Xəbər lenti
19/11/2017 [17:46]:
6 şəxsin meyiti Azərbaycana qaytarılıb - Qızıl Xaç Komitəsinin HESABATI
19/11/2017 [17:44]:
Brüssel Prokurorluğu Puçdemonun İspaniyaya verilməsini tələb edib
19/11/2017 [17:41]:
Zimbabvenin hakim partiyası prezident Muqabeni istefa verməyə çağırıb - YENİLƏNİB
19/11/2017 [17:33]:
Lavrov İrəvanda Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi perspektivini müzakirə edəcək
19/11/2017 [17:04]:
Zimbabve prezidenti aclıq aksiyasına başladı
19/11/2017 [16:57]:
Ələtdə ağır qəza - Bir ailənin 4 üzvü yaralandı
19/11/2017 [16:42]:
Polis cərimə yazdı: Sürücü küsüb getdi – VİDEO
19/11/2017 [16:28]:
Limonla sodanın qarışığından alınan ilahi möcüzə - FOTOLAR
19/11/2017 [16:15]:
Bu məhşurların ölümü hələ də şübhə altındadır – Araşdırma – FOTOLAR
19/11/2017 [16:05]:
“Kəpəz” PFK-nın Müşahidə Şurasının iclası keçirildi - FOTOLAR
19/11/2017 [15:39]:
""Quska"nın yaraqlıları Hacı İbrahimin kabinetini Kalaşnikovla gülləbaran edirlər..."
19/11/2017 [15:32]:
Sloveniyada "Mixaylo"nun adına layiq abidə ucaldıldı - FOTOLAR
19/11/2017 [15:31]:
Bakıda tələbə qız qaçırıldı
19/11/2017 [15:16]:
Ermənistanda hərbçilər xidməti yerindən qaçdı
19/11/2017 [15:14]:
Azərbaycanlı zəvvarlarla bağlı ağlasığmaz hadisə
19/11/2017 [14:55]:
Məşhur rolları əlindən alınan aktyorlarımız- Sənət mübahisələri
19/11/2017 [14:54]:
Hakan Şükürün ABŞ-dakı bahalı həyatı – 3 milyonluq malikanə, lüks maşınlar... - FOTOLAR
19/11/2017 [14:46]:
Telefonunuz ləng işləyirsə, bunları edin - FOTO
19/11/2017 [14:28]:
Abxaziya dəmir yolunun açılmasına dair danışıqlar: “Azərbaycanın şərti var ki, silah daşınmasın...”
19/11/2017 [14:22]:
"Real"dan 200 milyonluq plan - ŞOK TRANSFERLƏR
19/11/2017 [14:22]:
Ermənistan ordusunda telefon üstündə dava düşüb, iki hərbçi xəsarət aldı
19/11/2017 [13:56]:
Azərbaycanlı qadın hərbçi partlayış zamanı şəhid oldu - FOTO
19/11/2017 [13:38]:
İmişlidə ağır qəza: Ölən var – FOTO
19/11/2017 [13:32]:
“Gərək ona sataşım ki, qalmaqal qalxsın”
19/11/2017 [13:14]:
Bakıda gənc qız gecə klubunda döyüldü
19/11/2017 [12:56]:
Rusiya Xəzərdə geniş miqyaslı hərbi təlim keçirir
19/11/2017 [12:47]:
Uçqun zamanı torpağın altından çıxarılan fəhlənin vəziyyəti orta-ağırdır – VİDEO
19/11/2017 [12:45]:
Sabah Bakıda çiskinli hava olacaq – PROQNOZ
19/11/2017 [12:38]:
Naxçıvan Qarnizonu ayağa qaldırıldı – FOTO/VİDEO
19/11/2017 [12:18]:
21 yaşlı gimnastımız dünya çempionu oldu - VİDEO
19/11/2017 [12:18]:
Təlim-tərbiyəyə dair pedaqoji və fəlsəfi baxışlar...
19/11/2017 [12:00]:
Polis sevgilisini, qızın atasını və qardaşını güllələyib öldürdü
19/11/2017 [11:40]:
Türkiyədə təlim keçən azərbaycanlı snayperçilərin görüntüləri yayıldı - FOTO - VİDEO
19/11/2017 [11:23]:
FHN Qaxdakı yanğınla bağlı məlumat yaydı
19/11/2017 [11:20]:
Bakıda 92 yaşlı turistin başına iş gəldi – HAMAMDA OLANDA...
19/11/2017 [11:09]:
Salyanda şirkət avtomobili dirəyə çırpıldı: Ölən var
19/11/2017 [11:04]:
Bu gün Türkiyə, Rusiya və İran xarici işlər nazirlərinin görüşü keçiriləcək
19/11/2017 [10:10]:
ANAMA: Cocuq Mərcanlıda 8500 kv.m ərazi təmizlənib
19/11/2017 [10:06]:
Ermənistan silahlı qüvvələri pulemyotlardan kəndlərimizi atəşə tutdu
19/11/2017 [09:17]:
Pekində yanğın nəticəsində 19 nəfər öldü
19/11/2017 [09:13]:
Yaxşı yuxu görmək üçün nə edək?
19/11/2017 [09:12]:
Depressiyanı aradan qaldıran “İnsan” surəsinin fəzilətləri
19/11/2017 [09:09]:
Övladı ana bətnində qoruyan dualar - hər ay üçün
19/11/2017 [09:05]:
Rusiyanın Volqoqrad şəhərində azı 30 nəfərin qalıqları aşkarlanıb- VİDEO
19/11/2017 [09:03]:
NATO-nun baş katibi təlimlərdəki insidentə görə bir daha Ərdoğandan üzr istəyib
19/11/2017 [08:42]:
Türkiyədə ABŞ prokurorlarına qarşı cinayət işi başlanıb
19/11/2017 [08:41]:
Ərdoğan: “NATO-ya etibar ciddi suallar doğurur”
19/11/2017 [01:01]:
Tağıyevin məzarı belə bilinməyən oğlunun nadir fotoları- İlk dəfə
19/11/2017 [00:55]:
İlham Əliyev Aslan Aslanovu təltif etdi
19/11/2017 [00:46]:
“Kəlbəcər: ömrüm, həyatım” - Qənbər Şəmşiroğlunun kitabının təqdimatı keçirildi
19/11/2017 [00:41]:
Uşaq evində böyüyən müğənni anasını belə təbrik etdi - FOTO
19/11/2017 [00:28]:
Zimbabve 93 yaşlı diktatorun istefasını atəşfəşanlıq və karnavalla bayram etdi...
19/11/2017 [00:15]:
Bu gün faciəvi şəkildə qəzada ölən 18 yaşlı gəncin FOTOLARI...
19/11/2017 [00:05]:
NATO rəhbəri bir daha Ərdoğandan üzr istədi
18/11/2017 [23:53]:
Evimizdəki kiçik “bombaların” dəhşətli fəsadları - Batareyalardan gələn ölüm
18/11/2017 [23:37]:
Bu qız dünya gözəli seçildi - VİDEO
18/11/2017 [23:36]:
Astarada torpaq sürüşməsi: yollardan biri qismən bağlandı
18/11/2017 [23:27]:
Orqanizmi cavanlaşdıran sarımsaqlı limon suyunun MÜALİCƏVİ XASSƏLƏRİ
18/11/2017 [23:24]:
Stalin homoseksual ingilisin məktubuna necə cavab verdi? - MARAQLI...
18/11/2017 [23:23]:
Bakıda insanları ölümə aparan çörəklər satılır — EHTİYATLI OLUN! + FOTO
18/11/2017 [23:10]:
ADAU tələbələri Goranboyda pambıq sahələrində oldular - FOTOLAR
18/11/2017 [22:57]:
Dələduzluqda ittiham olunan Qusar sakini həbs edildi
18/11/2017 [22:34]:
Donald Tramp Hillari Klintonu tarixin ən böyük uğursuz qadını adlandırdı...
18/11/2017 [22:27]:
4 gündə 23 piyada vuruldu: sürücü səhlənkarlığı, yoxsa piyada məsuliyyətsizliyi?
18/11/2017 [22:23]:
ABŞ prezidentinin toy tortu 2240 dollara satıldı
18/11/2017 [22:09]:
Ruslar çeçen qızı zorlayan hərbçiyə çiçək dəstələri atırdılar...
18/11/2017 [22:00]:
"Çelsi" İngiltərə Premyer Liqasında ikinci pilləyə yüksəlib
18/11/2017 [21:51]:
Evləndikdən 7 il sonra nişanlandılar - VİDEO
18/11/2017 [21:32]:
"Keyfiyyətsiz qidalar immun sistemini zəiflədir və xərçəng şişinin yaranmasına şərait yaradır”
18/11/2017 [21:23]:
“Dünyanın xilaskarı” əsərinə xərclənən milyardlar...
18/11/2017 [21:08]:
Dünyanın ən böyük hava gəmisi Britaniyada qəzaya uğradı
18/11/2017 [21:05]:
“VAZ " radar dirəyinə çırpılıb, ölən və xəsarət alan var
18/11/2017 [21:02]:
Ərdoğan NATO-nun üzrxahlığını qəbul etmədi
18/11/2017 [21:00]:
Bakıda yaşayış binasında yanğın: "23 nəfər təxliyə edildi"
18/11/2017 [21:00]:
ŞOK İDDİA: Dünya sabah dağılacaq
18/11/2017 [20:51]:
Q.Paşayeva Ərəb Liqası rəsmiləri ilə evinə dönə bilməyən köçkünlərdən danışdı
18/11/2017 [20:48]:
Mənzil alanlar üçün VACİB XƏBƏR: bu tələb qadağan edilir – VİDEO
18/11/2017 [20:12]:
Bərdədə niyə zəlzələ oldu?..
18/11/2017 [19:59]:
Eynulla Fətullayev: "Hüseyn Abdullayevdən 2-ci etiraf – Heydər Əliyev Quskanı Bakıdan niyə didərgin saldı?"
18/11/2017 [19:44]:
“Mehdiyev dedi, ağa mənəm, uzağı cibimdən 10 min verə bilərəm...” Keçmiş icra başçısının əməlləri
Bütün arxiv bir sırada
01/09/2017 [00:15] - Araşdırma - ( 3345 dəfə baxılıb)

Məşhur “Tarixi-Nadir” neçə səhifədən ibarət olub?- TARİX





Moderator.az məşhur film qəhrəmanı olan Məşədi İbadın sayəsində dillərdə əzbər olan məşhur “Tarixi Nadir” kitabı barəsində tarixi faktları təqdim edir:

Məşədi İbadın “yarıya qədər oxuduğu” kitabın tapılan nüsxələrinin hamısını birləşdirən iki ortaq cəhət var: onun Mirzə Mehdi xan tərəfindən yazılması və dil üslubu, ibarələrin qəlizliyi. Təbii ki, müəllif eynidirsə, mətnlər də eyni olacaq. Amma “Tarixi Nadir”in elə mətnləri var ki, orada süjet xətti və tarixi hadisələrin göstəriciləri tam başqadır. 1737-47-ci illərdə hakimiyyətdə olan Nadir şah tarixin də ziddiyyətli şəxslərindən olub. Buna baxmayaraq, bu əsərin müəllifi Mirzə Mehdi xan Nadir şahın şəxsi tarixçisi kimi onun bütün döyüşlərini, islahatlarını, məktublarını və digər bu kimi nəsnələri tam dəqiqliyi ilə köçürüb. Lakin tarixin təhrifi yenə də öz işini görüb. Əsərdə bir sıra tarixlər dəyişdirilib, hadisələr təhrif olunub. Amma bunların özü belə “Tarixi Nadir”in çətin dil üslubuna xələl gətirməyib. 
Kitabın nüsxələri çoxdur. Nəfisi xətti ilə yazılanı da var. Elə nüsxə var ki, onun içində miniatürlərdən də istifadə edilib. Bu əsər farscadır. Onu Azərbaycan dilinə çevirmək o qədər də asan deyil. Çünki “münşaat dili” deyilən bir anlayış var. Bu həm də orta əsrlər Şərq nəsrinin dili kimi də qəbul olunub. Əsər o üslubda yazılıb. Ona görə bunu tərcümə etmək həddindən artıq çətindir. 
Cəmiyyətdə belə fikir var ki, “Tarixi Nadir” kitabı cəmi 4 səhifədən ibarət olub. Amma qətiyyən elə deyil.

Onun yarımçıq halda, yaxud bir neçə səhifəlik nüsxələri ələ keçə bilər. Amma əsl “Tarixi Nadir” kitabı kifayət qədər iri həcmli bir əsərdir. Onu oxumaq hər adamın işi deyil. Kitab  çox çətin bir dildə, orta əsrlərin  Şərq poetik üslubunda yazılıb.

Filmdə Məşədi İbadın “yarıya qədər oxumuşam” deməsi gülüş doğurur. Amma o əsəri yarıya qədər oxumağın özü belə böyük işdir. Çünki fars poetik dilinin bütün standartlarına cavab verən əsərdə cümlə səhifənin əvvəlində başlayıb axırında bitir.

Əsər elə bir üslubda yazılıb ki,  onu nə indinin,  nə də o vaxtın adamları asanlıqla oxuya bilərdilər. Üzeyir bəy orada tamam ayrı məsələlərə toxunub. Belə ki, o “Tarixi-Nadir”i yarıyacan oxumağı deyəndə heç də əsərin həcmini nəzərdə tutmurdu. O,  bununla Məşədi İbadın köhnə təhsilin nümayəndəsi olduğunu göstərirdi. Çünki “Tarixi-Nadiri” oxumaq yalnız və yalnız köhnəliyin, köhnə təhsil və tədrisin işi sayılırdı. Həmin epizodda bildiyimiz kimi müasir təhsilin nümayəndələri oturub. Məşədi İbadın bunu deməsi onların arasında bir ziddiyyət yaradır. Mirzə Fətəli də bu kimi əsərlərə keçmişin qalıqları kimi baxırdı. Amma Üzeyir bəy obrazlılıqdan istifadə edərək fikrini ikinci mənada çatdırırdı. Axundov isə birbaşa mətləbi deyirdi. Üzeyir bəyin qəhrəmanının bu sözündəki gülüşün istiqaməti də tam fərqlidir. Bəlkə də Üzeyir bəy bir-iki səhifəni nəzərdə tutmayıb. O sırf bu məntiqdən məsələyə yanaşıb. Mirzə  Mehdi xan elə-belə adam deyildi. Dövrün çox tanınmış alimlərindən biri, Nadir şahın tarixçisi idi.

Elmin Nuri

...
Azərbaycanlı qadın hərbçi partlayış zamanı şəhid oldu - FOTO
Yaxşı yuxu görmək üçün nə edək?
Bu gün faciəvi şəkildə qəzada ölən 18 yaşlı gəncin FOTOLARI...
Bu qız dünya gözəli seçildi - VİDEO
“Dünyanın xilaskarı” əsərinə xərclənən milyardlar...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Kriminal
""Quska"nın yaraqlıları Hacı İbrahimin kabinetini Kalaşnikovla gülləbaran edirlər..."
Cəmiyyət
Övladı ana bətnində qoruyan dualar - hər ay üçün
Araşdırma
Ruslar çeçen qızı zorlayan hərbçiyə çiçək dəstələri atırdılar...
Köşə
Bərdədə niyə zəlzələ oldu?..
Mədəniyyət
Nağıl dünyasından çıxıb SSRİ-ni heyrətləndirən “Xoruz baba”- PORTRET
Həftənin ən çox oxunanları
Prezidentdən Cavid Qurbanovla bağlı - Sərəncam
""Avo"nun qolunun birini qanırıb dizimin altına qoydum, başını da, qolunu da kəsdim"
Üç bacı kabab yeyəndən sonra dünyasını dəyişdi - ÖLKƏ ŞOKDA...
"Gəl burdan rədd olaq, elə bilərlər bizi də kimsə saxlayır..." - İCTİMAİ QINAQ
Zeynəb Xanlarova Rasim Balayevin müdafiəsinə qalxdı: “Desəm öldürərlər, deməsəm ölləm!”
Zəlzələdən sonra su anbarında təhlükəli vəziyyət - Əhali təcili köçürülür - VİDEO
Prokuror hakimi güllələdi- Gözlənilməz
Bakirəliyini rekord qiymətə satan qız: “Pulu təhsilimə və səyahətə xərcləyəcəm...” -FOTOLAR
Suriyalı qaçqın hamının gözü qarşısında ponini zorladı - Berlinin ortasında...
Azərbaycanda 6 bal gücündə zəlzələ baş verdi - Əhali evlərini tərk etdi...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin