Xəbər lenti
20/11/2017 [13:50]:
Uşaqları xilas edərkən boğulan azərbaycanlının atasına medal təqdim olundu
20/11/2017 [13:49]:
Lavrov: "Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun bizimlə əlaqəsi yoxdur"
20/11/2017 [13:46]:
“Həll yollarını axtarmaq lazımdır” – Məmmədyarovdan MESAJ
20/11/2017 [13:45]:
Bakıda idmançı qızı öldürən sürücüyə 7.5 il həbs verildi - VİDEO
20/11/2017 [13:43]:
BNA vəd verdi: “Qarabağ”lılar yenə aldanacaq?
20/11/2017 [13:40]:
Özünü Türkiyə vətəndaşı kimi təqdim edən dələduz tutuldu
20/11/2017 [13:39]:
Bakıda piyadanı vurub qaçan sürücü saxlanıldı
20/11/2017 [13:38]:
Bakıda partlayan zavoddan ilk görüntülər - FOTO
20/11/2017 [13:38]:
Ayın məzunu: “UNEC-in nüfuzu əhəmiyyətli dərəcədə artıb”
20/11/2017 [13:36]:
Həmkəndlisinin evini qarət edən şəxslər saxlanıldı
20/11/2017 [13:34]:
Rüfət Səfərov ata oldu- ONUN OĞLU DÜNYAYA GƏLİB
20/11/2017 [13:32]:
Digər universitetlərdən UNEC-ə köçürülən tələbələrlə tanışlıq görüşü - FOTO
20/11/2017 [13:32]:
Hava kəskin dəyişəcək – XƏBƏRDARLIQ
20/11/2017 [13:26]:
Azərbaycan Xalça Muzeyi 50: “Muzeylərdə tekstil kolleksiyaları” adlı dəyirmi masa
20/11/2017 [13:25]:
Baş prokuror Bərdədə ətraf rayonlarda şikayətçiləri qəbul edəcək
20/11/2017 [13:22]:
“Qalatasaray”a ŞOK
20/11/2017 [13:20]:
Şeyx Rusiyaya səfərə gedir
20/11/2017 [13:19]:
Afaq Bəşirqızının “Bəxt üzüyü 2”-yə görə SƏHHƏTİ PİSLƏŞDİ – AÇIQLAMA
20/11/2017 [13:17]:
“Lotu Quli”yə sui-qəsdlə bağlı YENİ FAKTLAR
20/11/2017 [13:16]:
Məşhur aktrisanın qatili öldü - Foto/18+
20/11/2017 [13:14]:
Sabah 2018-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsi müzakirəyə çıxarılacaq
20/11/2017 [13:12]:
Bakıda zavod partladı: ölən və yaralanan var
20/11/2017 [13:08]:
"İran molla rejimi ustad Şəhriyarın büstünü təhqir edənləri cəzalandırmalıdır"
20/11/2017 [12:27]:
İlham Əliyevin bacısı oğlundan hər kəsi heyrətləndirən hərəkət - VİDEO
20/11/2017 [12:26]:
Ramil Səfərovun həbsxana FOTOLARI
20/11/2017 [12:20]:
Bakıda Azərbaycan və Rusiya XİN rəhbərlərinin görüşü keçirilir
20/11/2017 [12:17]:
Benzin bahalaşa bilər
20/11/2017 [12:15]:
Lavrov: "Azərbaycanı Avrasiya İttifaqında görməkdən çox məmnun olarıq"
20/11/2017 [12:13]:
Leyla Şıxlinskaya işçilərinə qarşı iddia qaldırdı
20/11/2017 [12:12]:
Öldürülən iş adamının xanımı: "Həyatımız təhlükədədir"
20/11/2017 [12:05]:
"Rusiya və ABŞ arasındakı əlaqələr Qarabağ münaqişəsinin həllinə təsir göstərmir" - LAVROV
20/11/2017 [12:05]:
Məleykə Əsədova Ramiz Məlikdən 200 min istədi – Məhkəmə
20/11/2017 [12:04]:
"Bu filmdən sonra məni yandırmaq istəyirdilər"
20/11/2017 [12:03]:
Nuru Paşanın son dəqiqələri- "İşçiləri qovub mina anbarına girdi və..."
20/11/2017 [11:55]:
Şəhriyara görə səfirliyə müraciət edildi: “Şərəfsizlər cəzalandırılsın!"
20/11/2017 [11:48]:
Qurban Qurbanov daha bir futbolçusunu itirdi
20/11/2017 [11:47]:
Bu qan yerdə qalmayacaq – İlham Əliyev
20/11/2017 [11:46]:
Qarabağ ətrafında əsəb savaşı - işğal ortaqlarının ortaq oyunu?
20/11/2017 [11:42]:
FİFA prezidenti Azərbaycana səfər edir - İLK
20/11/2017 [11:34]:
Rəsulzadənin öz xətti ilə yazdığı gündəliklərdə nələr var?- Arxiv sənədi
20/11/2017 [11:32]:
Özünü Türkiyə vətəndaşı kimi təqdim edərək insanları aldadan şəxs saxlanıldı
20/11/2017 [11:18]:
Lavrov: “Rusiya və Azərbaycan strateji tərəfdaşdır”
20/11/2017 [11:12]:
Bəy toy gecəsi evdən qaçdı - VİDEO
20/11/2017 [11:03]:
Axirət yoxdur, cənnət yalandır... – Floradan ilginc açıqlamalar
20/11/2017 [10:54]:
"Bir var o pulları məmur xərcləyə, bir də var sahibkar..."
20/11/2017 [10:49]:
Yanlış informasiyaya görə kimin hansı məsuliyyəti var?
20/11/2017 [10:47]:
“Ədəbiyyatdan ideoloji silah kimi istifadə etmək doğru deyil”
20/11/2017 [10:43]:
Putinin “ağır topu” Bakıda - Kremlin iki hədəfi
20/11/2017 [10:39]:
Yeni il bayramında Azərbaycanda 5 gün istirahət olacaq
20/11/2017 [10:38]:
Qubada ağır yol-nəqliyyat hadisəsi - Ər-arvad dünyasını dəyişdi
20/11/2017 [10:34]:
Bakı bulvarında faciə: Gənc oğlan öldü
20/11/2017 [10:32]:
2018-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsi müzakirəyə çıxarılır
20/11/2017 [10:22]:
Sabirabadda “Mercedes”lə “KamAZ” toqquşdu - Ailənin bir üzvü öldü, üçü xəsarət aldı
20/11/2017 [10:22]:
Misir müğənnisi açıq-saçıq klipinə görə həbs olundu – VİDEO
20/11/2017 [10:20]:
Bakıda bahalı avtomobilin üzərinə paltaryuyan maşın atdılar – FOTO
20/11/2017 [09:44]:
Həyatını səhnədə “əridən” aşiq aktrisa - “Aşiq olmağımın səbəbkarı Şəfiqə Məmmədovadı”...
20/11/2017 [09:29]:
Ermənistanlı çoban minaya düşdü - Qarabağda...
20/11/2017 [09:27]:
"Putin bu hadisədən dəli olmuşdu" - “O Kim Çın In-dan da təhlükəli düşməndir”
20/11/2017 [09:13]:
ABŞ-ın məşhur brendi yeni sviter buraxdı... - Üzərində separatçı “Artsax” bayrağı - VİDEO
20/11/2017 [01:07]:
Türkiyə bu qadınla ilkə imza atır - FOTOLAR
20/11/2017 [01:04]:
Nərimanovun Leninə qəzəbli məktubu: "Müstəqil Azərbaycan” sözü sizin dilinizdən çıxmamışdırmı?"
20/11/2017 [00:59]:
"Neftçi"yə qol vuran "Qəbələ"li futbolçu etiraf etdi: "Bəli, top məndən meydanı tərk etmişdi"
20/11/2017 [00:48]:
Azərbaycanlı şou-biznes nümayəndələrinin xaricdəki mülkləri
20/11/2017 [00:34]:
"Bu nə tərbiyəsizlik, nə əxlaqsızlıq...?"
20/11/2017 [00:33]:
Çində dəhşətli yanğın - 19 nəfər həlak oldu
20/11/2017 [00:22]:
Ölüm saçan diş fırçaları - Dəhşətli araşdırma
20/11/2017 [00:06]:
Netanyahunun evinə polis basqın etdi: Baş nazir sorğuya alındı
20/11/2017 [00:01]:
Qarakənd faciəsindən 26 il ötdü QANLI TARİX
19/11/2017 [23:59]:
Ərdoğanın mühafizəçiləri qəzaya düşdü - 4 yaralı
19/11/2017 [23:54]:
Avropa İttifaqı Ermənistandan Metsamor AES-i bağlamağı tələb edir- ARAŞDIRMA
19/11/2017 [23:52]:
“Faiq Azərbaycan kişisinin namusuna düşən ləkədir”
19/11/2017 [23:41]:
Saçlarınızdakı ağları qoz qabığı ilə qaraldın - Effektiv və sərfəli üsul
19/11/2017 [23:32]:
Bu il Azərbaycana idxal olunan telefonların sayı açıqlandı
19/11/2017 [23:28]:
"Lavrov “fəal səylər dedikdə” əslində topu Azərbaycanın meydanına atır ki..."
19/11/2017 [23:24]:
Səudiyyə Ərəbistanının başçılıq ediyi qüvvələr Yəmənə zərbə endirdi - 11 dinc sakin həlak oldu
19/11/2017 [23:22]:
Mübariz Mənsimov anası ilə atasının fotosunu paylaşdı - FOTO
19/11/2017 [23:22]:
“Bizim üçün Qarabağ qədər, Türkmən dağı, o cümlədən Bayırbucaq eli də qutsaldır”
19/11/2017 [23:19]:
Saakaşvili Ukraynada “xalq impiçmenti”nin başlanmasının tarixini açıqladı...
19/11/2017 [23:08]:
Robert Muqabe postunu tərk etməyə razılaşdı - YENİLƏNİB
19/11/2017 [22:58]:
“Atletiko"nun futbolçusu: ““Qarabağ”a qalib gəlsəydik...”
Bütün arxiv bir sırada
09/09/2017 [12:30] - Araşdırma - ( 4026 dəfə baxılıb)

Aqiyə xanımın Mircəfər Bağırova yazdığı ərizələrin heç bir faydası olmadı

Bir daha Əkbər xan Naxçıvanski (Kəngərli) haqqında


Son vaxtlarda oxucularımız tez-tez Əkbər xan haqqında maraqlı suallarla bizə müraciət edirlər. Bu, təbiidir. Çünki Əkbər xan ensiklopedik bilikli, vətənpərvər və qorxmaz bir şəxsiyyət olmaqla bərabər, həm də I Kalbalı xanın oğul varislərindəndir, daha doğrusu, onun kötücəsidir. Nə qədər kədərli olsa da, Naxçıvan xanlarının yeganə oğul varislərindəndir ki, ata-baba yurdunda torpağa tapşırılıb. 
 
Oxucularımızın marağını nəzərə alaraq tarix üzrə fəlsəfə doktoru Musa Quliyevin Əkbər xan haqqında yazısını təqdim edirik:
    
Əkbər xan haqqında Azərbaycanda və MDB məkanında  ilk yazını bu sətirlərin müəllifi 2002-ci ildə “Şərq qapısı” qəzetində çap etdirib. Həmin yazı Əkbər xanın o vaxtlar sağ olan övladlarının xatirələri əsasında yazılmışdı. Bütün kəşməkəşli və əzab-əziyyətli həyatına baxmayaraq, Əkbər xanın qızlarının bir neçəsi Naxçıvanda qalıb yaşamışdılar. Onlardan həmin illərdə sağ qalanlardan Əxtər xanım atası haqqında maraqlı məlumatlar vermişdi. 

Arxivlərin qapıları üzümüzə açıldıqca tapılan yeni sənədlər də bir çox sirləri aşkara çıxardı. Yeni arxiv sənədlərini tapıb təhlil etdikdən sonra “Şərq qapısı”nda ikinci bir geniş məqalə çap olundu ki, əvvəlki səhvlərimizi düzəldək. 

Əkbər xanın uzaq sürgünlərdə yaşayan böyük qızı Xanımcan xanımın (1903, Naxçıvan – 30.05.1984, Daşkənd) qızı Ənvərin oğul nəvəsi Fərhad Nağdəliyev 2006-cı ildə Moskvada rus dilində yazdığı 432 səhifəlik bir kitabda (“Naxçıvan xanları Rusiya imperiyasında”) Əkbər xanın həyatının sürgün illərindən də söhbət açıb. Bu kitabla bağlı bir məsələni də deməliyəm. Əkbər xanın 100 səhifəyə yaxın arxiv işini Fərhada bu sətirlərin müəllifi hədiyyə edib. Əvvəlki yazdıqlarımızı və Fərhad Nağdəliyevin yazdıqlarını təkrarlamayacağıq. Biz, əsasən, Əkbər xanın həbs olunmasından və istintaq materiallarının bəziləri haqqında danışacağıq. 

Əkbər xan uzun və maraqlı, həm də kədərli ömür yaşayıb. Taleyində çox sevdiyi Naxçıvan uğrunda 1905, 1918-1920-ci illərdə döyüşmək də olub. Bəlkə də, bu, onun Naxçıvanı necə sevdiyini sınamaq üçün bir alın yazısıydı?! Çoxlu suallara cavab tapmaq üçün xəyalən o illərə qayıtmağa bizə arxiv sənədləri kömək edə bilər. Dövlət Siyasi İdarəsinin 90398 nömrəli işi Əkbər xan Aman xan oğlu Naxçıvanskiyə aiddir. 1928-ci ilin avqustunda tərtib edilib. Əkbər xanın həbsi və Arxangelskdəki Soloveskə sürgün olunması haqqında Moskvaya məxfi və təcili məlumat verilib. İmzalanıb və möhürlənib. Tarix 10 noyabr 1929-cu ildir. Deməli, 1928-ci ildə həbs edilən Əkbər xan haqqında sənədlərin çoxu “məxfidir” qrifi altındadır. Buradakı sənədlərdən aydın olur ki, Əkbər xan 60 yaşında, 1928-ci ilin iyun ayında Naxçıvanda həbs olunub, 4 ay Naxçıvan NKVD-sinin xüsusi təkadamlıq kamerasında saxlanılıb. Sovet hökuməti Hacı Vəli ağa Şahtaxtinski­nin əzəmətli mülkünü NKVD-nin inzibati binası etmişdi. Binanın zirzəmisini dəhşətli kameralara çevirmişdilər. O bina 1972-ci ilədək qalırdı. İndiki Zaviyyə məscidinin yanındakı dayanacağın yerində yerləşirdi.

Sənədlərdən məlum olur ki, Əkbər xan həbs olunan kimi NKVD-nin rəisi Yaqubov özü istintaq aparıb. İstintaq protokollarında Əkbər xanı 1905-ci ildə, həmçinin 1918-1920-ci illərdə ermənilərə qarşı vuruşduğu üçün “xüsusi” cani kimi qeyd ediblər. Onu Naxçıvandan Bakıya aparıb səkkiz ay istintaqsız saxlayırlar, sonra istintaqa  başlayırlar. Onun bildiyi məsələlər var idi və bu, bolşeviklərə hava, su kimi lazım idi. Çünki Naxçıvanın bir çox cəsur adamları qonşu xarici ölkələrdə sığınacaq tapmışdılar. Sovet hökuməti o adamlardan ehtiyat edirdi və istəyirdi ki, onların yerini müəyyənləşdirib agent terrorçuların əli ilə gizlicə aradan götürsün. Həmin ölkələrdə yaşayan Naxçıvan Kəngərlilərinin ünvanlarını Əkbər xandan öyrənmək istəyirdilər. Hətta ona 500 çervon (1922-1947-ci illərdə keçmiş SSRİ-nin pul vahidi) verib Arazdan o taya göndərmişdilər ki, xəbər gətirsin. Əkbər xan gedib əzizləri ilə görüşüb dərdləşmişdi. Qayıdanda isə Bakıya gedib Siyasi İdarəyə məlumat vermişdi ki, o, heç kimin haqqında məlumat toplaya bilməyib. Qeyd edək ki, istintaq materiallarının çoxu bu məsələyə həsr olunub. Dönə-dönə bu məsələyə qayıtdıqlarını dindirilmə protokolları da sübut edir. Dindirilmə protokolu 3 səhifədə kiçik hərflərlə sıx yazılıb, mətni olduqca genişdir. Protokolun əvvəlində yazılıb: “Mən Naxçıvan Siyasi Bürosunun rəisi Yaqubov 60 yaşlı Əkbər xanı – hansı ki o, Naxçıvan xanlarının varislərindəndir – İrana getməsi ilə əlaqədar olaraq 1928-ci il fevralın 4-də dindirirəm”.

Bu dindirilmə protokolunda olduqca maraqlı nüanslar vardır. Onların hamısını olduğu kimi qəzetdə dərc etmək imkan xaricindədir. Sonrakı sənədlərdən aydın olur ki, Əkbər xanı yalan məlumat verməkdə günahlandırıb Bakıda istintaqa cəlb ediblər.

20 fevral 1929-cu ilə aid dindirilmə protokolunda Əkbər xandan, əsasən, Cəfərqulu xan və onun oğlanları Kalbalı və Davud xanlar haqqında dönə-dönə suallar soruşublar. Əkbər xan dediklərini təsdiqləyib və imzalayıb. Burada bir məsələ də həqiqəti üzə çıxarır. Əkbər xan deyir ki, Kalbalı xanın atası Cəfərqulu xan Makuda qızının yanında yaşayır. O, Sovet hökuməti qurulandan sonra dövlətin icazəsi ilə xaricə mühacirət edib. Deməli, bəzi tədqiqatçıların yazdığı kimi, Cəfərqulu xanı Qarabağda güllələməyiblər. Sonrakı səhifələrdə Əkbər xandan tələb edirlər ki, öz avtobioqrafiyasını ətraflı yazsın. Əkbər xanın yazdıqlarından məlum olur ki, o, çox məsələlərin üstündən keçib. Ancaq burada bildirir ki, onu 1927-ci il fevral ayının 9-da həbs ediblər və 1 il 11 gün həbsdə saxlayıblar. Səbəb də gətiriblər ki, sən işlədiyin xəstəxanada “yeyintiyə” yol vermisən və sair.

21 fevral 1929-cu ilə aid protokolda ona verilən suallardan biri belədir: “Ermənilərə qarşı müsəlmanların üsyanında sizin rolunuz nədən ibarət olub, kim dururdu bu işlərin başında və xaricdə kimlərlə əlaqə saxlayırdılar?”

NKVD “ermənilərə qarşı üsyan” dedikdə erməni general-qubernatorluğuna naxçıvanlıların tabe olmamalarını nəzərdə tuturdu. Əkbər xan qeyd edir ki, general Şelkovnikovun dəstəsi naxçıvanlılarla çox kobud davranırdı. Bu haqda generala dəfələrlə deyilsə də, o məhəl qoymurdu. 

Əkbər xan ona verilən suallardan can qurtarmağa çalışır, üstüörtülü cavablar verir, onun qohumlarının və tanışlarının heç birinin antisovet fəaliyyətinin olmadığını bildirsə də, ona inanmırdılar. Çünki onun dediklərinin əleyhinə gedən adamlar vardı. İstintaq başa çatır, Əkbər xanın Sibirə sürgün olunması qərarını ləğv edib onu 3 illik Solovesk konslagerinə göndərirlər. Soloveskdə məhbuslar üzərində qorxunc eksperimentlər aparan laboratoriyalar yerləşirdi. 

9 fevral 1929-cu ildən hesablayaraq 13 yanvar 1930-cu ildə kollegiya onu 5 illik konslager həbs düşərgəsinə göndərir və işi arxivə verir.

30 yanvar 1930-cu ildə Tiflisdəki Zaqafqaziya Siyasi İdarəsinə təcili 533741 nömrəli məlumatı göndərirlər: “Əkbər xan Naxçıvanski Aman oğlunun 90398 nömrəli işi Birləşmiş Siyasi İdarənin Kotlas şəhərindəki Şimal idarəsinə göndərilsin”.

Əkbər xanın və həyat yoldaşı Aqiyə xanımın Mir Cəfər Bağırova yazdığı ərizələr də bu işdə saxlanılır. Onların hər ikisi ərizələrində qeyd edirlər ki, 12 nəfər uşaq köməksiz qalıb, yeməyə heç nələri yoxdur. Amma bunların heç bir xeyri olmur. Məqamında qeyd edək ki, Əkbər xanın şahbuzlu qızı Məşədi Nisə xanımdan İsgəndər adlı bir oğlu da olub. Həmin oğlan tariximizdə İsgəndər Maştava adı ilə tanınıb. Siyasi İdarə Əkbər xanı hər vəchlə Naxçıvandan uzaqlaşdırmaq istəyirdi. Əlacsız qalan Əkbər xan Aqiyə xanımın halına acıyırdı. Axı tamamilə köməksiz qalan Aqiyə xanım bu böyük ailəni necə dolandıracaqdı? Əkbər xanın xəbəri yoxdu ki, pillə-pillə yuxarılara verilən məxfi məlumatlarda onu ən qatı antisovet ünsür adlandırırdılar və yazırdılar: “... İnqilab başlayanda o, Odessada kommersiya ilə məşğul olurdu. Naxçıvanda erməni-müsəlman qırğını başlayan kimi Naxçıvana qayıtdı. Günahlandırılan şəxsin (Əkbər xan – müəllif) təşəbbüsü ilə qırğın dayandırılır, ancaq bu zaman Zəngəzur tərəfdən Andranik peyda olur və yenidən türklərlə ermənilər arasında müharibə başlayır və müqəssir də bu döyüşlərdə iştirak edir. Kazım paşanın başçılıq etdiyi türk qoşunları gəlib erməniləri tar-mar edir və sakitlik bərpa olunur. Türklər gedəndən sonra ingilislər gəlirlər Naxçıvana və müqəssir deyir: bizi ermənilərə tabe etmək istədilər, ancaq biz bununla barışa bilmədik, döyüşlərə başladıq və onları məhv etdik”.

8 aprel 1930-cu ildə Əkbər xan Kotlasa yola salınır. 1934-cü ilin 9 fevralında Əkbər xanın həbsdən azad olma vaxtı çatsa da, onu Şimal diyarına yaşamağa göndərirlər. Və şərt qoyurlar ki, Uralın 12 məntəqəsində icazəsi olmadan yaşaya bilməz, həmçinin Vətəninə qayıtmağa icazəsi yoxdur.

10 il, yəni 1944-cü ilədək Əkbər xan uzaq şimalda Paxomov familiyası ilə yaşayır. Sürgündəki tanışı öləndən sonra onun sənədlərini Əkbər xan götürmüşdü və istifadə edirdi. 1944-cü ildən sonra Əkbər xan Orta Asiyaya sürgün edilən qızı Xanımcanı tapır və 1953-cü ilə qədər onun yanında yaşayır. 1953-cü ildə Naxçıvana qayıtmaq ümidilə Bakıya gəlir. Amma Naxçıvana getməyə icazə vermirlər. Əkbər xan Oğuzda, gözdənuzaq yerdə yaşayan kiçik oğlu Həbib xanın yanına gedir və bir müddət orada qalır. Həbib xan deyirdi ki, atam Naxçıvansız qala bilmirdi. Və hər cür maneələri aşaraq çox sevdiyi Naxçıvana getdi.

Əkbər xan Naxçıvana qayıdanda gördüklərinə inana bilmədi. Onlara məxsus nə varsa, dağıtmışdılar. Şəhərdəki mülkündə peşə-texniki məktəbini yerləşdirmişdilər. Əmisi qızı və həyat yoldaşı Aqiyə xanım 1938-ci ildə vəfat etmişdi. Sahibsiz qalan balaları olmazın əzablar yaşamışdılar. Oğlu Seymur təqiblərdən qaçıb Aşqabada getmişdi. Digər oğlu İzzət 1941-1945-ci illər müharibəsinin iştirakçısı olmuş, 1941-ci ildə Kiyev ətrafında gedən döyüşlərdə itkin düşmüşdü.
Əkbər xan ömrünün son illərini Qaraçuq kəndindəki qızı Reyhanat xanımın yanında yaşamışdır. Kürəkəni Bəhlul müəllim Naxçıvanın tanınmış pedaqoqlarından idi. Əkbər xan qızı Reyhanatın evində 1961-ci ildə 88 yaşında vəfat etmişdir. 1970-ci ildə Araz dəryaçası tikiləndə doğmaları onun məzarını Bulqan kəndindəki qəbiristanlığa köçürmüşlər. Əkbər xanın nəşi 2011-ci ildə Naxçıvan qəbiristanlığına köçürülməklə doğmalarının yanında rahatlıq tapmışdır.

Qəribə bir tale, ancaq çox mənalı ömür yaşamış Əkbər xan haqqında bildiklərimiz, yazmadıqlarımız çoxdur. Naxçıvanın keçmiş partiya işçilərindən biri olan Yunis Qasımovun dediyinə görə, o, Vilayət Partiya Komitəsində işləyərkən Əkbər xanı dəvət edirmişlər ki, Naxçıvan şəhərinin planı ilə onları ətraflı məlumatlandırsın. Əkbər xan 1910-1913-cü illərdə Naxçıvan şəhərinin başçısı olmuşdu.

Beləcə, azacıq da olsa, Əkbər xana məxsus olan həyat səhifələrinin bəzi məqamlarından söhbət aça bildik. O, Naxçıvanın ən çətin günlərində – 1918-1920-ci illərdə Makuda yaşayan qohumlarının köməyi ilə naxçıvanlılara silah-sursat daşıyırmış. Hətta bu yolda ana nənəsi Xurşid banu Natəvandan və ata babası general İsmayıl xandan ona qalan qızılları belə xərcləyirmiş. Sovet hökumətindən gizlətsə də, mahir döyüşçüymüş. Babaları general İsmayıl xan və knyaz, general Xasay xan Usmiyev kimi! Siyasi İdarənin qəddarcasına etdiyi işgəncələrdən qorxmayaraq dediyi sözlər onu bütün yüzilliklərdə yaşadacaqdır. Əkbər xanın mənsub olduğu nəslin Kəngərli süvariləri Naxçıvanı ürəkdən sevirdilər və onun uğrunda döyüşürdülər. Həmin igid döyüşçülərin estafeti bu gün qüdrətli ordumuzun, cəsur əsgərlərimizin əlindədir. Ordumuz bütün xain əlləri kəsməyə qadirdir! Vətən uğrunda döyüşüb şəhid olanlar bütün əsrlərdə diridirlər, ürəklərdə yaşayırlar. Onlardan biri də Əkbər xan Naxçıvanskidir.

...
"Lavrov “fəal səylər dedikdə” əslində topu Azərbaycanın meydanına atır ki..."
Prezident seçkisi cəmiyyət üçün növbəti fürsət ola bilərmi?
Qarabağda ermənilərin gözlədiyi 11-ci qızıl ordunun ayaq səsləri...
Adil Əliyev: “NATO Atatürkün kim olduğunu bilmirmi...?”
Azərbaycanlı qadın hərbçi partlayış zamanı şəhid oldu - FOTO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Yanlış informasiyaya görə kimin hansı məsuliyyəti var?
Siyasət
"Putin bu hadisədən dəli olmuşdu" - “O Kim Çın In-dan da təhlükəli düşməndir”
Cəmiyyət
Nərimanovun Leninə qəzəbli məktubu: "Müstəqil Azərbaycan” sözü sizin dilinizdən çıxmamışdırmı?"
Maraqlı
Xoruldamaqla köklük arasında əlaqə tapıldı - MARAQLI...
Kriminal
""Quska"nın yaraqlıları Hacı İbrahimin kabinetini Kalaşnikovla gülləbaran edirlər..."
Həftənin ən çox oxunanları
Limonla sodanın qarışığından alınan ilahi möcüzə - FOTOLAR
Prezidentdən Cavid Qurbanovla bağlı - Sərəncam
Tağıyevin məzarı belə bilinməyən oğlunun nadir fotoları- İlk dəfə
"Gəl burdan rədd olaq, elə bilərlər bizi də kimsə saxlayır..." - İCTİMAİ QINAQ
Zeynəb Xanlarova Rasim Balayevin müdafiəsinə qalxdı: “Desəm öldürərlər, deməsəm ölləm!”
""Quska"nın yaraqlıları Hacı İbrahimin kabinetini Kalaşnikovla gülləbaran edirlər..."
Prokuror hakimi güllələdi- Gözlənilməz
Bakirəliyini rekord qiymətə satan qız: “Pulu təhsilimə və səyahətə xərcləyəcəm...” -FOTOLAR
Azərbaycanda 6 bal gücündə zəlzələ baş verdi - Əhali evlərini tərk etdi...
Ömrü uzadacaq qidanın adı açıqlandı - FOTO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin