Xəbər lenti
25/09/2017 [17:32]:
Dünyanın sosial poblemi olan “Uşaq Nikahı”...
25/09/2017 [17:25]:
Bakıda “Qarabağ”-“Roma” oyunu üçün pulsuz avtobuslar işləyəcək
25/09/2017 [17:25]:
Hindistanda doğulan qorxunc uşaq öldü - VİDEO
25/09/2017 [17:22]:
Qarabağ və Roma klublarının ən yaxşı oyunçusuna ayrı ayrılıqda mükafat veriləcək
25/09/2017 [17:18]:
Noutbukların klaviaturasında gizli kombinasiyalar
25/09/2017 [17:17]:
Məişət tullantılarını daşıyan maşınlar Bakını zibilləyir
25/09/2017 [17:07]:
Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının 25 yaşı tamam olur
25/09/2017 [17:07]:
Bakıda həbs olunan 5 geydə QİÇS xəstəliyi tapıldı - Yenilənib
25/09/2017 [17:05]:
Mikayıl Cabbarovun klubunun adı dəyişdi
25/09/2017 [17:03]:
“...“İŞİD”in heç bir lideri müsəlman deyil”- Fransalı ekspertdən sensasion açıqlama-Video
25/09/2017 [16:58]:
Türkiyənin müdafiə naziri Azərbaycana gəlir
25/09/2017 [16:57]:
Putin İraqdakı referenduma görə Türkiyəyə gedir
25/09/2017 [16:01]:
Yevlaxda silahlı insident- Yaralanan və saxlanılanlar var
25/09/2017 [15:58]:
Ağdərədə daha iki erməni hərbçisi yaralandı, vəziyyətləri ağırdır
25/09/2017 [15:53]:
“Səbinə Sultanova təyyarədə şalvarını aşağı çəkib, ekipaj üzvlərini dişləmək istəyib...”
25/09/2017 [15:50]:
Təhsilimizin “iksiri”, yoxsa “qarayarası”?
25/09/2017 [15:31]:
Proqnoz: Dollar ilin sonuna qədər 4% möhkəmlənə bilər
25/09/2017 [15:26]:
Dilqəm Əsgərovun oğlu: “Avropalı diplomatların diqqətini bu məsələyə cəlb edə bildik”
25/09/2017 [15:25]:
Mixeil Saakaşvili: "Ukrayna xalqı Nazirlər Kabinetinin bütün üzvlərini göndərəcək"
25/09/2017 [15:25]:
Sumqayıtlı Anarın həbs görüntüləri yayıldı - VİDEO
25/09/2017 [15:19]:
Allahşükür Paşazadə: “Azərbaycan İraqın şimalında keçirilən referenduma qarşıdır”
25/09/2017 [15:07]:
Azərbaycanlı professorun “Erməni faşizmi” kitabı Türkiyədə təqdim edildi- FOTOLAR
25/09/2017 [14:54]:
“Bu məntiqlə gərək Nizaminin də, Şekspirin də irsindən imtina edək”
25/09/2017 [14:35]:
Azərbaycan filmi 33-cü beynəlxalq mükafata əsas namizəddir
25/09/2017 [14:11]:
İnsan ətindən konserv düzəldən ailə saxlanıldı – DƏHŞƏT
25/09/2017 [14:06]:
Azərbaycanın ali məktəblərində təhsil alan 2500-dən çox gənc bu il diplom ala bilməyib
25/09/2017 [14:03]:
"Onların acısı bizim acımız, davaları bizim də davamız"
25/09/2017 [14:02]:
“Qayınanam ailəmi dağıtdı və bu sənətə gəldim” - Elza Seyidcahan - VİDEO
25/09/2017 [13:59]:
Prokuror müğənninin atasına cəza istəyəcək- arvadını və qohumunu öldürüb
25/09/2017 [13:57]:
Azərbaycanda yeni cəza növü tətbiq edilir
25/09/2017 [13:56]:
“İslam adı altında gizlənən qüvvələrin terroru müsəlmanlara qarşı ən böyük haqsızlıqdır”
25/09/2017 [13:53]:
Ziya Məmmədov 40 min manat borcu olduğu yerlisini döydürüb - Ucarlı sahibkardan ŞOK...
25/09/2017 [13:32]:
6 yaşlı azərbaycanlı uşaq canlı yayımda Rusiyanı ŞOKA SALDI (VİDEO)
25/09/2017 [13:20]:
12 yaşında zorlanan qız: "Ayaqyolunda mənə təcavüz etdi" (VİDEO)
25/09/2017 [12:54]:
DYP: "Cəriməni ödəməyən piyadaları sərt cəzalar gözləyir"
25/09/2017 [12:52]:
Prezidentin fəxri ad verdiyi müəllim işdən çıxarıldı - FOTOLAR
25/09/2017 [12:42]:
Mənsimovun sonu?
25/09/2017 [12:28]:
Türkiyə türkləri “Kürdüstan”dan geri çağırdı
25/09/2017 [12:18]:
Bakıdakı 5 saylı xəstəxananın baş həkimi vəfat etdi
25/09/2017 [12:16]:
Kavani penalti üçün 1 milyon avronu rədd etdi
25/09/2017 [12:15]:
Düşmənlərin məğlub məmləkətdə qələbə badələri...
25/09/2017 [12:11]:
Dünyaya ağcaqanadlardan yeni virus yayılır- TƏHLÜKƏ
25/09/2017 [12:04]:
Konsul Zəbi Axundov İraqda saxlanılan azərbaycanlı uşağa baş çəkib - FOTO
25/09/2017 [12:02]:
“Paytaxt kimi yeni bir şəhərin salınmasına ehtiyac var”
25/09/2017 [11:47]:
Hitlerin qeyd dəftərçəsi auksionda baha qiymətə satıldı- FOTO
25/09/2017 [11:46]:
Kürdəmir–Karrar mənzilində 8,7 km dəmir yolu əsaslı təmir olunur
25/09/2017 [11:39]:
Maşallah Əhmədov Əfv Komissiyasına müracət etdi
25/09/2017 [11:37]:
Ankara İraqdakı vəziyyətə görə narahatdır
25/09/2017 [11:35]:
AŞPA-nın Alt Komitəsi həlli uzanan münaqişələrin nizamlanması məsələsinin müzakirə edəcək
25/09/2017 [11:20]:
Türk ordusu İraqın şimalını vurdu
25/09/2017 [11:16]:
Türkiyənin yeni raketinin ilk görüntüsü
25/09/2017 [11:15]:
Sabunçudakı “26 Bakı komissarı” küçəsinin adı dəyişdirildi – FOTO
25/09/2017 [11:12]:
Məşhur müğənninin oğlu: "Yaxşı ki atama oxşamamışam"
25/09/2017 [11:12]:
Türkiyə İraqla sərhədi bağladı
25/09/2017 [11:11]:
Dağıstanda 11 yaşlı qızı zorlayan azərbaycanlı həbs edildi
25/09/2017 [11:06]:
Bakı-Tbilisi-Qars layihəsinin operatoru yaradılır
25/09/2017 [10:49]:
Avropada Azərbaycan təmsilçisi - UNEC tələbələrinin startapları
25/09/2017 [10:32]:
Erməni tərəfi atəşkəs rejimini 148 dəfə pozdu
25/09/2017 [10:13]:
Qənirə Paşayeva gəncləri Türk dünyasını geniş öyrənməyə çağırdı
25/09/2017 [09:56]:
Enerji içkiləri problemi böyüyür - Qadağan oluna bilər
25/09/2017 [09:50]:
“Neftin qiymətinə görə gəlirlərimiz azalıb” - İlham Əliyev
25/09/2017 [09:21]:
Milli Qvardiyanın keçmiş komandirinin 60 yaşı tamam oldu - TƏBRİK
25/09/2017 [09:11]:
Dilavər Əzimli: “O, bir türk düşməni olub”
25/09/2017 [08:54]:
Elza tənqid olunduğu müsabiqədən getdi
25/09/2017 [08:51]:
Merkel: "Yeni hökumət Milada qədər formalaşdırılacaq"
25/09/2017 [08:48]:
Almaniyada parlament seçkilərinin yekun nəticələri açıqlandı -Merkel qalib gəldi
25/09/2017 [08:46]:
Prezidentin qızı məhkəməyə verildi - FOTO
25/09/2017 [08:43]:
Rusiya ABŞ-ın “İŞİD”-ə dəstəyini təsdiqləyən faktlar nümayiş etdirdi -Fotolar
25/09/2017 [08:37]:
Berlində gərginlik: Xalq etiraza başladı
25/09/2017 [08:26]:
ABŞ-da həbsxanada qiyam baş verdi- ölən və yaralananlar var
25/09/2017 [08:25]:
20 Yanvar metrostansiyasının girişində gənc oğlan bıçaqlandı
25/09/2017 [08:23]:
Almaniyada keçirilən parlament seçkiləri üzrə "exit-poll" nəticələri açıqlandı
25/09/2017 [08:20]:
"Xəbərdarlıq etmədən İraqa girəcəyik" - İran
25/09/2017 [08:19]:
İraqdan Bərzaniyə qəti çağırış: Dərhal təhvil ver
25/09/2017 [08:17]:
İtkin düşən müğənni Almaniyada tapıldı
25/09/2017 [01:06]:
ABŞ-da polis tərəfindən cərimələnən satıcı üçün 70 min dollar toplandı – VİDEO
25/09/2017 [00:21]:
Ən yaxın insanlardan biri sizi sərt tənqid edə bilər - Günün qoroskopu
25/09/2017 [00:09]:
Dedi, "ağzını bağla" və məni vurdu — Ruslan Qurbanov Monrozla davasından DANIŞDI
25/09/2017 [00:06]:
Malidə partlayış nəticəsində 3 BMT sülhməramlısı öldü
24/09/2017 [23:58]:
Dünyanın insanı heyrətləndirəcək ən qeyri-adi HEYKƏLLƏRİ
Bütün arxiv bir sırada
01/09/2017 [00:15] - Araşdırma - ( 3254 dəfə baxılıb)

Məşhur “Tarixi-Nadir” neçə səhifədən ibarət olub?- TARİX





Moderator.az məşhur film qəhrəmanı olan Məşədi İbadın sayəsində dillərdə əzbər olan məşhur “Tarixi Nadir” kitabı barəsində tarixi faktları təqdim edir:

Məşədi İbadın “yarıya qədər oxuduğu” kitabın tapılan nüsxələrinin hamısını birləşdirən iki ortaq cəhət var: onun Mirzə Mehdi xan tərəfindən yazılması və dil üslubu, ibarələrin qəlizliyi. Təbii ki, müəllif eynidirsə, mətnlər də eyni olacaq. Amma “Tarixi Nadir”in elə mətnləri var ki, orada süjet xətti və tarixi hadisələrin göstəriciləri tam başqadır. 1737-47-ci illərdə hakimiyyətdə olan Nadir şah tarixin də ziddiyyətli şəxslərindən olub. Buna baxmayaraq, bu əsərin müəllifi Mirzə Mehdi xan Nadir şahın şəxsi tarixçisi kimi onun bütün döyüşlərini, islahatlarını, məktublarını və digər bu kimi nəsnələri tam dəqiqliyi ilə köçürüb. Lakin tarixin təhrifi yenə də öz işini görüb. Əsərdə bir sıra tarixlər dəyişdirilib, hadisələr təhrif olunub. Amma bunların özü belə “Tarixi Nadir”in çətin dil üslubuna xələl gətirməyib. 
Kitabın nüsxələri çoxdur. Nəfisi xətti ilə yazılanı da var. Elə nüsxə var ki, onun içində miniatürlərdən də istifadə edilib. Bu əsər farscadır. Onu Azərbaycan dilinə çevirmək o qədər də asan deyil. Çünki “münşaat dili” deyilən bir anlayış var. Bu həm də orta əsrlər Şərq nəsrinin dili kimi də qəbul olunub. Əsər o üslubda yazılıb. Ona görə bunu tərcümə etmək həddindən artıq çətindir. 
Cəmiyyətdə belə fikir var ki, “Tarixi Nadir” kitabı cəmi 4 səhifədən ibarət olub. Amma qətiyyən elə deyil.

Onun yarımçıq halda, yaxud bir neçə səhifəlik nüsxələri ələ keçə bilər. Amma əsl “Tarixi Nadir” kitabı kifayət qədər iri həcmli bir əsərdir. Onu oxumaq hər adamın işi deyil. Kitab  çox çətin bir dildə, orta əsrlərin  Şərq poetik üslubunda yazılıb.

Filmdə Məşədi İbadın “yarıya qədər oxumuşam” deməsi gülüş doğurur. Amma o əsəri yarıya qədər oxumağın özü belə böyük işdir. Çünki fars poetik dilinin bütün standartlarına cavab verən əsərdə cümlə səhifənin əvvəlində başlayıb axırında bitir.

Əsər elə bir üslubda yazılıb ki,  onu nə indinin,  nə də o vaxtın adamları asanlıqla oxuya bilərdilər. Üzeyir bəy orada tamam ayrı məsələlərə toxunub. Belə ki, o “Tarixi-Nadir”i yarıyacan oxumağı deyəndə heç də əsərin həcmini nəzərdə tutmurdu. O,  bununla Məşədi İbadın köhnə təhsilin nümayəndəsi olduğunu göstərirdi. Çünki “Tarixi-Nadiri” oxumaq yalnız və yalnız köhnəliyin, köhnə təhsil və tədrisin işi sayılırdı. Həmin epizodda bildiyimiz kimi müasir təhsilin nümayəndələri oturub. Məşədi İbadın bunu deməsi onların arasında bir ziddiyyət yaradır. Mirzə Fətəli də bu kimi əsərlərə keçmişin qalıqları kimi baxırdı. Amma Üzeyir bəy obrazlılıqdan istifadə edərək fikrini ikinci mənada çatdırırdı. Axundov isə birbaşa mətləbi deyirdi. Üzeyir bəyin qəhrəmanının bu sözündəki gülüşün istiqaməti də tam fərqlidir. Bəlkə də Üzeyir bəy bir-iki səhifəni nəzərdə tutmayıb. O sırf bu məntiqdən məsələyə yanaşıb. Mirzə  Mehdi xan elə-belə adam deyildi. Dövrün çox tanınmış alimlərindən biri, Nadir şahın tarixçisi idi.

Elmin Nuri

Dünyanın sosial poblemi olan “Uşaq Nikahı”...
Qarabağ və Roma klublarının ən yaxşı oyunçusuna ayrı ayrılıqda mükafat veriləcək
Dilqəm Əsgərovun oğlu: “Avropalı diplomatların diqqətini bu məsələyə cəlb edə bildik”
Ziya Məmmədov 40 min manat borcu olduğu yerlisini döydürüb - Ucarlı sahibkardan ŞOK...
Milli Qvardiyanın keçmiş komandirinin 60 yaşı tamam oldu - TƏBRİK
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Hindistanda doğulan qorxunc uşaq öldü - VİDEO
Cəmiyyət
Prezidentin fəxri ad verdiyi müəllim işdən çıxarıldı - FOTOLAR
Siyasət
Dilavər Əzimli: “O, bir türk düşməni olub”
Maraqlı
Sofiya Rotarunun klipi: “Azərbaycanı dua kimi pıçılda...” - VİDEO
Cəmiyyət
Rus dili bizə lazımdır, bəs ingilis dili hanı? - Professordan təhsil nazirinə ritorik sual
Həftənin ən çox oxunanları
"O biri dünya" Vyetnamda tapıldı -  MÖHTƏŞƏM FOTOLAR
Akif Əlinin Lütfi Zadəni təhqir etməsinin səbəbləri məlum oldu - VİDEO
Qarabağa müsəlman ermənilərin köçürülməsi təklif edildi – Məkrli plan
"Timsahları mistik qüvvəylə idarə edirəm" - deyib gölə atıldı və... - DƏHŞƏT-VİDEO (+18)
Azad Cavadov və Rüfət Aslanlı haqqında növbəti ittiham: 11 bankın əmlakı talanıb...
“5 rayonu qaytarmaq” nağılı və Naxçıvan, Gəncə, Tərtər, Bərdə iddiası...
“Küçədən gəlmiş birisi televiziyaya çıxmağıma qadağa qoyub”
Şəhidləri təhqir edən Türkiyə gözəli ilə bağlı ŞOK QƏRAR
Adəm Cənnətdən qovulduqdan sonra buraya gəlib çıxıb - Fotolar+Video
"Lütfi Zadənin xeyli qəribəlikləri var idi, hər bazar günü gərək, mütləq…”- Sabiq rektorla MÜSAHİBƏ
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin