Xəbər lenti
16/07/2018 [00:45]:
Cümhuriyyətin ilk Novruz bayramı, Nağı bəyin xilası– Xatirələr
16/07/2018 [00:13]:
Beyini rahatlamağın, şüuraltını təmizləməyin ən rahat yolu - Mütləq sınayın...
16/07/2018 [00:07]:
Ermənilər astaca NATO qapısını döyürlər - Azərbaycan kiçik yox, böyük oynamalıdır...
15/07/2018 [23:48]:
ABŞ səmasında “Güləni geri qaytarın” tələbi - FOTO
15/07/2018 [22:43]:
Qənirə Paşayeva Azərbaycan universitetlərinin "Qızıl beşliy"ini Moderator.az-a açıqladı...
15/07/2018 [22:37]:
Tramp Putinlə görüş üçün Finlandiyaya gəldi
15/07/2018 [22:27]:
Mingəçevirdə dəhşətli yol qəzası: "Nissan-Maxima" bir ailənin 4 üzvünü vurdu + FOTO-VİDEO
15/07/2018 [22:22]:
Dünya çempionatının ən yaxşı oyunçusu seçildi
15/07/2018 [22:17]:
İnstaqram fenomeni olmaq üçün dünyanın ən nüfuzlu universitetindən uzaqlaşdı – FOTOLAR
15/07/2018 [22:05]:
Spirtli içkilərin satışına QADAĞA
15/07/2018 [21:55]:
Sevgilisini öldürüb daxili orqanlarını tualetə atdı - DƏHŞƏT + FOTOLAR
15/07/2018 [21:51]:
Avropa İttifaqı ABŞ-ın rəqibinə çevrildi – Tramp
15/07/2018 [21:41]:
Qazax bələdiyyəsi bayraq meydanındakı cırıq bayraq məsələsinə aydınlıq gətirdi - FOTOLAR
15/07/2018 [21:39]:
Qeyri-adi oğurluq hadisəsi: Məktub yazaraq oğurladıqlarını geri qaytardı
15/07/2018 [21:34]:
Tohid İbrahimbəyli İranda "Hüseynçilər" adlı silahlı dəstə yaradıb - TƏFƏRRÜAT
15/07/2018 [21:32]:
DÇ-2018-in qalibi Fransa komandası olub
15/07/2018 [20:52]:
Azərbaycanlını ailəsindən 300 milyon alıb, azad etdilər
15/07/2018 [20:34]:
DÇ-2018: Final matçında 6-cı qol - Yenilənib
15/07/2018 [20:17]:
Sumqayıtda radikal müxalifətin və dini qrupların 18 əsas fəal üzvü tutuldu
15/07/2018 [20:15]:
Futbol üzrə Dünya Çempionatının bağlanış mərasimi keçirilib - FOTO
15/07/2018 [20:13]:
Özcan Dənizə ağır itki
15/07/2018 [20:09]:
DİN: Rəşad Böyükkişiyev qumbara istifadə etməyə çalışarkən məhv edilib
15/07/2018 [19:24]:
Varşavada böyük piton ilanın axtarışı müvəqqəti dayandırıldı
15/07/2018 [18:52]:
Kölə kimi işlədildi, günlərlə quyuda gecələdi - 18 yaşlı qızın həyat hekayəsi
15/07/2018 [18:40]:
Nabranda gənc dənizdə qərq oldu
15/07/2018 [18:37]:
Tovuzda qadın əri tərəfindən bıçaqlandı
15/07/2018 [18:21]:
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: MİRZƏ MƏHƏMMƏDƏLİ KAZIM BƏY
15/07/2018 [18:13]:
İki dövlət qurumu Bakıda çökmüş yola görə bir-birini ittiham edir - FOTO
15/07/2018 [17:39]:
Şortikli kişi ölkədən deportasiya olundu
15/07/2018 [17:30]:
“Riyad” Ticarət Mərkəzi yanır - VİDEO + YENİLƏNİB
15/07/2018 [17:19]:
İranda Azərbaycan QİYAMI: bütün küçə və prospektlərdə… - FOTO
15/07/2018 [17:16]:
Yunis Səfərovla bağlı yeni şok məlumatlar üzə çıxdı: Sən demə, Tohid İbrahimbəyli... - FOTO
15/07/2018 [17:13]:
Alimlərdən piylənmə ilə bağlı fikirləri alt-üst edəcək ARAŞDIRMA...
15/07/2018 [17:04]:
Diplomunda müəllim sözü yazılamyanlar MİQ imtahanında necə iştirak edə bilərlər? - TƏFƏRRÜATI
15/07/2018 [16:36]:
Ermənistan kəşfiyyatçısının Azərbaycana əsir düşdüyünü təsdiqlədi - FOTO
15/07/2018 [16:21]:
Qəbiristanlıqda "elit" yer üçün lotereya oynanıldı - MARAQLI...
15/07/2018 [16:15]:
Qubada güclü yanğın
15/07/2018 [16:12]:
Lazımi qədər oksigen almayan beyin ürəyə əmr verərək, onu zora salır: "Qatil tapıldı"...
15/07/2018 [15:18]:
"Atam DİN-in polkovniki olsa da bizi bir dəfə də xidməti maşını ilə məktəbə göndərmədi"
15/07/2018 [15:11]:
Lütfi Zadə Albert Eynşteyni geridə qoydu...
15/07/2018 [14:48]:
Polis bu qadınları axtarır – FOTO
15/07/2018 [14:47]:
Hamilə qadını ildırım vurdu
15/07/2018 [14:46]:
Gəncə hadisələrilə bağlı daha 7 nəfər həbs edildi
15/07/2018 [14:46]:
Azərbaycan Avtomobil Yolları: "Çökmə baş verən yol alternativ yol olaraq salınıb"
15/07/2018 [14:37]:
SON DƏQİQƏ: Azərbaycanda məşhur ticarət MƏRKƏZİ YANIR
15/07/2018 [14:18]:
Yağış, leysan, DOLU OLACAQ - SABAHIN HAVASI
15/07/2018 [14:01]:
Bakıda qadın dəhşətli qətl törətdi: “Balta ilə başını bədənindən üzdüm”
15/07/2018 [13:46]:
Fərhad Səmədov Putinin yanında səlahiyyətli nümayəndə təyin olundu - FOTO
15/07/2018 [13:25]:
Adnan Oktarın daha bir dəhşətli əməli üzə çıxdı: iş adamının 19 yaşlı qızını... - ŞOK
15/07/2018 [13:11]:
BƏƏ şəhzadəsi Qətərə qaçdı
15/07/2018 [12:59]:
Türkiyədə Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargahı Müdafiə Nazirliyinin tabeliyinə verildi
15/07/2018 [12:48]:
Türkiyə 15 iyul şəhidlərini anır – FOTO
15/07/2018 [12:35]:
FHN 5 nəfəri XİLAS ETDİ
15/07/2018 [12:33]:
“Bakı Metropoliteni”ndən yolun çökməsinə SƏRT REAKSİYA
15/07/2018 [12:31]:
Çökən yolla bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
15/07/2018 [12:22]:
Ruslara pomidora toxunmağa icazə veriləcək
15/07/2018 [11:51]:
Tələbə ilkin yardım dərsi alarkən həlak olub – VİDEO
15/07/2018 [11:41]:
Elektrik enerjisindəki faislələrə görə kəndlilər AYAĞA QALXDI: yolları bağladılar
15/07/2018 [11:26]:
Trampdan Melaniyanı qısqandıracaq SÖZLƏR: O cazibədarlığı ilə məni məst etdi
15/07/2018 [11:13]:
“Nizami” Kino Mərkəzində “Şəhid Fidanlar” filminin nümayişi keçirildi
15/07/2018 [11:10]:
Ərdoğan: "Çevriliş cəhdi Türkiyə üçün faydalı oldu"
15/07/2018 [11:02]:
Sərhəddə erməni kəşfiyyatçı tutuldu - FOTO
15/07/2018 [11:01]:
İngilis nazir seks-qalmaqala görə istefa verdi
15/07/2018 [10:51]:
Cəsur zabitimizin şəhadətindən iki il ötür - FOTOLAR
15/07/2018 [10:44]:
Yəmən sahillərində 5,4 bal gücündə zəlzələ baş verib
15/07/2018 [10:39]:
Xəzərdə Goranboydan olan tələbə batdı
15/07/2018 [10:38]:
“Oğlumla doğum günümüz eyni günə təsadüf edir...”- Aprel şəhidimizin atası...
15/07/2018 [10:29]:
Artıq çəkidən əziyyət çəkənlərin menyüsünə piy əridən beş məhsul...
15/07/2018 [10:22]:
Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 87 dəfə pozdu
15/07/2018 [10:12]:
Haiti höküməti yanacağın qiymətinin qalxmasına qarşı etirazlardan sonra istefaya getdi
15/07/2018 [10:02]:
Prezident Administrasiyasının şöbə müdiri: "Gəncədə xaricdən idarə olunan azsaylı radikal dini qrup var"
15/07/2018 [10:01]:
Yanvar-iyun aylarında dəmir yolu nəqliyyatı ilə 1,4 milyard dollar dəyərində yük daşınıb
15/07/2018 [09:56]:
Bakının mərkəzində avtomobil yolu çökdü - FOTO
15/07/2018 [09:52]:
Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişdi
15/07/2018 [09:25]:
“O de-fakto Rusiyanın nəzarəti altındadır” – Hərbi ekspertdən SOS
15/07/2018 [09:15]:
Azərbaycan oliqarxları Quranın yalnız bu ayəsinə riayət etsələr – Ölkədə heç kəsin banka borcu qalmaz...
15/07/2018 [09:09]:
İraqda komendant saatı elan edildi
15/07/2018 [09:01]:
Tramp: "Kim Çen In dahi şəxsiyyətdir”
15/07/2018 [09:01]:
Bakıda gənc oğlan söyüş üstündə mübahisə zamanı bıçaqlandı
15/07/2018 [08:58]:
Tramp 2020-ci ildə prezidentliyə namizədliyin irəli sürəcək
Bütün arxiv bir sırada
21/09/2017 [11:46] - Ədəbiyyat - ( 4131 dəfə baxılıb)

Ustad Şəhriyar haqqında müəmmalar: “O, Bakıya niyə gələ bilmədi?”



 

Bir neçə gün bundan əvvəl böyük Azərbaycan şairi Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın anım günü idi. 1988-ci ilin 18 sentyabr tarixində dünyasını dəyişən dahi şairin həyat və yaradıcılığı bu gün də Azərbaycan alimləri tərəfindən araşdırılır.  Elmlər Akademiyasında dünən Şəhriyardan bəhs edən üç kitabın təqdimatı keçirilib. Xüsusən də, Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun  Cənubi Azərbaycan ədəbiyyatı şöbəsinin əməkdaşları bu istiqamətdə xeyli iş görür. 

Moderator.az dahi şairin xatirəsinə ithaf olaraq,onun barəsində bir neçə maraqlı faktı təqdim edir:

Nişapur sürgünü

Şəhriyarın Nişapura sürgün olunması ilə bağlı mübahisəli məqamlar var. 1925-ci ildə pəhləvilər Qacar rejimini devirəndən sonra Cənubi Azərbaycanda xalqın etiraz səsinə qoşulanlardan biri də Şəhriyar olub. Onun sürgün olunmasında bir qəsidənin də təsiri var. Tehran-Təbriz dəmiryol xəttinin açılış mərasimində Şəhriyar həmin şeiri səsləndirib. O, nəzmlə şahın üzünə onun qüsurlarını üzünə deyib və sərt şəkildə tənqid edib. Ona “nə qədər gec deyil, islahatlara başla” tövsiyyəsini verib. 
Məhz həmin qəsidədən sonra Şəhriyar sürgün edildi. Bəzi mənbələr isə bunun səbəbini sevgidə görürlər. Yəni, Şəhriyarın sevdiyi xanıma görə Nişapura sürgün olunması versiyası da var ki, bu, yanlışdır. 

Baş tutmayan səfər 

Sovet dönəmində Molla Pənah Vaqifin yubileyi ərəfəsində Şəhriyarın da Bakıya gəlməsi gündəmdə olub. Hətta ona dövlət səviyyəsində Yazıçılar Birliyi tərəfindən rəsmi müraciət də göndərilib. Amma fakt olduğu kimi yerində qalır. Güneyin böyük şairinin Quzeyə gəlməsinə də nə yolla olursa-olsun mane olmağa çalışıblar. Bu məqsədlə Şəhriyarın adına göndərilən dəvətnaməni bilərəkdən ona aparıb çatdırmırlar. Məktub guya səhvən uzaq bir vilayətdə yaşayan Şəhriyar adlı birinə çatır.
Şəhriyarın portretini ilk dəfə çəkən rəssam Fəxrəddin Əli bir neçə il bundan qabaq bu sətirlərin müəllifinə Şəhriyarın Bakıya nə üçün gələ bilməməsinin maraqlı tarixçəsindən danışıb:
“Vaqifin 250 illiyilə bağlı Şəhriyara dəvət göndərmişdilər. Amma imkan vermədilər ki, o Bakıya gəlsin. Məktubu aparıb Pakistanın Şəhriyar adlı şairinə verdilər. Bilərəkdən verildi ki, bizim Şəhriyara məktub çatmasın. Çatmadı da. Tədbir qurtardı. Biz gənclərin də də istəyi alınmadı. Danışmışdıq ki, Şəhriyarı çiynimizdə gətirək. 


O dövrdə SSRİ Yazıçılar İttifaqı, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı, nə bilim “Lenin” mükafat laureatları onun bura gəlməsinə imkan verməzdilər. Şəhriyarın bu cür nüfuzla qarşılanmasını qəbul edə bilməzdilər. Odur ki, hər hansı bir yolla onun bura gəlməsinin qarşısını aldılar. Çünki Şəhriyar bura gəlsəydi, onlar heç olacaqdılar.

O şəxslərin adlarını indi deyə bilmərəm. Moskva icazə vermədi. Moskvada komissiyanın sədri Mirzə İbrahimov məni kənara çəkərək Şəhriyarın Bakıya gəlməsini əngəlləyən insanların adını qulağıma pıçıldadı.

Bir portretin sevinci

Qeyd edək ki, Fəxrəddin Əli Şəhriyarın məşhur portretinin müəllifi olub. Böyük şair buna görə ona xeyli təşəkkürlər də edib. 

Şəhriyarın əsərlərini mənim həmişə yaradıcılıq diqqətimdə olub. Bəydili (Güney Azərbaycan alimi Qulamhüseyn Bəydili)  mənə dedi ki, “Şəhriyarın  portretin çək, mən onu aparım”. Dedim baş üstə. Şəhriyarın portretini işlədim. Düzdü, onun fotosuna baxdım, amma kompozisiya mənə məxsus idi. Dağlar, yaşıllıqlar və s. Mənzərələri də portretə əlavə etdim. Bəydili portreti Təbrizə aparanda mən onu yola saldım. Bizə imkan vermirdilər. Portreti keçirmək olmazdı. Bir yəhudi arvaddan naxışlı çərçivə almışdıq. Çox qədim və möhtəşəm çərçivə idi. Dedilər ki, yox, buna icazə vermək olmaz. Nəhayət, Bəydili bir siyasət işlətdi. Yalandan dedi ki, “bu mənim atamın portretidir, qoymaram ki, burda qalsın. O vaxtlar da ara qarışmışdı. Portretin kimə məxsusluğunu tanımadılar. Dedilər ki, yaxşı aparın. Amma bu çərçivəni qoparmalısınız.  Nikolay dövründən qalıb. Əşi, Nikoloy dövründən qalıb nədi, Nikolay ona “peçat” basmayıb ki... 

Nə isə çərçivəni çıxartdıq. Dünya miqyasında bir qanun var ki, bir sənət əsərini başqa ölkəyə aparmaq olmaz. Gərək xüsusi komissiyada onun sənət dəyəri heçə endirilsin ki, həmin əsəri  başqa yerə aparmaq olsun. Amma biz istəyirdik ki, Şəhriyar bu portreti görsün.

1990-cı ildə Tehranda Bəydilinin “Şəhriyarla görüş” adlı kitabı çıxmışdı. Bu kitabda Bəydili yazırdı ki, “mən ilk dəfə Şəhriyarın görüşünə çıxanda eyvanda durmuşdu. Yaxınına gəldim. İstədim ayağından öpəm, imkan vermədi, əlindən öpməyə çalışdı, yenə imkan vermədi, məni tanıyırdı. Məni gördü, ağladı, görüşdük. Dedim, ay ustad, sənin Bakıdan bir portretini gətirmişəm. Orda Fəxrəddin adında bir nəqqaş var, o sənin portretini çəkib. Dedi hardadı portret?  Dedim, aşağıdadı maşında. Tez düşdüm gətirdim. Çox şadlandı, kövrəldi də hətta”. 

Ondan sonra Bəydili Bakıya gələndə mən onun əsərlərinə çəkilmiş miniatürləri də verdim ki, Şəhriyara aparsın. Şəhriyar deyib ki, “Fəxrəddin bizim qardaşımızdı. Mən onun boynunu qucaqlayıb əllərindən öpürəm”. 

Elmin Nuri

Polis bu qadınları axtarır – FOTO
“Oğlumla doğum günümüz eyni günə təsadüf edir...”- Aprel şəhidimizin atası...
Azərbaycan oliqarxları Quranın yalnız bu ayəsinə riayət etsələr – Ölkədə heç kəsin banka borcu qalmaz...
Kardaşyanın bir gündə internetdən qazancı Trampın bir ildə qazandığından çoxdur...
“Dövlət baş verən olaylar fonunda bir daha öz vətəndaşını tanımış oldu”
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Beyini rahatlamağın, şüuraltını təmizləməyin ən rahat yolu - Mütləq sınayın...
Hadisə
Mingəçevirdə dəhşətli yol qəzası: "Nissan-Maxima" bir ailənin 4 üzvünü vurdu + FOTO-VİDEO
Dünya
İnstaqram fenomeni olmaq üçün dünyanın ən nüfuzlu universitetindən uzaqlaşdı – FOTOLAR
Gündəm
Yunis Səfərovla bağlı yeni şok məlumatlar üzə çıxdı: Sən demə, Tohid İbrahimbəyli... - FOTO
Araşdırma
Lazımi qədər oksigen almayan beyin ürəyə əmr verərək, onu zora salır: "Qatil tapıldı"...
Həftənin ən çox oxunanları
Nə xalqa zülm - nə başçıya ölüm!.. - 7 cümlədə 7 dərd
Ayaz Mütəllibov Gəncə və Mingəçevir olaylarından elə şeylər danışdı ki...
Sevgilisiylə yataqda olarkən qaynanasına yaxalandı -FOTOLAR
Prezident Gəncə hadisələri ilə bağlı sərt danışdı - VİDEO
Adnan Oktarın villasından çıxan bu ƏŞYA HAMINI ŞOKA SALDI - Ağlasığmaz FAKTLAR
"Zaqar" edən qızın seksual pozası etiraz doğurdu - “Kişilər, sizə nə olub? Axı, orda uşaqlar var...”
Bir ay əvvəl Vaşinqtondan gəlmiş xəbərdarlıq: "Rusiya "Gəncə keçidi"ndə hər şey edə bilər"
Bakı metrosunda növbəti geyim qalmaqalı - Müdaxilə edən şəxs döyüldü - VİDEO
“Araz Əlizadənin deputat olması şərəfimə toxunur” - "Onun adını “azar” qoydum"
“Gəncə olaylarında Elmar Vəliyevin inanclı insanlara münasibətdə yol verdiyi xətaların da rolu olub”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə