Xəbər lenti
11/12/2017 [15:18]:
Nərimanovda Heydər Əliyev anıldı...
11/12/2017 [15:12]:
Ramil Usubovdan yeni təyinat
11/12/2017 [15:08]:
Taksi xidmətindən istifadə edənlərin NƏZƏRİNƏ: Bundan sonra...
11/12/2017 [15:05]:
Bu qurumların Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna borcu var
11/12/2017 [15:02]:
Fədayə Laçınla bağlı məhkəməyə müraciət ediləcək
11/12/2017 [15:00]:
Kim Çen Innın "Bialoji müharibə" planı üzə çıxdı
11/12/2017 [14:59]:
"Qiymətli Pamela" tamaşasının premyerası keçirildi
11/12/2017 [14:54]:
Vətəndaşlar ŞİKAYƏT ETDİ, marşrut xəttinin daşıyıcısı və ödəniş üsulu dəyişdi
11/12/2017 [14:41]:
"Arif Hacılı "Müsavat"ın güclənməsini istəyirsə, buna son qoymalıdır..." - Qubad İbadoğlu
11/12/2017 [14:34]:
Müharibədən sonrakı dövrün ən dəhşətli FOTOSU
11/12/2017 [14:31]:
“Bu ilin 10 ayı ərzində 538 fiziki qüsurlu uşaq doğulub” -Səlim Müslümov
11/12/2017 [14:24]:
Putin ordunu Suriyadan çıxarır – Əmr
11/12/2017 [14:24]:
Problemli kreditlərin restrukturizasiyası ilə bağlı saziş imzalanacaq
11/12/2017 [14:21]:
Səməd Vurğunun şər atılaraq sürgünə yollanan qohumu, Cümhuriyyət tələbəsi Vəkilov- TARİX
11/12/2017 [14:20]:
Rusiya “Pandorra qutusu”nu açdı – Qorbaçovun müşaviri
11/12/2017 [14:17]:
Gülər Əhmədovanın oğlu nişanlandı – FOTO
11/12/2017 [14:14]:
"Mavi balina"dan sonra "Qırmızı bayquş": uşaqları internetdən necə qorumalı...
11/12/2017 [14:06]:
Alimlərdən qorxunc iddia - Dekabrın 23-də yer kürəsi məhv olacaq
11/12/2017 [13:56]:
“Elə məmurlar var ki, Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin harada yerləşdiyini belə bilmir”
11/12/2017 [13:55]:
Məşhur türk rejissor vəhşicəsinə öldürüldü
11/12/2017 [13:50]:
Sabah hava küləkli, amma yağmursuz olacaq - HAVA PROQNOZU
11/12/2017 [13:49]:
“Qarabağ” rekorda imza atdı
11/12/2017 [13:47]:
Nazirlər Kabineti qərar verdi: Bu məhsulların keyfiyyəti yoxlanacaq
11/12/2017 [13:41]:
Erməni zabitlər yol qəzasına düşdülər
11/12/2017 [13:38]:
Tatar dili Rusiyada dövlət dili olur
11/12/2017 [13:38]:
Bir mənzili bir neçə şəxsə satmaq mümkün olmayacaq - Yeni qanun hazırlanır
11/12/2017 [13:36]:
Rəşad Sadıqov milli komandaya baş məşqçi təyin olunacaq
11/12/2017 [13:29]:
Dünyanın bir masası olan fərqli restoranı, imkanlı müştərilər sırada gözləyir
11/12/2017 [13:27]:
Daxili orqanında narkotika keçirmək istədi
11/12/2017 [13:26]:
Mançester derbisində qalmaqal - Mourinyon qapıçını butulka ilə vurdu
11/12/2017 [13:25]:
Rövşən Lənkəranskinin məsciddə çəkilən görüntüsü yayımlandı- VİDEO
11/12/2017 [13:20]:
Müğənninin 17 yaşlı oğlu 4 qızı gecə klunbundan villasına apardı - FOTO
11/12/2017 [13:03]:
Sabah Bakıda bu yollar bağlı olacaq - SİYAHI
11/12/2017 [13:00]:
ADPU-da Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunan anım mərasimi keçirildi
11/12/2017 [13:00]:
Sevgilisi ilə telefon danışığından sonra özünü asdı: meyitini oğlu, keçmiş əri və sevgilisi..
11/12/2017 [12:47]:
Yerdən qalxmayan oğluna atdığı təpik ölkəni ayağa qaldırdı -VİDEO
11/12/2017 [12:35]:
“Hacının qəbrinin dağıdılacağından narahatıq” - Bacısı
11/12/2017 [12:28]:
Məxfilik parçası həyacan yaratdı - Hərbi məqsədlə istifadə olunacaq...
11/12/2017 [12:21]:
Firon məzarlarındakı GİZLİ TARİX
11/12/2017 [12:19]:
"3 ilə qədər ölərsən" dedilər, 200 kilo arıqladı -İNANILMAZ...
11/12/2017 [12:07]:
Özgəsinə görə özümüzü YANDIRMAYAQ...
11/12/2017 [12:02]:
Hüquqşünasdan Türkiyə vətəndaşları ilə ailə qurmuş azərbaycanlı xanımlara məsləhət
11/12/2017 [12:00]:
Əli Həsənovun nəvəsi barədə qərar verildi
11/12/2017 [11:52]:
İlhamə Quliyevanın oğlu polis nəzarətinə verildi
11/12/2017 [11:42]:
“Kelebek”də diqqət çəkməyən Nigarla Röya - 17 minlik çəkmə belə...
11/12/2017 [11:35]:
"Belimdəki uşaqdır" deyən dilənçinin şalını açan polis ŞOKA DÜŞDÜ: belə aldadırlar - VİDEO
11/12/2017 [11:33]:
Fazil Məmmədovun ailə -FOTOLARI
11/12/2017 [11:27]:
Sükutu pozan Nemət Pənahlı: “Şikayət etmək əxlaqıma sığmır”...”
11/12/2017 [11:23]:
Arif Əsgərovun qohumu 5 milyon ödədi
11/12/2017 [11:15]:
Saakaşvili məhkəməyə gətirildi
11/12/2017 [11:13]:
Qənirə Paşayeva İraqda 10-dan artıq media qurumlaırna Qarabağ həqiqətlərindən danışdı
11/12/2017 [11:08]:
Bu gün Bakı vaxtı ilə saat 15:00-da başlayacaq... - DİQQƏT!
11/12/2017 [10:59]:
Jurnalist “Azərişıq” ASC-nin biganəliyindən fəryad edir - FOTOLAR
11/12/2017 [10:56]:
İstirahət günü Bakıda 4 nəfər avtomobilin altında qaldı
11/12/2017 [10:56]:
Varlıların üstünlük verdiyi dünya universitetləri -Birmənalı seçimin sirli səbəbləri
11/12/2017 [10:49]:
Ramil Səfərovə yeni rütbə verildi - FOTO
11/12/2017 [10:48]:
Fazil Məmmədovun işdən çıxarılması ilə bağlı 4 milyardlıq oğurluq iddiası
11/12/2017 [10:38]:
Yəhudilərin Heydər Əliyevə Şuşa mesajı və Qüds mövqeyimiz...
11/12/2017 [10:35]:
Bitkoin "Uoll Strit"ə daxil oldu
11/12/2017 [10:35]:
Putinin ətrafının oğurladığı 1 trilyon DONDURULUR...
11/12/2017 [10:33]:
Liderlərin İstanbul sammiti - Ərdoğan və Əliyevdən sərt mövqe
11/12/2017 [10:29]:
Azərbaycana Türkiyədən cavab: Bayrağımız… - Foto
11/12/2017 [10:27]:
Terrorçu kürdlərə dəstək verən müsəlman ermənilər azadlıqda... - Türkiyədə...
11/12/2017 [10:24]:
18 yaşlı qız sevgilisi ilə cinsi əlaqə zamanı canlı yayım etdi: 3 dəqiqə davam etdi - FOTO
11/12/2017 [10:23]:
“Hakimiyyətin öz daxilində də böyük müxalifət formalaşmaqdadır” -Sülhəddin Əkbər
11/12/2017 [10:17]:
Edvard Nalbəndyan - Ermənistanın nazlı diplomatı...
11/12/2017 [10:16]:
Türkiyə millisinin məşhur futbolçusundan 3 milyonluq qəza - FOTOLAR
11/12/2017 [10:14]:
Fransalı deputat: "Təzyiqlər məni Azərbaycana daha da yaxınlaşdırdı"
11/12/2017 [10:07]:
Bakı-Quba yolunda avtobus qəzaya uğradı: Yaralılar var
11/12/2017 [10:04]:
MTN generalı apelliyasiya şikayəti verdi
11/12/2017 [09:57]:
“Mən Natavanı məcbur elədim...” - Dado yenə danışdı
11/12/2017 [09:54]:
Bacısının ərini və qayınatasını güllələdi - Bakıda kriminal
11/12/2017 [09:54]:
Özünü metronun altına atdı - “İçərişəhər”də qorxunc anlar
11/12/2017 [09:51]:
Universitetin geniş rezonansa səbəb olan "UNEC2B" platforması...
11/12/2017 [09:50]:
Yeni məhəbbət dastanlarının xarakterik xüsusiyyətləri
11/12/2017 [09:36]:
Azərbaycanlılardan Moskvada “Artsax” doşabı satılmasına etiraz...- “KarabakhTV”
11/12/2017 [09:35]:
Bakı metrosunda gənc özünü qatarın altına atdı
11/12/2017 [09:33]:
54 yaşlı kişi özünü bıçaqladı
11/12/2017 [09:20]:
Həkimlərin yazdığını niyə oxumaq olmur?
11/12/2017 [09:13]:
Diqqətli olun! Arıqlama dərmanları xərçəngə, sonsuzluğa səbəb olur
Bütün arxiv bir sırada
10/10/2017 [17:44] - Köşə - ( 7024 dəfə baxılıb)

Qarabağın başında çatlayacaq vaxtın bitməsi...

İlham İsmayıl

1999-cu ilin avqustun 20-də konfliktoloq, indi Türkiyənin Marmara Universitetində  dərs deyən Elxan Mehdiyev və mən hələ təzəcə nəşrə başlamış “Reytinq” qəzetinə gəldik və Qarabağla əlaqədar həyəcanlı bir xəbəri o vaxtkı redaktor X.Kazımlı ilə bölüşdük. Bizi həyəcanlandıran  Azərbaycan və Ermənistanın rəhbərlərinin həmin ilin aprelindən başlayan intensiv görüşlərinin avqustun 22-də İsveçrənin Cenevrə şəhərində çox kritik bir görüş - razılaşma ilə yekunlaşması haqqında xaricdən və daxildən aldığımız xəbər idi.  

Yəni, ABŞ-ın o vaxtkı dövlət katibi M.Olbraytın hər iki tərəflə həmin ilin əvvəlindən apardığı intensiv danışıqların nəticəsi kimi Dağlıq Qarabağa müstəqillik verilməsinin  razılaşdırılması baş tutmalıydı. Cəmi bir ay əvvəl-iyulunn 16-da Cenevrədə hər iki dövlət başçısının təzəcə görüşməsinin ardınca bu təcili görüş haqqında istər Amerikanın, istərsə də Azərbaycanın rəsmi kuluarlarında nə qədər pıçıltı ilə danışsalar da,  səsi bizə də gəlib çatmışdı. İnformasiyamız müfəssəl deyildi, detallarını bilmirdik, məlumatın özünə də şübhəli yanaşırdıq. Amma, ortada Qarabağ var idi. Xəbəri xalqa çatdırmaq lazım idi. Necə? Qarabağın taleyinə yaranan təhlükə haqqında xəbərin cəmi 10 faizi  düz olsa, bəs edər ki, səsimizi qaldıraq,  haray salaq.  Bu məntiqlə səhərisi gün qəzet belə bir manşetlə çıxdı: “Ay camaat, Qarabağı verirlər!”. Yazı böyük rezonans doğurdu, mətbuatda müzakirələr başlandı və çox adam sorğu-suala çəkildi. Bir neçə gündən sonra redaktorla keçmiş MTN-in iki generalı nazirliyin binasında 4 saat söhbət aparsa da, Xalid bəy vətən üçün həyəcan təbili çalmağın vacibliyini əsaslandıra bilmişdi. Bu xəbərdən bir ay sonra xarici məsələlər üzrə dövlət müşaviri Vəfa Quluzadə, iki ay sonra xarici işlər naziri Tofiq Zülfüqarov və prezidentin köməkçisi Eldar Namazov istefa verdilər. “Ay cammat” deyə müraciət etməyə dəyərdi.., çünki təhlükənin reallığını reaksiyalardan da hiss etdik. 
  
Bunu xatırlatmaqda məqsəd keçmişi yada salmaq deyil. Əgər o vaxtlar təhlükə pıçıltı şəklində çatırdısa, Siz son günlərdə  bu təhlükənin  pıçıltısını deyil, artıq ayaq səslərini eşidrsinizmi?! Və o addımları təkcə düşmən atmır... 
Dağlıq Qarabağ separatçılarının lideri  Bako Saakyanın dünən “Noev Kovçeq” nəşrinə verdiyi müsahibədə jurnalist də, müsahib də indiyədək ehtiyatla və şübhə ilə dediklərini  çox inamla və rahat dilə gətiriblər: Jurnalist “Sizcə artıq Ermənistanın, ardınca da Rusiyanın Dağlıq Qarabağı (“Artsax”ı) tanımalarının zamanı yetişməyib?”  Bako Saakyan: “Dağlıq Qarabağın müstəqilliyinin tanınması zaman məsələsidir və dağlar arxasında deyil” - cavabını verib. Saakyanın “ zaman” sözünü o çalarda deyib ki, sanki  o zaman “an məsələsidir”. Erməni təbliğatının toruna düşməmişik, amma onları ürəkləndirən bizim  bu gün düşdüyümüz vəziyyətdir. O vəziyyət ki, Rusiyadan öncə Avropanın, sonra da başqalarının Dağlıq Qarabağın müstəqilliyini tanıması baş verə bilər. Avropa Şurasından çıxarılmamız haqqında hələ niyyətin şuranın rəsmiləri tərəfindən sərt şəkildə bəyan edilməsi  kifayət edir ki, indidən “təcrid dövlət” elan olunaq. Erməni gücünü, inamını  bizim demokratik dünya tərəfindən qəbul olunmamağımızdan alır. Və heç kəs deməsin ki, bu ikili standartdır, Ermənistan bəyəm demokratik ölkədir? Əlbəttə yox. Amma, Ermənistanı Avropa Şurasından çıxarmaqla təhdid edən yoxdur. Azərbaycana vaxt qoyulmağın özü artıq onsuz da mənfi olan imici  daha da tündləşdirib. Hansı hikkənin güdazına veririk Qarabağı, sonra da bütün Azərbaycanı? Bu gün hansı motivlərlə tutulmasından asılı olmayaraq  bütün məhbuslar azad edilsə belə nə hakimiyyət üçün, nə dövlət üçün təhlükə, axı yoxdur. Amma, azad olunmasa var! O, Qarabağın birdəfəlik itirilməsi, hətta müstəqilliyimizin itirilməsi ola bilər. Çox istedadlı və real analitik qabiliyəti olan hörmətli Şahin Cəfərli bu durumu çox dəqiq izah edir: ”Digər məsələləri qoyaq hələ bir kənara, bu, hər şeydən əvvəl ciddi reputasiya itkisidir və AB-nin belə bir dövlətlə oturub təntənəli şəkildə Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Saziş imzalaması problemli görünür. (Bu sazişin imzalanmasını Azərbaycan özü təklif edib.) Ümumiyyətlə, AŞ-dən, Avropadan, Qərbdən uzaqlaşmaq müasir, mədəni dünyadan təcrid olunaraq “izqoy”a çevrilmə təhlükəsi yaradır. Dağlıq Qarabağın gələcəkdə reinteqrasiyası ehtimalının (əgər belə ehtimal qalıbsa) tamamilə aradan qalxması və erməni separatizminin tam legitimlik qazanması, eləcə də dövlət olaraq müstəqilliyimizin real təhlükə altına düşməsi də daxil olmaqla, bunun Azərbaycan üçün fəlakətli nəticələri ola bilər. Dövləti və xalqı bu aqibətə düçar etməyə kimsənin haqqı yoxdur”. Bəli, fəlakətli nəticələr ola bilər və yuxarıda dediyim kimi, o fəlakətin addım səsləri açıq eşidilir.
“Avropa Şurasız da yaşamaq olar”, “ Avropa yox idi sabah açılmırdı?” söyləyən təfəkkürün sahibləri təsəvvür etsin ki, onları çox hörmətli bir yerə  dəvət edirlər, qonaqlıq verirlər və o mədəni yerdə özlərini ədəb-ərkanlı apara bilmədikləri üçün hamının gözü qarşısında, nümayişkəranə qovurlar. Məclisdə olan ailə üzvlərini də sənə baxıb qovurlar. Necə təsir edər? Müqayisəm qüsurludur, amma sizin ucbatınızdan biz Qarabağı itirə bilərik. Ala bilmirsiniz.., başa düşürük, gücünüz çatmır. Amma, heç olmasa dəvət olunan yerin şərtlərinə, öhdəliklərinə əməl edin ki, erməni separatçılarına, havadarlarına bəhanə verilməsin. Zaman keçər, əlverişli  tarixi şərait yetişər və gələcək nəsil vətənimizi azad edər.  1988-ci ildən bəri - “Rusiya imkan verməz”arxayınçılığı bizi bu günə-Qarabağsızlığa gətirib çıxarıb və bunun da əsl səbəbkarı Rusiya özüdür. 

Armud ağacının kəsilməsinə dözməyən millət 12 rayonun, 20 faiz torpağın işğal edilməsini, böyük bir mədəniyyəti, əsilzadələri olan bir elatın - Qarabağın  miskin bir vəziyyətə salınmasını qəbul etmiş kimi görünür. Yəqin düşünülür ki, 5+2 ilə də millət sevinib, Şuşanın, Xankəndinin, Xocavəndin, Ağdərənin, Əsgəranın, Xocalının, Kəlbəcərin, Laçının da birdəfəlik itirilməsini qəbul edəcək. Çox yalnış qənaətdir! Tədricən, əl altdan hər gün müxtəlif televiziya kanallarında çıxış edən “dejurnı” siyasi ekspertlərin də, deputatların da Kataloniya separatizminə haqq qazandırmağı  xalqı biabırçı təslimçiliyə hazırlamaqdan başqa bir şey deyil.   
 Avropa Şurasından çıxarılma təhlükəsinin Qarabağın başında çatlayacağı 10 faiz  realdırsa  “AY CAMAAT QARABAĞI RƏSMƏN İTİRİRİK” deyə haray salmağı əlacsızlığımızın son həddi kimi bağırmaq istəyirəm, panikaya da düşməmişəm, amma böhran durumda olduğumuzun fərqindəyəm. Ona görə də  təhlükənin reallığa çevrilməməsi üçün Andrey Piontkovskinin sözü ilə desək: “Tarixin böhran zamanlarında vəziyyətdən çıxmaq üçün  bir neçə adamın passionarlığından, qətiyyətindən çox şey  asılıdır”məntiqindən çıxış edirəm.

P.S. Məşhur rus yazıçısı Valentin Rasputinin “Mariya üçün pullar” povestində təsvir olunur ki, müfəttiş  kənd dükanında satıcı işləyən Mariyanın iki min manat əskiyi olduğunu aşkar edir. Müfəttişin  satıcı qadına yazığı gəlir. Ona beş gündən sonra gələcəyini və o vaxta qədər pulları kassaya qoymağı, əks halda tutula biləcəyini deyib gedir. Mariyanın əri Kuzma bütün kənddən iki min pulu yığa bilmir. “Artıq müfəttişin gəlməyinə iki gün qalırdı”. Az qala Kuzmanın ümidsiz gününə düşmüşük.  İndi Avropa Şurasının “ müfəttişi” də bizə oktyabrın 25-dək vaxt qoyub. Biz tərəfdən hansısa  pozitiv addımın atıldığını hələ görmürük. Vaxtın bitməsinə iki həftə qalıb...  

İlham İsmayıl

...
“Elə məmurlar var ki, Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin harada yerləşdiyini belə bilmir”
Dünyanın bir masası olan fərqli restoranı, imkanlı müştərilər sırada gözləyir
Məxfilik parçası həyacan yaratdı - Hərbi məqsədlə istifadə olunacaq...
Əli Həsənovun nəvəsi barədə qərar verildi
Varlıların üstünlük verdiyi dünya universitetləri -Birmənalı seçimin sirli səbəbləri
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Yerdən qalxmayan oğluna atdığı təpik ölkəni ayağa qaldırdı -VİDEO
Araşdırma
Firon məzarlarındakı GİZLİ TARİX
Dünya
"3 ilə qədər ölərsən" dedilər, 200 kilo arıqladı -İNANILMAZ...
Dünya
Türkiyə millisinin məşhur futbolçusundan 3 milyonluq qəza - FOTOLAR
Dünya
53 yaşlı milyonçu evində ölü tapıldı...
Həftənin ən çox oxunanları
Fazil Məmmədovun qudalarına ərizə yazdırdılar - Vergilər Nazirliyində nələr baş verir?
Qurban Məmmədovdan Təhsil Nazirliyinə qandonduran MÜRACİƏT...
Alimlər cinsi aktivliyin tez arıqlamağa təsirini araşdırıblar - ŞOK NƏTİCƏ...
Qızından işdən çıxarılan Fazil Məmmədova ilginc dəstək - "Adam kimi adam üçün..."
“Fazil Məmmədov həddindən artıq şişmişdi, köpünü almaq lazım idi...”
“Dünya bilməlidir ki, İsrail –yəhudi dövləti deyil!” - Yəhudi Hərəkatından gözlənilməz etirazlar...
Hacı Məmmədovun yeni sirli əsərləri ortaya çıxdı - O, hansı məmurun heykəlini düzəldib?
Prezident 4 naziri vəzifəsindən azad etdi
Fatma Abdullazadə Fazil Məmmədovun 1 milyon dollarını alıb?
Manyak-qatil arvadını və dörd qızını niyə öldürdüyünü danışdı
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin