Xəbər lenti
21/02/2018 [00:26]:
Bürclər - 21 FEVRAL
21/02/2018 [00:25]:
ABŞ-da daha bir orta məktəbdə atışma baş verib
21/02/2018 [00:04]:
Bütün dərdlərin dərmanı sevişməkmiş... - Alimlər 7 populyar mifi alt-üst etdilər...
21/02/2018 [00:04]:
Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin strukturu dəyişdi
21/02/2018 [00:01]:
Bakıda 49 manata dönər satılır - VİDEO
20/02/2018 [23:59]:
Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurası yaradıldı
20/02/2018 [23:54]:
Magistratura səviyyəsi üzrə yeni ixtisaslar yaradıldı
20/02/2018 [23:40]:
İranda təyyarənin qəzaya uğradığı ərazidən 45 nəfərin cəsədi aşkarlandı
20/02/2018 [23:40]:
Bərdədə 3 otaqlı ev yandı
20/02/2018 [23:22]:
Sovet hakimiyyəti illərində dinə qarşı mübarizədə...
20/02/2018 [22:59]:
Kılıçdaroğlu: "Türkiyədə Xocalını unutmayıblar"
20/02/2018 [22:58]:
İranda təyyarə qəzasında ölən 30 nəfərin meyiti tapıldı
20/02/2018 [22:53]:
Azərbaycanda iki dərmanın satışı qadağan edildi
20/02/2018 [22:35]:
Ərdoğan Suriya silahlılarının Afrindən çəkilməsindən danışıb
20/02/2018 [22:13]:
Avropa ABŞ-la müharibə planını HAZIRLAYIR
20/02/2018 [21:49]:
Müəllimə 20 şagirdi ilə dəfələrlə əlaqədə olduğu üçün həbs edildi - FOTOLAR
20/02/2018 [21:45]:
Çexiya Azərbaycanda yük maşınları yığacaq
20/02/2018 [21:38]:
Vəzifəli şəxslərin cəriməsi müəyyənləşdi - Prezident dəyişiklikləri təsdiqlədi
20/02/2018 [21:33]:
Quraqlıq başladı, yırtıcı heyvanlar kəndlərə hücum etdi
20/02/2018 [21:31]:
“Qarabağ”ın keçmiş üzvü “Aktobe”yə keçdi
20/02/2018 [21:30]:
Polis məntəqəsinə hücum - 8 polis öldü
20/02/2018 [21:29]:
Ramil Usubov Səudiyyə Ərəbistanı kralı ilə görüşdü
20/02/2018 [21:29]:
Olimpiadada səyyar məscidlər xidmət göstərəcək
20/02/2018 [21:28]:
Hava vasitəsilə enerji toplayan batareya yaradılıb - Qeyri-adi ixtira
20/02/2018 [21:26]:
Azərbaycan XİN-dən Sarkisyanın təbrikinə - Münasibət
20/02/2018 [21:24]:
Məktəbə hicabla getmək olmaz... - Amma yarıçılpaq getmək olar?
20/02/2018 [21:07]:
Poroşenko Rusiyaya müharibə elan EDƏ BİLƏR – SON DƏQİQƏ
20/02/2018 [20:59]:
Siyasi Partiyaların Əməkdaşlıq Mərkəzinin növbəti yığıncağı keçirildi
20/02/2018 [20:59]:
Fotoqrafçı pozğun çıxdı, toy günü kabusa döndü - FOTOLAR
20/02/2018 [20:51]:
Azərbaycanda evdən qaçan gəlin tapıldı
20/02/2018 [20:50]:
Ürəyi və qaraciyəri kənarda doğuldu - FOTOLAR
20/02/2018 [20:44]:
Reklamla bağlı qanun qüvvəyə mindi
20/02/2018 [20:43]:
Nazir: "Qarabağın erməni və azərbaycanlı icmaları dialoqa başlamalıdır"
20/02/2018 [20:40]:
Sabah Bakının 2 rayonunda qaz olmayacaq
20/02/2018 [20:36]:
Türkiyə artilleriyanı işə saldı: Terrorçular Afrindən geri çəkildi
20/02/2018 [20:26]:
Cavid Qurbanov Avstriyalı həmkarını qəbul etdi - İkitərəfli əməkdaşlıq müzakirə olundu...
20/02/2018 [20:17]:
MEK Beynəlxalq Ana dili gününü şagirdlərlə qeyd etdi
20/02/2018 [20:09]:
17 illik dostluq 17 bıçaq zərbəsi ilə sona çatdı...
20/02/2018 [19:51]:
Fevral ayının iqlim xarakteristikası açıqlandı
20/02/2018 [19:38]:
Orenburqda yanğın zamanı həlak olan azərbaycanlıların sayı 6-a çatdı
20/02/2018 [19:30]:
I qrup əlillərin Prezident təqaüdü artırıldı
20/02/2018 [19:26]:
İnanılmaz boşanma davası: Velosipedi ilə eşq yaşayır...
20/02/2018 [19:09]:
Türk qırıcıları Əsədin ordusunu bombalamağa başladı – Dəhşətli SSENARİ REALLAŞIR
20/02/2018 [18:58]:
Daha bir partiya sədri prezidentliyə namizəd oldu
20/02/2018 [18:52]:
Milli Qəhrəmanlara verilən Prezident təqaüdü artırıldı
20/02/2018 [18:48]:
“Azərsu”ya 15 milyon manat ayrıldı
20/02/2018 [18:44]:
İlham Əliyev bu şəxslərin Prezident təqaüdünü artırdı
20/02/2018 [18:35]:
Əfv Komissiyası yenidən toplandı - 100-dən çox müraciətə baxıldı
20/02/2018 [18:19]:
Əsədin ordusu AFRİNƏ GİRDİ - Türkiyə ilə Suriya arasında dəhşətli MÜHARİBƏ BAŞLANIR
20/02/2018 [18:13]:
Kobra qanı içib canlı ilan yedilər - FOTOLAR
20/02/2018 [18:09]:
Göygöldə fen almağa gedib, taksiylə qaçan gəlin tapıldı - Açıqlaması şoka saldı
20/02/2018 [18:04]:
SON DƏQİQƏ: Bakıda Penitensiar Xidmətin binası yanır
20/02/2018 [17:56]:
Lavrovdan Türkiyəyə yeni TƏKLİF: “Bəşər Əsədlə…”
20/02/2018 [17:52]:
Dövlət Qulluğunu İdarəetmə Şurasının üzvləri təyin edildi
20/02/2018 [17:52]:
"Seçkiləri ləğv etməyə çağırmaq vətənpərvərlik və qəhrəmanlıq deyil, acizlikdir"
20/02/2018 [17:50]:
Qarabağ davasının 30-cu il dönümü...
20/02/2018 [17:50]:
Gənclər etiraz əlaməti olaraq Ağ Evin qarşısında yerə uzandılar
20/02/2018 [17:30]:
Alimlər xərçəngdən qorunmağın əsas yolunu AÇIQLADILAR
20/02/2018 [17:23]:
ADNSU-nun rektoru ingilis dilində tədris alan tələbələrlə görüşdü
20/02/2018 [17:14]:
“Mən doğma İrəvanımı gəzəndə burnufırtıqlı Serjik hələ dünyaya gəlməmişdi...”- Maksim Musayev
20/02/2018 [17:10]:
Bakı-Sumqayıt qatarının hərəkət cədvəlində DƏYİŞİKLİK
20/02/2018 [17:09]:
Rövşən Lənkəranskinin qatili bilindi
20/02/2018 [17:07]:
Cümhuriyyətin 32 əfsanəvi əsgərinin faciəvi sonluğu- TARİX
20/02/2018 [16:57]:
“Mənim heç nəyim yanmayıb” - Ziya Məmmədov
20/02/2018 [16:54]:
Sibel Can nənəsindən imtina etdi
20/02/2018 [16:52]:
Azərbaycanda yayılan yeni virusla bağlı - Səhiyyə Nazirliyindən açıqlama
20/02/2018 [16:49]:
ADU-da “Azərbaycan Demokratik Respublikasının dil siyasəti” mövzusunda tədbir keçirildi
20/02/2018 [16:42]:
Quba-Xınalıq yolunda qar uçqunu: Kəndlərlə əlaqə kəsilib - VİDEO
20/02/2018 [16:39]:
“Aşıq Şəmşir” Mədəniyyət Ocağı İB müsabiqə elan etdi - ŞƏRTLƏR...
20/02/2018 [16:34]:
Musa Yaqubun vəziyyəti ağırlaşdı
20/02/2018 [16:30]:
İcra Hakimiyyətindən Bayılda uçan evlə bağlı açıqlama
20/02/2018 [16:18]:
Məhkəmə Kanal 13-ün direktoru ilə bağlı QƏRAR VERDİ
20/02/2018 [16:16]:
BAXCP sədri İran səfirinə başsağlığı verdi
20/02/2018 [16:11]:
2 nəfər 20 vakant vəzifə üçün müraciət edib - DİM
20/02/2018 [16:02]:
“Mançester Siti”nin sabiq məşqçisi həbs edildi - 50 uşaq zorlayıb
20/02/2018 [15:57]:
"Taleh Bağırzadənin dövlət əleyhinə çıxışlarını eşitsəydim..." - Sonuncu "Nardaran işi"
20/02/2018 [15:39]:
​“Rəqqasə Fatimə paxıllıqdan məni bloka atıb” – Afət - VİDEO
20/02/2018 [15:18]:
Nazirlik Prezidentin təşəbbüsünə münasibət bildirdi - Borclar niyə silinir...
20/02/2018 [15:16]:
Suriyaya gedən hərbçilərin mobil telefonları yoxlanılır -Rusiyadan ƏMR
20/02/2018 [14:58]:
“Kitab yandırmağı kim tələb edib, heç bunu bilən yoxdur” - Onlar da bu təşəbbüsü pislədilər
Bütün arxiv bir sırada
12/10/2017 [14:16] - Siyasət - ( 2269 dəfə baxılıb)

Azərbaycanın iki işğalçı dövlət tərəfindən bölünməsindən 204 il ötdü



Bu gün Rusiya İmperiyası ilə Qacar İran dövləti arasında imzalanmış və tarixi Azərbaycanın ərazisini Rusiya ilə İran arasında bölən Gülüstan müqaviləsinin imzalanmasından 204 il ötür. 1813-cü ilin 12 oktyabr tarixində imzalanan birinci müqavilə ilə Azərbaycan Rusiya ilə İran arasında bölündü. 

Çar Rusiyası Osmanlı İmperiyası ilə 1812-ci ilin yayında imzaladığı Buxarest müqaviləsində Osmanlı İmperiyası rusların Qafqazı işğalını tanıyır, bu torpaqlara iddiasından əl çəkir. 1812-ci ildə Napoleonun Rusiya hücumundan dəyərlənməyə çalışan İran vəliəhdi Abbas Mirzə Rusiyanın işğal etdiyi Azərbaycan xanlıqlarına hücum etsə də general P.Kotlyarevski bu hücumları dəf edir və bölgədə hərbi-siyasi üstünlük qazanır. Bu hallar İngiltərəni bərk narahat edir və onların təkidi ilə İran Rusiya ilə müqavilə imzalamaq qərarına gəlir. 1813-cü ilin 12 oktyabrında Gülüstan kəndində birinci Rusiya-İran müharibəsinin qurtarmasını bildirən müqavilə imzalanır. Bu müqavilə tarixə imzalandığı yerin adıyla Gülüstan müqaviləsi kimi daxil olur. Müqaviləni İran tərəfdən şahın vəkili Mirzə Əbdülhəsən xan, Rusiya tərəfdən isə Ratişev imzalayır. Bu sülh müqavilənin şərtlərinə əsasən Şimali Azərbaycan xanlıqlarından İrəvan və Naxçıvanı çıxmaq şərtilə yerdə qalan bütün xanlıqlar (Lənkəran, Şirvan, Quba, Bakı, Gəncə, Qarabağ, Şəki) Rusiyaya verilir.

Moderator.az “Basta”ya istinadən həmin müqavilənin mətnini təqdim edir:

Qadir Allah Naminə

İMPERATOR ƏLAHƏZRƏTLƏRİ, Bütün Rusiyanın Ən Şöhrətli və ƏZƏMƏTLİ BÖYÜK HÖKMDARI və İMPERATORU və İran Dövlətinin Sahibi, hökmdarı ƏLAHƏZRƏTLƏRİ Padşahın ÖZ təbəələrinə yüksək hökmdar məhəbbətinə görə

ONLARIN ürəklərinə zidd olan müharibənin fəlakətlərinə son qoymağı və qədimdən Bütün Rusiya İMPERİYASI və İran Dövləti arasında mövcud olmuş səbatlı sülh və xeyirxah qonşu dostluğunu möhkəm əsas üzərində bərpa etməyi səmimi qəlbdən, qarşılıqlı surətdə arzulayaraq bu ədaləti və nicatverici iş üçün aşağıdakıları öz səlahiyyətli Müvəkkilləri təyin etməyi faydalı bilmişlər:

ƏLAHƏZRƏT Bütün Rusiya İmperatoru ”“ ÖZ General-leytenantı, Gürcüstandakı və Qafqazxəttindəki qoşunların Baş komandanı, Həştərxan və Qafqaz quberniyalarında, Gürcüstanda Mülki hissə, həmçinin bu ölkənin bütün sərhəd işləri üzrə Baş Müdiri, Xəzər hərbi Donanmasının Komandanı, Müqəddəs Aleksandr Nevski, birinci Müqəddəs Anna, dördüncü dərəcəli Müqəddəs Əzabkeş və Qalibiyyətli Georgi ordenləri, habelə üzərində igidliyə görə yazısı olan qızıl qılıncla təltif edilmiş zati-aliləri Nikolay Rtişşevi, Əlahəzrət İran şahı isə ”“ özünün, Türkiyə və İngiltərə Saraylarında fövqaladə elçisi olmuş, İran Rəisləri arasında seçilmiş, öz padşahından brilyantlarla bəzədilmiş xəncər və qılıncdan, şal paltardan və brilyantlarla zinnətləndirilmiş at bəzəkləri dəstindən ibarət fərqləndirici lütf görmüş, öz Padşahının ən yaxın Məmuru, Ali İran Sarayının Gizli İşlər Müşaviri, Vəzir nəslinə mənsub olan, İran Sarayında ikinci dərəcəli Xan, Yüksəkrütbəli və Çoxhörmətli Mirzə Həsən Xanı: bu səbəbdən də BİZ, yuxarıda adları çəkilmiş səlahiyyətli Müvəkkillər Qarabağ mülkündə, Zeyvə çayı yaxınlığındakı Gülüstan kəndində toplaşaraq, vəkalətnamələrimizi bir-birimizə təqdim etdikdən sonra, hər birimizə öz tərəfindən bizim BÖYÜK HÖKMDARLARIMIZ adından bərqərar edəcəyimiz sülh və dostluğa aid olan hər bir şeyi nəzərdən keçirib, bizə verilmiş hakimiyyət və Ali səlahiyyətlərə görə aşağıdakı maddələri qərara aldıq və əbədiyyət üçün təsdiq etdik.

BİRİNCİ MADDƏ

İndiyədək Rusiya İmperiyası və İran Dövləti arasında mövcud olmuş düşmənçilik və narazılığa həmin Müqavilə ilə bu gündən etibarən və gələcəkdə son qoyulur və qoy İMPERATOR ƏLAHƏZRƏTLƏRİ Bütün Rusiya hökmdarı ilə Əlahəzrət İran şahı, onların vəliəhdləri, Taxtlarının Varisləri və ONLARIN, qarşılıqlı surətdə, Ali Dövlətləri arasında əbədi sülh, dostluq və xeyirxah razılıq olsun.

İKNCİ MADDƏ

Bir halda ki, hər iki Ali Dövlət arasında ilkin əlaqələr vasitəsilə (”¦”¦”¦”¦”¦) yəni hər bir tərəfin hazırda tam malik olduğu torpaqlara, xanlıqlara, mülklərə sahib qalması əsasında sülhün bərqərar edilməsi artıq qarşılıqlı surətdə razılaşdırılmışdır, onda indiki zamandan etibarən və gələcəkdə Bütün Rusiya İmperiyası və İran Dövləti arasında sərhəd aşağıdakı xətt olsun: Adınabazar adlanan yerdən başlayaraq, düz xətlə Muğan düzü, Araz çayındakı Yeddibulaq keçidinədək, oradan da üzü yuxarı Kəpənək çayının Arazla qovuşduğu yerə, sonra da Kəpənək çayının sağ tərəfi ilə Mehri dağları silsiləsinə və oradan da xətti Qarabağvə Naxçıvan xanlıqlarının mərzləri ilə davam etdirərərək, Alagöz dağları silsiləsi ilə Qarabağ, Naxçıvan, İrəvan xanlıqlarının və Yelizavetpol dairəsinin (keçmiş Gəncə xanlığının) bir hissəsinin mərzləri birləşən Dərələyəz mərzinədək, buradan İrəvan xanlığını Yelizavetpol dairəsindən, həmçinin Qazax və Şəmşəddin torpaqlarından ayıran mərzlə Eşşəkmeydan mərzinə, oradan da dağlar silsiləsi ilə, çayın sağ tərəfi ilə, onun axarı istiqamətində, həmzəçimən yolu ilə, Pəmbək dağları silsiləsi ilə Şuragöl mərzi ilə, dağlar silsiləsi ilə, Mastaras və Artikin arası ilə Arpaçayadək. Bununla belə, Talış mülkü müharibə vaxtı əldən-ələ keçdiyinə görə, həmin Xanlığın Zinzeley və Ərdəbil tərəfdən olan sərhədləri, daha artıq dürüstlük üçün, hər iki tərəfdən qarşılıqlı razılıqla seçilmiş Komissarlar (onlar Baş komandanlarının rəhbərliyi ilə indiyədək hər bir tərəfin həqiqi hakimiyyəti altında olmuş torpaqların, kəndlərin, dərələrin, həmçinqin çayların, dağların, göllərin, təbii mərzlərin dəqiq və təfsilatlı təsvirini verəcəklər) tərəfindən, bu Müqavilə bağlanıb təsdiq olunduqdan sonra müəyyən ediləcək, onda (”¦”¦”¦”¦.) əsasında Talış xanlığının sərhəd xətti elə müəyyənləşdiriləcək ki, hər bir tərəf malik olduğu torpaqların sahibi qalsın. Eləcə də, yuxarıda xatırlanmış sərhədlərdə, bu və ya başqa tərəfin xəttindən kənara nə isə çıxarsa, hər iki Ali Dövlətin Komissarlarının təhlilindən sonra hər bir tərəf ( ”¦”¦”¦”¦..) əsasında təminat verəcək.

ÜÇÜNCÜ MADDƏ

Şah Əlahəzrətləri ƏLAHƏZRƏT bütün Rusiya İMPERATORUNA səmimi dostluq hislərinin sübutu üçün təntənəli surətdə həm öz adından, həm də İran Taxtının Ali Vəliəhdləri adından Qarabağ və indi Yelizavetpol adı altında əyalətə çevrilmiş Gəncə xanlıqları, həmçinin Şəki, Şirvan, Dərbənd, Quba, Bakı və Talış (bu xanlığın Rusiya İmperiyasının hakimiyyəti altında olan torpaqları) xanlıqlarının, bununla bərabər Dağıstan, Gürcüstan (Şuragölə əyaləti ilə birlikdə) İmperiya, Quriya, Minqreliya və Abxaziya, eyni dərəcədə, hazırda bərqərar edilmiş sərhəd Qafqaz xətti (bu sonuncuya və Xəzər dənizinə aid olan torpaqlar və xalqlarla birlikdə) arasındakı bütün mülk və torpaqların Rusiya İmperiyasının mülkiyyətinə mənsub olduğunu qəbul edir.

DÖRDÜNCÜ MADDƏ

ƏLAHƏZRƏT Bütün Rusiya İMPERATORU ƏLAHƏZRƏT İran Şahına ÖZ qarşılıqlı dostluq hisslərini ifadə etmək və İranda ”“ ONA qonşu olan bu Dövlətdə, möhkəm əsas üzərində mütləqiyyət və hökmran hakimiyyət görmək arzusunu səmimi qəlbdən təsdiq etmək üçün, bununla, ÖZ adından və ÖZ Vəliəhdləri adından İran Şahı tərəfindən İran Dövlətinin Varisi təyin ediləcək Vəliəhdə, lazım gəldikdə, kömək göstərməyi vəd edir ki, heç bir xarici düşmən İran Dövlətinin işinə qarışa bilməsin və Ali Rusiya Sarayının köməyi ilə İran Sarayı möhkəmlənsin. Bununla belə, əgər İran Dövləti işləri üzrə Şah oğulları arasında münaqişələr baş verərsə, Rusiya İmperiyası hakimiyyətdə olan Şah xahiş etməyincə bunlara qarışmayacaq.

BEŞİNCİ MADDƏ

Rus ticarət gəmilərinə əvvəlki qayda üzrə Xəzər sahilləri yaxınlığında üzmək və onları yan almaq hüququ verilir; həm də gəmi qəzası zamanı iranlılar tərəfindən dostluq köməyi edilməlidir. İran ticarət gəmilərinə də həmin bu hüquq ”“ əvvəlki qayda üzrə Xəzərdənizində üzmək və Rusiya sahillərinə yan almaq ixtiyarı verilir, burada da gəmi qəzası zamanı, qarşılıqlı surətdə, iranlılara hər cür yardım göstəriməlidir. Hərbi gəmilərə gəldikdə isə, müharibədən əvvəl, habelə sülh vaxtı və həmişə Rusiya hərbi bayrağı Xəzər dənizində tək mövcud olmuşdur. Həmin ehtiram daxilində, əvvəlki ixtiyar indi də yalnız Rusiya Dövlətinə verilir ki, ondan başqa heç bir Dövlətin hərbi Bayrağı Xəzər dənizində ola bilməz.

ALTINCI MADDƏ

Hər iki tərəfdən döyüşdə əsir alınmışları, Xristian dininə və s. dinlərə mənsub ələ keçirilmiş sakinləri Müqavilə bağlanıb imzalandıqdan sonra, üç ay ərzində, hər bir tərəfdən Qarakilsəyədək (burada sərhəd rəisləri əsirləri qəbul etmək üçün öz aralarında qarşılıqlı əlaqə yaradırlar) azuqə və yol xərcləri ilə təmin edilərək, buraxılsınlar. Özbaşına, yaxud qanunu pozaraq, qaçanlardan hər birinə, milliyətindən asılı olmayaraq, öz könüllü istəyinə görə öz Vətəninə qayıtmaq azadlığı verilir, qayıtmaq istəməyənlər isə məcbur edilməsin. Bununla bərabər hər iki tərəfdən qaçmışlara amnistiya, yaxud bağışlanma verilir.

YEDDİNCİ MADDƏ

Bütün yuxarıda deyilənlərə əlavə olaraq ƏLAHƏZRƏT Bütün Rusiya İMPERATORU və Əlahəzrət İran Şahı buyururlar ki, lazım olduqda, Əlahəzrətlərin İqamətgahlarına göndərilən, ONLARIN Ali Saraylarının qarşılıqlı Nazirlər və ya Elçiləri rütbələrinə və onlara tapşırılmış işlərin mühümlüyünə müvafiq qəbul olunsunlar; şəhərlərdə ticarətə himayəçilik üçün təyin olunmuş Müvəkkillərin və ya Konsulların on nəfərdən artıq məiyyəti olmasın, onlar vəkil edilmiş məmurlar kimi vəzifələrinə layiq hörmət və şərəfə malik olmalıdırlar, həmçinin, Əmrnaməyə əsasən, bundan sonra onları nəinki incitmək olmaz, hətta inciklik olarsa, təqdim edildikdən sonra, hər iki tərəfin təbəələrini ədalətlə mühakimə etmək, incidilmişləri mürbətlə razı salmaq gərəkdir.

SƏKKİZİNCİ MADDƏ

Əlahəzrətlərin, öz hökumətlərindən, yaxud hökumətləri tərəfindən təyin edilmiş sərhəd rəislərindən alınmış, onların həqiqətən tacirlər, Rusiya və ya İran təbəələri olduğunu təsdiq edən yazılı sənədlərə malik təbəələri arasındakı ticarət əlaqələrinə gəldikdə, saziş bağlayan hər iki Ali Dövlətə quru yolla və dənizlə sərbəst gəlməyə, orada kim nə qədər istəyirsə yaşamağa, tacirlər göndərməyə, həmçinin heç cür ləngidilmədən oradan çıxıb getməyə, Rusiya İmperiyasına mənsub olan yerlərdən İran Dövlətinə gətirilən və qarşılıqlı olaraq, İrandan ora aparılan malların satılmasına və başqa mallarla dəyişdirilməsinə icazə veriləcək. Hər iki Ali Dövlətin tacirləri arasında baş verə biləcək mübahisələrə, onların vəzifələri və s. ilə əlaqədar şikayətlərinə adi qayda üzrə baxılması Konsula, yaxud Müvəkkilə, onlar olmadıqda isə yerli Rəisə həvalə edilir. Onlar xahişlərə tam ədalətlə baxmalı, özləri haqq təminatı verməli, yaxud bunu başqa lazımi şəxslərin vasitəsilə tələb etməli və onların incidilməsinə və sıxışdırılmasına qətiyyən yol verməməlidirlər.

İrana gəlmiş, Rusiya təbəəliyindən olan tacirlər, istəsələr, oradan öz malları ilə birlikdə İranla dostluq edən başqa dövlətlərə də sərbəst gedəcəklər; bundan ötrü İran Hökuməti bu tacirlərin sərbəst keçməsi üçün onları lazımi pasportlarla təmin edəcəkdir; buna ticarət işləri ilə əlaqədar Rusiyadan Rusiya ilə dostluq edən başqa dövlətlərə getmək istəyən İrantacirləri üçün də qarşılıqlı surətdə, riayət ediləcəkdir.

İrana gəlmiş Rusiya təbələrindən kimlərinsə ölüm hadisəsi baş verərsə, onların müxəlləfatları, həmçinin başqa daşla və mülkləri, dost Dövlətin təbəələrinə məxsus olduğu üçün, ilk növbədə, saxlanılmadan və xəlvəti mənimsənilmədən, Rusiya İmperiyasında və bütün mədəni Dövlətlərdə icra edildiyi kimi, kimin hansı Dövlətə, mənsubiyyətindən asılı olmayaraq, qanuni əsasdan, qəbzlə, onların yoldaşlarına yaxud qohumlarına verilməli, həmin qohumlara öz arzuları ilə və öz xeyirləri üçün bu əmlakları istədikləri adamlara satmağa icazə verilməlidir.

DOQQUZUNCU MADDƏ

Rus tacirlərindən İran şəhərlərinə və ya limanlarına gətirdikləri mallara görə yüzə beş faizdən çox gömrük alınmasın və həmin tacirlər bu mallar ilə hara gedirlərsə getsinlər, onlardan ikinci dəfə gömrük tələb olunmasın, oradan apardıqları İran mallarına görə də eyni gömrük alınsın, bundan başqa heç bir bəhanə və uydurma ilə heç bir rüsum, vergi, gömrük tələb edilməsin. İran təbəələrinin Rusiya şəhərlərinə və limanlarına gətirdikləri və buradan ixrac etdikləri mallara görə və qarşılıqlı surətdə eyni gömrüklər, eyni əsasda bir dəfə alınsın.

ONUNCU MADDƏ

Malları Müqavilə bağlamış hər iki Dövlətin sahillərinə və ya limanlarına, yaxud da quru yolla sərhəd şəhərlərinə gətirdikdən sonra, qarşılıqlı surətdə, tacirlərə, nəzarəti altında olduqları gömrük hakimlərindən və ya iltizamçılardan icazə almadan öz mallarını satmaq, başqa malları satın, yaxud dəyişmə yolları ilə almaq azadlığı verilir ki, ticarət maneəsiz dövriyyədə olsun həmçinin satıcıdan və alıcıdan dövlət xəzinəsi üçün müntəzəm olaraq və könüllülük şərti ilə qanuni rüsumlar yığılsın.

ON BİRİNCİ MADDƏ

Bu müqavilə imzalandıqdan sonra hər iki Ali Dövlətin müvəkkilləri, qarşılıqlı surətdə və təxirə salınmadan bütün yerlərə onun haqqında lazımı xəbər və hər yerdə hərbi əməliyyatların dərhal dayandırılması barəsində əmrlər göndərsinlər.

İki bərabərhüquqlu nüsxədə (fars dilinə tərcüməsi ilə birlikdə) yazılmış və saziş bağlayan Ali tərəflərin yuxarıda göstərilmiş Müvəkkilləri tərəfindən imzalanaraq, onların möhürləri ilə təsdiq edilmiş və qarşılıqlı surətdə dəyişdirilmiş bu əbədi sülh Müqaviləsi ƏLAHƏZRƏT Bütün Rusiya İMPERATORU və Əlahəzrət İran Şahı tərəfindən bərqərar ediləcək və Əlahəzrətlərin öz əlləri ilə imzalanmış təntənəli Ratifikasiyalarla təsdiq olunacaqdır.

Bu Müqavilənin həmin təsdiq olunmuş nüsxələri bu Ali Saraylardan, qarşılıqlı surətdə göndərilməklə onların yuxarıda adları çəkilmiş Müvəkkillərinə üç ay müddətindən sonra çadırılacaq.

Müqavilə min səkkiz yüz on üçüncü il oktyabr ayının on ikinci günü. İran hesablaması ilə min ikiyüz iyirmi səkkizinci il Şəvval ayının iyirmi doqquzuncu günü Qarabağ mülkündə Zeyvə çayı yaxınlığındakı Gülüstan kəndində Rus ordugahında bağlanmışdır.

İMZALAMIŞLAR:

Müvəkkil və Gürcüstanda Baş Komandan Nikolay Rtişşev

(M : Y:)

Alişöhrətli İran Dövlətindən Müvəkkil Mirzə Əbül Həsən Xan

(M : Y:)

Fotoqrafçı pozğun çıxdı, toy günü kabusa döndü - FOTOLAR
Göygöldə fen almağa gedib, taksiylə qaçan gəlin tapıldı - Açıqlaması şoka saldı
Lavrovdan Türkiyəyə yeni TƏKLİF: “Bəşər Əsədlə…”
“Aşıq Şəmşir” Mədəniyyət Ocağı İB müsabiqə elan etdi - ŞƏRTLƏR...
"Torpaqdan kənarda formalaşan müxalifətin xalqa heç bir bağlılığı yoxdur!"
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
17 illik dostluq 17 bıçaq zərbəsi ilə sona çatdı...
Dünya
Kobra qanı içib canlı ilan yedilər - FOTOLAR
Ədəbiyyat
"Maddi imkanım olsaydı, atamla bağlı çox işlər görərdim"- Xalq şairinin qızı
Cəmiyyət
"Cümhuriyyətin yüzilliyi ilə bağlı verə biləcəyim töhfə bu olacaq" - Sabiq təhsil naziri
Dünya
Ermənistanda qurdlu, tarakanlı, kifli ərzaqlar satılır - FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
ABŞ ordusunun rus əsgərlərini darmadağın etdiyinin görüntüləri yayıldı - ŞOK VİDEO
Talışinski Bakıya zəng vuraraq Rövşənin həbs edilməsini istəyir - Lənkəranskiyə qənim kəsilmiş qadın
Lənkəranski Allahşükür Paşazadəyə yazdığı məktubunda nə istəyirdi?- İstintaq materialları...
"And olsun Allaha, əgər kürd olsaydım, kürdlüyümlə fəxr edərdim, amma...”
“Monte Melkonyan məni maşına mindirib bilmədiyim bir evə gətirdi...” - Səkkiz gün erməni əsirliyində...
İsrailin müdafiə naziri erməni deputatları NOKAUT ETDİ: "Qarabağı...”
Dəhşət: Müəllim və şagirdi maşında sevişərkən yaxalandı - VİDEO
Lütlənən qız-gəlinlərimizlə fəxr etməliyikmi?..
Bir qadın eyni vaxtda 3-4 kişi ilə yaşasa?...- Uşaqların atası kim olacaq?!.
Lənkəranskinin “ştatlı” killeri “Axsaq Nazim” kim olub?- İstintaq materialları...(FOTO)
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin