Xəbər lenti
18/01/2018 [00:54]:
Tiflisdə 20 Yanvar faciəsinə həsr olunan anım tədbiri keçirildi - FOTO
18/01/2018 [00:51]:
Oteldə başına oyun açılan vətəndaş daxili işlər nazirindən kömək istədi
18/01/2018 [00:47]:
“Yeni orfoqrafiya yazı-pozu ilə məşğul olan insanların ayağında buxova, qollarında qandala çevriləcək"
18/01/2018 [00:42]:
Vəli Axundovdan gənc qələm sahiblərinə gözlənilməz jest...
18/01/2018 [00:39]:
Türkmənbaşıdan telekanallarda seks və zərərli vərdişlər barədə qadağa - İBRƏTAMİZ...
18/01/2018 [00:06]:
Bürclər - 18 YANVAR
17/01/2018 [23:55]:
“Üç gün əvvəl doğulan oğlunu görmədi...”- Şəhid zabitimizin anası...
17/01/2018 [23:47]:
“Orfoqrafiya qaydalarının “-iyyat” və “-iyyət” şəkilçiləri ilə bağlı bəndində ciddi qüsurlar var"- ərəbşünasdan izahlar
17/01/2018 [23:35]:
Özünü qəbiristanlıqda asmaq istəyən qadını son anda xilas etdilər - Şəkidə
17/01/2018 [23:19]:
Vaşinqton Türkiyə əleyhinə niyə bu qədər addım atır?
17/01/2018 [23:13]:
Dünyaca məşhur xanım alimin Rəsulzadə və Cümhuriyyət sevgisi- Gizi tarix
17/01/2018 [23:05]:
Hikmətin poeziyası, poeziyanın hikməti - Sərdar Cəlaloğlu
17/01/2018 [22:57]:
Azərbaycan nağılları: Göydən 5 rayon düşdü...
17/01/2018 [22:51]:
Bakıda tragikomik hadisə - İllərdir, yığdığı pulu ev almağa gedərkən itirdi - VİDEO
17/01/2018 [22:39]:
KXDR və Cənubi Koreya birləşib
17/01/2018 [22:17]:
Ermənistan prezidentinin varis istəyi...
17/01/2018 [22:15]:
Alman hamam vannasında uçdu - VİDEO
17/01/2018 [22:05]:
Türkiyədə fövqəladə vəziyyət rejimi uzadılır
17/01/2018 [21:34]:
2017-ci ildə sahibkarlara 146 milyon manat güzəştli kredit verilib
17/01/2018 [21:29]:
Polis avtomobilini Qazaxıstan prezidentinin iqamətgahının hasarına çırpıb – FOTO
17/01/2018 [21:27]:
Ərdoğanın anonsunu verdiyi MÜHARİBƏ BAŞLADI - İlk zərbədə çoxlu ölən var
17/01/2018 [21:24]:
Peyğəmbər şəhəri silkələndi - Gözlənilməz
17/01/2018 [21:22]:
Üçüncü növbədə təhsil alan şagirdlərin sayı açıqlandı
17/01/2018 [21:16]:
Dilçilik İnstitutunun keçmiş direktoru yeni orfoqrafiya qaydalarını tənqid etdi - MÜSAHİBƏ
17/01/2018 [21:10]:
“Avropadakı anti-türk qüvvələri sanki dopinq alıb”
17/01/2018 [21:08]:
Analoqu olmayan nazirlik yaradıldı - MARAQLI
17/01/2018 [21:03]:
Sürücülərə şad xəbər: Bütün qərarsız MMX-lar silindi
17/01/2018 [21:02]:
"Cümhuriyyət İlində Qarabağ işğaldan azad olunmalıdır"
17/01/2018 [20:55]:
Azay Quliyev Şura Katibliyinin baş məsləhətçisini Fəxri Fərman ilə təltif etdi
17/01/2018 [20:54]:
"Qarabağ münaqişəsi regional fəlakətə çevrilə bilər"
17/01/2018 [20:51]:
FHN itkin düşmüş alpinistlərin axtarışı ilə bağlı məlumat yaydı - FOTO
17/01/2018 [20:10]:
Siyasi Partiyaların Əməkdaşlıq Mərkəzinin növbəti yığıncağı keçirildi
17/01/2018 [20:08]:
“Bitcoin” 10 min dollardan da aşağı düşdü
17/01/2018 [20:05]:
“Judo Club 2012”nin yetirmələri Xorvatiyadan 2 qızılla qayıtdı
17/01/2018 [20:02]:
General oğlu 4 il 6 ay müddətinə azadlıqdan məhrum olundu
17/01/2018 [20:00]:
Prezident jurnalisti mətbuat konfransından qovdu - VİDEO
17/01/2018 [19:59]:
Peskov:" Putin tam sağlamdır və çoxlarından üstündür"
17/01/2018 [19:55]:
Türkiyədə hərbi təyyarə qəzaya uğradı - 3 hərbçi həlak oldu
17/01/2018 [19:52]:
Qənirə Paşayeva ABŞ, Sinqapur və Livanın tanınmış qadın təşkilat rəhbərləri ilə görüşdü
17/01/2018 [19:47]:
Peşə məktəblərində çalışan müəllimlərin maaşı iki dəfə artırılıb
17/01/2018 [19:46]:
Xərçəng xəstələrinə tarixi keçmiş dərman verdilər
17/01/2018 [19:30]:
"Köhnə azərbaycanlı"nın yeni hekayəsi
17/01/2018 [19:21]:
Rza şah Pəhləvinin oğlu İranı “ən seksual ölkə” adlandırdı...
17/01/2018 [19:09]:
Ənənəvi festivalda buğa 3 nəfəri öldürdü - VİDEO
17/01/2018 [18:57]:
Arvadı ilə 20 il “bacı-qardaş” olan Əli Mirəliyev: “Əşi, sizə nə dəxli var?”
17/01/2018 [18:54]:
Zərdüşt Əlizadə: “Xəlil Rza ermənilərə qarğışlar yağdırdı, nəticədə biz Qarabağı itirdik...”
17/01/2018 [18:51]:
ADNSU və Bilik Fondu 20 Yanvar şəhidlərinə həsr olunmuş birgə tədbir keçirdi
17/01/2018 [18:43]:
“Atlas” Prezident kitabxanasına təqdim edildi
17/01/2018 [18:33]:
20 Yanvar Şəhidləri yad edildi - FOTO
17/01/2018 [18:32]:
Orxan Pamukun çəkdiyi mənasız selfi - Nobel mükafatçısı bununla nə demək istəyir?
17/01/2018 [18:27]:
Ağır xəstəlikdən əziyyət çəkən xalq artistimiz bu saatlarda VƏFAT ETDİ - FOTO
17/01/2018 [18:24]:
Könül Xasıyevanın həyat yoldaşı kimdir? – Sensasion müsahibə – VİDEO
17/01/2018 [18:21]:
Əmək hüquqlarına dair maarifləndirmə seminarı keçirildi
17/01/2018 [17:47]:
“Bakıbus” avtobuslarındakı yaddaşda Xankəndi niyə qeyd olunmur? - FOTO
17/01/2018 [17:42]:
Prezident Administrasiyasında təyinat oldu - Yeni şöbə müdirinin tərcümeyi-halı
17/01/2018 [17:28]:
Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
17/01/2018 [16:52]:
Kərəm Həsənovun Şamaxıda keçirəcəyi vətəndaş qəbulunun tarixi dəyişdirildi
17/01/2018 [16:47]:
Əkrəmlərdən kəramətlərə gedən yol...
17/01/2018 [16:46]:
Milli Məclis “Azərbaycan Ordusu haqqında” sənədi müzakirəyə çıxaracaq
17/01/2018 [16:43]:
ADPU-da seminar keçirildi
17/01/2018 [16:38]:
“Mən İlhamə Quliyevanı təriflədikcə, o məni pisləyirdi” – Brilliant Dadaşova
17/01/2018 [16:32]:
Vikipediyada general Cahangir bəy Novruzov haqqında məqalə yeniləndi
17/01/2018 [16:28]:
“Bu baş versə, erməni dövlətçiliyindən heç bir şey qalmayacaq”
17/01/2018 [16:25]:
Qəbul imtahanında ödəniş dəyişəcək? – DİM-dən AÇIQLAMA
17/01/2018 [16:15]:
SOCAR İstiqrazına pul qoyanlara faiz ödənildi
17/01/2018 [16:08]:
Nazın Türkiyədə gecə klubunda maraqlı videosu yayıldı - VİDEO
17/01/2018 [16:06]:
"Yeni orfoqrafiya qaydaları yaratmağa ehtiyac yoxdur"
17/01/2018 [16:02]:
Bakı yollarında nöqsanlar aşkarlandı – RƏSMİ
17/01/2018 [15:58]:
Azərbaycanın hələ də tam öyrənilməyən dünya əhəmiyyətli xəzinəsi - palçıq vulkanları
17/01/2018 [15:51]:
Nərgiz Paşayeva qızı ilə konsertdə - FOTOLAR
17/01/2018 [15:48]:
Aida Qəmbər: “İsa Qəmbər sabah evə buraxılacaq”
17/01/2018 [15:43]:
Ötən il dağılan ailələrin sayı – STATİSTİKA
17/01/2018 [15:43]:
Azərbaycan avtomobil benzini istehsalını 5% artırıb
17/01/2018 [15:42]:
Azərbaycan jurnalistləri 2017-ci ildə: JuHİ illik hesabatını açıqlayıb
17/01/2018 [15:37]:
Keçən il məktəbi bitirən məzunlardan neçəsinin attestat aldığı açıqlandı
17/01/2018 [15:36]:
“Təhsil müəssisələrinin media ilə əməkdaşlığı alqışlanmalıdır”
17/01/2018 [15:29]:
Bu ilin buraxılış, qəbul və sınaq imtahanlarının tarixləri elan edildi - SİYAHI
17/01/2018 [15:17]:
Yeni virus “WhatsApp” yazışmalarını oğurlaya bilir
17/01/2018 [15:13]:
Azərbaycanda əhalinin sayı açıqlandı
17/01/2018 [14:53]:
Vergilər Nazirliyi QALMAQALLI “Grand Hospital”ı yoxlamağa başladı
Bütün arxiv bir sırada
13/09/2017 [15:49] - Maraqlı - ( 5227 dəfə baxılıb)

Əsrin 365-dən çox xəstəliyə yol açan epidemiyası - Dünyanı təhdid edən "səssiz qatil"




Əsrin epidemiyası kimi səciyyələndirilən və 365-dən çox xəstəliyə səbəb olduğundan tibb dairələrində narahatçılıq yaradan Lyme xəstəliyi "səssiz qatil kimi adlandırılır. 

Türkiyədə Doqquz Eylül Universitetinin biologiya fakültəsinin professoru Doktor Barbaros Çetin Lyme Türk mediasına müsahibəsi zamanı Lyme xəstəliyi haqqında geniş məlumat verib. Çetin Lyme xəstəliyini dünyanın qarşı-qarşıya qaldığı yeni bir epidemiya kimi səciyyələndirib. Başda gənə olmaq üzrə ağcaqanad və bit kimi qan soran canlılar ilə, qan və orqan nəqli ilə, cinsi əlaqə yolu ilə yoluxan bu xəstəliyin 25 milyon insanda xəstəliyə yol açdığını deyən professor Lymenin dünyanı və bəşəriyyəti təhdid etdiyini bildirib. 

Moderator.az xəstəliyin ciddiyyətini nəzərə alıb professoru Doktor Barbaros Çetinin sözügedən müsahibəsindən bəzi hissələri təqdim edir:

 Hələ ki, peyvəndi yoxdur

- Lyme ən çox hansı xəstəliklərə səbəb olur?

- İnfarkt, şizofreniya, beyin şişi, bəzi xərçəng növləri, otizm, epilepsiya, ayaq sindromu, ürtiker, qalxanabənzər vəz problemi, Alzheimer, parkinson, MS, ALS kimi əzələ xəstəlikləri kimi bir çox xəstəliyə yol açır. "Wester blot" testi müəyyən edilir. Türkiyədə bu test, İstanbul, Ankara və İzmirdə xüsusi laboratoriyalarda aparılır.

- Beynəlxalq platformada Lyme xəstəliyi nə dərəcədə ciddi qəbul edilir?

- Lyme məsələsində dünyanın ən böyük sivil təşkilatı (ILADS) Beynəlxalq Lyme və Əlaqəli Xəstəliklər Qrupudur. ILADS tərəfindən xüsusi komitəyə seçilən yeganə Türk elm adamıyam. Bütün dünya Lyme xəstəliyinə qarşı ayaqdadır. Dünya səhiyyə Təşkilatına ICD11 Borreliyoz kodu təqdim olunacaq. Qəbul edilərsə, BMT ölkələri bu koddakı tələbləri yerinə yetirəcək. Təəssüf ki, ölkəmizin bu məsələdə hələ həqiqi mənada bir hazırlığı yoxdur. Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Sağlık komisiyası təcili Lyme ilə bağlı fəaliyyət planı hazırlamalıdır. 

- Komitənin göstərmək istədiyi prioritet xidmət nədir?

- "Lyme Xəstəliyi və onun infeksiyaları üzrə 7-ci Avropa konfransı"nda Lyme ilə bağlı xəstəliklər mövzusunda lider mövqeyində 1000 nəfərdən ibarət bir komitə yaradıldı. O komitədə mən də varam. Noyabrda ABŞ-da ilk böyük toplantımızı keçirəcəyik. Yoluxucu hala gələn xəstəliyin ölkə siyasiləri tərəfindən ciddiyə alınması, xəstələrə diaqnoz qoyulması və müalicəyə başlaya bilmələri  birinci hədəfimizdir.

Bir dənə klinika belə yoxdur
 
- Türkiyə Lyme xəstəliyi ilə nə qədər bağlıdır?

- Lyme Borreliyoz xəstəliyini dünya miqyasında artıq bir epidemiya kimi görülməsi səbəbiylə başda ABŞ olmaq üzrə, Nigeriya, Böyük Britaniya, Belçika, Fransa, Avstraliya və Kanada kimi 38 ölkə parlamentində müzakirələr başlayıb. Lyme tibb fakültələrində dərs olaraq öyrədilməlidir. Lyme mərkəzləri yaradılmalı, hökumət tərəfindən təcili fəaliyyət planı hazırlanmalıdır.

- Dünya miqyasında Lyme xəstəliyinin rast gəlinmə aralığı nə qədərdir? 

- ABŞ-da Lyme xəstələrinin sayı AID xəstələrinin sayından 12 dəfə çoxdur. Hollandiyada uşaqların yüzdə 30-dan çoxu Lyme xəstəsidir. Pişik it bəsləyən hər kəs risk altındadır. Pişiyin cırmaqlayaraq səbəb olduğu yara Lyme üçün başlanğıc ola bilər. Avropada 25 ildir xidmət göstərən Lyme klinikaları var. Amma bizdə bir dənə də yoxdur.
 
- Əlamətləri nələrdir?
 
- Yayda da qrip olursunuzsa, Lyme xəstəliyindən şübhələnin. 
 Orqanizminizdə daim gəzən ağrılar varsa, bu bir işarə ola bilər.
 Müvəqqəti karlıq, müvəqqəti görmə qüsurları, yuxu nizamsızlığı Lyme əlamətləri arasındadır.
 Daim qulaq guruldaması, miqren halı varsa Lyme ola bilərsiniz.
 Həkim-həkim gəzdiyiniz halda dərdinizə diaqnoz qoyulmursa, Lymedən şübhələnməlisiniz. 
 Etməlisiniz.
 
MS dedilər, Lyme çıxdı
 
- Doqquz Eylel Universitetinin tələbəsi Gizem Köslü iki il əvvəl məktəbdə birdən sol qolunda bir keyimə hiss etdiyində infarkt keçirdiyi zənn edilib. Ancaq həkimlər tələbəyə MS diaqnozu qoyub. Professor Doktor Barbaros Çetinin yardımları ilə test etdirən gənc qızın Lyme xəstəsi olduğu orta çıxıb. Gizem Köslü Lyme xəstəsi olduğu öyrənəndə şok keçirdiyini bildirərək "Müalicə olmaq istəyirəm. Səhiyyə Nazirliyinə müraciət edirəm. Xahiş edirəm, Lyme klinikaları açılsın. Bilə-bilə ölmək istəmirəm" deyib.




Məlumatsız olanlar üçün qeyd edək ki, Lyme xəstəliyi haradasa bir əsrdir Avropada tanınmaqdadır, ancaq 1975-ci ilə qədər ABŞ-da insanlarda rast gəlinməyib. İt, at, mal və pişikdə meydana gələn xəstəlik 1980-ci illərdə  həm də insanlarda müşahidə edilib. Artıq Lyme Borreliozis (LB) dünyada ən məşhur artropod qaynaqlı xəstəlikdir. Xəstəliyin yayılmasında səbəb vektor Ixodes gənəleridir. Gənə evçiyə yapışdığında Lyme faktoru həzm sistemindən gənənin ağız orqanlarına köç edər və buradan evçiyə keçər. Yapışan gənənin xəstəliyi yoluxdurma müddəti təxminən 12 saat ərində olar.
İnsanlarda Lyme xəstəliyi dəriyə, oynaqlara, sinir sisteminə və digər orqan sistemlərinə təsir edərək yanğısal xəstəliklərə səbəb olar. Simptomlar ümumiyyətlə infeksiyanın ilk həftəsində meydana gələr ancaq gənə dişlədikdən sonra 30 gün içində də inkişaf edə bilər. 
Erkən Lyme xəstəliyində (erkən lokalize dövr) qırmızı halqalı "öküz gözü" deyə təsvir edilən şəkildə qıartı (erythema migrans) ilə özünü göstərən tipik simptom görülər. Lyme xəstəliyinə tutulmuş bir çox xəstədə yaranan bu qızartı xəstəlik yoluxduqdan sonra ümumiyyətlə 1-2 həftədə görülər və 3-5 həftə müddətdə qalıcı ola bilər. Toxunulduğunda isti ola bilər və ümumiyyətlə ağrısız və ya qaşıntısızdır. Erkən dövrdə görülən digər simptomlar, linfa vəzilərində qabarıqlıq, yorğunluq, baş ağrısı, ağrı, oynaq ağrısı, titrətmə. 
Lyme xəstəliyinin sonrakı mərhələsi (erkən yayılma dövrü) ümumiyyətlə gənənin dişləməsindən sonra ümumiyyətlə 2 həftə eiə 3 ay arasında meydana gələr. 2 və ya daha çox qıarmış nahiyə, şiddətli baş ağrısı, həddindən artıq yorğunluq, böyümüş linfa düyünləri, tutulmalar (xüsusilə oynaqlarda və boyunda), işığa həssaslıq, üz iflici (facial paraliz), titrəmə və ya keylik, nizamsız ürək ritmi, 38-39°C hərarət, meningitis görülər. 
Lyme xəstəliyinin son mərhələsi (keç dövr), əgər erkən dövrdə xəstəlik müəyyən oluna bilməyibsə və ya doğru şəkildə müalicə edilməyibsə meydana gələ bilər. Keç dövr semptomları gənə dişlədikdən sonra həftələr və ya illər içində hər hansı bir zamanda meydana gələ bilər. Xüsusilə dizlərdə arthritis, ümumiyyətlə yetkinlərdə görülən idrak pozğunlu görülər. Bu xəstələrdə ən gözə batan dəyişikliklər xroniki arthritis, xroniki MS və acrodermatitis chronica athropicans (ACA) dır.

Odur ki, əsrin epidemiyası hesab edilən bu xəstəlikdən özünüzü qorumağa çalışın!


Rumiyyə



...
Oteldə başına oyun açılan vətəndaş daxili işlər nazirindən kömək istədi
"Cümhuriyyət İlində Qarabağ işğaldan azad olunmalıdır"
Xərçəng xəstələrinə tarixi keçmiş dərman verdilər
Ənənəvi festivalda buğa 3 nəfəri öldürdü - VİDEO
20 Yanvar Şəhidləri yad edildi - FOTO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
“Üç gün əvvəl doğulan oğlunu görmədi...”- Şəhid zabitimizin anası...
Siyasət
“Avropadakı anti-türk qüvvələri sanki dopinq alıb”
Dünya
Analoqu olmayan nazirlik yaradıldı - MARAQLI
Ədəbiyyat
İnstitutdan qovulan,həbsxanada yatan, oğlunu savaşda itirən şair- Nəsiman Yaqublunun yazısı
Cəmiyyət
Pediatrdan valideynlərə şad xəbər: "Tez-tez qrip olan uşaqlarınız sağlamdır”
Həftənin ən çox oxunanları
"Putini 48 ildir tanıyan bir insan kimi deyirəm" - "Qarabağ düyününü açmaq onun iradəsindən asılı olsaydı..."
Qız alt paltarında, "dini" verilişdə "ilahiyyatçı" üçün erotik rəqs etdi - VIDEO
Fazil Məmmədovun "Qara qutu"ları sonadək açılacaqmı? - Gözlər Mikayıl Cabbarovda
Yemək qızdırmaq istəyən əsgər 28 milyonluq BTR-i məhv etdi – VİDEO
Təkər gətirənlər tələyə düşdü - Həyəcan təbili...
Kənd qızları bakirəliyini şəhər qızlarından tez itirir - ARAŞDIRMA
“Əbiyev gəlmirdi, Zakir Həsənov isə bir neçə dəfə bizi ziyarət edib” - Fəriköy məzarlığında...
Təlim zamanı ip qopdu əsgərlər vertolyotdan yerə düşdülər - VİDEO
Arvadı kənddən Bakıya gedib bacısının qeyri-rəsmi əri ilə “yatdı”, sonra... - 3 uşaq atasından dəhşətli əməl
“Dövlətim əmr versə ki, əmim Sərdar Cəlaloğlunun evini tankla yıx.." -Şəhid komandir Rasim Məmmədov
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin