Xəbər lenti
20/09/2018 [22:13]:
Beriyanın məhkəməsi və edamından bəhs edən “canlı” sənədlər, heyrətləndirici faktlar – Gizli tarix
20/09/2018 [22:12]:
Ata İmam Hüseyn üçün oğlunun başını kəsdi - ŞOK VİDEO (+18)
20/09/2018 [21:56]:
Gürcüstanda 19 nəfərin prezidentliyə namizədliyi qeydə alınıb
20/09/2018 [21:44]:
Orxan Gəncəbay yenə xəstəxanaya yerləşdirildi
20/09/2018 [21:41]:
Bakıda dəhşətli qəza: Ölənlərdən 3-nün kimliyi bilindi - VİDEO (+18)
20/09/2018 [21:09]:
Deputatdan Meriyaya ciddi İTTİHAM - Yığılan pullar kimlərin cibinə AXIR?..
20/09/2018 [21:08]:
İlyas İsmayılovun qətlə yetirilən oğlu ilə vida mərasimi keçirildi
20/09/2018 [20:47]:
Avropa Birliyi “Facebook”a ultimatum irəli sürdü
20/09/2018 [20:16]:
“Google” Türkiyəyə 15 milyon dollar ödəyəcək
20/09/2018 [20:03]:
Qarabağ azad edilsə, rayonlarda iş olsa... - Bakı da tıxaclardan azad olacaq...
20/09/2018 [19:54]:
Etimad İsmayılovu qətlə yetirən danışdı - Təfərrüat
20/09/2018 [19:40]:
Azərbaycanda xüsusi təyinatlıları belə hazırlayırlar - İLK DƏFƏ
20/09/2018 [19:37]:
Bakıda dəhşətli yol qəzası - 4 nəfər öldü
20/09/2018 [19:06]:
Sabah bu qəsəbələrdə su olmayacaq
20/09/2018 [19:04]:
Birinci vitse-prezident NATO baş katibinin müavinini qəbul etdi - FOTOLAR
20/09/2018 [19:00]:
Elnur Məmmədlinin qohumu medalın bir addımlığında uduzdu
20/09/2018 [18:59]:
Şəhriyar Məmmədyarov ata oldu – FOTO
20/09/2018 [18:35]:
“Mən rüşvətxor məmurlara qarşı mübarizə aparanda ağız-burun əyirlər...”
20/09/2018 [18:34]:
İstanbulda Azərbaycan məktəbi dərslərə belə başladı- VİDEO
20/09/2018 [18:13]:
Arvadını boğan ər hakim qarşısında - Başqa kişi ilə mesajlaşırmış...
20/09/2018 [18:09]:
Prezident NATO baş katibinin müavinini qəbul edib
20/09/2018 [17:52]:
“DTX-nın bu addımı erməni terrorizminin ifşası baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir”
20/09/2018 [17:48]:
Yeni açılan məktəbdə sıxlıq yarandı - Şagirdlər dərsə gedə bilmir
20/09/2018 [17:43]:
Medvedev çətin illərlə bağlı xəbərdarlıq etdi
20/09/2018 [17:02]:
Etimad İsmayılov sabah Nardaranda dəfn olunacaq
20/09/2018 [17:00]:
Heç vaxt xərçəng olmayan türk tayfasının sirri - FOTOLAR
20/09/2018 [16:58]:
Məşhur ürək cərrahı Rəşad Mahmudova yeni vəzifə verildi
20/09/2018 [16:48]:
Tramp Paşinyanla görüşməyəcək
20/09/2018 [16:45]:
Merkel və Putin Suriyanı müzakirə edib
20/09/2018 [16:45]:
“Cəhalətin qarşısını yalnız elmlə, savadla almaq olar”
20/09/2018 [16:14]:
Azərbaycan XİN ATƏT-ə çağırış etdi
20/09/2018 [16:12]:
Ronaldunun bacısı: " Qardaşımı məhv etmək istəyirlər"
20/09/2018 [15:50]:
ADPU-nun Filologiya fakültəsinə yüksək bal toplayaraq qəbul olunan tələbələrlə görüş keçirildi
20/09/2018 [15:45]:
Güləşçimiz erməni üzərində qələbə qazanıb çempion oldu
20/09/2018 [15:42]:
Qanunsuz ov edən şəxs cərimələndi
20/09/2018 [15:28]:
Azərbaycanda mobil telefonların qeydiyyat qaydaları dəyişdi – YENİLİK
20/09/2018 [15:24]:
NATO Qarabağda müharibəyə qarşıdır
20/09/2018 [15:06]:
50 tona yaxın kartofda zərərli orqanizmlər aşkarlandı
20/09/2018 [14:53]:
Polşalı mütəxəssis tələbələrimizə seminar keçdi
20/09/2018 [14:51]:
Prezident Ramil Usubovu mükafatlandırdı - FOTO
20/09/2018 [14:50]:
MMP İdarə Heyəti toplandı
20/09/2018 [14:49]:
“Ailəmdən vacib heç nə yoxdur...” - Safura
20/09/2018 [14:47]:
“Təyyarənin Soçi razılaşmasından sonra vurulması təxribat versiyasını ağıllara gətirir”
20/09/2018 [14:44]:
Ermənistanın baş naziri ölkəni xaosa sürükləyir...
20/09/2018 [14:37]:
Rusiya “İl-20” təyyarəsini vurmuş suriyalıları həbs etdi
20/09/2018 [14:34]:
Fuad Ələsgərov: “18 mindən çox partlamamış hərbi sursat zərərsizləşdirilib”
20/09/2018 [14:29]:
Arıçılara hər pətəyə görə subsidiya veriləcək
20/09/2018 [14:28]:
Azərbaycanlı Rusiyada deputat oldu -FOTOLAR
20/09/2018 [14:26]:
DTX ermənilərlə bağlı arxivləri açdı - MÜHÜM SƏNƏDLƏR
20/09/2018 [14:20]:
Səngəçal və Goran stansiyalarında 17 ədəd yoldəyişən qurğu dəyişdirilir
20/09/2018 [14:19]:
Putinin hərbi blokundan Ermənistan rəhbərliyinə cavab verdi
20/09/2018 [14:17]:
Etimad İsmayılovu öldürən Dəmirovun Sabirabadda qohumu qalmayıb
20/09/2018 [14:00]:
Ebru Amerikaya 2-ci dəfə ana olmaq üçün gedib
20/09/2018 [13:58]:
Etimad İsmayılovun cənazəsi bu axşam Bakıya gətirilir
20/09/2018 [13:54]:
Şeyx: " Zəncir vurmağa İmam Hüseyn də razı olmazdı"
20/09/2018 [13:50]:
Ermənistanın sərhəd rayonunun sakinləri ayağa qalxdı... - Paşinyanla görüş tələb edilir...
20/09/2018 [13:47]:
ABŞ Gülənlə bağlı hesabat dərc edib
20/09/2018 [13:34]:
Sabahın havası – Bakıda 27 dərəcə isti olacaq
20/09/2018 [13:32]:
“Vikipediya”da Milli qəhrəmanlarımız haqqında ingilis dilində məqalələr yaradılıb
20/09/2018 [13:32]:
Eldar Əzizov Rasim Quliyevi Bakı Meriyasının Aparat rəhbəri vəzifəsindən azad etdi
20/09/2018 [13:31]:
“Bu yolun açılışı Azərbaycanın iqtisadiyyatına da öz müsbət təsirini göstərəcək”
20/09/2018 [13:30]:
“Qaçqınkom”un sədr müavini ATƏT-in illik görüşündə iştirak etdi
20/09/2018 [13:29]:
UNEC yeni tədris ilinə yüksək göstəricilərlə start verib -FOTOLAR
20/09/2018 [13:26]:
İlham Əliyev “Fatimeyi Zəhra” məscidini öz hesabına tikdirəcək
20/09/2018 [13:24]:
DİN ƏMƏLİYYAT keçirdi: Qətl törədən şəxs meşədə tutuldu
20/09/2018 [13:20]:
"Telekanallarımız abırsız - həyasız "müğənni"lərin, "qaloşlu" adamların əlində olduğundan Azərbaycan ziyalısı görünmür!
20/09/2018 [13:14]:
İrəvan xanlığı ilə bağlı əsərlər erməni və fars dillərində çap olunub
20/09/2018 [13:06]:
"Cavid Qurbanov harda işə başlayırsa, orda yüksəliş və uğur var" - Yubiley təbriki...
20/09/2018 [12:57]:
Prezidentin xüsusi iclasda iştirakı gözlənilir
20/09/2018 [12:43]:
İlyas İsmayılovun oğlunu güllələyən Dəmirov haqda maraqlı FAKTLAR açıqlandı - Qarabağda döyüşüb
20/09/2018 [12:39]:
Allahşükür Paşazadə qanvermə aksiyasında iştirak edib -FOTO
20/09/2018 [12:33]:
Valideynlərini öldürən şəxs qocalar evinə hücum etdi - 2 ölü
20/09/2018 [12:32]:
Sevillə Etimadın böyük sevgi hekayəsi... - “Sonsuza qədər...”
20/09/2018 [12:31]:
Timatinin model sevgilisi hamilədir -FOTOLAR
20/09/2018 [11:56]:
“Boynuna qoyuluncaya qədər döyün!” - VI məqalə
20/09/2018 [11:51]:
“Ağılları yox imiş, Yezidə baş əyib vəzifədən-zaddan alıb yaşamayıblar...”
20/09/2018 [11:46]:
Moskvanın ən bahalı mənzilinin astronomik qiyməti açıqlandı - 7 milyard rubl...
20/09/2018 [11:42]:
SOCAR prezidenti: "“STAR” zavodunun inşası yekunlaşmaq üzrədir"
20/09/2018 [11:40]:
Daşkəsəndə həmkəndlisini qətlə yetirən şəxs meşədə tutuldu
20/09/2018 [11:29]:
Qəlbində peşmançılıq hissini öldürmüş adam...
Bütün arxiv bir sırada
12/10/2017 [08:15] - Cəmiyyət - ( 3149 dəfə baxılıb)

İtmiş yaddaşların kodu - Aşıq Ədalətin ölüm xəbərindən doğan yazı...



1985-ci ilin bir payız axşamı həyat Bakı filarmoniyasının zalında şaman sehrinə bənzər bir ovsunla donmuşdu. Dirilik nişanəsi bircə səhnədə vardı. Onu da tam ayırd edə bilmirdin ”“ gah vardı, gah yox. Bəzən donu açılır, canlanırdı, bəzən də tərpənməz olurdu.

Əvvəl-əvvəl heç səmiri belə çıxmırdı, bircə çaldığı sazın səsiydi gələn. Səsi də bilmirdin hardan gəlirdi. Ya aşıq o səsi Tanrı dərgahından çəkib gətirirdi, ya da öz ürəyinin ritmiydi, bizə saz səsində çatırdı. Bilən bir Tanrısıydı, bir də özü.

O gecəyədək aşıq Ədaləti lal bilirdim. Televizorda çıxış edəndə bir dəfə də səsini eşitməmişdim. O biri aşıqlar kimi onu dastan danışan görməmişdim.

Bakının o dövr teatr-konsertləri adama niyə indi daha xoş gəlir? Çünki onda hər tamaşa-konsertin öz seyrçisi, dinləyicisi vardı. Salonda təsadüfi adam az-az olardı. Simfonik orkestrin konsertinə yalnız klassik musiqini bilənlər, sevənlər gedırdi. Balet həvəskarını muğam gecələrində görməzdin. Ustad xanəndələr də muğam xiridarlarının qarşısında oxuduğunu bilirdilər.

Ədalətin “qan elədiyi” həmin gecəyə şəhərin sazsevərləri axışıb gəlmişdilər. Aralarında bir təsadüfi adam vardısa, o da aşıq musiqisinə yad bizim Yaşar idi!

Qoyun, başdan danışım.

Əlyazmalar institutuna bitişik jurnalistika fakultəsi “Elm və həyat” jurnalı ilə üzbəüz olduğundan tez-tez dərsdən sonra ora dostların yanına gedirdim. Bir gün yenə getmişdim. Tələbə dostumuz, yazıçı Yaşar Əliyev də ordaydı. Rəşad Məcid dedi ki, bu axşam filarmoniyada aşıq Ədalətin konserti var, gəlin gedək.

Bakıya təzə gələn vaxtlarımıydı, hər şey mənə maraqlı gəlirdi. Əlüstü gedək, dedim. Yaşar şəhər uşağıydı. Aşıq musiqisini bəyənmirdi. Getmək istəmirdi. Dirəndik, könülsüz razılaşdı.

Yaşarın marağı başqa şeylərəydi, nə bilim, kino filan. “Bilik” kinoteatrında Tarkovski, Fellini sayaq rejissorların “darıxdırıcı” filmlərinə baxmaqdan ötrü ölürdü.

Deyərsiniz muğamat yurdu Qarabağda böyümüsən, bəs, səndə aşıq musiqisinə sevgi hardandı? Orası elədi, Qarabağda bizim xəmirimiz muğamla yoğrulub. Amma xəmir öz yerində, əsas ruhdu. Mənim ruhum saz səsiylə pərvəriş olub. “Ruhlar şəhəri” kitabının “Heyva qoxulu zirzəmi” bölümündə bunu yazmışam.

Uşaq vaxtı bəzən kənddə nənəmlə qalardım. Nənəmin taxtı apışkanın ağzındaydı. Nənəm pəncərəyə apışka deyirdi. Apışkanın dəmir məhəccərindən sallanan lobya, noxud, əvəlik, kəklikotu sayaq xeyli qışlıq ərzaq torbalarının yanında simli radio da vardı. Radio gecənin sükutuna danyeri çırtdayanda son qoyurdu. Hər səhər radio danışmağa başlayanda ayılar, Sovet himni, səhər idmanından sonra evə süzülən aşıq musiqisi altında təzədən yuxuya gedərdim.

“Ruhlar şəhəri”ndən:

“Nənəm adəti üzrə yerindən məhz radionun səsi gələn vaxt qalxırdı. Radioda var-gəl eləyən aşığın sazından qopan hava altında səhər yır-yığışı edir, mənsə nənəmdən sonra genələn çarpayıda gərnəşirdim. “Sən hələ yat! Mən gedim çaparaq su gətirim, sonra qalxarsan, çay içərik”. Sonralar, böyüdükcə çox sirli söz eşidəcəkdim, həmin gün mənasını “qaça-qaça” kimi başa düşdüyüm “çaparaq” bunların ilki oldu. Nənəmi çiynində səhəng, əlində vedrə, az qala yerlə sürünən tumanla qaçan təsəvvür edə bilmirdim.

“Qiblə” sözünü də Aşıq Hüseyn Saraclı dedi radioda:

“Hər tüstü çıxana öy demək olmaz,

Düz qıvlası, gen həyəti olmasa”.

Elə bu cür sehrli sözlərə, səslərə qoşulub yenidən yuxuya gedirdim”.

Mənə belə gəlir ki, saz səsi hər türkün genində yaşayır. O, bizim genetik kodumuzdu. Saz səsi bizim genetik kodumuzun açarıdı. Ölmüş hüceyrələri dirildən, itmiş yaddaşları qaytaran kod. Bəlkə də buna görədi ki, Qazaxıstanda dombranın, qırğız yurtasında komuzun səsi mənə yad gəlməmişdi, nə vaxtsa yaşadığım doğma yerə gəlmiş kimiydim, fransızların dediyi “dejavü” kimi bir şey. Hələ türklərin bağlamasını, bağlama-sazın səsini demirəm heç.

Klassik yazılı ədəbiyyatımız ərəb-fars kültürü arealında formalaşıb. Muğam kimi qədim musiqimiz də ərəb-fars kökənlidi. Bizim heç bir yad kültür qatqısı olmayan öz musiqimiz saz havaları, ədəbiyyatımız isə aşıq poeziyası daxil folklorumuzdu. Özündə musiqi, rəqs, söz və səhnə sənəti elementlərini birləşdirən aşıq yaradıcılığı bizim türkçü ruhumuzun qaynağı, daşıyıcısıdı.

***

90-cı illərin əvvəliydi, aşıq Kamandar Borçalıda oğlu Cavanşirə toy edirdi. Dostumuzun toyuna xeyli adam yığışıb getmişdik. Sazın əsrlərin keşməkeşindən salamat çıxma səbəbini səhər sübh açılanacan davam edən aşıq deyişmələrini, çalınan havaları dinlədiyim o gecə anlamışdım ”“ saz bu xalqın danışan dilidi. Onu heç kim kəsə bilməz, o, türk etnosu yer üzündən silinib gedənəcən onunla yaşayacaq.

Aradan bir müddət keçmiş Cavanşir dedi ki, atamla vacib söhbətim var, tək getməyim, gəl mənlə gedək, səhər qayıdarıq. O vaxt Cavanşirin bir az həyat gərginliyi vardı. Xəstəliyi də bir yandan. Amma belə cavan yaşda dünyayla vidalaşacağı ağlımıza gəlməzdi.

Yola düşdük. Kəpənəkçiyə gecə yarısı çatdıq.

Səhəri gün aşıq Kamandar bizi buraxmadı, qonşu kənddə meşəbəyi oğluna sünnət edir, dedi, gəlin sizi də aparım. Mənim həvəsləndiyimi görüb Cavanşir də razılaşdı.

Meşəbəyi meşə dərinliyindəki evinin qabağında yekə bir mağar qurmuşdu. Dörd bir yandan Qarapapaq camaatı toya axışırdı. Təndirdə çörək bişirən kim, ağac budaqlarından sallanan qoyun cəmdəklərini şaqqalayan kim, uzun manqalda kabab bişirən kim, nəhəng toy samovarında su qaynadan, çay dəmləyən kim.

Qapısının ağzından baxanda o başda oxuyan aşığı görmürdün, heylə uzun bir mağar təsəvvür elə. Qonaq idik deyə bizi yuxarı başa çəkmişdilər. Mən bizim tərəkəmə mədəniyyətinə xas məişət adət-ənənələrin incəliyinə ilk kəs burda heyran qalmışdım. Toy özü işləyən mexanizm kimiydi ”“ hər kəs işini bilirdi. Elə xoş, təbii mühit vardı ki, ayırd etməzdin məclis yiyəsi kimdi, qonaq kim.

Süfrədə yalnız adamın yeyə biləcəyi sayda, qədərdə yeyəcək vardı. İndiki Bakı toylarının tam tərsi yəni. İsti təndir çörəyi, motal pendiri, kələm şorabası, kabab, “Borjomi”, bir də meyvə arağı. Vəssalam.

Hər araq qurtaranda xidmətçi oğlan boş şüşəni götürüb gedirdi. Bir dəfə maraq məni götürdü, ərinmədim, arxasınca düşdüm. Gördüm boş butulkanı həyətdə, elə tövləyə yaxın yerdə, tutun dibində yekə bir çəlləyə saldı. “Bul, bul, bul”. Beləcə doldurub süfrəyə qaytardı. Məclisin bütün boş şüşələri bu sayaq dolub qayıdırdı.

Sonra o əli şoraba boçkasından kələm çıxaran da gördüm, şişdən iri buludlara kabab çəkən də, yeyib-içib, nəmərini yazdırıb getmişlərin süfrəsini silən də. O vaxt sanitariya, gigiyena söhbəti heç ağlımın ucundan belə keçmədi. İndi yadıma düşüb deyə yazdığıma baxmayın.

Yurd havası, elat istiqanlığı adamları qəribə bir bağla bir-birinə bağlayır, doğmalaşdırır. Yurd insanların birgələşib konkret kültür coğrafiyasında yaratdığı etnik məkandı. Bu doğmalıqda birgəlik, birgəlikdə güc var. Duyğuların ən gözəlidi özünü elin, yurdun bu parçası duymağın. Zərrə olsan da Tamın gücünü hiss edirsən özündə.

Və bütün bu elat həyatının məhvərində saz durur. Onun səsinin izahagəlməz sehri durur.

Bilmirəm, demək istədiyimi deyə bilirəmmi!

Axşamüstü hamı əl-ayağa düşəndə bildik ki, toya Ədalət gəlir. Qonaq qismində. Amma kim idi ona qonaq təki baxan. Əl çəkmədilər, çal, dedilər. “Lal aşıq” sazı əlinə aldı. “Ruhani”dən başlayıb, “Orta Sarıtel”dən keçib, “Dilqəmi”də əl, “Qaraçı”da ayaq eylədi. Elə bildim qədim türk ellərinin min illik yolunu bir gecədə keçdim.

Bunlar sonra oldu.

***

Filarmoniyadakı o gecədə Ədalət yaddaşımda dili açılan “lal aşıq” kimi qaldı. İlk dəfəydi onu danışan, şeir deyən görürdüm. Dedikləri bir yana, sazdan elə qəribə səslər çıxarırdı ki.

Yadıma gəlir, uşaq vaxtı təsadüfən atamla Ağdamda Rəmişin məclisinə düşmüşdüm. Onda Rəmiş gitaranı ayrı cür çalırdı. Televizorda gitaranı elə çalmırdılar. Mənə elə gəlmişdi ki, Rəmiş dəlidi.

Həmin gecə Ədalət də eləcə havalı kimiydi. Televizorda sazı elə çalmırdılar. Bu, başqa cür çalmaq idi. Konsertin sonlarına yaxın salon tilsimlənmişdi. Bayaqdan “durun gedək” deyən Yaşar da susub durmuşdu. Rəşadın gözləri isə işıq saçırdı. Sonra o işıq şeirə çevrildi.

Bu payız gecəsi filarmoniya

O sazın sehrinə məəttəl qalıb.

Yanıb od çiləyir bu səssizliyə,

Hər adam yerində bir heykəl qalıb.

 

O sazın sehrində, möcüzəsində

Sanki əriyir daş, ovulur divar.

Ayrılıb, ayrılıb yer kürəsindən,

Ovsuna düşübdü salondakılar.

 

***

İndi bunları sazdan, yurddan uzaq İsveçdə oturub düşünürəm. Ömrünü Kərəm kimi yana-yana yaşamış, ölümü tənha, xəstə canıyla qarşılayan dilsiz aşıq gəlir gözümün qabağına.

Payız gecəsi yenə içimdə aləm qarışır.

“Yutub”da Ədalətin çaldığı havaları tapıb bir-bir dinləyirəm. “Çoban bayatı”ıyla yatmış duyğularım, mürgülü yaddaşım, süst düşmüş ruhum oyanır.

Yenidən doğuluram, yurdlaşıram, vətənləşirəm!

Məni təzədən dirildir ”“ indi necə deyim ki, ölüb Ədalət!

Ölməyib axı!


Vahid Qazi
Oktyabr 2017
Stumholmen, İsveç

“Bu yolun açılışı Azərbaycanın iqtisadiyyatına da öz müsbət təsirini göstərəcək”
Pəhriz saxlayanlar buna diqqət etməlidir: Bu, ömrünüzü azalda bilər...
Aşura gününün sirləri - ELMİ-LƏDUN
Qadın müxbir canlı yayım zamanı hücuma məruz qaldı - VİDEO
Rus modeldən qalmaqallı açıqlama: “Putin məni öldürmək istədi”
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Araşdırma
Beriyanın məhkəməsi və edamından bəhs edən “canlı” sənədlər, heyrətləndirici faktlar – Gizli tarix
Dünya
Heç vaxt xərçəng olmayan türk tayfasının sirri - FOTOLAR
Siyasət
Ermənistanın sərhəd rayonunun sakinləri ayağa qalxdı... - Paşinyanla görüş tələb edilir...
Cəmiyyət
“Elə bil dünya yıxılıb, altında qalmışam” - Sevil Nuriyeva
Cəmiyyət
“Qatilin oğluma borcu olub” - İlyas İsmayılov
Həftənin ən çox oxunanları
Şəxsi silahlı mühafizəsi olan baş həkim Məcid Əliyev həbs edildi... - FOTO+VİDEO
Puldan “divar” yaradan məmur həm də 256 məşuqə saxlayırmış - HEYRƏTAMİZ+VİDEO
Bakıda satılan 5 otaqlı evin qiymətinə Braziliyada ada almaq olar - Fantastik qiymət (FOTOLAR)
"Sabah Qarabağda savaş başlasa bizim Bakıda Nuru Paşalara ehtiyacımız olmayacaq, çünki..."
Paşinyanın arvadı Qarabağda ölən erməni əsgərlərinin analarını topladı - azərbaycanlı analara müraciət olundu
Türkiyə və İsrail barışır, səfirlər geri qayıdır - Bakının da bu barışıqda rolu var...
Düşmən baş nazir Azərbaycanın uca dağlarından birinə belə qalxdı... - VİDEO
Fəhlələr namaz qıldıqlarına görə onları işdən çıxaran direktoru “şalvarsız" qoydular...
“5 ildən çoxdur ki, şəhid övladlarına ödənişsiz hazırlıq keçirəm...” - Tanınmış tarix müəllimi
Cinsi münasibətdə olmaqdan imtina edən qadının üzünü doğradılar -FOTOLAR
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə