Xəbər lenti
22/11/2017 [20:20]:
"Qarabağ" və "Çelsi"-nin start heyətləri açıqlandı
22/11/2017 [19:59]:
Şimali Koreya əsgərinin sərhədi keçib qaçmasının videosu yayıldı
22/11/2017 [19:56]:
Bakıda dərs zamanı məktəb binasının damı uçdu - FOTO
22/11/2017 [19:43]:
“Gənclərin sahibkarlıq modeli” layihəsinə start verildi
22/11/2017 [19:42]:
Gələn il daha iki rayonda icbari sığorta tətbiq ediləcək
22/11/2017 [19:40]:
Nazir islahatlar nəticəsində qənaət edilən vəsaitin məbləğini açıqladı
22/11/2017 [19:38]:
İranlı general: "İŞİD tərəfindən aldadılmış 6 mindən çox insan kamikadze kimi özünü partladıb"
22/11/2017 [19:37]:
Elman Rüstəmov: “İlin sonunadək pul kütləsi artacaq”
22/11/2017 [19:36]:
Nazir: “Hər il Qarabağ əlilləri və şəhid ailələrinə 500-600 mənzilin verilməsi nəzərdə tutulur”
22/11/2017 [19:34]:
Qızılgül və qərənfilə yeni gömrük idxal rüsumu tətbiq olunacaq
22/11/2017 [19:32]:
Elman Rüstəmov: “İnflyasiya bizim başlıca problemimizdir”
22/11/2017 [19:29]:
Samir Şərifov: “Gələn il əmək pensiyaları artacaq”
22/11/2017 [19:25]:
Tbilisidə xüsusi əməliyyatı başa çatdı: terrorçular zərərsizləşdirildi- Yenilənib (VİDEO)
22/11/2017 [19:21]:
Azərbaycanın qərb rayonlarına qar yağdı - FOTO
22/11/2017 [19:11]:
Ukrayna ordusu Luqanskda hücuma keçdi?
22/11/2017 [19:08]:
"Onların həyatı üçün hər an təhlükə yarana bilər..." - Azay Quliyev
22/11/2017 [18:56]:
Hikmət Hacıyev: "Nalbandyan yenə də müxtəlif bəhanələr və yalanlara əl atmaq yolunu tutub"
22/11/2017 [18:53]:
Əflatun Amaşov: “Madam ki, institut var, hökumət buradadır, soruşuram, niyə ona ştat ayrılmır?”
22/11/2017 [18:47]:
Azərbaycanda yaşayan ermənilərin sayı açıqlandı
22/11/2017 [18:45]:
Ərdoğanın müşaviri ilə görüşən "İmam Mehdi": "İkisinə də bildirdim ki, Ərdoğan ancaq mənim sayəmdə dünya lideri ola bilər" -FOTO
22/11/2017 [18:34]:
Samir Şərifov: "Gəlir olmayan yerdə xərclərin artırılması qısa müddət çəkəcək"
22/11/2017 [18:24]:
"İlham Əliyevin Gəncə səfəri ADAU ailəsinə güclüstimul verib"
22/11/2017 [17:51]:
Adnan Oktarın bu fotosu rekord qırdı - FOTO
22/11/2017 [17:49]:
Soçidə Türkiyə, Rusiya və İran prezidentlərinin üçtərəfli sammiti başladı
22/11/2017 [17:48]:
Şenol Günəş “Qarabağ”-“Çelsi” oyununa gəlir
22/11/2017 [17:46]:
Ayı ovçuları həbs edildi – FOTO
22/11/2017 [17:44]:
Millət vəkili: "Səfirlərimiz sürücülük edirlər"
22/11/2017 [17:42]:
Bu tarixi binaya dövlət qurumları sahib çıxmır – VİDEO
22/11/2017 [17:39]:
Bir gündə Xəzərdə üçüncü dəfə zəlzələ oldu – YENİLƏNİB
22/11/2017 [17:36]:
Bakıda güclü külək ağacı aşırdı - VİDEO
22/11/2017 [17:35]:
"Çox təəsüf ki, bizim şagirdlərimiz məktəblərdə oxuyurlar, öyrənmirlər"
22/11/2017 [17:19]:
Elnarə Abdullayeva: "Kənd sakini məndən şikayət ərizəsi yazıb" – VİDEO
22/11/2017 [17:03]:
“AST Telman” siyasi sığınacaq əvəzində kompromat təklif etdi Putin üçün ŞOK
22/11/2017 [17:00]:
Afaq Aslanın hamamda çəkdiyi FOTOSU
22/11/2017 [16:57]:
“Qazprom” Azərbaycana qaz nəqlini bərpa edir
22/11/2017 [16:47]:
“Lazım gələrsə, büdcədə neftin qiymətinə yenidən baxa bilərik, təki neftin qiyməti düşməsin” - SPİKER
22/11/2017 [16:40]:
Lənkəranda yanacaqdoldurma məntəqəsində xəsarət alanlar ağır vəziyyətdə Bakıya gətirildi
22/11/2017 [16:35]:
Əflatun Amaşov gələn il onlayn mediaya büdcədən 1 milyon manat vəsait ayrılmasını istədi
22/11/2017 [16:13]:
Anar Nağılbazın keçmiş həyat yoldaşından reperlə bağlı dəhşətli etiraflar - Ürək dağlayan "Votsap" mesajı - FOTOFAKT
22/11/2017 [16:12]:
Bu kəndə köçənlərə 70 min dollar veriləcək
22/11/2017 [15:57]:
Azərbaycanın bu ərazilərində zəhərli rodon qazı təhlükəsi böyükdür- Xəbərdarlıq
22/11/2017 [15:53]:
Türkiyənin başının bəlası olan azərbaycanlı kimdir? Rza Zərrab haqqında MARAQLI FAKTLAR
22/11/2017 [15:49]:
Qubada adı "Qırmızı kitab"a düşən ayını ovlayan şəxslər yaxalandı
22/11/2017 [15:42]:
Dünyada insanları heyrətləndirən 3 heykəl- FOTOLAR
22/11/2017 [15:37]:
Süleymana qalan dünya - Fransada həbs edilən ləzgi milyarder kimdir?
22/11/2017 [15:22]:
“Bizdə Mədəniyyət Nazirliyi yoxdu” Fuad Poladovla MÜSAHİBƏ
22/11/2017 [15:21]:
“Fikrət Sadığın xatirəsini yaşatmaq üçün adına mükafat təsis etdik” – Orxan Fikrətoğlu
22/11/2017 [15:18]:
ADU-da “Folklor və ədəbi abidələr Heydər Əliyevin azərbaycançılıq konsepsiyası kontekstində” mövzusunda dəyirmi masa keçirildi
22/11/2017 [15:16]:
Soyqırım törətməkdə təqsirləndirilən general ömürlük həbsə məhkum edildi
22/11/2017 [15:10]:
İşlə təmin edilməmiş köçkünlərə orta əmək haqlarının verilməsinin dayandırılmasına aydınlıq gətirilib
22/11/2017 [15:05]:
Ramiz Mehdiyevin müavinləri vəzifələrini itirdilər
22/11/2017 [15:02]:
"Neftçi"nin sabiq məşqçisi lotereyadan maşın uddu - FOTO
22/11/2017 [14:58]:
"Qarabağ problemini yalnız Rusiya həll edə bilər" Ərdoğandan növbəti acı etiraf
22/11/2017 [14:55]:
Azərbaycan ədliyyəsində islahatların müasir mərhələsi...
22/11/2017 [14:51]:
Ağdamda partlayış: Yaralılar var
22/11/2017 [14:50]:
Hərbçiyə etibar edib evinə getdi, təcavüzə məruz qaldı… – SUMQAYITDA – TƏFƏRRÜAT
22/11/2017 [14:47]:
“Vicdan haqqı”nın Nərmini: "Onunla evlənməyimizi istəyənlər var"
22/11/2017 [14:42]:
İbrahim Şehiçə ağır cəza...
22/11/2017 [14:38]:
AMEA-nın tədqiqatçıları və elmi işçiləri İnnovasiya Müsabiqəsi barədə məlumatlandırılıb
22/11/2017 [14:36]:
"Xəzər"in aparıcısı canlı efirdə qıza evlilik təklif etdi - Qeyri-adi olay - VİDEO
22/11/2017 [14:36]:
Niderlandda Qarabağa səfərlər təşkil edən Booking.com saytına qarşı kampaniya başlayır - FOTO
22/11/2017 [14:33]:
Qərbi Kaspi Universiteti tələbələrini işlə təmin edir
22/11/2017 [14:26]:
“Heç bir yaradıcı işimi Cavanşir Quliyevsiz təsəvvür etmirəm”- Yubiley təbriki
22/11/2017 [14:26]:
"İnsanların icbari tibbi sığortaya ehtiyacı var"
22/11/2017 [14:25]:
Növbəti qlobal maliyyə böhranı qaçılmazdır - BƏD XƏBƏR
22/11/2017 [14:21]:
"Yəqin ki, iddialı insanlar və partiyalar prezident seçkilərində iştirak edəcəklər" Məzahir Pənahov
22/11/2017 [14:09]:
“Bu səfər Pakistanla Azərbaycan arasındakı hərbi əməkdaşlığın inkişaf göstəricisdir”
22/11/2017 [14:06]:
Rasim Balayev müalicə üçün Türkiyəyə getməyəcək
22/11/2017 [14:05]:
Professor Azad Bayramov: "Tələbə hərtərəfli biliyə malik olmalıdır"
22/11/2017 [13:26]:
"Mən ipotekadan yararlana bilməyən müəllimlər barədə danışmaq istəyirəm" - Millət vəkili
22/11/2017 [13:05]:
ADAU-da “Yalama Aqropark” MMC ilə Anlaşma Memorandumu imzalandı
22/11/2017 [12:53]:
Dəmir yolunun Karrar-Kürdəmir mənzilində 10 km dəmir yolu əsaslı təmir olunur
22/11/2017 [12:50]:
“Medianı bu məsələdə ittiham etməyi doğru hesab etmirəm”
22/11/2017 [12:46]:
Güclü külək əsəcək, yağış yağacaq - PROQNOZ
22/11/2017 [12:44]:
Türkiyə vətəndaşını öldürürək satanist ritualı ilə yandıran azərbaycanlı tutuldu
22/11/2017 [12:43]:
"Lotu Quli"nin qohumu məhkəmədə ifadə verdi
22/11/2017 [12:42]:
Azərbaycanın Batumidəki Baş konsulu şəhərinin yeni seçilmiş meri ilə görüşdü
22/11/2017 [12:41]:
"Gürcüstan etibarlı müttəfiqi Azərbaycanla dostluğu və səmərəli əməkdaşlığı yüksək qiymətləndirir" - Gürcüstan prezidenti
22/11/2017 [12:34]:
Dilqəmin xilas etdiyi qadın: "Onu Kəlbəcərə biz göndərdik" – VİDEO
22/11/2017 [12:28]:
"Milli Kulinariya Mərkəzinə ayrılan vəsait çox azdır"
Bütün arxiv bir sırada
17/07/2017 [14:04] - Cəmiyyət - ( 3782 dəfə baxılıb)

Zərdabinin, Mirzə Cəlilin “yaşadığı” İşıq diyarından REPORTAJ+FOTOLAR






Cəmi 5 gündən sonra həmin şərəfli tarixin – ilk mətbu qaranquş  “Əkinçi”nin çapdan çıxmasının 142-ci ildönümü tamam olacaq. Bu, təkcə bir neçə səhifəsi olan və “Qafqazda əkin-ziraət həvadislərindən” bəhs edən qəzet yox, o cümlədən, qaranlıqlar içində bir işıq idi. Maarifçilik hərəkatı məhz bu tarixdən sonra əsaslı inkişaf etməyə başladı. “Əkinçi”nin açdığı işıq cığırı sonradan böyük YOLa çevrildi.
“Şərq” qəzetindəyik… Baş redaktor Akif Aşırlı uzun illərdir ki, mətbuat tarixinə aid araşdırmalar edir, dəyərli mənbələr, sənədlər toplayır. Bu istiqamətdəki fəaliyyətini əks etdirən kitabları da var. Hazırda, mətbuatımızın 142-ci ildönümü ilə bağlı yeni möhtəşəm layihə üzərində işləyir; min bir çətinlik hesabına redaksiyanın dar dəhliz və otaqlarında “Mətbuat muzeyi” yaradıb. Mətbuat tariximiz xalqın ziyalanma, işıqlanma tarixidir. Dar dəhlizlərdə bu tarixin hər mərhələsindən bir işığın boylandığını görürük. Bütün bu işlərə ürəyini qoyan Akif  müəllim böyük həvəslə danışır. Bizi kiçik (həm də böyük, çooxx böyük) muzeylə tanış edir:


“Mətbuat tariximizin hər dövrü redaksiyamızın müəyyən hissəsində öz yerini tapacaq. Doğrudur, bu bir az çətindir; çünki istənilən dövrə aid eksponatlar, nümunələr həm redaksiyanın açıq dəhlizinə, həm də ayrı-ayrı otaqlara sığışan deyil. Amma bu hələ başlanğıcdı. Cümhuriyyət dövrünə aid orjinal qəzet və jurnallar var. Mühacirət dövrünün materiallarının əksəri isə orijinaldır.

"Xalq qəzeti"nin baş redaktor müavini Tahir Aydınoğlu elə ilk gündən bizə öz dəstəyini göstərdi. Keçmiş "Kommunist" qəzetinə aid qiymətli sənədlər və 1990-cı illərin müxtəlif qəzetlərin nümunələrini bağışladı. Qocaman jurnalist, uzun müddət "Azərbaycan qadını" jurnalının məsul katibi olmuş Sabir Gəncəli xeyli qiymətli sənədlər, fotolar verdi. Eksponatlar arasında Azərbaycanın ilk peşəkar qadın jurnalisti Şəfiqə Əfəndizadənin kitabçası da var. "İşıq" qəzetinin redaktoru Xədicə xanım Əlibəyovanın nəvəsi nənəsinə aid bir neçə orjinal fotoşəkil, qəzet nümunələri, sənədlər təqdim edib. Məşhur jurnalistimiz Osman Mirzəyevin masaüstü yazı dəsti də Lalə Osmanqızı tərəfindən verilib. Mətbuat tarixçisi Şamil Qurbanova da aid əşyalar var. Çox ekspokatlar qorunur. Peşəkar  poliqrafçı Şəddat Cəfərov da bizə bir çox sənədlər, 60-cı illərə aid diktofon verib. Həmkarlarımız kolleksioner Ruslan Rəhimov da muzeyə 1920-ci illərdə nəşr olunan divar qəzeti, Dilqəm Əhməd də mühacirət mətbuatına aid bir nüsxə "Azərbaycan" jurnalı bağışlayıb. Hələ muzeyin açılışını etməmişik, amma maraqlı qonaqlarımız olub.


Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin nəvəsi Leyla Vəzir, bir müddət "Azərbaycan" qəzetinin baş redaktoru olan Xəlil İbrahimin qızı Güllər İbrahimova, Ünsizadələr nəslinin davamçısı Zaur Ünsizadə qonağımız olub, bizə sənəd, fotoşəkillər hədiyyə ediblər”.

Muzeylə tanışlığımızı davam etdiririk. Gənc rəssam Vasif Səftərov yenə iş başındadır. Zərdabi, Qaspiralı və Topçubaşov triosunun məşhur fotosunu kətan üzərinə köçürür. Akif müəllim də diqqətlidir. Portretdəki hər cizgiyə xüsusi diqqət yetirir. Deyir, 15-ə yaxın belə portret hazırlamışıq. Onların arasında  mətbuatımızın ilk aydınlarının-Həsən bəy Zərdabi, Məhəmməd ağa Şahtaxtinski, Əlimərdan bəy Topçubaşov, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Əli bəy Hüseynzadə, Cəlil Məmmədquluzadə, Üzeyir bəy Hacıbəyli, Mirzə Ələkbər Sabir, Xəlil İbrahimin, Xədicə xanım Əlibəyovanın, Şəfiqə xanım Əfəndizadənin portretləri var.


Bu portretlərin hər biri sanki canlıdır. Sanki adamla söhbətləşmək, mətbuatımızın təməlinin qoyulduğu həmin çətin illərdən danışmaq istəyirlər. Redaksiyanın 5 otağı var. Biri jurnalistlərin oturduğu əsas yaradıcı otaqdı. Akif müəllimin sözlərinə görə, ora Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrünün mətbuatına həsr olunacaq. Divarlarda, stendlərdə o dövrün mətbuatına aid eksponatlar nümayiş etdiriləcək.  Başqa otaqda 1905-18-ci illər mətbuatına aid eksponatlar, fotosürətlər olacaq. Qəbul otağını isə “Molla Nəsrəddin”çilərlə,  füyuzatçılara aid eksponatlar bəzəyəcək. Guşənin bir tərəfində Mirzə Cəlilin, digər tərəfondə isə Əli bəy Hüseynzadənin möhtəşəm potrtetləri var. Bu həm də XX əsrin əvvəllərindəki düşüncə savaşının, həqiqəti  hansı yolla əks etdirmək rəqabətinin bir göstəricidir.
“Molla Nəsrəddin” və “Füyuzat” “zal”ında bir az dayanaq. Akif müəllim öz komandası ilə birlikdə məhdud imkanlardan yararlanaraq çox məzmunlu iş görüb. Belə ki, dar dəhliz XX əsrin əvvəllərindəki Azərbaycan mətbuatını özündə çox gözəl rəmziləşdirir; bir tərəfdə realist, digər tərəfdə isə romantik mətbuata aid eksponatlar yerləşdirilib. Bir yandan Əli bəy Hüseynzadə, o bir yandan isə Mirzə Cəlilin portretləri adamı salamlayır. İki fərqli düşüncə sahibini XX əsrin əvvəllərində bir amal birləşdirdiyi kimi, sanki bu dar dəhlizdə də o məqsəddən yana bir araya gəliblər. 
Moderator.az olaraq, sanki zaman maşını ilə keçmişə ani səyahət edirik; Maarifçilik tariximizin, söz yaddaşımızın keçmişinə… Bir yandan “Şərqi Rus”un naşiri (1903) Məhəmməd ağa Şahtaxtinski, o bir yandan yandan “Kaspi”nin baş redaktoru Əlimərdan bəy Topçubaşovun nəzərlərini üzərimizdə hiss edirik. Sanki onlar da bir anlıq çərçivəsinə sığdıqları portretin içindən çıxıb bizimlə bir addımlayırlar. Addımlayıb, ustadları Zərdabiyə aid stendin yanında dayanırlar. Sağ olsun, gənc rəssam Vasif Səftərov, Zərdabinin portretini elə yaradıb ki, sanki uzaq 1875-ci ilə səfər edib, ustadı gözlərinlə görürsən… Akif müəllimin səsi bizi xəyali səyahətdən ayırır:

“Girişdə ziyarətçiləri iki şəxsiyyət qarşılayacaq: Həsən bəy Zərdabi və Heydər Əliyev... Ümummilli lider Heydər Əliyevin vaxtında Azərbaycan mətbuat tarixinin bir inkişaf mərhələsi başladı. Mətbuata münasibət yaxşı mənada dəyişdi. Bu jurnalistlərin sosial rifahında da özünü göstərdi. Biz bir  stendi də ona həsr etmişik. O stenddə ümumilli liderlə bağlı kitablar, onun mətbuatla münasibətini əks etdirən materiallar, fotolar var.
Bəzən elə düşünürlər ki, əgər bu mətbuat tarixidirsə, burada “Molla Nəsrəddin” yaxud, “Əkinçi”nin bütün nüsxələri olsun. Amma heç bir muzeydə bunu etmək mümkün deyil. Muzey dövlət səviyyəsində formalaşıb, maliyyələşsə belə,   orada yaşı 150-ə yaxınlaşan hər hansı mətbu orqanın bütün saylarını kompaktlaşdırmaq mümkün olmayacaq. Bizdə “Molla Nəsrəddin”in 12 orijinal nömrəsi qorunur”.
Muzeydəki ən yaşlı eksponat “Ziyayi-Qafqaziyyə”nin orijinal nüsxələridir.  Eksponatın 136 yaşı var. Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin 4 orijinal əsərləri də dəyərli eksponatlar sırasındadır.
Akif müəllim getdikcə bu kimi nümunələrin sayının artacağına şübhə etmir. Lakin belə işlərdə mənəvi istəklə yanaşı, maddi resurslar da lazımdı. Elə muzeyi gəzə-gəzə, dəyərli insanların Akif Aşırlı və “Şərq” qəzetinə bu yolda yardım etmələrini arzulayırıq. Təkcə maddi yox, eyni zamanda, müəyyən imkan daxilində eksponatla da yardımı əsirgəməmək lazım. Lakin, çox təəssüf ki, bizim mətbuat klassiklərimizin yaşamaqda olan tək-tük davamçıları bu işə o qədər də ürək qızdırmırlar.

Amma Akif müəllim və komandası yorulmadan, səbrlə çalışır, iyulun 22-nə qədər işləri tamamlamaq istəyirlər. Bütün rəsm işlərini üzərinə götürən rəssam Vasif, təşkilati, toplayıcı, hətta bələdçilik işini belə çiynində daşıyan Akif müəllim hərdən yorulur. Lakin tezliklə özünü toparlayır. Necə? İşıq diyarına baş vurub, oranın sakinlərindən- Zərdabi, Mirzə Cəlildə güc ala-ala…

İŞIĞINIZ GUR OLSUN!!!

Elmin Nuri




...
"Mən ipotekadan yararlana bilməyən müəllimlər barədə danışmaq istəyirəm" - Millət vəkili
Dəmir yolunun Karrar-Kürdəmir mənzilində 10 km dəmir yolu əsaslı təmir olunur
"Büdcədən barıt qoxusu gəlməli və düşmən bunu həmişə hiss etməlidir"
"İndi biz Şəhid ailələrinə və Qarabağ qazilərinə nə cavab verək...?"
"Hadisələrin gedişatı göstərir ki, ermənipərəsət qüvvələr Rusiyada çox güclüdürlər"
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Çox təəsüf ki, bizim şagirdlərimiz məktəblərdə oxuyurlar, öyrənmirlər"
Cəmiyyət
Azərbaycanın bu ərazilərində zəhərli rodon qazı təhlükəsi böyükdür- Xəbərdarlıq
Cəmiyyət
“Medianı bu məsələdə ittiham etməyi doğru hesab etmirəm”
Maraqlı
Saç tökülməsini əngəlləyən maddə kəşf edildi - Keçəllərə şad xəbər...
Araşdırma
Az yatmaq beynimizə zərər verir
Həftənin ən çox oxunanları
Limonla sodanın qarışığından alınan ilahi möcüzə - FOTOLAR
Tağıyevin məzarı belə bilinməyən oğlunun nadir fotoları- İlk dəfə
"Gəl burdan rədd olaq, elə bilərlər bizi də kimsə saxlayır..." - İCTİMAİ QINAQ
""Quska"nın yaraqlıları Hacı İbrahimin kabinetini Kalaşnikovla gülləbaran edirlər..."
Zeynəb Xanlarova Rasim Balayevin müdafiəsinə qalxdı: “Desəm öldürərlər, deməsəm ölləm!”
Bakirəliyini rekord qiymətə satan qız: “Pulu təhsilimə və səyahətə xərcləyəcəm...” -FOTOLAR
Prokuror hakimi güllələdi- Gözlənilməz
Bakı aeroportunda biabırçılıq: 3 yaşlı qızı itlə yoxladılar, ürəyi getdi (VİDEO)
Ömrü uzadacaq qidanın adı açıqlandı - FOTO
Azərbaycanda 6 bal gücündə zəlzələ baş verdi - Əhali evlərini tərk etdi...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin