, dar dəhliz XX əsrin əvvəllərindəki Azərbaycan mətbuatını özündə çox gözəl rəmziləşdirir; bir tərəfdə realist, digər tərəfdə isə romantik mətbuata aid eksponatlar yerləşdirilib. Bir yandan Əli bəy Hüseynzadə, o bir yandan isə Mirzə Cəlilin portretləri adamı salamlayır. İki fərqli düşüncə sahibini XX əsrin əvvəllərində bir amal birləşdirdiyi kimi, sanki bu dar dəhlizdə də o məqsəddən yana bir araya gəliblər. 
Moderator.az olaraq, sanki zaman maşını ilə keçmişə ani səyahət edirik; Maarifçilik tariximizin, söz yaddaşımızın keçmişinə… Bir yandan “Şərqi Rus”un naşiri (1903) Məhəmməd ağa Şahtaxtinski, o bir yandan yandan “Kaspi”nin baş redaktoru Əlimərdan bəy Topçubaşovun nəzərlərini üzərimizdə hiss edirik. Sanki onlar da bir anlıq çərçivəsinə sığdıqları portretin içindən çıxıb bizimlə bir addımlayırlar. Addımlayıb, ustadları Zərdabiyə aid stendin yanında dayanırlar. Sağ olsun, gənc rəssam Vasif Səftərov, Zərdabinin portretini elə yaradıb ki, sanki uzaq 1875-ci ilə səfər edib, ustadı gözlərinlə görürsən… Akif müəllimin səsi bizi xəyali səyahətdən ayırır:

“Girişdə ziyarətçiləri iki şəxsiyyət qarşılayacaq: Həsən bəy Zərdabi və Heydər Əliyev... Ümummilli lider Heydər Əliyevin vaxtında Azərbaycan mətbuat tarixinin bir inkişaf mərhələsi başladı. Mətbuata münasibət yaxşı mənada dəyişdi. Bu jurnalistlərin sosial rifahında da özünü göstərdi. Biz bir  stendi də ona həsr etmişik. O stenddə ümumilli liderlə bağlı kitablar, onun mətbuatla münasibətini əks etdirən materiallar, fotolar var.
Bəzən elə düşünürlər ki, əgər bu mətbuat tarixidirsə, burada “Molla Nəsrəddin” yaxud, “Əkinçi”nin bütün nüsxələri olsun. Amma heç bir muzeydə bunu etmək mümkün deyil. Muzey dövlət səviyyəsində formalaşıb, maliyyələşsə belə,   orada yaşı 150-ə yaxınlaşan hər hansı mətbu orqanın bütün saylarını kompaktlaşdırmaq mümkün olmayacaq. Bizdə “Molla Nəsrəddin”in 12 orijinal nömrəsi qorunur”.
Muzeydəki ən yaşlı eksponat “Ziyayi-Qafqaziyyə”nin orijinal nüsxələridir.  Eksponatın 136 yaşı var. Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin 4 orijinal əsərləri də dəyərli eksponatlar sırasındadır.
Akif müəllim getdikcə bu kimi nümunələrin sayının artacağına şübhə etmir. Lakin belə işlərdə mənəvi istəklə yanaşı, maddi resurslar da lazımdı. Elə muzeyi gəzə-gəzə, dəyərli insanların Akif Aşırlı və “Şərq” qəzetinə bu yolda yardım etmələrini arzulayırıq. Təkcə maddi yox, eyni zamanda, müəyyən imkan daxilində eksponatla da yardımı əsirgəməmək lazım. Lakin, çox təəssüf ki, bizim mətbuat klassiklərimizin yaşamaqda olan tək-tük davamçıları bu işə o qədər də ürək qızdırmırlar.

Amma Akif müəllim və komandası yorulmadan, səbrlə çalışır, iyulun 22-nə qədər işləri tamamlamaq istəyirlər. Bütün rəsm işlərini üzərinə götürən rəssam Vasif, təşkilati, toplayıcı, hətta bələdçilik işini belə çiynində daşıyan Akif müəllim hərdən yorulur. Lakin tezliklə özünü toparlayır. Necə? İşıq diyarına baş vurub, oranın sakinlərindən- Zərdabi, Mirzə Cəlildə güc ala-ala…

İŞIĞINIZ GUR OLSUN!!!

Elmin Nuri




Trampın toyuq, Putinin balıq, Merkelin kabab, Saakaşvilinin Kiyev kotleti “sevgi"si - MARAQLI...
İqtisadçı alimdən Elman Rüstəmova ittihamlar - "Ali səviyyədə səslənən yalanlar..."
Hamilə arvadını bətnindəki körpə ilə birlikdə öldürdü
Aralıq dənizində faciə - 100-dən çox itkin var
Arakanlı müsəlmanlara yardım aparan gəmiyə hücum edildi
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Ağlamağın insan sağlamlığına 5 faydası
Araşdırma
Əli Yusifin Nəsib bəy Yusifbəyliyə ithaf etdiyi TƏSİRLİ ŞEİR
Dünya
Əbu-Dabidə görünməmiş qum fırtınası- VİDEO
Gündəm
“İlham Əliyev Sərkisyanın Xocalı soyqırımındakı iştirakını faktlarla isbatladı”
Cəmiyyət
Azərbaycan Cümhuriyyətinin ərazisi və əhalisi ilə bağlı dəqiq rəqəmlər- İngilisdilli mənbələrdən tərcümə
Həftənin ən çox oxunanları
Bəy qadın qonaqları sıraya düzüb qıçlarını əllədi- VİDEO
İsraildən Azərbaycana arxadan zərbə?
11 yaşında taxta çıxıb, 2 qardaşını öldürüb, 28 yaşında 32 uşağı olub  - MARAQLI
18 yaşlı qızı mobil telefon öldürdü- Anasının gözü qarşısında
"Bunu edən şərəfsizə, namussuza çox ağır cəza istəyirik ki..."
1995-ci ilin OMON hadisələrinin suçlusundan şok açıqlama - "Heydər Əliyev istəsəydi..."
Arktikada tapılan tunellərdə naməlum dünyanın izləri aşkarlandı - Elm dünyası şokda - VİDEO
"Əlamətləri gerçəkləşdi, qiyamət yaxındadır..." - Tanınmış ilahiyyatçı
"7 rayonun əvəzinə buna getsək, Dağlıq Qarabağı itirmiş olacağıq"
Qarabağa müsəlman ermənilərin köçürülməsi təklif edildi – Məkrli plan
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: moderator_az@mail.ru
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin