Xəbər lenti
27/05/2018 [23:32]:
"Bu cümhuriyyəti Məhəmməd Əmin bəylər elə dəyərlər üzərində qurmuşlar ki..."
27/05/2018 [23:18]:
Çin ABŞ-ı beynəlxalq hüququ pozmaqda ittiham etdi
27/05/2018 [23:17]:
Çay ilə "yola getməyən" 3 məhsul - Limon, süd və şəkər...
27/05/2018 [23:08]:
"Nəzərə alsaq ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini Rusiya tanımayıb, onda hər şey aydın olar"
27/05/2018 [22:41]:
ABŞ və Şimali Koreya sammiti üçün növbəti addım
27/05/2018 [21:39]:
Əsəddən ölüm mesajı: “Bu, sənin son şansındır”
27/05/2018 [21:04]:
Fransanın xarici işlər naziri Şəhidlər xiyabanında - Fotolar
27/05/2018 [21:03]:
“Həqiqi addımlar atmağın vaxtı çatıb” - Polad Bülbüloğlu
27/05/2018 [20:29]:
"Bizim hər birimiz bu dövləti qorumağa, onun dəyərini, qədrini bilməyə borcluyuq"
27/05/2018 [20:24]:
Həkimlərin iyirmi dəqiqə vaxt verdiyi qız ölmədi- FOTOLAR
27/05/2018 [19:58]:
Bülbüloğlu Rusiyadan əsas gözləntisini açıqladı: “Qarabağ...”
27/05/2018 [19:57]:
UFAZ-da Fransanın Avropa və XİN fondunun arxiv sərgisinin açılış mərasimi keçirildi
27/05/2018 [19:48]:
Tarixçi alim etiraz etdi: "Simvolları bu günə qoymaq olmaz!" (FOTO)
27/05/2018 [19:42]:
Səfir: "Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün həqiqi addımlar atmağın vaxtı çoxdan çatıb"
27/05/2018 [19:39]:
Emin “Xalq artisti” adını almasını belə qeyd etdi - Video
27/05/2018 [19:36]:
Sərxoş sərnişin pivə üçün təyyarəni bir-birinə vurdu – VİDEO
27/05/2018 [19:35]:
UFAZ tələbələri ActİnSpace beynəlxalq yarışının qalibi olub
27/05/2018 [19:28]:
Azay Quliyevin Cümhuriyyət haqqında məqaləsi dünyaca məşhur portalda dərc edildi
27/05/2018 [19:27]:
4 ayda Azərbaycanda 505 traktor, 130 avtomobil istehsal olunub
27/05/2018 [19:22]:
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində yeni – TƏYİNAT
27/05/2018 [19:20]:
Əlixan Səmədov: "Çox sevincliyəm"
27/05/2018 [19:19]:
Azərbaycan və Fransa iqtisadi toplantı keçirəcək
27/05/2018 [19:18]:
Miri Yusifin fəxri ad sevinci – VİDEO
27/05/2018 [18:14]:
Rusiya İngiltərədən üzr tələb etdi
27/05/2018 [18:11]:
Mohammed Salah Dünya Çempionatında oynayacaq
27/05/2018 [18:08]:
Ziyad Səmədzadə qızına görə Prezidentə minnətdarlıq etdi
27/05/2018 [17:58]:
Ağır atletika üzrə yeniyetmələrin birinciliyi başa çatdı
27/05/2018 [17:57]:
Xərçəng xəstələrinin yeni ümidi “Propolis” - TƏBİƏTİN BƏXŞİŞİ...
27/05/2018 [17:49]:
Avtomobil ikiyə bölündü, sürücünü görən donub qaldı... - İnanılmaz görüntü
27/05/2018 [17:45]:
Gündə 6 litr kola içdi, bu hala gəldi - FOTOLAR
27/05/2018 [16:24]:
İsmayıllıda 7 kənd qazsız qaldı, mal-qaranı sel apardı
27/05/2018 [16:22]:
Biləsuvarda 16 yaşlı qız intihar etdi
27/05/2018 [16:20]:
XİN-dən Paşinyanın oğlunun Qarabağda əsgərlik çəkməsi xəbərinə reaksiya...
27/05/2018 [16:16]:
Türkiyənin məşhur aktyoru yol qəzasında öldü
27/05/2018 [16:15]:
Rəsmi Parisdən Ermənistana ÇAĞIRIŞ: “Qoşunlarınızı dərhal Qarabağdan çıxarın!”
27/05/2018 [16:14]:
Sabahın havası - Bakıda 27 dərəcə isti olacaq
27/05/2018 [16:11]:
Fəxri ad alan Könül Kərimova ağladı
27/05/2018 [16:09]:
Ehtiram Hüseynov Riqada “Sarı Gəlin” və “Laçın”ı ifa etdi... - Möhtəşəm (VİDEO)
27/05/2018 [16:06]:
Avronest rəhbərliyindən Diaspor Komitəsinin sədrinə məktub gəldi
27/05/2018 [15:54]:
6 minə yaxın məmur cəzalandırıldı...
27/05/2018 [15:46]:
Suriyada 4 rus hərbçi öldürüldü, 3-ü yaralandı
27/05/2018 [15:44]:
Polisin reydi zamanı sərxoş sürücü: "Pivə içmişəm ki, ağzım qurumasın" - VİDEO
27/05/2018 [15:39]:
Azərbaycanda 60 kənd işıqsız, 7-si isə qazsız qaldı
27/05/2018 [15:37]:
Gürcüstanda intihar edən azərbaycanlı tələbə haqda yeni AÇIQLAMA…
27/05/2018 [14:51]:
Aya enən dördüncü adam vəfat etdi
27/05/2018 [14:41]:
BAXCP mayın 28-də Novxanı da Rəsulzadənin büstünü ziyarət edəcək
27/05/2018 [14:08]:
Telefondakı bu proqramlar sizi çox əyləndirəcək - FOTOLAR
27/05/2018 [13:51]:
Emin Ağalarov Azərbaycanın “Xalq artisti” oldu
27/05/2018 [13:45]:
İlham Əliyev bu məşhurlara fəxri ad verdi - SİYAHI
27/05/2018 [13:26]:
Məmmədyarovla Drian bir araya gəldi
27/05/2018 [13:20]:
Azərbaycan prezidenti Fransaya səfər edəcək
27/05/2018 [12:57]:
Ronaldu “Real”dan getmək istəyir
27/05/2018 [12:50]:
Qorxunc xəbərdarlıq: - Rusiya elə silah hazırlayır ki...
27/05/2018 [12:39]:
Yəməndə neft şirkətinə hava zərbələri endirilib -Ölənlər və yaralananlar var
27/05/2018 [12:37]:
II Dünya müharibəsində tərk edilmiş sığınacaq... - FOTOLAR
27/05/2018 [12:36]:
100 yaşlı bayrağı təslim alan tədqiqatçı: “Novruz müəllimə əmanətin məndə olduğunu dedim”
27/05/2018 [12:22]:
Rus muzdlularla ABŞ kommandosları arasındakı döyüşün şok TƏFƏRRÜATLARI
27/05/2018 [12:12]:
Məşhur cütlük Fransada evləndi - Fotolar
27/05/2018 [12:08]:
İlham Əliyev Fransanın Avropa və xarici işlər nazirini qəbul edib
27/05/2018 [12:07]:
Bahalı toy etdilər, pulunu da verməyib qaçdılar
27/05/2018 [12:04]:
“Real & Virtual PR” adlı təlim keçirildi - FOTOLAR
27/05/2018 [11:56]:
Azarkeşlər “Real”ın kapitanını təhqir edir
27/05/2018 [11:51]:
Fransanın XİN rəhbəri Bakıya gəlib
27/05/2018 [11:50]:
Dünyanın ən ucuz şəhərləri - Səyahət paketləri
27/05/2018 [11:35]:
Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi bəyanat verdi
27/05/2018 [11:34]:
Prezident təhsillə bağlı gözləntilərini açıqladı
27/05/2018 [11:31]:
Yunanıstanda avtobusu ildırım vurub – FOTOLAR
27/05/2018 [11:21]:
Dünyaya gələcək körpələrin ana bətnində maraqlı görüntüləri - FOTOLAR
27/05/2018 [11:16]:
Bir şüşə şərab 120 min dollara satıldı
27/05/2018 [11:03]:
Gürcüstan NATO-ya daxil olacaq
27/05/2018 [10:52]:
Bu filmə baxanda dəhşətə gəldim – Ayaz Salayev
27/05/2018 [10:50]:
ABŞ uduzdu: "Türkiyə əsas hədəfinə çatır"
27/05/2018 [10:44]:
Filmlərdə çəkilən altı əfsanə otel- FOTOLAR
27/05/2018 [10:37]:
Saqqızın köməyilə arıqlamaq olar - Bir şərtlə ki...
27/05/2018 [10:31]:
Rusiya Türkiyəyə milyard dollar ödəyəcək
27/05/2018 [10:21]:
Fuad Muradovun Türkiyəyə səfəri başa çatıb
27/05/2018 [10:20]:
İrlandiya aborta icazə verdi - 35 illik qadağa ləğv edildi
27/05/2018 [10:18]:
Sumqayıtda ev əşyalarla birlikdə kül olub
27/05/2018 [09:55]:
Cəbhədən son xəbər...
27/05/2018 [09:53]:
Bu yolda sürət həddi azaldıldı
Bütün arxiv bir sırada
10/10/2017 [17:44] - Köşə - ( 7241 dəfə baxılıb)

Qarabağın başında çatlayacaq vaxtın bitməsi...

İlham İsmayıl

1999-cu ilin avqustun 20-də konfliktoloq, indi Türkiyənin Marmara Universitetində  dərs deyən Elxan Mehdiyev və mən hələ təzəcə nəşrə başlamış “Reytinq” qəzetinə gəldik və Qarabağla əlaqədar həyəcanlı bir xəbəri o vaxtkı redaktor X.Kazımlı ilə bölüşdük. Bizi həyəcanlandıran  Azərbaycan və Ermənistanın rəhbərlərinin həmin ilin aprelindən başlayan intensiv görüşlərinin avqustun 22-də İsveçrənin Cenevrə şəhərində çox kritik bir görüş - razılaşma ilə yekunlaşması haqqında xaricdən və daxildən aldığımız xəbər idi.  

Yəni, ABŞ-ın o vaxtkı dövlət katibi M.Olbraytın hər iki tərəflə həmin ilin əvvəlindən apardığı intensiv danışıqların nəticəsi kimi Dağlıq Qarabağa müstəqillik verilməsinin  razılaşdırılması baş tutmalıydı. Cəmi bir ay əvvəl-iyulunn 16-da Cenevrədə hər iki dövlət başçısının təzəcə görüşməsinin ardınca bu təcili görüş haqqında istər Amerikanın, istərsə də Azərbaycanın rəsmi kuluarlarında nə qədər pıçıltı ilə danışsalar da,  səsi bizə də gəlib çatmışdı. İnformasiyamız müfəssəl deyildi, detallarını bilmirdik, məlumatın özünə də şübhəli yanaşırdıq. Amma, ortada Qarabağ var idi. Xəbəri xalqa çatdırmaq lazım idi. Necə? Qarabağın taleyinə yaranan təhlükə haqqında xəbərin cəmi 10 faizi  düz olsa, bəs edər ki, səsimizi qaldıraq,  haray salaq.  Bu məntiqlə səhərisi gün qəzet belə bir manşetlə çıxdı: “Ay camaat, Qarabağı verirlər!”. Yazı böyük rezonans doğurdu, mətbuatda müzakirələr başlandı və çox adam sorğu-suala çəkildi. Bir neçə gündən sonra redaktorla keçmiş MTN-in iki generalı nazirliyin binasında 4 saat söhbət aparsa da, Xalid bəy vətən üçün həyəcan təbili çalmağın vacibliyini əsaslandıra bilmişdi. Bu xəbərdən bir ay sonra xarici məsələlər üzrə dövlət müşaviri Vəfa Quluzadə, iki ay sonra xarici işlər naziri Tofiq Zülfüqarov və prezidentin köməkçisi Eldar Namazov istefa verdilər. “Ay cammat” deyə müraciət etməyə dəyərdi.., çünki təhlükənin reallığını reaksiyalardan da hiss etdik. 
  
Bunu xatırlatmaqda məqsəd keçmişi yada salmaq deyil. Əgər o vaxtlar təhlükə pıçıltı şəklində çatırdısa, Siz son günlərdə  bu təhlükənin  pıçıltısını deyil, artıq ayaq səslərini eşidrsinizmi?! Və o addımları təkcə düşmən atmır... 
Dağlıq Qarabağ separatçılarının lideri  Bako Saakyanın dünən “Noev Kovçeq” nəşrinə verdiyi müsahibədə jurnalist də, müsahib də indiyədək ehtiyatla və şübhə ilə dediklərini  çox inamla və rahat dilə gətiriblər: Jurnalist “Sizcə artıq Ermənistanın, ardınca da Rusiyanın Dağlıq Qarabağı (“Artsax”ı) tanımalarının zamanı yetişməyib?”  Bako Saakyan: “Dağlıq Qarabağın müstəqilliyinin tanınması zaman məsələsidir və dağlar arxasında deyil” - cavabını verib. Saakyanın “ zaman” sözünü o çalarda deyib ki, sanki  o zaman “an məsələsidir”. Erməni təbliğatının toruna düşməmişik, amma onları ürəkləndirən bizim  bu gün düşdüyümüz vəziyyətdir. O vəziyyət ki, Rusiyadan öncə Avropanın, sonra da başqalarının Dağlıq Qarabağın müstəqilliyini tanıması baş verə bilər. Avropa Şurasından çıxarılmamız haqqında hələ niyyətin şuranın rəsmiləri tərəfindən sərt şəkildə bəyan edilməsi  kifayət edir ki, indidən “təcrid dövlət” elan olunaq. Erməni gücünü, inamını  bizim demokratik dünya tərəfindən qəbul olunmamağımızdan alır. Və heç kəs deməsin ki, bu ikili standartdır, Ermənistan bəyəm demokratik ölkədir? Əlbəttə yox. Amma, Ermənistanı Avropa Şurasından çıxarmaqla təhdid edən yoxdur. Azərbaycana vaxt qoyulmağın özü artıq onsuz da mənfi olan imici  daha da tündləşdirib. Hansı hikkənin güdazına veririk Qarabağı, sonra da bütün Azərbaycanı? Bu gün hansı motivlərlə tutulmasından asılı olmayaraq  bütün məhbuslar azad edilsə belə nə hakimiyyət üçün, nə dövlət üçün təhlükə, axı yoxdur. Amma, azad olunmasa var! O, Qarabağın birdəfəlik itirilməsi, hətta müstəqilliyimizin itirilməsi ola bilər. Çox istedadlı və real analitik qabiliyəti olan hörmətli Şahin Cəfərli bu durumu çox dəqiq izah edir: ”Digər məsələləri qoyaq hələ bir kənara, bu, hər şeydən əvvəl ciddi reputasiya itkisidir və AB-nin belə bir dövlətlə oturub təntənəli şəkildə Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Saziş imzalaması problemli görünür. (Bu sazişin imzalanmasını Azərbaycan özü təklif edib.) Ümumiyyətlə, AŞ-dən, Avropadan, Qərbdən uzaqlaşmaq müasir, mədəni dünyadan təcrid olunaraq “izqoy”a çevrilmə təhlükəsi yaradır. Dağlıq Qarabağın gələcəkdə reinteqrasiyası ehtimalının (əgər belə ehtimal qalıbsa) tamamilə aradan qalxması və erməni separatizminin tam legitimlik qazanması, eləcə də dövlət olaraq müstəqilliyimizin real təhlükə altına düşməsi də daxil olmaqla, bunun Azərbaycan üçün fəlakətli nəticələri ola bilər. Dövləti və xalqı bu aqibətə düçar etməyə kimsənin haqqı yoxdur”. Bəli, fəlakətli nəticələr ola bilər və yuxarıda dediyim kimi, o fəlakətin addım səsləri açıq eşidilir.
“Avropa Şurasız da yaşamaq olar”, “ Avropa yox idi sabah açılmırdı?” söyləyən təfəkkürün sahibləri təsəvvür etsin ki, onları çox hörmətli bir yerə  dəvət edirlər, qonaqlıq verirlər və o mədəni yerdə özlərini ədəb-ərkanlı apara bilmədikləri üçün hamının gözü qarşısında, nümayişkəranə qovurlar. Məclisdə olan ailə üzvlərini də sənə baxıb qovurlar. Necə təsir edər? Müqayisəm qüsurludur, amma sizin ucbatınızdan biz Qarabağı itirə bilərik. Ala bilmirsiniz.., başa düşürük, gücünüz çatmır. Amma, heç olmasa dəvət olunan yerin şərtlərinə, öhdəliklərinə əməl edin ki, erməni separatçılarına, havadarlarına bəhanə verilməsin. Zaman keçər, əlverişli  tarixi şərait yetişər və gələcək nəsil vətənimizi azad edər.  1988-ci ildən bəri - “Rusiya imkan verməz”arxayınçılığı bizi bu günə-Qarabağsızlığa gətirib çıxarıb və bunun da əsl səbəbkarı Rusiya özüdür. 

Armud ağacının kəsilməsinə dözməyən millət 12 rayonun, 20 faiz torpağın işğal edilməsini, böyük bir mədəniyyəti, əsilzadələri olan bir elatın - Qarabağın  miskin bir vəziyyətə salınmasını qəbul etmiş kimi görünür. Yəqin düşünülür ki, 5+2 ilə də millət sevinib, Şuşanın, Xankəndinin, Xocavəndin, Ağdərənin, Əsgəranın, Xocalının, Kəlbəcərin, Laçının da birdəfəlik itirilməsini qəbul edəcək. Çox yalnış qənaətdir! Tədricən, əl altdan hər gün müxtəlif televiziya kanallarında çıxış edən “dejurnı” siyasi ekspertlərin də, deputatların da Kataloniya separatizminə haqq qazandırmağı  xalqı biabırçı təslimçiliyə hazırlamaqdan başqa bir şey deyil.   
 Avropa Şurasından çıxarılma təhlükəsinin Qarabağın başında çatlayacağı 10 faiz  realdırsa  “AY CAMAAT QARABAÄžI RƏSMƏN İTİRİRİK” deyə haray salmağı əlacsızlığımızın son həddi kimi bağırmaq istəyirəm, panikaya da düşməmişəm, amma böhran durumda olduğumuzun fərqindəyəm. Ona görə də  təhlükənin reallığa çevrilməməsi üçün Andrey Piontkovskinin sözü ilə desək: “Tarixin böhran zamanlarında vəziyyətdən çıxmaq üçün  bir neçə adamın passionarlığından, qətiyyətindən çox şey  asılıdır”məntiqindən çıxış edirəm.

P.S. Məşhur rus yazıçısı Valentin Rasputinin “Mariya üçün pullar” povestində təsvir olunur ki, müfəttiş  kənd dükanında satıcı işləyən Mariyanın iki min manat əskiyi olduğunu aşkar edir. Müfəttişin  satıcı qadına yazığı gəlir. Ona beş gündən sonra gələcəyini və o vaxta qədər pulları kassaya qoymağı, əks halda tutula biləcəyini deyib gedir. Mariyanın əri Kuzma bütün kənddən iki min pulu yığa bilmir. “Artıq müfəttişin gəlməyinə iki gün qalırdı”. Az qala Kuzmanın ümidsiz gününə düşmüşük.  İndi Avropa Şurasının “ müfəttişi” də bizə oktyabrın 25-dək vaxt qoyub. Biz tərəfdən hansısa  pozitiv addımın atıldığını hələ görmürük. Vaxtın bitməsinə iki həftə qalıb...  

İlham İsmayıl

Telefondakı bu proqramlar sizi çox əyləndirəcək - FOTOLAR
Emin Ağalarov Azərbaycanın “Xalq artisti” oldu
II Dünya müharibəsində tərk edilmiş sığınacaq... - FOTOLAR
Dünyanın ən ucuz şəhərləri - Səyahət paketləri
Qadın evinə çağırdığı ustanı zorladı - FOTO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Sərxoş sərnişin pivə üçün təyyarəni bir-birinə vurdu – VİDEO
Cəmiyyət
Azay Quliyevin Cümhuriyyət haqqında məqaləsi dünyaca məşhur portalda dərc edildi
Maraqlı
Xərçəng xəstələrinin yeni ümidi “Propolis” - TƏBİƏTİN BƏXŞİŞİ...
Cəmiyyət
Ehtiram Hüseynov Riqada “Sarı Gəlin” və “Laçın”ı ifa etdi... - Möhtəşəm (VİDEO)
Dünya
Bahalı toy etdilər, pulunu da verməyib qaçdılar
Həftənin ən çox oxunanları
Azərbaycan ordusu Naxçıvan istiqamətində irəlilədi- Böyük ərazini nəzarətə götürdü
Ərinin dostu tərəfindən aldadılan, həbsxanada uşaq dünyaya gətirən və nəhayət, əfv edilən qadının HƏYAT DRAMI
"Bu adam görün nə qədər ləyaqətsizdir ki, öz xalqını erməninin ayağına verir"
Bundan sonra manqaldan kənar gəzəcəksiniz: Alimlər kababın yeni təhlükəsini aşkarladılar...
Qarabağda neytral zona daralır, təmas xəttində istehkamlar tikilir – Hədəflər raketlə VURULACAQ
Korrupsionerin evindən çıxan pullar hamını heyrətləndirdi...- FOTO
"Bu xəyanətinin arxasında köynəyinin altında məharətlə gizlətdiyi paqonlarının "ağırlığı" durur"
Bu baş versə, hamımız yanacağıq - Ərdoğan
“Mən gərək Şuşada qalaydım, orada da öləydim...”- Rəhim Qazıyev
“Xaricdə bank vətəndaşlara, bizdə isə vətəndaşlar banklara yalvarır”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin