Xəbər lenti
17/02/2018 [23:34]:
İsrail hərbçiləri minaya düşdü
17/02/2018 [23:20]:
Fransada zavodda partlayış baş verdi
17/02/2018 [23:17]:
Bəzi dairə seçki komissiyalarının tərkibində dəyişiklik edilib
17/02/2018 [23:09]:
Məsud Davudoğlu küçəsi təmir olundu
17/02/2018 [23:06]:
İrana qarşı hərəkətə keçmək vaxtıdır - ABŞ
17/02/2018 [23:05]:
Laçından son video-görüntü...- Ermənilərin su problemi həll edilir...(VİDEO)
17/02/2018 [23:03]:
Türkiyə baş naziri: "Suriyada terrorçular Rusiya və ABŞ istehsalı olan silahlardan istifadə edirlər"
17/02/2018 [23:00]:
Meksika DİN rəhbərinin olduğu helikopter qəzaya uğrayıb, 13 nəfər ölüb - YENİLƏNİB
17/02/2018 [22:59]:
Azərbaycanda 2 ayın gəlini yoxa çıxdı - VİDEO
17/02/2018 [22:57]:
Necə olur ki, bəzi insanlar birdən dahiyə çevrilir?
17/02/2018 [22:51]:
Moskvada uşaq bağçasında kütləvi zəhərlənmə - Uşaqlar xəstəxanaya yerləşdirildi
17/02/2018 [22:49]:
“Bütöv Azərbaycan ideyasının KİV-də təbliğinin hazırkı durumu” mövzusunda diskussiya...
17/02/2018 [22:39]:
Elmar Məmmədyarov Yohannes Han ilə görüşdü
17/02/2018 [22:31]:
Bakı sakinindən maraqlı ixtira: Tullantılardan neft istehsal edir (VİDEO)
17/02/2018 [22:25]:
"Memati"nin bu görünüşünü unudun - FOTO
17/02/2018 [22:18]:
İsrail Fələstin hərbçilərini top atəşinə tutdu
17/02/2018 [22:16]:
Rio-de-Janeyronun təhlükəsizliyi orduya tapşırıldı
17/02/2018 [21:24]:
Bakıda evlərin QİYMƏTİ DƏYİŞDİ - VİDEO
17/02/2018 [20:57]:
Rusiyanın hokkey yığması ABŞ-ı darmadağın etdi
17/02/2018 [20:56]:
Cüdoçularımız Avropa birinciliyində üç medal qazandı
17/02/2018 [20:30]:
Gülənin təlimatını yerinə yetirən 7 iş adamı ilə bağlı - Qərar
17/02/2018 [20:23]:
Adnan Oktarın TV-si bağlanır
17/02/2018 [20:14]:
SOCAR-a məxsus benzin daşıyan maşın partladı
17/02/2018 [20:05]:
Ötən il Bakı əhalisinə 5394 milyon manatlıqdan çox ödənişli xidmət göstərilib
17/02/2018 [19:50]:
Pensiyası artırılanların sayı açıqlandı
17/02/2018 [19:38]:
Bu şəxslərin maaşı 968 manat oldu
17/02/2018 [19:36]:
MSK sədri: Seçkilərdə müşahidə aparmaq üçün 6 müraciət daxil olub
17/02/2018 [19:24]:
Üç yaşlı Zəhranın ölüm səbəbi açıqlandı
17/02/2018 [19:16]:
Düşən qapının altında qalan qadın can verdi - VİDEO
17/02/2018 [19:10]:
Sarkisyan Almaniyaya getdi
17/02/2018 [19:09]:
Mirmahmud Mirəlioğlu seçkilərə qatılmaq istəmədi
17/02/2018 [19:05]:
Türkiyə-Hollandiya gərginliyi artır - XİN-ə çağırıldı
17/02/2018 [19:03]:
Taxtadan 70 mərtəbəli göydələn tikiləcək - 5,5 milyard dollara
17/02/2018 [18:58]:
“Qəbələ” – “Zirə” matçında dava - Baş məşqçiyə kəllə atıldı + Fotolar + Yenilənib
17/02/2018 [18:45]:
Bakıda 90 yaşlı kişi xəstəxanada öldü
17/02/2018 [18:33]:
“Azərbaycan hər an hücuma keçə bilər!”- Erməni general
17/02/2018 [18:30]:
Azərbaycan kuboku: Final nə vaxt keçiriləcək?
17/02/2018 [18:26]:
Akif Nağı seçkilərə qatılacaq - Yekun qərar verildi - FOTO
17/02/2018 [18:10]:
2 nəfəri öldürüb qaçan sürücü həbs edildi
17/02/2018 [17:58]:
"Azərişıq"a məxsus sayğaclar yandı
17/02/2018 [17:44]:
Əlillər pansionatında əlili döydülər
17/02/2018 [17:41]:
Ərdoğan: "Qardaşlarımızın torpaqlarına qayıtmasını istəyirik"
17/02/2018 [17:39]:
İsrailin müdafiə naziri erməni deputatları NOKAUT ETDİ: "Qarabağı...”
17/02/2018 [17:39]:
DGK xətti ilə dövlət büdcəsinə daxilolmalar artdı
17/02/2018 [17:32]:
Ukrayna tezliklə dağıla bilər - Saakaşvilidən qorxunc proqnoz
17/02/2018 [17:29]:
İki nəfərin ölümünə səbəb olan “Kamaz” sürücüsü saxlanıldı
17/02/2018 [17:25]:
MSK sədri: "İndiyədək 13 nəfər prezidentliyə namizədliyini irəli sürüb"
17/02/2018 [17:23]:
Lənkəranda 31 yaşlı kişi özünü asdı
17/02/2018 [17:23]:
Qaradağlı faciəsi... - VİDEO
17/02/2018 [17:07]:
Vitse-spiker Rusiyaya gedir
17/02/2018 [17:05]:
Üç gün öncə ad gününü keçirən aktyor vəfat etdi
17/02/2018 [17:02]:
MSK daha 7 nəfərin prezidentliyə namizədliyinin irəli sürülməsini təsdiq etdi
17/02/2018 [16:54]:
Suriya ordusu Afrinə girdi – Türkiyə ilə dəhşətli döyüş BAŞLANIR
17/02/2018 [16:53]:
İsraildən nümayişçilərə sərt müdaxilə - 148 yaralı
17/02/2018 [16:50]:
Ali məktəblərin hazırlıq qrupları ilə bağlı plan dəyişdi: Bu il açılmayacaq - Rəsmi CAVAB
17/02/2018 [16:36]:
Poçt bağlamasında beşbarmaq aşkar olundu
17/02/2018 [16:32]:
Azərbaycanda hər arı yeşiyinə görə 10 manat subsidiya verilə bilər
17/02/2018 [16:28]:
Dünyanı heyran qoyan Nüsrət Azərbaycana "mesaj" göndərdi - VİDEO
17/02/2018 [16:27]:
“Qəbələ”dən Daun sindromlu azarkeşə xüsusi jest
17/02/2018 [16:20]:
Milli Məclisin deputatları Rusiyada prezident seçkisini izləyəcəklər
17/02/2018 [16:13]:
Daha bir azərbaycanlı futbolçu Çexiya klubuna transfer olundu
17/02/2018 [16:06]:
Bakıda “DTX-nın idarə rəisi” saxlanıldı – FOTO
17/02/2018 [15:47]:
Nazir: "Azərbaycan balına dünya bazarında tələbat 15-20 faizdir"
17/02/2018 [15:28]:
"Arzular çox idi, amma onların çox cüzi hissəsi həyata keçib"- 68 yaşlı Əhməd Qəşəmoğlu
17/02/2018 [15:23]:
Erməni terrorçuları Mütəllibovun Qaradağlıya gəlməsini tələb ediblər?- Meyitləri qaytarmaq üçün...
17/02/2018 [15:15]:
Azərbaycanda “halal” sertifikatı verən qurum dəyişir
17/02/2018 [15:11]:
Azərbaycan buğda idxalını azaldıb
17/02/2018 [14:55]:
Firudin Cəlilov yenidən Türkiyəyə gedəcək-" Hələ də bəzi problemlər qalıb"
17/02/2018 [14:48]:
Zəhra ilə bağlı açılan cinayət işinə daha bir maddə artırıldı
17/02/2018 [14:45]:
“Tərlan Əhmədovu öz üsullarımla cəzalandıracam” - Ramin Musayev
17/02/2018 [14:40]:
Burada qadınlar 65-70 yaşında ana olur - Fotolar
17/02/2018 [14:39]:
Təqaüddə olan mühəndis təyyarədən yaşayış evi düzəltdi - FOTOLAR
17/02/2018 [14:37]:
Üzərindən yarım kilo marixuana çıxdı
17/02/2018 [14:33]:
“Hamı bardaş qurub, amma…” - Röyanın “like” davası
17/02/2018 [14:26]:
4 ay əvvəl boşanmışdı - İş adamı ilə sevgili oldu
17/02/2018 [14:23]:
2 nəfərin ölümünə səbəb olan qəzayla bağlı - Açıqlama
17/02/2018 [14:21]:
Dəbdəbəli gecəyə 22 manatlıq geyimdə qatıldı - Fotolar
17/02/2018 [14:20]:
Dünya şokda: 2118-ci ildən gəlmişəm, bu da fakt - Video
17/02/2018 [14:11]:
Azərbaycan ərazisi “qondarma dövlətdə” göstərildi – Şok xəritə
17/02/2018 [14:08]:
Kənd təsərrüfatı naziri soğanın bahalaşmasına münasibət bildirdi
Bütün arxiv bir sırada
10/10/2017 [17:44] - Köşə - ( 7123 dəfə baxılıb)

Qarabağın başında çatlayacaq vaxtın bitməsi...

İlham İsmayıl

1999-cu ilin avqustun 20-də konfliktoloq, indi Türkiyənin Marmara Universitetində  dərs deyən Elxan Mehdiyev və mən hələ təzəcə nəşrə başlamış “Reytinq” qəzetinə gəldik və Qarabağla əlaqədar həyəcanlı bir xəbəri o vaxtkı redaktor X.Kazımlı ilə bölüşdük. Bizi həyəcanlandıran  Azərbaycan və Ermənistanın rəhbərlərinin həmin ilin aprelindən başlayan intensiv görüşlərinin avqustun 22-də İsveçrənin Cenevrə şəhərində çox kritik bir görüş - razılaşma ilə yekunlaşması haqqında xaricdən və daxildən aldığımız xəbər idi.  

Yəni, ABŞ-ın o vaxtkı dövlət katibi M.Olbraytın hər iki tərəflə həmin ilin əvvəlindən apardığı intensiv danışıqların nəticəsi kimi Dağlıq Qarabağa müstəqillik verilməsinin  razılaşdırılması baş tutmalıydı. Cəmi bir ay əvvəl-iyulunn 16-da Cenevrədə hər iki dövlət başçısının təzəcə görüşməsinin ardınca bu təcili görüş haqqında istər Amerikanın, istərsə də Azərbaycanın rəsmi kuluarlarında nə qədər pıçıltı ilə danışsalar da,  səsi bizə də gəlib çatmışdı. İnformasiyamız müfəssəl deyildi, detallarını bilmirdik, məlumatın özünə də şübhəli yanaşırdıq. Amma, ortada Qarabağ var idi. Xəbəri xalqa çatdırmaq lazım idi. Necə? Qarabağın taleyinə yaranan təhlükə haqqında xəbərin cəmi 10 faizi  düz olsa, bəs edər ki, səsimizi qaldıraq,  haray salaq.  Bu məntiqlə səhərisi gün qəzet belə bir manşetlə çıxdı: “Ay camaat, Qarabağı verirlər!”. Yazı böyük rezonans doğurdu, mətbuatda müzakirələr başlandı və çox adam sorğu-suala çəkildi. Bir neçə gündən sonra redaktorla keçmiş MTN-in iki generalı nazirliyin binasında 4 saat söhbət aparsa da, Xalid bəy vətən üçün həyəcan təbili çalmağın vacibliyini əsaslandıra bilmişdi. Bu xəbərdən bir ay sonra xarici məsələlər üzrə dövlət müşaviri Vəfa Quluzadə, iki ay sonra xarici işlər naziri Tofiq Zülfüqarov və prezidentin köməkçisi Eldar Namazov istefa verdilər. “Ay cammat” deyə müraciət etməyə dəyərdi.., çünki təhlükənin reallığını reaksiyalardan da hiss etdik. 
  
Bunu xatırlatmaqda məqsəd keçmişi yada salmaq deyil. Əgər o vaxtlar təhlükə pıçıltı şəklində çatırdısa, Siz son günlərdə  bu təhlükənin  pıçıltısını deyil, artıq ayaq səslərini eşidrsinizmi?! Və o addımları təkcə düşmən atmır... 
Dağlıq Qarabağ separatçılarının lideri  Bako Saakyanın dünən “Noev Kovçeq” nəşrinə verdiyi müsahibədə jurnalist də, müsahib də indiyədək ehtiyatla və şübhə ilə dediklərini  çox inamla və rahat dilə gətiriblər: Jurnalist “Sizcə artıq Ermənistanın, ardınca da Rusiyanın Dağlıq Qarabağı (“Artsax”ı) tanımalarının zamanı yetişməyib?”  Bako Saakyan: “Dağlıq Qarabağın müstəqilliyinin tanınması zaman məsələsidir və dağlar arxasında deyil” - cavabını verib. Saakyanın “ zaman” sözünü o çalarda deyib ki, sanki  o zaman “an məsələsidir”. Erməni təbliğatının toruna düşməmişik, amma onları ürəkləndirən bizim  bu gün düşdüyümüz vəziyyətdir. O vəziyyət ki, Rusiyadan öncə Avropanın, sonra da başqalarının Dağlıq Qarabağın müstəqilliyini tanıması baş verə bilər. Avropa Şurasından çıxarılmamız haqqında hələ niyyətin şuranın rəsmiləri tərəfindən sərt şəkildə bəyan edilməsi  kifayət edir ki, indidən “təcrid dövlət” elan olunaq. Erməni gücünü, inamını  bizim demokratik dünya tərəfindən qəbul olunmamağımızdan alır. Və heç kəs deməsin ki, bu ikili standartdır, Ermənistan bəyəm demokratik ölkədir? Əlbəttə yox. Amma, Ermənistanı Avropa Şurasından çıxarmaqla təhdid edən yoxdur. Azərbaycana vaxt qoyulmağın özü artıq onsuz da mənfi olan imici  daha da tündləşdirib. Hansı hikkənin güdazına veririk Qarabağı, sonra da bütün Azərbaycanı? Bu gün hansı motivlərlə tutulmasından asılı olmayaraq  bütün məhbuslar azad edilsə belə nə hakimiyyət üçün, nə dövlət üçün təhlükə, axı yoxdur. Amma, azad olunmasa var! O, Qarabağın birdəfəlik itirilməsi, hətta müstəqilliyimizin itirilməsi ola bilər. Çox istedadlı və real analitik qabiliyəti olan hörmətli Şahin Cəfərli bu durumu çox dəqiq izah edir: ”Digər məsələləri qoyaq hələ bir kənara, bu, hər şeydən əvvəl ciddi reputasiya itkisidir və AB-nin belə bir dövlətlə oturub təntənəli şəkildə Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Saziş imzalaması problemli görünür. (Bu sazişin imzalanmasını Azərbaycan özü təklif edib.) Ümumiyyətlə, AŞ-dən, Avropadan, Qərbdən uzaqlaşmaq müasir, mədəni dünyadan təcrid olunaraq “izqoy”a çevrilmə təhlükəsi yaradır. Dağlıq Qarabağın gələcəkdə reinteqrasiyası ehtimalının (əgər belə ehtimal qalıbsa) tamamilə aradan qalxması və erməni separatizminin tam legitimlik qazanması, eləcə də dövlət olaraq müstəqilliyimizin real təhlükə altına düşməsi də daxil olmaqla, bunun Azərbaycan üçün fəlakətli nəticələri ola bilər. Dövləti və xalqı bu aqibətə düçar etməyə kimsənin haqqı yoxdur”. Bəli, fəlakətli nəticələr ola bilər və yuxarıda dediyim kimi, o fəlakətin addım səsləri açıq eşidilir.
“Avropa Şurasız da yaşamaq olar”, “ Avropa yox idi sabah açılmırdı?” söyləyən təfəkkürün sahibləri təsəvvür etsin ki, onları çox hörmətli bir yerə  dəvət edirlər, qonaqlıq verirlər və o mədəni yerdə özlərini ədəb-ərkanlı apara bilmədikləri üçün hamının gözü qarşısında, nümayişkəranə qovurlar. Məclisdə olan ailə üzvlərini də sənə baxıb qovurlar. Necə təsir edər? Müqayisəm qüsurludur, amma sizin ucbatınızdan biz Qarabağı itirə bilərik. Ala bilmirsiniz.., başa düşürük, gücünüz çatmır. Amma, heç olmasa dəvət olunan yerin şərtlərinə, öhdəliklərinə əməl edin ki, erməni separatçılarına, havadarlarına bəhanə verilməsin. Zaman keçər, əlverişli  tarixi şərait yetişər və gələcək nəsil vətənimizi azad edər.  1988-ci ildən bəri - “Rusiya imkan verməz”arxayınçılığı bizi bu günə-Qarabağsızlığa gətirib çıxarıb və bunun da əsl səbəbkarı Rusiya özüdür. 

Armud ağacının kəsilməsinə dözməyən millət 12 rayonun, 20 faiz torpağın işğal edilməsini, böyük bir mədəniyyəti, əsilzadələri olan bir elatın - Qarabağın  miskin bir vəziyyətə salınmasını qəbul etmiş kimi görünür. Yəqin düşünülür ki, 5+2 ilə də millət sevinib, Şuşanın, Xankəndinin, Xocavəndin, Ağdərənin, Əsgəranın, Xocalının, Kəlbəcərin, Laçının da birdəfəlik itirilməsini qəbul edəcək. Çox yalnış qənaətdir! Tədricən, əl altdan hər gün müxtəlif televiziya kanallarında çıxış edən “dejurnı” siyasi ekspertlərin də, deputatların da Kataloniya separatizminə haqq qazandırmağı  xalqı biabırçı təslimçiliyə hazırlamaqdan başqa bir şey deyil.   
 Avropa Şurasından çıxarılma təhlükəsinin Qarabağın başında çatlayacağı 10 faiz  realdırsa  “AY CAMAAT QARABAÄžI RƏSMƏN İTİRİRİK” deyə haray salmağı əlacsızlığımızın son həddi kimi bağırmaq istəyirəm, panikaya da düşməmişəm, amma böhran durumda olduğumuzun fərqindəyəm. Ona görə də  təhlükənin reallığa çevrilməməsi üçün Andrey Piontkovskinin sözü ilə desək: “Tarixin böhran zamanlarında vəziyyətdən çıxmaq üçün  bir neçə adamın passionarlığından, qətiyyətindən çox şey  asılıdır”məntiqindən çıxış edirəm.

P.S. Məşhur rus yazıçısı Valentin Rasputinin “Mariya üçün pullar” povestində təsvir olunur ki, müfəttiş  kənd dükanında satıcı işləyən Mariyanın iki min manat əskiyi olduğunu aşkar edir. Müfəttişin  satıcı qadına yazığı gəlir. Ona beş gündən sonra gələcəyini və o vaxta qədər pulları kassaya qoymağı, əks halda tutula biləcəyini deyib gedir. Mariyanın əri Kuzma bütün kənddən iki min pulu yığa bilmir. “Artıq müfəttişin gəlməyinə iki gün qalırdı”. Az qala Kuzmanın ümidsiz gününə düşmüşük.  İndi Avropa Şurasının “ müfəttişi” də bizə oktyabrın 25-dək vaxt qoyub. Biz tərəfdən hansısa  pozitiv addımın atıldığını hələ görmürük. Vaxtın bitməsinə iki həftə qalıb...  

İlham İsmayıl

Meksika DİN rəhbərinin olduğu helikopter qəzaya uğrayıb, 13 nəfər ölüb - YENİLƏNİB
Burada qadınlar 65-70 yaşında ana olur - Fotolar
Bakıdan Afrin dəstəyi Türkiyədə gündəm oldu – Video
“Müəllimləri uşaqlarımızın problemlərinə qayğıyla yanaşırlar...”- Aprel Şəhidimizin həyat yoldaşı...
Yunanıstandan Türkiyəyə təhdid: "Türkiyə yaxşı bilməlidir ki, Yunanıstan nə Suriyadır, nə də İraqdır"
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Laçından son video-görüntü...- Ermənilərin su problemi həll edilir...(VİDEO)
Dünya
Düşən qapının altında qalan qadın can verdi - VİDEO
Cəmiyyət
Firudin Cəlilov yenidən Türkiyəyə gedəcək-" Hələ də bəzi problemlər qalıb"
Cəmiyyət
Eldar Mahmudov məhkəmə sədri ilə yürüşdə - NƏBATAT BAĞINDA ŞOK GÖRÜŞ...
Siyasət
Nəsib bəy Yusifbəylinin dünyagörüşündə Azərbaycan türkçülüyü ideyası - V Yazı...
Həftənin ən çox oxunanları
Rus ordusu Suriyada amerikalıların hərbi “ətçəkəninə” düşdü: 215 ölü
ABŞ ordusunun rus əsgərlərini darmadağın etdiyinin görüntüləri yayıldı - ŞOK VİDEO
Talışinski Bakıya zəng vuraraq Rövşənin həbs edilməsini istəyir - Lənkəranskiyə qənim kəsilmiş qadın
Azərbaycandan qaz istəyən ölkənin prezidenti İrəvanda “SOYQIRIM” ABİDƏSİNƏ BAŞ ƏYDİ - FOTO
Məktəbdə zorakılığa məruz qalan qız damarlarını doğradı
"And olsun Allaha, əgər kürd olsaydım, kürdlüyümlə fəxr edərdim, amma...”
"Türkiyə hər tərəfdən onu udacaq bir çəmbərin icindədir!" - "Gecikmək fəlakətə bərabərdi..."
Baş prokuror: “Araşdırın, məmurlar Xəzərin sahilində bu villaları hansı pulla tikiblər...”
Mehriban Əliyevanın namizədliyinin irəli sürülməsinə növbəti təşəbbüs...- BU DƏFƏ ŞƏKİDƏN GƏLDİ
"Serj Sərkisyan həmsədrlərə İlham Əliyevdən şikayət edərək deyib ki..."
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin