Xəbər lenti
24/10/2017 [09:39]:
Hüseyn avropalı qızı qrup halında zorlanmaqdan qurtardı- İbrətamiz
24/10/2017 [09:23]:
Şəmkirdə “NİVA” aşdı, polis yaralandı
24/10/2017 [09:15]:
Gədəbəydə ölümlə nəticələnən yol qəzası
24/10/2017 [09:11]:
ABŞ-da qadın hərbi bazada atəş açdı
24/10/2017 [01:56]:
Həyatınızda önəmli hadisə baş verir - Günün qoroskopu
24/10/2017 [01:06]:
Gürcüstanda azərbaycanlı qətlə yetirildi
24/10/2017 [00:56]:
Buffon ilin ən yaxşı qapıçısı seçildi
24/10/2017 [00:54]:
Ermənistanda rusiyalı əsgər xidmət yoldaşını öldürüb, sonra intihar etdi
24/10/2017 [00:49]:
İlin ən yaxşı kişi futbolçusu məlum oldu
24/10/2017 [00:02]:
FİFA dünyanın ən yaxşı məşqçisinin adını açıqladı
23/10/2017 [23:54]:
BAO-nun İstanbul təmsilciliyi “Sabah” qəzetinə qarşı etiraz aksiyası keçirib
23/10/2017 [23:49]:
Uşaqların dini mərasimlərə aparılması rəsmən QADAĞAN OLUNUR
23/10/2017 [23:26]:
"Mən özümə hörmət etdiyim üçün AzTV-nin qapılarını onların üzünə çırpıb getmişəm"
23/10/2017 [23:21]:
1 il əvvəl ərini öldürən qadın azadlıqda gəzir -Müstəntiq qatilə himayədarlıq edir?
23/10/2017 [23:17]:
İnternetin fenomen müəllimləri Soyunaraq motivasiya edirlər - FOTO
23/10/2017 [23:10]:
Boksçumuz ermənini rinqə çıxmağa peşman etdi
23/10/2017 [22:55]:
Heyvanların xilas edərək yaşatdığı insanlar- FOTOLAR
23/10/2017 [22:50]:
Poroşenkoya qarşı sui-qəsdin qarşısı alındı
23/10/2017 [22:42]:
Naxçıvanda yeni qapalı suvarma şəbəkəsi istifadəyə verildi
23/10/2017 [22:29]:
Aldığınız kirli yumurtalara diqqət edin - FOTOLAR
23/10/2017 [22:24]:
“Kissincer söz verdi ki, Qarabağ məsələsi ilə məşğul olacam...” - Ayaz Mütəllibov
23/10/2017 [22:20]:
Nərimanovda “Azərbaycan gəncləri narkotiklər əleyhinə” mövzusunda tədbir keçirildi
23/10/2017 [22:20]:
Deputatın gecə klubunda sevişən kursant akademiyadan qovuldu - RƏZALƏT...
23/10/2017 [22:13]:
“Mənə görə şəhid olmayıb ki, zırıldama, rədd ol çölə” -İcra başçısından təhqiramiz addım...
23/10/2017 [22:11]:
O qatarın dalınca baxan bədbəxt ölkə...
23/10/2017 [22:07]:
QHT Şurası 2018-ci il fəaliyyət planı ilə bağlı qərarlar qəbul etdi
23/10/2017 [21:53]:
Tillerson xəbər etmədən Bağdad və Əfqanıstana getdi
23/10/2017 [21:52]:
İllərdir yanlış istifadə edirik: İxtiraçıdan açıqlama...
23/10/2017 [21:45]:
Türkiyəni daha iki istefa xəbəri deprem kimi silkələdi...
23/10/2017 [21:44]:
Nostradamusun Mussolini və Hitler barəsindəki proqnozu: “Heç zaman bilməyəcəklər...”
23/10/2017 [20:41]:
Azərbaycan Rəşid Kosayevi axtarışa verdi – FOTO
23/10/2017 [20:38]:
Köpək balığından qaçmaq üçün 3 saat üzdü: “Yem olacaqdım...” – FOTO
23/10/2017 [20:29]:
Ayaz Mütəllibovu belə cavan görmüşdünüzmü? - NADİR FOTO...
23/10/2017 [20:14]:
Vitse-admiralla prokuror arasında “dəniz döyüşü”: “Belə çıxır ki, həftəyə 1 səhifə oxuyub?...”
23/10/2017 [20:01]:
"Bu sanskiyaların xərcini sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki və hüquqi şəxslər çəkəcək"
23/10/2017 [19:59]:
“Avropa Bosniyada öldü, Suriyada basdırıldı” - Ərdoğan
23/10/2017 [19:56]:
"Vəkil olmaq üçün keçirilən imtahanda 60 bal toplamaq məgər bu qədərmi çətindir?!"
23/10/2017 [19:49]:
“Çudo Peçka”nın 27 əməkdaşı dindirildi
23/10/2017 [19:46]:
“Düşmən bizi məhv etmək üçün kilsədən də, keşişdən də istifadəyə hazırdır...”
23/10/2017 [19:41]:
Çingiz Qənizadə də məhkumların qaçmasından danışdı
23/10/2017 [19:37]:
Qaçan məhbuslara görə nəzarətçilər istintaqa cəlb edildi
23/10/2017 [19:34]:
Zakir Həsənov Aİ nümayəndəsinə ermənilərin təxribatından danışdı
23/10/2017 [19:13]:
“Facebook”-da “Sabahınız xeyir” yazan müsəlman həbs edildi - Rəzalət
23/10/2017 [18:38]:
BSU-da “Uzaq və Yaxın Polşa” kitabının təqdimatı oldu
23/10/2017 [18:24]:
Şəkidə yol tikintisinə 4,8 milyon manat ayrılıb
23/10/2017 [18:15]:
Kamal Abdulla BMT nümayəndəsi ilə görüşdü
23/10/2017 [18:14]:
Nəzarətçilər istintaqa cəlb edilib - Qaçan məhbuslara görə
23/10/2017 [18:13]:
Ermənistanda mədən qəzası: 1 ölü
23/10/2017 [17:40]:
Gürcüstanın baş naziri Azərbaycana gəlir
23/10/2017 [17:38]:
Sumqayıtda ərini öldürən qadın bir ildir ki, azadlıqdadır – FOTO
23/10/2017 [17:30]:
Rənglərin qardaşlığı...
23/10/2017 [17:17]:
Yılmaz Okuklu: “Qarabağ məsələsi Türk xalqının qəlbinə hopub”
23/10/2017 [17:11]:
Ən yüksək imicə malik müasir dünya yazıçıları – TƏƏCCÜBLƏNDİRƏN SİYAHI
23/10/2017 [17:11]:
Sarkisyan Rusiya ilə birgə qoşunun yaradılmasını təsdiqlədi
23/10/2017 [17:05]:
Monqolustan dağlarında 10 alpinist öldü
23/10/2017 [16:57]:
Azərbaycanda zəlzələləri müəyyən edəcək 22 stansiya var
23/10/2017 [16:51]:
Azərbaycanda bəzi sürücülər təhlükəsizlik kəməri taxmaya bilər
23/10/2017 [16:48]:
Rəsulzadə bədəndən "cin çıxarmaq" istəyən mollanı belə susdurdu- Romanın VIII fəsli
23/10/2017 [16:43]:
Prezident “Polis haqqında” qanuna dəyişikliyi təsdiqlədi
23/10/2017 [16:35]:
Vüsalə “Maşın”dan getdi
23/10/2017 [16:31]:
Azərbaycanlı kişi ginekoloqun rekord qıran VİDEOsu
23/10/2017 [16:23]:
Qənirə Paşayeva Türk dünyası QHT və Gənclər təşkilatları ilə görüşdü
23/10/2017 [16:06]:
Türkiyə İraqda əməliyyata başladı - 50 terrorçu məhv edildi
23/10/2017 [15:58]:
Erməni əsgəri yol qəzasında öldü
23/10/2017 [15:51]:
Baş Prokurorluqda məhkumların qaçışına görə cinayət işi açıldı
23/10/2017 [15:44]:
Sarkisyan İlham Əliyevlə görüşdən sonra razılaşdı, ancaq sonradan ağlına gələni dedi -Rəsmi Bakı
23/10/2017 [15:33]:
Xanım jurnalisti redaksiyada bıçaqladılar
23/10/2017 [15:26]:
“Aprel şəhidi”nin xanımı: “Nişan üzüyünü yadigar saxlaya bilmədim”
23/10/2017 [15:18]:
İranın daxili işlər naziri Azərbaycana səfər edəcək
23/10/2017 [15:17]:
Danimarkada Kərkük və Qarabağ müzakirəsi... - FOTOLAR
23/10/2017 [15:08]:
Novruz Məmmədov: “Azərbaycanın D-8 təşkilatına üzvlüyündə bir problem görmürəm”
23/10/2017 [14:55]:
Azərbaycan, Türkiyə və İran XİN başçılarının Bakıda görüşü dekabrda keçiriləcək
23/10/2017 [14:51]:
Penitensiar Xidmət məhkumların qaçması haqqında məlumat yayıb - YENİLƏNİB
23/10/2017 [14:44]:
Novruz Məmmədov: Azərbaycan hər bir addımı ata bilər
23/10/2017 [14:43]:
Nərimanovun Zərdabi və milyonçu Tağıyevlə mübahisəsi: “Onun təqaüdündən imtina edirəm”
23/10/2017 [14:42]:
Vüsalə Kərimova od püskürdü: "Həmin adamı yerlə-yeksan edəcəm"
23/10/2017 [14:42]:
Moskvada rus qadın zorla Azərbaycan səfirliyinə girmək istədi
23/10/2017 [14:41]:
Azərbaycanlı rəqqasə aparıcılıq edəcək – VİDEO
23/10/2017 [14:39]:
"Hazırda separatizmlə üzləşən ölkələrə vaxtında deyirdik ki, separatizmə qarşı mövqe bildirin"
23/10/2017 [14:28]:
Prezidentin köməkçisi: "Sarkisyan görüşdən sonra ağlına gələni deyir"
Bütün arxiv bir sırada
21/09/2017 [11:46] - Ədəbiyyat - ( 3664 dəfə baxılıb)

Ustad Şəhriyar haqqında müəmmalar: “O, Bakıya niyə gələ bilmədi?”



 

Bir neçə gün bundan əvvəl böyük Azərbaycan şairi Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın anım günü idi. 1988-ci ilin 18 sentyabr tarixində dünyasını dəyişən dahi şairin həyat və yaradıcılığı bu gün də Azərbaycan alimləri tərəfindən araşdırılır.  Elmlər Akademiyasında dünən Şəhriyardan bəhs edən üç kitabın təqdimatı keçirilib. Xüsusən də, Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun  Cənubi Azərbaycan ədəbiyyatı şöbəsinin əməkdaşları bu istiqamətdə xeyli iş görür. 

Moderator.az dahi şairin xatirəsinə ithaf olaraq,onun barəsində bir neçə maraqlı faktı təqdim edir:

Nişapur sürgünü

Şəhriyarın Nişapura sürgün olunması ilə bağlı mübahisəli məqamlar var. 1925-ci ildə pəhləvilər Qacar rejimini devirəndən sonra Cənubi Azərbaycanda xalqın etiraz səsinə qoşulanlardan biri də Şəhriyar olub. Onun sürgün olunmasında bir qəsidənin də təsiri var. Tehran-Təbriz dəmiryol xəttinin açılış mərasimində Şəhriyar həmin şeiri səsləndirib. O, nəzmlə şahın üzünə onun qüsurlarını üzünə deyib və sərt şəkildə tənqid edib. Ona “nə qədər gec deyil, islahatlara başla” tövsiyyəsini verib. 
Məhz həmin qəsidədən sonra Şəhriyar sürgün edildi. Bəzi mənbələr isə bunun səbəbini sevgidə görürlər. Yəni, Şəhriyarın sevdiyi xanıma görə Nişapura sürgün olunması versiyası da var ki, bu, yanlışdır. 

Baş tutmayan səfər 

Sovet dönəmində Molla Pənah Vaqifin yubileyi ərəfəsində Şəhriyarın da Bakıya gəlməsi gündəmdə olub. Hətta ona dövlət səviyyəsində Yazıçılar Birliyi tərəfindən rəsmi müraciət də göndərilib. Amma fakt olduğu kimi yerində qalır. Güneyin böyük şairinin Quzeyə gəlməsinə də nə yolla olursa-olsun mane olmağa çalışıblar. Bu məqsədlə Şəhriyarın adına göndərilən dəvətnaməni bilərəkdən ona aparıb çatdırmırlar. Məktub guya səhvən uzaq bir vilayətdə yaşayan Şəhriyar adlı birinə çatır.
Şəhriyarın portretini ilk dəfə çəkən rəssam Fəxrəddin Əli bir neçə il bundan qabaq bu sətirlərin müəllifinə Şəhriyarın Bakıya nə üçün gələ bilməməsinin maraqlı tarixçəsindən danışıb:
“Vaqifin 250 illiyilə bağlı Şəhriyara dəvət göndərmişdilər. Amma imkan vermədilər ki, o Bakıya gəlsin. Məktubu aparıb Pakistanın Şəhriyar adlı şairinə verdilər. Bilərəkdən verildi ki, bizim Şəhriyara məktub çatmasın. Çatmadı da. Tədbir qurtardı. Biz gənclərin də də istəyi alınmadı. Danışmışdıq ki, Şəhriyarı çiynimizdə gətirək. 


O dövrdə SSRİ Yazıçılar İttifaqı, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı, nə bilim “Lenin” mükafat laureatları onun bura gəlməsinə imkan verməzdilər. Şəhriyarın bu cür nüfuzla qarşılanmasını qəbul edə bilməzdilər. Odur ki, hər hansı bir yolla onun bura gəlməsinin qarşısını aldılar. Çünki Şəhriyar bura gəlsəydi, onlar heç olacaqdılar.

O şəxslərin adlarını indi deyə bilmərəm. Moskva icazə vermədi. Moskvada komissiyanın sədri Mirzə İbrahimov məni kənara çəkərək Şəhriyarın Bakıya gəlməsini əngəlləyən insanların adını qulağıma pıçıldadı.

Bir portretin sevinci

Qeyd edək ki, Fəxrəddin Əli Şəhriyarın məşhur portretinin müəllifi olub. Böyük şair buna görə ona xeyli təşəkkürlər də edib. 

Şəhriyarın əsərlərini mənim həmişə yaradıcılıq diqqətimdə olub. Bəydili (Güney Azərbaycan alimi Qulamhüseyn Bəydili)  mənə dedi ki, “Şəhriyarın  portretin çək, mən onu aparım”. Dedim baş üstə. Şəhriyarın portretini işlədim. Düzdü, onun fotosuna baxdım, amma kompozisiya mənə məxsus idi. Dağlar, yaşıllıqlar və s. Mənzərələri də portretə əlavə etdim. Bəydili portreti Təbrizə aparanda mən onu yola saldım. Bizə imkan vermirdilər. Portreti keçirmək olmazdı. Bir yəhudi arvaddan naxışlı çərçivə almışdıq. Çox qədim və möhtəşəm çərçivə idi. Dedilər ki, yox, buna icazə vermək olmaz. Nəhayət, Bəydili bir siyasət işlətdi. Yalandan dedi ki, “bu mənim atamın portretidir, qoymaram ki, burda qalsın. O vaxtlar da ara qarışmışdı. Portretin kimə məxsusluğunu tanımadılar. Dedilər ki, yaxşı aparın. Amma bu çərçivəni qoparmalısınız.  Nikolay dövründən qalıb. Əşi, Nikoloy dövründən qalıb nədi, Nikolay ona “peçat” basmayıb ki... 

Nə isə çərçivəni çıxartdıq. Dünya miqyasında bir qanun var ki, bir sənət əsərini başqa ölkəyə aparmaq olmaz. Gərək xüsusi komissiyada onun sənət dəyəri heçə endirilsin ki, həmin əsəri  başqa yerə aparmaq olsun. Amma biz istəyirdik ki, Şəhriyar bu portreti görsün.

1990-cı ildə Tehranda Bəydilinin “Şəhriyarla görüş” adlı kitabı çıxmışdı. Bu kitabda Bəydili yazırdı ki, “mən ilk dəfə Şəhriyarın görüşünə çıxanda eyvanda durmuşdu. Yaxınına gəldim. İstədim ayağından öpəm, imkan vermədi, əlindən öpməyə çalışdı, yenə imkan vermədi, məni tanıyırdı. Məni gördü, ağladı, görüşdük. Dedim, ay ustad, sənin Bakıdan bir portretini gətirmişəm. Orda Fəxrəddin adında bir nəqqaş var, o sənin portretini çəkib. Dedi hardadı portret?  Dedim, aşağıdadı maşında. Tez düşdüm gətirdim. Çox şadlandı, kövrəldi də hətta”. 

Ondan sonra Bəydili Bakıya gələndə mən onun əsərlərinə çəkilmiş miniatürləri də verdim ki, Şəhriyara aparsın. Şəhriyar deyib ki, “Fəxrəddin bizim qardaşımızdı. Mən onun boynunu qucaqlayıb əllərindən öpürəm”. 

Elmin Nuri

"Bu sanskiyaların xərcini sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki və hüquqi şəxslər çəkəcək"
Azərbaycanlı kişi ginekoloqun rekord qıran VİDEOsu
Lütfi Zadə və Rafiq Əliyev nəzəriyyələrindən bəhrələnən kosmik icad- ELMİ UĞUR
Üç İmamla (ə) düşmənçilik edən məlun...
Rusiyada dillər əzbəri olan azərbaycanlı yol polisi... - FOTO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
“Facebook”-da “Sabahınız xeyir” yazan müsəlman həbs edildi - Rəzalət
Ədəbiyyat
Ən yüksək imicə malik müasir dünya yazıçıları – TƏƏCCÜBLƏNDİRƏN SİYAHI
Cəmiyyət
Azərbaycanda zəlzələləri müəyyən edəcək 22 stansiya var
Ədəbiyyat
Nərimanovun Zərdabi və milyonçu Tağıyevlə mübahisəsi: “Onun təqaüdündən imtina edirəm”
Siyasət
"Bu ölkələrdəki hakimiyyətlər vəziyyətə tam nəzarət edə bilmir"
Həftənin ən çox oxunanları
“Hər imkanda məni zorlayırdılar” - Olimpiya çempionu+ Fotolar
"Sükan arxasında şirin söhbət etmək də, nağıl danışmaq da olar..."
Mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: “İctimai nəqliyyatda yaşlılara yer verməyin...”
Azərbaycanlı hərbi jurnalist Putinə müraciət etdi - Gözlənilməz...
6 nəfəri öldürən milyarder qızı məhkəməyə ağlayaraq gəldi, gülərək çıxdı - FOTOLAR
Ayaqyolunda olan zaman mobil telefondan heç vaxt istifadə etməyin - VİDEO
“Bundan sonra Sarkisyanla danışıqlara getməyin heç bir mənası yoxdur”
Prezident Aparatındakı müşavirədə tənqidi çıxışı ilə hamını heyrətləndirdi... - VİDEO
“Şeyxülislam başda olmaqla bütün dindarlar Mehriban Əliyevanın namizədliyini dəstəkləyəcək”
Üzərində Ermənistan bayrağı olan avtomobilin sahibi: – “Bu gecə Azərbaycanı tərk edəcəm”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin