Xəbər lenti
23/10/2017 [08:26]:
İranda 5,1 bal gücündə zəlzələ oldu
23/10/2017 [08:22]:
Türkiyənin "Kərkük dəhlizi": Azərbaycanlılar belə xilas ediləcək
23/10/2017 [08:21]:
Rusiya yenə ermənilərə qahmar çıxdı – qalmaqal
23/10/2017 [03:09]:
İstənilən çətin vəziyyətdən çıxış yolu var - Günün qoroskopu
23/10/2017 [01:22]:
Unuda bilmədiyim xatirələrim...
23/10/2017 [00:56]:
Körpənin aclıqdan sümükləri sayılır - Dəhşətli mənzərə...
23/10/2017 [00:53]:
Qadınların qorxulu yuxusu “OSTEOPOROZ”...
23/10/2017 [00:21]:
Rusiyada dillər əzbəri olan azərbaycanlı yol polisi... - FOTO
23/10/2017 [00:08]:
"Əgər erməni həyasızlığı bir dəfə zərbə alsa, ikincisinə cəhd etməyəcəklər" - Ermənişünas
22/10/2017 [23:47]:
İkinci dünya müharibəsinin ən ölümcül silahları... - FOTOLAR
22/10/2017 [23:17]:
“Qalatasaray” - “Fənərbaxça” matçında qalib müəyyənləşmədi
22/10/2017 [22:51]:
Polad Bülbüloğlu medalla təltif olundu
22/10/2017 [22:02]:
Gəlini toyunda xəstəxanalıq etdilər - FOTOLAR
22/10/2017 [21:48]:
Necati Şaşmazın "Kurtlar Vadisi Darbe" filminə tamaşaçılardan "darbe"... - FOTO
22/10/2017 [21:11]:
Eyvandan səslədilər, Ərdoğan dəvəti qəbul edib çay üçün evə çıxdı - VİDEO
22/10/2017 [21:03]:
Qəbələdə azarkeşlər arasında insident - Polis işə qarışdı
22/10/2017 [21:00]:
Çexiyada parlament seçkiləri - Milyarderin partiyası qalib gəldi
22/10/2017 [20:50]:
İngiltərədə silahlı şəxs insanları girov götürüb - VİDEO
22/10/2017 [20:38]:
Növbəti erməni həyasızlığı: Naxçıvan Ermənistan ərazisi kimi göstərildi
22/10/2017 [20:05]:
Kəmaləddin Heydərov “Qəbələ” – “Qarabağ” matçında - FOTOLAR
22/10/2017 [20:00]:
Qaçış bandları işgəncə aləti kimi istifadə edilib - MARAQLI
22/10/2017 [19:56]:
Mendeleyev milyonçu Tağıyev haqqında: “Elə bilirdim, o adi bənnadır…”
22/10/2017 [19:50]:
Bütün Rusiya azərbaycanlı Baxış Kərimovun qəhrəmanlığından danışır – FOTO
22/10/2017 [19:33]:
Dünyanın saz mülkünün sultanı Ədalət...
22/10/2017 [19:21]:
Bağırov “Arşın mal alan"ı oğurlamaq istəyən ermənilərə belə mane oldu- Gizli tarix
22/10/2017 [18:36]:
Rəsulzadənin oğurluq edən erməni uşaqlarını əzişdirməsi- Romandan VII fəsil
22/10/2017 [18:26]:
Mingəçevirdə 34 yaşlı kişini bıçaqladılar
22/10/2017 [18:22]:
Eks-prezidentlər xeyriyyə konsertində bir arada - FOTOLAR
22/10/2017 [18:17]:
Lənkəranda “Mercedes”lə “Opel” toqquşdu - Yaralananlar var
22/10/2017 [18:16]:
Qafqazda birgəyaşayışın təməlində Rusiyanın Qafqazdan çıxarılması durur
22/10/2017 [18:16]:
“Qarabağ” mərkəzi oyuna 5 itki ilə yollandı
22/10/2017 [17:56]:
Azərbaycanlı Ukraynadan deportasiya ediləcək - Sərhədçiyə rüşvət vermək cəhdinə görə...
22/10/2017 [17:54]:
Sınıqlar insan sümüyündən hazırlanan vintlərlə birləşdiriləcək
22/10/2017 [17:51]:
ABŞ-da terror aktı törətməyi planlaşdıran şəxs saxlanıldı
22/10/2017 [17:48]:
Kiyevdə aksiyaçılarla polis arasında toqquşma olub
22/10/2017 [17:44]:
"İkili standartları dayandırmalı və həmrəyliyimizi əməldə də nümayiş etdirməliyik"
22/10/2017 [17:39]:
PKK-nın Laçındakı, Kəlbəcərdəki düşərgələri və... professor Nadir Nadirov?
22/10/2017 [17:28]:
Madaqaskarda taun epidemiyasından 107 nəfər öldü
22/10/2017 [17:28]:
Özündən 20 yaş kiçik sevgilisi üçün gözəlləşmək istədi, komaya düşdü - FOTOLAR
22/10/2017 [16:55]:
60 illik ömründə Allahın yazdığını pozan adam...
22/10/2017 [16:52]:
Ordumuz şəhid verdi
22/10/2017 [15:53]:
BSU-da intellektual oyun yarışması keçirildi
22/10/2017 [15:31]:
Saakaşvilinin tərəfdarları Kiyevdə mitinq keçirir – FOTO
22/10/2017 [15:28]:
Gül: “Gülənin Türkiyəyə ekstradisiyasına mane olacaq prosedur qalmayıb”
22/10/2017 [15:25]:
Temur Abazov Marneuli rayon icra başçısı seçildi
22/10/2017 [15:10]:
İndi də deyirlər, Qiyamət 2058-ci ildə qopacaq… - Bəs Quran nə deyir?
22/10/2017 [15:00]:
Türkiyədən Azərbaycana jest - “Derbidə “Qarabağ”ın plakatı açılsın”
22/10/2017 [14:47]:
Bayrağımıza xor baxan valinin ibrətlik sonu
22/10/2017 [14:17]:
Trampdan sensasion addım- PKK/PYD-ni təbrik etdi
22/10/2017 [13:47]:
Oqtay Bayramov FHN-dən ayrıldı
22/10/2017 [13:39]:
Sabah yağış yağacaq
22/10/2017 [13:29]:
Tbilisinin merinin adı bəlli oldu
22/10/2017 [13:28]:
Naviqasiya sistemində problem yaranan təyyarə Bakıya qayıda bildi
22/10/2017 [13:04]:
Qazaxıstanda qanunsuz yaşayıb-işləyən 13 Azərbaycan vətəndaşı saxlanıldı
22/10/2017 [12:58]:
Bakı milyonçularının sirri- Onların varidatını kimlər taladı?
22/10/2017 [12:49]:
Ağ Ev ABŞ-ın sabiq prezidentini Şimali Koreyaya buraxmadı
22/10/2017 [12:47]:
Cocuq-Mərcanlıya ikinci köç gözlənilir
22/10/2017 [12:45]:
60 il gedilmiş yol...
22/10/2017 [12:05]:
Qarabağa görə bütün türk dünyası ayağa qalxmalıdır" - Jandarma generalı...
22/10/2017 [11:58]:
Məşhur futbolçu ilə aktrisa evləndi - Ərdoğan nikah şahidləri oldu+ Fotolar
22/10/2017 [11:57]:
Tramp: “Facebook Klintonu dəstəkləyirdi”
22/10/2017 [11:56]:
Gürcüstanda azərbaycanlıların yaşadığı rayonlarda icra başçısı kimlər olacaq?- İlkin nəticələr
22/10/2017 [11:54]:
Gürcüstanda seçkilərin ilkin nəticələrini açıqlandı
22/10/2017 [11:54]:
Şimali Koreya özünü tamhüquqlu nüvə dövləti elan etdi
22/10/2017 [11:16]:
"Gələn ilin büdcəsinə yığılan hər 100 manatın 38 manatı tikintiyə xərclənəcək"
22/10/2017 [11:11]:
İmam Hüseynin (ə) kəramət və möcüzələri...
22/10/2017 [11:11]:
Qazaxda evdə partlayış baş verib -Xəsarət alan var
22/10/2017 [11:03]:
Şuşa əsilli jurnalist Myanmarda təhlükəli anlar yaşadı… -Fotolar
22/10/2017 [10:59]:
Netanyahu Bərzaninin lobbiçiliyinə başladı
22/10/2017 [10:55]:
Azərbaycanda qonorarlarla bağlı mühüm QƏRAR
22/10/2017 [10:54]:
Bakıda 1 ədəd 82 mm-lik minaatan mərmisi tapıldı
22/10/2017 [10:53]:
Messi İspaniya çempionatında "qol+ötürmə" sistemi üzrə 500-cü xalını topladı
22/10/2017 [10:36]:
“Ukraynanın xilası üçün 70 gün bəs edər” - Mixeil Saakaşvili
22/10/2017 [10:32]:
Bakıda parkomatı sındırdılar: "Samaraya bilet lazımdır"
22/10/2017 [10:27]:
“Taliban” məsuliyyəti üzərinə götürdü - 15 ölü, 4 yaralı
22/10/2017 [10:21]:
Cəbhədə ermənilərin təxribatı davam edir
22/10/2017 [02:22]:
Əlverişli zamandır - Günün qoroskopu
22/10/2017 [01:36]:
Ərdoğan: “Bu şəhərə xəyanət etmişik”
22/10/2017 [01:25]:
Barselonada yarım milyon insan küçələrə çıxdı
22/10/2017 [00:37]:
6 nəfəri öldürən milyarder qızı məhkəməyə ağlayaraq gəldi, gülərək çıxdı - FOTOLAR
Bütün arxiv bir sırada
25/09/2017 [09:56] - Cəmiyyət - ( 937 dəfə baxılıb)

Enerji içkiləri problemi böyüyür - Qadağan oluna bilər



Son illər Azərbaycanda xüsusilə gənclər arasında energetik içkilərə maraq kəskin artıb. Ölkədə insan orqanizmi üçün zərərli olan bu içkilərin satışına hər hansı məhdudiyyətin qoyulmaması bu məhsulu daha da əlçatan edib. Digər tərəfdən, energetik içkilərlə bağlı reklam kampaniyaları, insanların kütləvi toplaşdığı yerlərdə onların pulsuz paylanılması bu içkilərə marağı, xüsusilə yeniyetmələrin və gənclərin ona olan aludəçiliyini daha da artırıb.

Bəzi ölkələr artıq onun satışına hələ bir neçə il əvvəl qadağalar qoyub, bir sıra ölkələrdə isə satışına müəyyən məhdudiyyətlər tətbiq edilib.

Məsələn, 2010-cu ildə ABŞ-da kofein tərkibli spirtli enerji içkiləri tamamilə satışdan çıxarılıb. Elə həmin il Litvada energetik içkilərin yetkinlik yaşına çatmayanlara satışına qadağa qoyulub.

2015-ci ilin mayın 1-dən isə Rusiyanın Moskva vilayətində də eyni məhdudiyyətlər tətbiq edilib.

"Son illərdə energetik içkilərdən qəfil ölüm halları artıb"

Moderator.az xəbər verir ki, Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin sədr müavini Musa Quliyev Trend-ə bildirib ki, Azərbaycanda energetik içkilərin kütləvi şəkildə yayılması, xüsusilə gənclərin buna maraq göstərməsi artıq narahatlıq doğuran məsələlərdəndir:

"Ümumiyyətlə, son illərdə energetik içkilərdən qəfil ölüm halları çoxalıb. Bütün dünyada, o cümlədən Azərbaycanda gənclər və yeniyetmələr arasında energetik içkilərin fəsadları artıb. Energetik içkilərin inkişaf etməkdə olan orqanizmə vurduğu fəsad daha çoxdur. Bu içkilər insanın istər psixoloji durumuna, istər ürək-damar sisteminə, istərsə də maddələr mübadiləsinə mənfi təsir göstərir. Bu içkilərin qəbulundan yuxu, əsəb sistemi pozulur, bunları qəbul edən insanlar bəzən öz fəaliyyətlərinə nəzarət edə bilmirlər".

M.Quliyev hesab edir ki, bu amilləri nəzərə alaraq, Azərbaycanda energetik içkilərin satışını qadağan etmək mümkün olmasa da, onun satışının məhdudlaşdırılması, uşaqlara əlçatanlığının minimuma endirilməsi üçün tədbirlər görülə bilər. Deputat qeyd edib ki, energetik içkilərin satışının məhdudlaşdırılması məsələsini Milli Məclisin payız sessiyası ərzində qaldıracaq.



Deputat təklif edir ki, energetik içkilər Azərbaycanda aksiz dərəcəsi təyin olunan mallar siyahısına daxil edilməli, qiymətinin bahalaşması üçün ona əlavə aksiz vergiləri tətbiq edilməlidir.

M.Quliyevin fikrincə, bu halda həmin içkiləri hər kəs, xüsusilə yeniyetmələr ala bilməyəcəklər.

Deputat hesab edir ki, energetik içkilərin reklamı da qadağan olunmalıdır: "İstər KİV-lərdə, istər reklam şitlərində, istərsə mağazaların özündə belə reklam olmamalıdır. Digər tərəfdən, onların satışı da tütün məmulatları və alkoqollu içkilərin satışı kimi tənzimlənməli və lisenziya əsasında həyata keçirilməlidir".

M.Quliyev hesab edir ki, məktəblərdə və onların yaxınlığındakı iaşə obyektlərində energetik içkilərin satışına qadağa qoyulmalıdır. Eyni zamanda, maarifləndirmə tədbirləri aparılmalıdır.

"Yol qəzalarının baş verməsində bu içkilər də rol oynayır"

İnsanda arterial təzyiqi artırdığı üçün Fransa, İsveç, Almaniyada energetik içkilərin yalnız apteklərdə satıldığını deyən Su İstehsalçıları Birliyinin sədri Dövlət Məmmədov hesab edir ki, Azərbaycanda energetik içkilərin satışı nəinki məhdudlaşmalı, ümumiyyətlə, qadağan edilməlidir:

"Energetik içkilərin 3 qabı yarım litr arağa bərabərdir. Ona görə də bu gün yol qəzalarının baş verməsində bu içkilər də rol oynayır. Bu gün gənclər onu daha çox yuxularını qaçırmaq üçün içirlər. Amma bu içkilər yuxunu qovmur. Onun qəbulundan sonra tərkibindəki kimyəvi preparatlar hesabına insana əvvəl həddindən artıq əlavə enerji gəlir, 4-5 saatdan sonra yorğunluq, yuxu gətirir. Bu səbəbdən də sürücülərin çoxu sükan arxasında yatırlar. Qəzaya düşən maşınlara baxsanız görərsiniz ki, onların çoxunda energetik içkilərin qabı var".

D.Məmmədov qeyd edib ki, energetik içkilər həm də sonsuzluq yaradır: "Təəssüf ki, Azərbaycanda bu içkilərlə bağlı həkimlər də həyəcan təbili çalmırlar, onun mənfi fəsadı haqqında danışmırlar".

Energetik içkilər ürəyin fəaliyyətinin dayanmasına səbəb ola bilər

Səhiyyə Nazirliyinin Kliniki Tibbi Mərkəzinin Toksikologiya şöbəsinin müdiri Azər Maqsudov Trend-ə bildirib ki, energetik içkilər yaşı 14-15-dək olan uşaqlar və 45-50 yaşdan sonra olan şəxslər üçün daha təhlükəli sayılır. Bu içkilərin tərkibində vitamin preparatları çox olduğundan onun orqanizmdə zəhərlənmə və allergik reaksiyalar yaratması mümkündür.

A.Maqsudovun sözlərinə görə, energetik içkilər gündə 1-2 bankadan çox qəbul edildikdə orqanizm, xüsusilə qaraciyər, böyrək və ürək üçün problemlər yarada bilər.



Bu içkinin tərkibində alkoqol olarsa, normadan çox qəbul edilərsə, həm də bunu içməsi münasib olmayan şəxslər qəbul edərlərsə, o, ürəyin fəaliyyətinin dayanmasına səbəb ola bilər.

A.Maqsudov mərkəzə indiyədək energetik içkilərin birbaşa təsirindən baş verən zəhərlənmə və allergik reaksiyalarla bağlı müraciətlərin edilmədiyini də söyləyib.

Energetik içkilərin tərkibində olan və əsas müzakirə mövzusu olan taurin haqqında

Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsinin (SMPDK) mətbuat xidmətinin rəhbəri Fazil Talıblı Trend-ə deyib ki, energetik içkilərin tərkibində istifadə edilən taurin ilk dəfə 1827-ci ildə Friedrich Tiedermann ve Leopold Gmelin tərəfindən öküzün ödündə kəşf edilib: "Sonralar bu maddənin insanların və bəzi heyvanların bədənlərində təbii olaraq meydana gəldiyi məlum olub. Energetik içkilərdə istifadə olunan taurin (taurine) nevroloji inkişafa kömək edən, qandakı mineral duz və su normasını tənzimləyən bir amin turşusudur. Taurin, yediyimiz ət və balıq məhsullarında, hətta ana südündə təbii olaraq mövcuddur".

Komitə rəsmisi qeyd edib ki, energetik içkilərin tərkibində olan və əsas müzakirə mövzusu olan taurin (Aminoethanesulfonic acid) maddəsindən istifadəyə "Qida əlavələri, aramatizatorlar və texnoloji yardımlar üçün təhlükəsizlik tələbləri" TP TC 029/2012 Texniki reqlamentində icazə verilir.

Onun sözlərinə görə, bəzi araşdırmalar taurinin fiziki və zehni performansı artırdığını üzə çıxarıb. Taurin müxtəlif xəstəliklərin müalicəsində də istifadə edilir.

F.Talıblı əlavə edib ki, gündə ən çox 3,000 mg taurin istifadə edilməsi tovsiyə olunur. Taurinin artıq istifadəsi böyrək xəstəliklərinin yaranmasına gətirib çıxara bilər. Enerji içkilərində taurinlə bərabər həm şəkər, həm də kofein olduğunu nəzərə alsaq, normadan artıq istifadə ürək döyüntülərinin və təzyiqin artması, yuxu pozğunluğuna və əsəbiliyə səbəb ola bilər.

"Ölkəyə gətirilən energetik içkilər normativ sənədə uyğun istehsal olunur"

F.Talıblı deyib ki, ölkə ərazisində istifadə olunan energetik içkilər əsasən xarici ölkələrdən idxal olunur.

Onun sözlərinə görə, idxal edilən və sertifikatlaşdırılan energetik içkilər TP TC 021/2011, TP TC 029/2012 (Qida məhsullarının təlükəsizliyi haqqında. Texniki reqlament) normativ sənədinə uyğundur.

F.Talıblı əlavə edib ki, Azərbaycanda alkoqolsuz tonuslandırıcı içkilər üçün AZS 844-2015 standartı qüvvədədir. Bu standart xüsusi təyinatlı - tonuslandırıcı, eyni zamanda energetik alkoqolsuz içkilərə şamil olunur.

Komitə rəsmisi bildirib ki, alkoqolsuz tonuslandırıcı içkilərin tərkibində tonuslandırıcı komponentlərin sayı ikidən çox olmamalıdır:

"İstifadə edilən xammalın xüsusiyyətləri, istehsal texnologiyası və doldurulma şərtləri nəzərə alınaraq istehsalçı tərəfindən konkret adda məhsul üçün tərtib edilmiş resepturada bu içkilərin orqanoleptik, fiziki-kimyəvi göstəriciləri, qida dəyərləri və saxlanma müddəti göstərilir".

Komitə: İçkilərin üzərində "18 yaşadək şəxslərin istifadə etməsi tövsiyə olunmur" yazılmalıdır

F.Talıblının sözlərinə görə, energetik içkilərin markalanması zamanı məhsul üzərində "18 yaşadək olan, yaşlı, hipertonik xəstəliklərdən, ürək fəaliyyətinin pozuntusundan, sinir oyanıqlığından, yuxusuzluqdan əziyyət çəkən şəxslərin, hamilə və süd verən qadınların istifadə etməsi tövsiyə olunmur" yazısı göstərilməlidir.

F.Talıblı bildirib ki, energetik içkilərdə bioloji aktiv əlavələrin olması ilə əlaqədar markalanma zamanı sutkalıq (qablaşdırma vahidi ilə) məhdud istehlak haqqında məsləhət və maksimum sutkalıq istifadə haqqında məlumat da olmalıdır.

Rusiyada dillər əzbəri olan azərbaycanlı yol polisi... - FOTO
İmam Hüseynin (ə) kəramət və möcüzələri...
“Ukraynanın xilası üçün 70 gün bəs edər” - Mixeil Saakaşvili
Erməni mətbuatı güllələdikləri əsgərin fotosunu yaydı - FOTO
Putindən şok xəbərdarlıq: “Atomdan daha təhlükəli silah yaranır”
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Araşdırma
Qadınların qorxulu yuxusu “OSTEOPOROZ”...
Dünya
Gəlini toyunda xəstəxanalıq etdilər - FOTOLAR
Dünya
Eyvandan səslədilər, Ərdoğan dəvəti qəbul edib çay üçün evə çıxdı - VİDEO
Maraqlı
Qaçış bandları işgəncə aləti kimi istifadə edilib - MARAQLI
Maraqlı
İndi də deyirlər, Qiyamət 2058-ci ildə qopacaq… - Bəs Quran nə deyir?
Həftənin ən çox oxunanları
“Hər imkanda məni zorlayırdılar” - Olimpiya çempionu+ Fotolar
Mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: “İctimai nəqliyyatda yaşlılara yer verməyin...”
"Sükan arxasında şirin söhbət etmək də, nağıl danışmaq da olar..."
Azərbaycanlı hərbi jurnalist Putinə müraciət etdi - Gözlənilməz...
14 yaşlı qızının seks videolarını çəkib sevgilisinə yollayan ana da varmış - DƏHŞƏT...
6 nəfəri öldürən milyarder qızı məhkəməyə ağlayaraq gəldi, gülərək çıxdı - FOTOLAR
“Bundan sonra Sarkisyanla danışıqlara getməyin heç bir mənası yoxdur”
Ayaqyolunda olan zaman mobil telefondan heç vaxt istifadə etməyin - VİDEO
"Əgər İraq ordusu ildırım sürətiylə Kərkükü döyüşsüz ələ keçirdisə..."
Prezident Aparatındakı müşavirədə tənqidi çıxışı ilə hamını heyrətləndirdi... - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin