Xəbər lenti
21/02/2018 [00:26]:
Bürclər - 21 FEVRAL
21/02/2018 [00:25]:
ABŞ-da daha bir orta məktəbdə atışma baş verib
21/02/2018 [00:04]:
Bütün dərdlərin dərmanı sevişməkmiş... - Alimlər 7 populyar mifi alt-üst etdilər...
21/02/2018 [00:04]:
Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin strukturu dəyişdi
21/02/2018 [00:01]:
Bakıda 49 manata dönər satılır - VİDEO
20/02/2018 [23:59]:
Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurası yaradıldı
20/02/2018 [23:54]:
Magistratura səviyyəsi üzrə yeni ixtisaslar yaradıldı
20/02/2018 [23:40]:
İranda təyyarənin qəzaya uğradığı ərazidən 45 nəfərin cəsədi aşkarlandı
20/02/2018 [23:40]:
Bərdədə 3 otaqlı ev yandı
20/02/2018 [23:22]:
Sovet hakimiyyəti illərində dinə qarşı mübarizədə...
20/02/2018 [22:59]:
Kılıçdaroğlu: "Türkiyədə Xocalını unutmayıblar"
20/02/2018 [22:58]:
İranda təyyarə qəzasında ölən 30 nəfərin meyiti tapıldı
20/02/2018 [22:53]:
Azərbaycanda iki dərmanın satışı qadağan edildi
20/02/2018 [22:35]:
Ərdoğan Suriya silahlılarının Afrindən çəkilməsindən danışıb
20/02/2018 [22:13]:
Avropa ABŞ-la müharibə planını HAZIRLAYIR
20/02/2018 [21:49]:
Müəllimə 20 şagirdi ilə dəfələrlə əlaqədə olduğu üçün həbs edildi - FOTOLAR
20/02/2018 [21:45]:
Çexiya Azərbaycanda yük maşınları yığacaq
20/02/2018 [21:38]:
Vəzifəli şəxslərin cəriməsi müəyyənləşdi - Prezident dəyişiklikləri təsdiqlədi
20/02/2018 [21:33]:
Quraqlıq başladı, yırtıcı heyvanlar kəndlərə hücum etdi
20/02/2018 [21:31]:
“Qarabağ”ın keçmiş üzvü “Aktobe”yə keçdi
20/02/2018 [21:30]:
Polis məntəqəsinə hücum - 8 polis öldü
20/02/2018 [21:29]:
Ramil Usubov Səudiyyə Ərəbistanı kralı ilə görüşdü
20/02/2018 [21:29]:
Olimpiadada səyyar məscidlər xidmət göstərəcək
20/02/2018 [21:28]:
Hava vasitəsilə enerji toplayan batareya yaradılıb - Qeyri-adi ixtira
20/02/2018 [21:26]:
Azərbaycan XİN-dən Sarkisyanın təbrikinə - Münasibət
20/02/2018 [21:24]:
Məktəbə hicabla getmək olmaz... - Amma yarıçılpaq getmək olar?
20/02/2018 [21:07]:
Poroşenko Rusiyaya müharibə elan EDƏ BİLƏR – SON DƏQİQƏ
20/02/2018 [20:59]:
Siyasi Partiyaların Əməkdaşlıq Mərkəzinin növbəti yığıncağı keçirildi
20/02/2018 [20:59]:
Fotoqrafçı pozğun çıxdı, toy günü kabusa döndü - FOTOLAR
20/02/2018 [20:51]:
Azərbaycanda evdən qaçan gəlin tapıldı
20/02/2018 [20:50]:
Ürəyi və qaraciyəri kənarda doğuldu - FOTOLAR
20/02/2018 [20:44]:
Reklamla bağlı qanun qüvvəyə mindi
20/02/2018 [20:43]:
Nazir: "Qarabağın erməni və azərbaycanlı icmaları dialoqa başlamalıdır"
20/02/2018 [20:40]:
Sabah Bakının 2 rayonunda qaz olmayacaq
20/02/2018 [20:36]:
Türkiyə artilleriyanı işə saldı: Terrorçular Afrindən geri çəkildi
20/02/2018 [20:26]:
Cavid Qurbanov Avstriyalı həmkarını qəbul etdi - İkitərəfli əməkdaşlıq müzakirə olundu...
20/02/2018 [20:17]:
MEK Beynəlxalq Ana dili gününü şagirdlərlə qeyd etdi
20/02/2018 [20:09]:
17 illik dostluq 17 bıçaq zərbəsi ilə sona çatdı...
20/02/2018 [19:51]:
Fevral ayının iqlim xarakteristikası açıqlandı
20/02/2018 [19:38]:
Orenburqda yanğın zamanı həlak olan azərbaycanlıların sayı 6-a çatdı
20/02/2018 [19:30]:
I qrup əlillərin Prezident təqaüdü artırıldı
20/02/2018 [19:26]:
İnanılmaz boşanma davası: Velosipedi ilə eşq yaşayır...
20/02/2018 [19:09]:
Türk qırıcıları Əsədin ordusunu bombalamağa başladı – Dəhşətli SSENARİ REALLAŞIR
20/02/2018 [18:58]:
Daha bir partiya sədri prezidentliyə namizəd oldu
20/02/2018 [18:52]:
Milli Qəhrəmanlara verilən Prezident təqaüdü artırıldı
20/02/2018 [18:48]:
“Azərsu”ya 15 milyon manat ayrıldı
20/02/2018 [18:44]:
İlham Əliyev bu şəxslərin Prezident təqaüdünü artırdı
20/02/2018 [18:35]:
Əfv Komissiyası yenidən toplandı - 100-dən çox müraciətə baxıldı
20/02/2018 [18:19]:
Əsədin ordusu AFRİNƏ GİRDİ - Türkiyə ilə Suriya arasında dəhşətli MÜHARİBƏ BAŞLANIR
20/02/2018 [18:13]:
Kobra qanı içib canlı ilan yedilər - FOTOLAR
20/02/2018 [18:09]:
Göygöldə fen almağa gedib, taksiylə qaçan gəlin tapıldı - Açıqlaması şoka saldı
20/02/2018 [18:04]:
SON DƏQİQƏ: Bakıda Penitensiar Xidmətin binası yanır
20/02/2018 [17:56]:
Lavrovdan Türkiyəyə yeni TƏKLİF: “Bəşər Əsədlə…”
20/02/2018 [17:52]:
Dövlət Qulluğunu İdarəetmə Şurasının üzvləri təyin edildi
20/02/2018 [17:52]:
"Seçkiləri ləğv etməyə çağırmaq vətənpərvərlik və qəhrəmanlıq deyil, acizlikdir"
20/02/2018 [17:50]:
Qarabağ davasının 30-cu il dönümü...
20/02/2018 [17:50]:
Gənclər etiraz əlaməti olaraq Ağ Evin qarşısında yerə uzandılar
20/02/2018 [17:30]:
Alimlər xərçəngdən qorunmağın əsas yolunu AÇIQLADILAR
20/02/2018 [17:23]:
ADNSU-nun rektoru ingilis dilində tədris alan tələbələrlə görüşdü
20/02/2018 [17:14]:
“Mən doğma İrəvanımı gəzəndə burnufırtıqlı Serjik hələ dünyaya gəlməmişdi...”- Maksim Musayev
20/02/2018 [17:10]:
Bakı-Sumqayıt qatarının hərəkət cədvəlində DƏYİŞİKLİK
20/02/2018 [17:09]:
Rövşən Lənkəranskinin qatili bilindi
20/02/2018 [17:07]:
Cümhuriyyətin 32 əfsanəvi əsgərinin faciəvi sonluğu- TARİX
20/02/2018 [16:57]:
“Mənim heç nəyim yanmayıb” - Ziya Məmmədov
20/02/2018 [16:54]:
Sibel Can nənəsindən imtina etdi
20/02/2018 [16:52]:
Azərbaycanda yayılan yeni virusla bağlı - Səhiyyə Nazirliyindən açıqlama
20/02/2018 [16:49]:
ADU-da “Azərbaycan Demokratik Respublikasının dil siyasəti” mövzusunda tədbir keçirildi
20/02/2018 [16:42]:
Quba-Xınalıq yolunda qar uçqunu: Kəndlərlə əlaqə kəsilib - VİDEO
20/02/2018 [16:39]:
“Aşıq Şəmşir” Mədəniyyət Ocağı İB müsabiqə elan etdi - ŞƏRTLƏR...
20/02/2018 [16:34]:
Musa Yaqubun vəziyyəti ağırlaşdı
20/02/2018 [16:30]:
İcra Hakimiyyətindən Bayılda uçan evlə bağlı açıqlama
20/02/2018 [16:18]:
Məhkəmə Kanal 13-ün direktoru ilə bağlı QƏRAR VERDİ
20/02/2018 [16:16]:
BAXCP sədri İran səfirinə başsağlığı verdi
20/02/2018 [16:11]:
2 nəfər 20 vakant vəzifə üçün müraciət edib - DİM
20/02/2018 [16:02]:
“Mançester Siti”nin sabiq məşqçisi həbs edildi - 50 uşaq zorlayıb
20/02/2018 [15:57]:
"Taleh Bağırzadənin dövlət əleyhinə çıxışlarını eşitsəydim..." - Sonuncu "Nardaran işi"
20/02/2018 [15:39]:
​“Rəqqasə Fatimə paxıllıqdan məni bloka atıb” – Afət - VİDEO
20/02/2018 [15:18]:
Nazirlik Prezidentin təşəbbüsünə münasibət bildirdi - Borclar niyə silinir...
20/02/2018 [15:16]:
Suriyaya gedən hərbçilərin mobil telefonları yoxlanılır -Rusiyadan ƏMR
20/02/2018 [14:58]:
“Kitab yandırmağı kim tələb edib, heç bunu bilən yoxdur” - Onlar da bu təşəbbüsü pislədilər
Bütün arxiv bir sırada
12/10/2017 [21:18] - Araşdırma - ( 1201 dəfə baxılıb)

Azərbaycan Milli Hərəkatının ideoloji əsasları...



2-ci Yazı 

1917-ci il aprelin 15-20-si arasında Bakıda keçirilən Qafqaz müsəlmanlarının I qurultayı Azərbaycanın ictimai-siyasi hərəkatında mühüm rol oynadı. Qurultayda «Türk Ədəmi-Mərkəziyyət» Partiyası adından çıxış edən Nəsib bəy Yusifbəyli türklərin tapdalanmış hüquqlarından danışaraq onların birləşməsini vacib saydı. Yusifbəyli qurultaynda deyirdi ki, «kim dava edə bilər ki, biz kəndini (özünü ”“ F.Ə.) idarəyə səlahiyyətdar bir millət deyilik!». Beləliklə, Rəsulzadənin də yazdığı kimi, o bu qurultayda milliyyətçilik (Azərbaycan türkçülüyü), türkçülük, xalqçılıq və modernləşmə (yeniləşmə) prinsiplərini müdafiə etmişdi. Hətta, bununla kifayətlən¬məyərək, eyni prinsiplərlə çıxış edən iki partiyanın birləşÂ¬məsinə təşəbbüs göstərmiş və həmən bunun tətbiqini istəmişdi. Rəsulzadə yazır: «Bir tərəfdən Nəsib bəy, digər tərəfdən də M.Ə.Rəsulzadə ilə A.Kazımzadə tərəfindən təmsil olunan Gəncə və Bakı milliyyətçi Azərbaycan istiqlalçılıq hərəkatında çox mühüm əsərləri sonradan meydana çıxan bu ittihadın hüsulunda Nəsib bəyin zəka və səmimiyyətinin qəti rol oynadığını burada təsdiq etməliyəm». 
Rəsulzadə daha sonra yazırdı ki, ümumilikdə, Nəsib bəy xalqçı, idealist, millətpərvər, demokrat və liberal bir şəxsiyyət olmuşdur: «O, milli Azərbaycan demokratiyasının yetişdirdiyi ən tipik müməssil¬lərindən biridir. Elə bir müməssil ki, milli Azərbaycan hərəkatının istiqlala müncər olan qayəsini formulə etmək onun ismilə mərbutdur». M.Ə.Rəsulzadənin silahdaşı, məsləkdaşı Nəsib bəy haqqında dedikləri o qədər doğru, dürüst və səmimidir ki, bu deyilənlərə əlavə bir söz demək çox çətindir. Rəsulzadənin Yusifbəyli ilə bağlı dediklərində diqqəti çəkən məqamlardan biri də, Nəsib bəyi milli Azərbaycan ideyasının müəllifi kimi göstərməsidir. Bu onun göstəricisidir ki, Rəsulzadə memarı olduğu Azərbaycan Cümhuriyyəti ideyasında Nəsib bəyin rolunu daha üstün verməklə öz ləyaqətinin ucalığını ifadə etmişdir. 
 Qurultaydan sonra siyasi, dini, təşkilati, məktəb və milli məsələlər üzrə komissiyalar yaradıldı. «Qurultayda Gəncədə Nəsib bəy Yusifbəylinin başçılıq etdiyi «Türk Ədəmi-Mərkəziyyət»lə «Müsəlman Demokratik Partiya-Müsavat»ın qiyabi olaraq birləşdirilməsi razılığına gəlindi. Çünki qurultayda «Müsavat»la «Türk Ədəmi-Mərkəziyyət» eyni mövqedən çıxış edirdi. Hər iki təşkilat millətlərə ərazi muxtariyyəti tələbi ilə çıxış edir və Rusiyanın federal əsaslar üzərində qurulmasını tələb edirdi». M.Ə.Rəsulzadə hesab edirdi ki, bu inqilab məhkum millətlərə muxtariyyət, məhkum siniflərə isə hürriyyət verəcəkdi. 
Beləliklə, Türkləşmək, islamlaşmaq və müasirləşmək kimi «üçlü» düstura əsaslanaraq Azərbaycan türk muxtar¬iy¬yətini, eləcə də Rusiya daxilindəki digər türk ellərinin avto¬no¬miyası uğrunda mübarizəni Nəsib bəy Yusifbəyli və Məhəmməd Əmin Rəsulzadə 1917-ci il fevral burj¬ua inqilabından sonra rəsmən irəli sürmüş və müdafiə etmişdi. Bununla da onlar, türkçülükdən Azərbaycan Milli ideya¬sına doğru önəmli bir addım atmış və azərbaycançılığın əsasını qoymuşÂ¬lardır. Azərbaycan türkçülüyü ideyası¬nın yaxın hədəfi Azərbay-can türk muxtariyyəti, uzaq hədəfi Azərbaycan türk istiqlalı idi. 
Bunun ardınca 1917-ci il mayın 1-dən 11-dək Moskvada Ümumrusiya Müsəlmanlarının I qurultayının keçirilməsi proseslərin qarşısıalınmaz olduğunu ortaya qoyurdu. Qurultayın gündəliyinə bir sıra önəmli məsələlər salındı. Bunlardan dövlət forması, mədəni-milli təyini-müqəddərat, Müəssislər Məclisi və onun seçki kampaniyasının taktikası, Ümumrusiya Müsəlmanlar Şurasına seçkiləri göstərmək olar. Bu qurultayda iki əsas təklif səsləndi. Birinci təklifi irəli sürən Rəsulzadə deyirdi ki, Rusiya Xalq Cümhuriyyəti kimi federativ şəkildə idarə olunmalı, qeyri-rus millətlərə - Azərbaycan, Türküstan, Tatarıstan, Başqırdıstan, Qırğızıstan  və b. milli-məhəlli muxtariyyət verilməlidir. Bu fikrin əleyhinə çıxış edən tatar Əhməd Salihov isə Rusiyanın unitarlığının saxlanması şəklində milli-mədəni muxtariyyət ideyasını təklif edirdi. Rəsulzadənin irəli sürdüyü təklifə qurultay iştirakçılarından lehinə 446, əleyhinə 271 səs, Salikovun təklifinə isə lehinə 271, əleyhinə 442 səs verdi. 
Qurultaydakı çıxışında unitarist¬lərin (Ə.Salihov və b.) xristianlardan fərqli olaraq müsəlman¬ların vahid  bir millət olması ideyasını ciddi şəkildə tənqid edən Rəsulzadə bildirirdi ki, millətin əsas əlaməti dindən daha çox dil, tarix və adət-ənənələr birliyidir: «İslam da digər dinlər kimi, heç şübhəsiz ki, öz inananları arasında bir bağlantı yaratmışÂ¬dır. Amma bu bağlantı milliyyət bağlantısı deyil, beynəlmiləliy¬yətdir. Bu beynəlmiləliyyət xristian qövmləri arasında xristian mədəniyyəti deyilən şeyi vucuda gətirdiyi kimi, müsəlman millətlər də bir ortaq İslam mədəniyyəti yaratmışlar. Amma, bu bütün İslam qövmlərini bir millət halına gətirmək demək deyildir. Xristian milləti olmadığı kimi müsəlman milləti də yoxdur».
«Müsavat»ın 1-ci qurultayındakı çıxışında da (1917-ci il, oktyabr) Rəsulzadə dünyəvi dövlətin tərəfdarı kimi dini mənəvi məsələ hesab edərək onun siyasətə qarışmasının əleyhinə çıxış etmişdir. Onun fikrincə, məscidə daxil olan şəxs siyasəti, partiyanı, ideyanı unutmalı və ancaq Allaha dua etməlidir. Ümumiyyətlə, ruhanilər siyasətlə məşğul olmamalı və siyasi mübarizədə məscid bitərəf qalmalıdır. Dinin dövlətdən ayrı olması öz əksini, Rəsulzadənin təkidi ilə partiyanın yeni proqram¬ında da tapdı: «Hökumət din və məzhbələrdən heç birini digərilərindən üstün tutub, onu himayə və mühafizə edə bilməz». 
Cümhuriyyət dövründə də din məsələsində dünyəvilik modelindən çıxış edən Rəsulzadə üzünü islamçılara, xüsusilə onların siyasi təşkilatı olan «ittihadçılar»a tutaraq deyirdi: «Din və məscid öz müqəddəsliyini qoruyub saxlamaq istəyirsə, siyasətdən kənarda qalmalıdır. ruhanilər siyasi ehtiraslar burulğanında sülh və anlaşmanın daşıyıcıları olaraq qalmalıdırlar. Bizə deyirlər ki, qaradovoy, polis ağac ilə, qamçı ilə, ruhanilər isə vəz ilə gələcəklər. Fəqət, siz məni təmin edərmisiniz ki, qaradovoylar qamçı ilə gəldikdə bəzi ruhanilər lənətlər və küfrlərlə gəlməyəcəklər? Qaradovoyun əlində ağac varsa, ruhanilərin də küfrü, lənəti vardır. Əgər istəyirsiniz ki, məscid möhtərəm bir vasitə, sülh və səlah olsun, qoyunuz o bitərəf və müqəddəs qalsın».
Bununla da, vahid «İslam milləti» anlayışını rədd edən Rəsul¬zadə hətta, vahid «Türk milləti» konsepsiyasını da tənqid etmişdir. Çünki onun fikrincə, Rusiyadakı türk-tatar millətləri türk oğlu türk olmaqla, vahid türk dilindən bəhrələnməklə yanaşı, müstəqil şəkildə müxtəlif şivələrə, ədəbiyyata, mədəniyyətə və mətbuata malikdirlər. Rəsulzadə hesab edirdi ki, heç bir türk-tatar milləti, o cümlədən Azərbaycan türkü digər türk millətinə görə dilinə, ədəbiyyatına və adət-ənənələrinə əlivda deməz (8, s.166). Bu anlamda Rəsulzadə Azərbaycan türkcəsinin inkişafına xüsusi önəm verir, ancaq ortaq türkcənin də vacibliyini vurğulayırdı. O qeyd edirdi ki, əski Səlcuqlu-Türkiyə və Azərbaycan türkcəsi bir olmuş, «ortadakı ayrılığı yaradan şey isə Azərbaycan danışığının daha çox Qaraqoyunlular, Ağqoyunlular, Səfəvilər kimi türk dövlətlərinin yönətimi altında, Osmanlılardan ayrı, məzhəb baxımından onlara kəskin qarşı olan başqa bir siyasi yönətimin özəyini oluşdurmuşdur». 
Bu baxımdan dil məsələsində «osmançılar» (Ə.Hüseynzadə və b.) və «azərbay¬can¬çılar» (C.Məmmədquluzadə, F.B.Köçərli və b.) arasında orta mövqedən çıxış edən Rəsulzadə bir tərəfdən türk ədəbi dilinin xalqın dili ilə bağlı olmasının vacibliyini qeyd etmiş, digər tərəfdən isə onun həddən artıq «aşağıya» enməsinin əleyhinə çıxaraq ortaq türkcənin yaranması təklifi ilə çıxış etmişdi: «Ədəbi dil, xalqın anlayacağı dildir. Yazı dili xalqın danışdığı dildən çox uzaq olmamalıdır. Yazı dilinin anlaşılmaz bir halda olduğunu ədəbi hesab eyləyən dövr çoxdan keçmişdir. İndi bir əsrdəyik ki, hər bir şey ümumiləşdiyi kimi, ədəbiyyat da ümumiləşir. Böylə bir əsrdə məhdud şəxslərə məxsus bir dil ilə yazı yazmaq, əlbəttə, ədəbi hesab olunmaz». 
Beləliklə, Rəsulzadə Rusiyada yaşayan hər bir Türk xalqının ayrı-ayrılqda avtonamiyasını irəlki sürür və çıxış yolunu Rusiyanın federativ dövlətə çevrilməsində görürdü: «Rusiyanın idarə forması demokratik respublika olmalıdır». Onun irəli sürdüyü milli-məhəlli (milli-ərazi) muxtariyyət ideyası unitaristlərin (Əhməd Salikov və b.) milli-mədəni muxtariyyət ideyasına qarşı üstünlük saxlamaqla, qurultay nümayəndələrinin əksəriyyəti tərəfindən qəbul edilmişdi. 
Milli ideologiyanın ana xəttini təşkil edən milli dövlət ideyasını «Müsavat»ın 1-ci qurultayında (1917, 25-31 oktyabr) da müdafiə edən Rəsulzadə haqlı olaraq qeyd edirdi ki, milli amal (milli ideya) və milli məfkurə (milli ideologiya) olmadan milli istiqlal mümkün deyildir. Beləliklə, istiqlaldan öncə «insanlara hürriyyət, millətlərə istiqlal!» şüarı ilə çıxış edən Rəsulzadənin bu ideyaları «Müsavat»ın yeni proqramında da öz əksini tapmışdı: «”¦ ən müvafiq və ən təbii dövlət milli dövlətdir, çünki milli istiqlal və ya muxtariyyətə malik olmayan bir millət hürriyyət və mədəniyyətini hifz edə bilməz». Bu baxımdan çağdaş tədqiqatçılardan Nazim Cəfərov doğru qeyd edir ki, həmin dövrdə «milli azadlığın alovlu carçısı M.Ə.Rəsulzadə milli azadlığı, milli istiqlalı yalnız yorulmadan təbliğ etmirdi, həm də bəşər mədəniyyəti, ictimai inkişaf baxımından fikrini əsaslandırır, istiqlalın labüdlüyünü sübuta yetirməyə çalışırdı».
Türklük və Turanla bağlı Azərbaycan türkçülüyü ideyası 1-ci Dünya müharibəsi dövründə (1914-1918) meydana çıxmışdır. Belə ki, 1-ci Dünya müharibəsi nəticəsində yeni milliyyətlərin ortaya çıxacağına inanan Rəsulzadə təmsil olunduğu cəmiyyəti əvvəlcə Türk milliyyətçiliyi ya da Qafqaz Türk milliyyətçiliyi, Qafqaz türkləri kimi qələmə versə də, daha sonra Azərbaycan Türk milliyətçiliyi, Azərbaycan türkləri anlayışları üzərində dayanmışdır. Rəsulzadənin dünyagörüşündə “Azərbaycan” milli ideyasının formalaşmasında isə Türkçülük və Turançılıq ideyaları mühüm rol oynamışdır ki, onların hər birinin, yənu Azərbaycanla Türkçülüyün, Azərbaycanla Turançılığın ayrı ayrılıqda ələ alınmasını məqsədə uyğun görürük.

Dos., Dr. Faiq ƏLƏKBƏRLİ

Fotoqrafçı pozğun çıxdı, toy günü kabusa döndü - FOTOLAR
Göygöldə fen almağa gedib, taksiylə qaçan gəlin tapıldı - Açıqlaması şoka saldı
Lavrovdan Türkiyəyə yeni TƏKLİF: “Bəşər Əsədlə…”
“Aşıq Şəmşir” Mədəniyyət Ocağı İB müsabiqə elan etdi - ŞƏRTLƏR...
"Torpaqdan kənarda formalaşan müxalifətin xalqa heç bir bağlılığı yoxdur!"
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
17 illik dostluq 17 bıçaq zərbəsi ilə sona çatdı...
Dünya
Kobra qanı içib canlı ilan yedilər - FOTOLAR
Ədəbiyyat
"Maddi imkanım olsaydı, atamla bağlı çox işlər görərdim"- Xalq şairinin qızı
Cəmiyyət
"Cümhuriyyətin yüzilliyi ilə bağlı verə biləcəyim töhfə bu olacaq" - Sabiq təhsil naziri
Dünya
Ermənistanda qurdlu, tarakanlı, kifli ərzaqlar satılır - FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
ABŞ ordusunun rus əsgərlərini darmadağın etdiyinin görüntüləri yayıldı - ŞOK VİDEO
Talışinski Bakıya zəng vuraraq Rövşənin həbs edilməsini istəyir - Lənkəranskiyə qənim kəsilmiş qadın
Lənkəranski Allahşükür Paşazadəyə yazdığı məktubunda nə istəyirdi?- İstintaq materialları...
"And olsun Allaha, əgər kürd olsaydım, kürdlüyümlə fəxr edərdim, amma...”
“Monte Melkonyan məni maşına mindirib bilmədiyim bir evə gətirdi...” - Səkkiz gün erməni əsirliyində...
İsrailin müdafiə naziri erməni deputatları NOKAUT ETDİ: "Qarabağı...”
Dəhşət: Müəllim və şagirdi maşında sevişərkən yaxalandı - VİDEO
Lütlənən qız-gəlinlərimizlə fəxr etməliyikmi?..
Bir qadın eyni vaxtda 3-4 kişi ilə yaşasa?...- Uşaqların atası kim olacaq?!.
Lənkəranskinin “ştatlı” killeri “Axsaq Nazim” kim olub?- İstintaq materialları...(FOTO)
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin