Xəbər lenti
23/09/2017 [01:21]:
Yoqa insanı kompüterdən necə qoruya bilər- cəmi 10 dəqiqənizi ayırın
23/09/2017 [01:16]:
Elektrik alətlər və mürəkkəb mexanizmlərə yaxın durmayın - Günün qoroskopu
23/09/2017 [00:52]:
Zəka səviyyənizi yüksəldib, beyninizi gücləndirəcək 5 üsul
23/09/2017 [00:36]:
İnsan orqanizmi haqqında 8 möcüzəvi fakt- MARAQLI
22/09/2017 [23:40]:
Elmar Məmmədyarov: “Azərbaycan öz ərazilərinin işğalı ilə heç vaxt barışmayacaq”
22/09/2017 [23:39]:
Prezidentin gəlişi voleybolçularımıza ruh verdi - Macarıstan yığması darmadağın edildi...
22/09/2017 [23:31]:
Məhkəmə Saakaşvilini günahkar bildi - Mişa əmək haqqının 200 mislində cərimələndi...
22/09/2017 [23:30]:
“Romanda Şah İsmayıla olan qərəzli münasibətə tutarlı cavab tapılacaq”
22/09/2017 [23:22]:
"Bu məbləğ Azərbaycanın da daxil olduğu 183 ölkənin birlikdə ÜDM-dən çoxdur"
22/09/2017 [23:16]:
Unudulmaz müəllimimiz: Həsən Mirzə - 90
22/09/2017 [23:15]:
"Lütfi Zadənin xeyli qəribəlikləri var idi, hər bazar günü gərək, mütləq…”- Sabiq rektorla MÜSAHİBƏ
22/09/2017 [23:12]:
Lamborghini yeni modelini təqdim etdi - FOTO+VİDEO
22/09/2017 [22:19]:
Nyu-Yorkda Elmar Məmmədyarovun həmsədrlərlə görüşü keçirilir
22/09/2017 [22:04]:
Bakıda sürücünü vəhşicəsinə döyən şəxs tutuldu
22/09/2017 [21:53]:
“Başlarına araq butulkası çırpılsaydı, ürəyimdən tikan çıxardı” - Deputat
22/09/2017 [21:50]:
FİFA 2017-ci ilin ən yaxşı futbolçusu adına namizədləri açıqladı
22/09/2017 [21:35]:
Aprel döyüşlərinin qazisi şəhid əsgərinin anasını qucaqladı: Bağışla, qoruya bilmədim oğlunu - VİDEO
22/09/2017 [21:35]:
Tacı geri alınmış gözəllər – Kimi ərinə, kimi sevgilisinə, kimi də... İNANILMAZ SƏBƏBLƏR
22/09/2017 [21:29]:
Nazpəri Dostəliyeva: "Evimə girən oğrulara ürəyim ağrıdı" - VİDEO
22/09/2017 [21:19]:
"İran heç vaxt müharibə tərəfdarı olmayıb" - Hərbi attaşe
22/09/2017 [21:14]:
Azərbaycan XİN: ABŞ Nümayəndələr Palatasının üç üzvünün adı "qara siyahı"ya salınıb
22/09/2017 [21:10]:
Azərbaycanın qadın voleybolçulardan ibarət millisi Avropa çempionatına qələbə ilə başlayıb
22/09/2017 [20:38]:
İstanbul bələdiyyəsinin sədri vəzifəsindən istefa verdi
22/09/2017 [19:52]:
İlham Əliyev voleybol matçında - FOTO
22/09/2017 [19:44]:
Ermənilər Ağdamda yanğınlar törətdi
22/09/2017 [19:43]:
Prezident protokolu təsdiqlədi
22/09/2017 [19:42]:
“Apple” və “Facebook” Meksika zəlzələsindən zərər çəkənlərə bir milyon dollar ayırdı
22/09/2017 [19:42]:
XİN: Nalbandyan həmsədrləri “ciddi danışıqlar imkanı olmayan” “turist” kimi təqdim etməyə çalışır
22/09/2017 [19:41]:
Rusiyalı turistlər Bakıda gündə təxminən 78 dollar xərcləyir
22/09/2017 [19:40]:
Selfi zamanı səfirin smartfonu oğurlandı - Hindistanda
22/09/2017 [19:40]:
Məlahət İbrahimqızı erməni deputata cavab verdi
22/09/2017 [19:05]:
“Bəzi məmurların yaratdıqları imperiya yavaş-yavaş çökür”
22/09/2017 [19:04]:
"Əvvəlki ilə müqayisədə “Yeni model” daha sadə, müasir və mütərəqqidir…"
22/09/2017 [18:55]:
Ramil Usubovdan yeni rəis - Təyinatı
22/09/2017 [18:24]:
Vüqar Muradov jurnalisti təhqir etdi: - "Sən tanıdığım ən namussuz, ən şərəfsiz..."
22/09/2017 [17:56]:
Əhməd Əhmədzadə 3 milyardı necə xərcləyib?
22/09/2017 [17:52]:
Millət vəkili Kırşehirdə Şəhid ailələri və Qazilər cəmiyyətləri ilə görüşdü
22/09/2017 [17:40]:
Şəhidləri təhqir edən Türkiyə gözəli ilə bağlı ŞOK QƏRAR
22/09/2017 [17:40]:
“Qripə tutulan deputatları cərimələmək lazımdır” - Partiya lideri
22/09/2017 [17:38]:
Qayınatasına qaraciyərini bağışlayıb həyata qaytardı- FOTO
22/09/2017 [17:34]:
ADNSU Vyetnam Sosialist Respublikasının Dostluq Ordeni ilə təftif olundu
22/09/2017 [16:49]:
“Avropa Avtobus Turu”nun nümayəndələri UNEC-in Zaqatala filialında
22/09/2017 [16:43]:
Rəsulzadənin məzarı başında polisin cavabsız qalan sualları: Məmurlar şəhəri Ankardan REPORTAJ
22/09/2017 [16:35]:
İlham Rəhimov və Çingiz Abdullayev "Beynəlxalq Mahmud Kaşqari" mükafatına layiq görüldü
22/09/2017 [16:32]:
Putin Azərbaycan şirkətinin tikdiyi unikal qurğunun açılışında - FOTOLAR
22/09/2017 [16:30]:
QRU zabiti Qurban Qasımov Suriyada həlak oldu
22/09/2017 [16:27]:
Millət vəkili Türkiyədə “30-cu Ahilik Həftəsi” tədbirinin açılışında iştirak etdi
22/09/2017 [16:27]:
Təhdidlər davam edir, Tramp yenə "od püskürür"
22/09/2017 [16:25]:
Yalançı SEYİDLƏR - Hər adına “Mir” yazılana inanmayın!
22/09/2017 [16:21]:
ADU-da Ülvi Bünyadzadənin anım günü keçirildi
22/09/2017 [16:20]:
Hadı Rəcəbli: “Azərbaycanda 50-dən çox etnik qrup var”
22/09/2017 [16:19]:
Qafqaz Müsəlmanları İdarəsindən xaricdən qrant alması iddiasına REAKSİYA
22/09/2017 [16:18]:
Bakı şəhər Baş Polis İdarəsi Milli Şuraya xəbərdarlıq etdi
22/09/2017 [16:16]:
Milyarderin qardaşı: “Fərhad Əhmədovun şirkəti ləğv olunmur”
22/09/2017 [16:15]:
Aşura yüksək səviyyədə keçiriləcək – RƏSMİ
22/09/2017 [16:04]:
Zakir Həsənov hərbi təyinatlı obyektlərin açılışında iştirak etdi - FOTOLAR
22/09/2017 [15:59]:
"Bizim başımızdan heç bir tük də düşməyəcək" -Sarkisyanın müavini Bakıda
22/09/2017 [15:56]:
DTX: 900-ə yaxın Azərbaycan vətəndaşı İŞİD-ə qoşulub
22/09/2017 [15:55]:
Nazirlər Kabinetində struktur islahatları başa çatdı -Akif Əli də yerində qaldı
22/09/2017 [15:54]:
Abşeronda məktəbli itdi
22/09/2017 [15:52]:
“Bakıda evimiz var idi” - Erməni deputat
22/09/2017 [15:49]:
Qəbul imtahanları haqda Məleykə Abbaszadədən -Açıqlama
22/09/2017 [15:44]:
İnternetin “ən təhlükəli şəxsi” açıqlandı
22/09/2017 [15:43]:
Xoşqədəmin “zəncirlənmiş oğlan” əhvalatı yalan çıxdı
22/09/2017 [15:13]:
Zəlzələdə ölənlərin sayı 273-ə çatdı
22/09/2017 [15:05]:
"Erməni deputatların Bakıya dəvət olunması Azərbaycan xalqına xəyanətdir"
22/09/2017 [15:00]:
Maduro: “ABŞ-da mənə hücum hazırlanırdı”
22/09/2017 [14:53]:
Hindistan Pakistan sərhədini vurdu – Ölənlər var
22/09/2017 [14:51]:
“Ehsan və məzar daşı məsələsində dünyada “liderlik” edirik”
22/09/2017 [14:37]:
İranda partlayış: 5 ölü, 14 yaralı...- FOTO
22/09/2017 [14:31]:
Mirzə Ələkbər Sabirin ev muzeyi söküldü - FOTOLAR
22/09/2017 [14:27]:
Nazir müavini erməni deputatlara etiraz etdi -"Bəs cavab verilməlidir, ya yox?..”
22/09/2017 [14:24]:
“Mardan Palace” otaq sifarişini dayandırdı - AST Telmanın oteli bağlandı?
22/09/2017 [14:22]:
Elçin Quliyevin məhkəməsinə generallar gəldi
22/09/2017 [14:19]:
“AAAF Park”ın rəhbəri həbs edildi - Yenilənir
22/09/2017 [13:58]:
Ər tapa bilməyən 40 yaşlı qadın özüylə evləndi - Toydan fotolar
22/09/2017 [13:51]:
“Media və cəmiyyət həyəcan təbili çalmalıdır”
22/09/2017 [13:50]:
Hava kəskin dəyişəcək, yağış və dolu olacaq - Xəbərdarlıq
22/09/2017 [13:47]:
Hacı Qalib ölkəni tərk etməsi ilə bağlı -"Heç nədən qorxan adam deyiləm”
22/09/2017 [13:47]:
Xankəndili marionetlərin növbəti cəfəngiyyatı...
Bütün arxiv bir sırada
13/09/2017 [15:49] - Maraqlı - ( 5096 dəfə baxılıb)

Əsrin 365-dən çox xəstəliyə yol açan epidemiyası - Dünyanı təhdid edən "səssiz qatil"




Əsrin epidemiyası kimi səciyyələndirilən və 365-dən çox xəstəliyə səbəb olduğundan tibb dairələrində narahatçılıq yaradan Lyme xəstəliyi "səssiz qatil kimi adlandırılır. 

Türkiyədə Doqquz Eylül Universitetinin biologiya fakültəsinin professoru Doktor Barbaros Çetin Lyme Türk mediasına müsahibəsi zamanı Lyme xəstəliyi haqqında geniş məlumat verib. Çetin Lyme xəstəliyini dünyanın qarşı-qarşıya qaldığı yeni bir epidemiya kimi səciyyələndirib. Başda gənə olmaq üzrə ağcaqanad və bit kimi qan soran canlılar ilə, qan və orqan nəqli ilə, cinsi əlaqə yolu ilə yoluxan bu xəstəliyin 25 milyon insanda xəstəliyə yol açdığını deyən professor Lymenin dünyanı və bəşəriyyəti təhdid etdiyini bildirib. 

Moderator.az xəstəliyin ciddiyyətini nəzərə alıb professoru Doktor Barbaros Çetinin sözügedən müsahibəsindən bəzi hissələri təqdim edir:

 Hələ ki, peyvəndi yoxdur

- Lyme ən çox hansı xəstəliklərə səbəb olur?

- İnfarkt, şizofreniya, beyin şişi, bəzi xərçəng növləri, otizm, epilepsiya, ayaq sindromu, ürtiker, qalxanabənzər vəz problemi, Alzheimer, parkinson, MS, ALS kimi əzələ xəstəlikləri kimi bir çox xəstəliyə yol açır. "Wester blot" testi müəyyən edilir. Türkiyədə bu test, İstanbul, Ankara və İzmirdə xüsusi laboratoriyalarda aparılır.

- Beynəlxalq platformada Lyme xəstəliyi nə dərəcədə ciddi qəbul edilir?

- Lyme məsələsində dünyanın ən böyük sivil təşkilatı (ILADS) Beynəlxalq Lyme və Əlaqəli Xəstəliklər Qrupudur. ILADS tərəfindən xüsusi komitəyə seçilən yeganə Türk elm adamıyam. Bütün dünya Lyme xəstəliyinə qarşı ayaqdadır. Dünya səhiyyə Təşkilatına ICD11 Borreliyoz kodu təqdim olunacaq. Qəbul edilərsə, BMT ölkələri bu koddakı tələbləri yerinə yetirəcək. Təəssüf ki, ölkəmizin bu məsələdə hələ həqiqi mənada bir hazırlığı yoxdur. Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Sağlık komisiyası təcili Lyme ilə bağlı fəaliyyət planı hazırlamalıdır. 

- Komitənin göstərmək istədiyi prioritet xidmət nədir?

- "Lyme Xəstəliyi və onun infeksiyaları üzrə 7-ci Avropa konfransı"nda Lyme ilə bağlı xəstəliklər mövzusunda lider mövqeyində 1000 nəfərdən ibarət bir komitə yaradıldı. O komitədə mən də varam. Noyabrda ABŞ-da ilk böyük toplantımızı keçirəcəyik. Yoluxucu hala gələn xəstəliyin ölkə siyasiləri tərəfindən ciddiyə alınması, xəstələrə diaqnoz qoyulması və müalicəyə başlaya bilmələri  birinci hədəfimizdir.

Bir dənə klinika belə yoxdur
 
- Türkiyə Lyme xəstəliyi ilə nə qədər bağlıdır?

- Lyme Borreliyoz xəstəliyini dünya miqyasında artıq bir epidemiya kimi görülməsi səbəbiylə başda ABŞ olmaq üzrə, Nigeriya, Böyük Britaniya, Belçika, Fransa, Avstraliya və Kanada kimi 38 ölkə parlamentində müzakirələr başlayıb. Lyme tibb fakültələrində dərs olaraq öyrədilməlidir. Lyme mərkəzləri yaradılmalı, hökumət tərəfindən təcili fəaliyyət planı hazırlanmalıdır.

- Dünya miqyasında Lyme xəstəliyinin rast gəlinmə aralığı nə qədərdir? 

- ABŞ-da Lyme xəstələrinin sayı AID xəstələrinin sayından 12 dəfə çoxdur. Hollandiyada uşaqların yüzdə 30-dan çoxu Lyme xəstəsidir. Pişik it bəsləyən hər kəs risk altındadır. Pişiyin cırmaqlayaraq səbəb olduğu yara Lyme üçün başlanğıc ola bilər. Avropada 25 ildir xidmət göstərən Lyme klinikaları var. Amma bizdə bir dənə də yoxdur.
 
- Əlamətləri nələrdir?
 
- Yayda da qrip olursunuzsa, Lyme xəstəliyindən şübhələnin. 
 Orqanizminizdə daim gəzən ağrılar varsa, bu bir işarə ola bilər.
 Müvəqqəti karlıq, müvəqqəti görmə qüsurları, yuxu nizamsızlığı Lyme əlamətləri arasındadır.
 Daim qulaq guruldaması, miqren halı varsa Lyme ola bilərsiniz.
 Həkim-həkim gəzdiyiniz halda dərdinizə diaqnoz qoyulmursa, Lymedən şübhələnməlisiniz. 
 Etməlisiniz.
 
MS dedilər, Lyme çıxdı
 
- Doqquz Eylel Universitetinin tələbəsi Gizem Köslü iki il əvvəl məktəbdə birdən sol qolunda bir keyimə hiss etdiyində infarkt keçirdiyi zənn edilib. Ancaq həkimlər tələbəyə MS diaqnozu qoyub. Professor Doktor Barbaros Çetinin yardımları ilə test etdirən gənc qızın Lyme xəstəsi olduğu orta çıxıb. Gizem Köslü Lyme xəstəsi olduğu öyrənəndə şok keçirdiyini bildirərək "Müalicə olmaq istəyirəm. Səhiyyə Nazirliyinə müraciət edirəm. Xahiş edirəm, Lyme klinikaları açılsın. Bilə-bilə ölmək istəmirəm" deyib.




Məlumatsız olanlar üçün qeyd edək ki, Lyme xəstəliyi haradasa bir əsrdir Avropada tanınmaqdadır, ancaq 1975-ci ilə qədər ABŞ-da insanlarda rast gəlinməyib. İt, at, mal və pişikdə meydana gələn xəstəlik 1980-ci illərdə  həm də insanlarda müşahidə edilib. Artıq Lyme Borreliozis (LB) dünyada ən məşhur artropod qaynaqlı xəstəlikdir. Xəstəliyin yayılmasında səbəb vektor Ixodes gənəleridir. Gənə evçiyə yapışdığında Lyme faktoru həzm sistemindən gənənin ağız orqanlarına köç edər və buradan evçiyə keçər. Yapışan gənənin xəstəliyi yoluxdurma müddəti təxminən 12 saat ərində olar.
İnsanlarda Lyme xəstəliyi dəriyə, oynaqlara, sinir sisteminə və digər orqan sistemlərinə təsir edərək yanğısal xəstəliklərə səbəb olar. Simptomlar ümumiyyətlə infeksiyanın ilk həftəsində meydana gələr ancaq gənə dişlədikdən sonra 30 gün içində də inkişaf edə bilər. 
Erkən Lyme xəstəliyində (erkən lokalize dövr) qırmızı halqalı "öküz gözü" deyə təsvir edilən şəkildə qıartı (erythema migrans) ilə özünü göstərən tipik simptom görülər. Lyme xəstəliyinə tutulmuş bir çox xəstədə yaranan bu qızartı xəstəlik yoluxduqdan sonra ümumiyyətlə 1-2 həftədə görülər və 3-5 həftə müddətdə qalıcı ola bilər. Toxunulduğunda isti ola bilər və ümumiyyətlə ağrısız və ya qaşıntısızdır. Erkən dövrdə görülən digər simptomlar, linfa vəzilərində qabarıqlıq, yorğunluq, baş ağrısı, ağrı, oynaq ağrısı, titrətmə. 
Lyme xəstəliyinin sonrakı mərhələsi (erkən yayılma dövrü) ümumiyyətlə gənənin dişləməsindən sonra ümumiyyətlə 2 həftə eiə 3 ay arasında meydana gələr. 2 və ya daha çox qıarmış nahiyə, şiddətli baş ağrısı, həddindən artıq yorğunluq, böyümüş linfa düyünləri, tutulmalar (xüsusilə oynaqlarda və boyunda), işığa həssaslıq, üz iflici (facial paraliz), titrəmə və ya keylik, nizamsız ürək ritmi, 38-39°C hərarət, meningitis görülər. 
Lyme xəstəliyinin son mərhələsi (keç dövr), əgər erkən dövrdə xəstəlik müəyyən oluna bilməyibsə və ya doğru şəkildə müalicə edilməyibsə meydana gələ bilər. Keç dövr semptomları gənə dişlədikdən sonra həftələr və ya illər içində hər hansı bir zamanda meydana gələ bilər. Xüsusilə dizlərdə arthritis, ümumiyyətlə yetkinlərdə görülən idrak pozğunlu görülər. Bu xəstələrdə ən gözə batan dəyişikliklər xroniki arthritis, xroniki MS və acrodermatitis chronica athropicans (ACA) dır.

Odur ki, əsrin epidemiyası hesab edilən bu xəstəlikdən özünüzü qorumağa çalışın!


Rumiyyə



"Bu məbləğ Azərbaycanın da daxil olduğu 183 ölkənin birlikdə ÜDM-dən çoxdur"
Zəlzələdə ölənlərin sayı 273-ə çatdı
"Erməni deputatların Bakıya dəvət olunması Azərbaycan xalqına xəyanətdir"
Bərdədə yaşayan kimsəsiz qadın Mehriban Əliyevadan kömək diləyir...- FOTO
Trampın toyuq, Putinin balıq, Merkelin kabab, Saakaşvilinin Kiyev kotleti “sevgi"si - MARAQLI...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Müsahibə
"Lütfi Zadənin xeyli qəribəlikləri var idi, hər bazar günü gərək, mütləq…”- Sabiq rektorla MÜSAHİBƏ
Maraqlı
Tacı geri alınmış gözəllər – Kimi ərinə, kimi sevgilisinə, kimi də... İNANILMAZ SƏBƏBLƏR
Dünya
Şəhidləri təhqir edən Türkiyə gözəli ilə bağlı ŞOK QƏRAR
Cəmiyyət
“Ehsan və məzar daşı məsələsində dünyada “liderlik” edirik”
Cəmiyyət
“Media və cəmiyyət həyəcan təbili çalmalıdır”
Həftənin ən çox oxunanları
Bəy qadın qonaqları sıraya düzüb qıçlarını əllədi- VİDEO
11 yaşında taxta çıxıb, 2 qardaşını öldürüb, 28 yaşında 32 uşağı olub  - MARAQLI
18 yaşlı qızı mobil telefon öldürdü- Anasının gözü qarşısında
"Bunu edən şərəfsizə, namussuza çox ağır cəza istəyirik ki..."
1995-ci ilin OMON hadisələrinin suçlusundan şok açıqlama - "Heydər Əliyev istəsəydi..."
Arktikada tapılan tunellərdə naməlum dünyanın izləri aşkarlandı - Elm dünyası şokda - VİDEO
"7 rayonun əvəzinə buna getsək, Dağlıq Qarabağı itirmiş olacağıq"
Qarabağa müsəlman ermənilərin köçürülməsi təklif edildi – Məkrli plan
"O biri dünya" Vyetnamda tapıldı -  MÖHTƏŞƏM FOTOLAR
Azad Cavadov və Rüfət Aslanlı haqqında növbəti ittiham: 11 bankın əmlakı talanıb...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin