Xəbər lenti
18/01/2018 [14:08]:
ƏƏSMN-də 20 Yanvar faciəsi ilə əlaqədar anım tədbiri keçirildi
18/01/2018 [14:00]:
ADPU-da 20 Yanvar faciəsinin iyirmi səkkizinci ildönümünə həsr edilmiş anım mərasimi keçirildi
18/01/2018 [13:57]:
Kommunal xidmətlərdə qiymət artımı – SİYAHI
18/01/2018 [13:53]:
Fazil Mustafanın "İslam qorxusu və müsəlman qoxusu"
18/01/2018 [13:47]:
Həkimlər deputat Nəriman Əliyevi reanimasiyadan çıxarmağa EHTİYAT EDİRLƏR
18/01/2018 [13:46]:
Azərbaycanlı milyarderlərin bazarında yanğın – VİDEO
18/01/2018 [13:46]:
Hacı Madər Xaləddin İsgəndərovun məzuniyyətdə olmağından DANIŞDI
18/01/2018 [13:45]:
Ermənistanın Qarabağ danışıqlarında diz çökməsi üçün səbəblər -Bütün “nəfəslik”lər tutulub
18/01/2018 [13:44]:
Ermənistanda hərbçilər qəzaya düşdü: Ölənlər var – FOTO
18/01/2018 [13:43]:
Rusiya Çinə S-400 tədarükünə başladı
18/01/2018 [13:35]:
Bərdədə nişanlı müəllimə qaçırıldı
18/01/2018 [13:31]:
Lütfi Zadənin xanımının ölümündən bir il ötür- Fey Zadə FOTOLARDA
18/01/2018 [13:25]:
MN: Ermənistan ordusundakı qeyri-döyüş itkilərini Azərbaycanın üzərinə atmağa cəhd edir
18/01/2018 [13:17]:
Türkiyədə zəlzələ oldu
18/01/2018 [13:15]:
DİN “Kürd Vüqar”ın törətdyi qətllə bağlı məlumat yayıb
18/01/2018 [13:00]:
Azərbaycanda avtomobillərin qiyməti qalxdı
18/01/2018 [12:51]:
“Onlar haqqında cinayət işi qaldırılmalı, hərbi tribunal yaradılmalıdır”
18/01/2018 [12:50]:
Rəisin intim videosu, şantaj tələsinə salınanlar və... - Habil Vəliyevin dəhşətli əməlləri ÜZƏ ÇIXDI
18/01/2018 [12:50]:
"Qaçqınkom"un "Azəristiliqtəchizat"a külli miqdarda borcu var - sabah Baş nazirin yanında toplantı olacaq
18/01/2018 [12:49]:
"Həkimə dedim, qarnım kisə deyil ki, açıb-bağlayasan"- Sabirin Səhhətə məktubu
18/01/2018 [12:41]:
"Cümhuriyyət İlində Qarabağ işğaldan azad olunmalıdır"
18/01/2018 [12:37]:
İlham Əliyevin bacısı oğlu soyuq havada DƏNİZDƏ ÜZDÜ - VİDEO
18/01/2018 [12:35]:
Leyla Əliyeva açılışda - Fotolar
18/01/2018 [12:33]:
Qazaxıstanda 52 sərnişin avtobusda yanaraq ölüb - Video
18/01/2018 [12:28]:
Bu müəllimlərin maaşı iki dəfə artırıldı - Sərəncam
18/01/2018 [12:20]:
Dillə zarafat etmək olmaz... - "İndi bizə Abbas Zamanov lazımdır!"
18/01/2018 [12:20]:
“Məqsəd Azərbaycan xalqının mübarizliyini sarsıtmaq idi” -DTX-nın rəis müavini
18/01/2018 [12:15]:
“NAZ-Lifan” istehsalı dayandırıb? - Bir ildə cəmi 30 maşın...
18/01/2018 [12:15]:
Nazirlikdən gözlənilən hava şəraiti ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ...
18/01/2018 [12:08]:
Azyaşlı qızlarını atıb qaçan ana tapıdı
18/01/2018 [12:02]:
"Ayrıldıq, ona arvadlıq edə bilmirəm" - Könül Xasıyeva
18/01/2018 [12:00]:
UFAZ-da imtahanlara start verilib
18/01/2018 [11:56]:
Bir sutkada ölkədə 110 cinayət faktı qeydə alındı - RƏSMİ
18/01/2018 [11:53]:
Ata axtardığı qızlarını Adnan Oktarın verilişində gördü - VİDEO
18/01/2018 [11:53]:
Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Parisdə dəfn edilmiş nəvəsi - FOTOLAR
18/01/2018 [11:53]:
Magistr imtahanlarında nə yenilik var? - Məleykə Abbaszadə AYDINLIQ GƏTİRDİ
18/01/2018 [11:49]:
Yazıçı-jurnalist vəfat etdi
18/01/2018 [11:49]:
ADAU-da növbəti elmi şura keçirildi - FOTOLAR
18/01/2018 [11:47]:
Dövlət İmtahan Mərkəzi nəzarətçi-müəllimlər üçün seminarlara başladı
18/01/2018 [11:45]:
Vergilər nazirinin birinci müavini də GÖNDƏRİLİR
18/01/2018 [11:44]:
İlin fəal deputatları PJB-nin sorğusunun qalibi oldular - SİYAHI...
18/01/2018 [11:40]:
Özünü qatarın altına atan gənci son anda xilas etdi - VİDEO
18/01/2018 [11:40]:
İki dahinin poeziya, əxlaq söhbəti - AĞIR DİALOQ
18/01/2018 [11:37]:
Qazaxıstanda 52 nəfər avtobusda yanaraq ölüb – VİDEO
18/01/2018 [11:32]:
Hacı Zeynalabdin Tağıyevin və Şəmsi Əsədullayevin Parisdə dəfn edilmiş nəvəsi
18/01/2018 [11:31]:
Ermənilər Sərsəngdə 100 milyon dollarlıq layihə həyata keçirəcəklər? - “KarabakhTV”-
18/01/2018 [11:25]:
Azərbaycan eşşək bolluğuna düşübmüş - RƏSMİ
18/01/2018 [11:23]:
Jurnalistlər deputatların fəaliyyətini qiymətləndirdi
18/01/2018 [11:23]:
Həbs edilən MTN generalı əmlakını geri istədi
18/01/2018 [11:23]:
“Yazılan cəriməyə etiraz olaraq özünü yandırmaq çıxış yolu deyil” - MÜSAHİBƏ
18/01/2018 [11:20]:
Ermənilər Rusiyada deputatı güllələdilər
18/01/2018 [11:18]:
Ruslar geri çəkilir – Türk tankları hücuma keçir
18/01/2018 [11:13]:
Qarabağı azad etmək fürsəti - “Belə şans həmişə ələ düşmür...”
18/01/2018 [11:12]:
Sabah Bakı məktəblərində ilk dərslər 20 Yanvara həsr ediləcək
18/01/2018 [11:09]:
DİM sınaq imtahanı keçirir
18/01/2018 [10:57]:
Sevda qayınanası ilə bağlı konfrans keçirdi - “Dözə bilmirəm…”
18/01/2018 [10:45]:
Prezident İlham Əliyev Davosda çıxış edəcək
18/01/2018 [10:41]:
Bakıya gələn təyyarənin diqqətçəkən qonaqları - Fotolar
18/01/2018 [10:36]:
WhatsApp-da yeni fırıldaq yayılıb: Aldanmayın! - FOTO
18/01/2018 [10:35]:
Rumıniya tarixində ilk dəfə qadın baş nazir olub
18/01/2018 [10:31]:
Təhlükəsizlik üçün vurulan peyvəndlər təhlükəli imiş – QADAĞAN edildi
18/01/2018 [10:29]:
2017-ci ilin fəal deputatları: nəticələr açıqlandı - SİYAHI
18/01/2018 [10:27]:
İsa Qəmbər evə buraxılır
18/01/2018 [10:25]:
Qubad İbadoğlu: “Bankların bağlanması çıxış yolu deyil”
18/01/2018 [10:16]:
Pənah Hüseyndən eks prezidentə sərt cavab: “Həqiqətləri tam üzə çıxarmaq istəyirlərsə...”
18/01/2018 [10:15]:
Misirli alimdən sensasiyalı araşdırma: "Quran"ın hansı surəsində Bakı neftindən bəhs edilir?
18/01/2018 [09:57]:
Bakıda iki məhkum xəstəlikdən öldü
18/01/2018 [09:53]:
Bakıda yük maşını körpüdən aşdı – VİDEO
18/01/2018 [09:51]:
Qərb Azərbaycanda “KQB” arxivlərinin açılmasını istəyir - Deputatdan şok AÇIQLAMA
18/01/2018 [09:43]:
Məmmədyarov və Nalbandyan bu gün görüşəcək
18/01/2018 [09:41]:
Milli Məclis yaz sessiyasına xeyli yeni qanun layihəsi çıxarır - SİYAHI
18/01/2018 [09:39]:
ABŞ-dan tarixi GERİ ADDIM – Ərdoganın təhdidi qəbul EDİLDİ
18/01/2018 [09:34]:
Bakıda "Azpetrol"un avtomobili belə aşdı - FOTO
18/01/2018 [09:28]:
Fəxri ad alanların hansı güzəştləri var...
18/01/2018 [09:25]:
Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
18/01/2018 [09:21]:
Yaydığı videoya görə işdən çıxarılan tibb elmləri namizədindən Prezidentə MÜRACİƏT...
18/01/2018 [09:05]:
“Bankların bağlanması çıxış yolu deyil” - Ekspertlər həyəcan təbili çalır...
18/01/2018 [08:57]:
Tezliklə hər kəs “dahilik həbi” atıb dahi ola biləcək?.. - İNANILMAZ ...
18/01/2018 [08:32]:
"Birimizə bir xoşa gələn söz deyəndə əl çalırıq, xoşa gəlməyən söz eşidəndə isə sözünü kəsirik"
18/01/2018 [08:19]:
Trampın qızı gəlinin rəfiqəsi rolu üçün kiçik seksual don geyindi - FOTOLAR
Bütün arxiv bir sırada
21/10/2017 [10:26] - Reportaj - ( 1500 dəfə baxılıb)

Xarabaya çevrilən, paltarları göz yaşları ilə toza bulaşanların şəhərindən - REPORTAJ



Bu yaxınlarda “İslam dövləti” terror təşkilatının (İŞİD) özünə “paytaxt” elan etdiyi Suriyanın Rakka şəhəri ekstremistlərdən azad olundu, ancaq bu bədbəxt taleli şəhərinin perspektivinin necə olacağı sual altındadır.


Terrorçular döyüşlərdə məğlub olacaqlarını anlayıb Suriya Demokratik Qüvvələrinə təslim olublar, ancaq yuxarıda qeyd etdiyimiz səbəbdən dolayı bu da hələ son deyil.

 

Rakka şəhərində İŞİD-in qoyduğu qorxu dolu nişanələr hələ də bu şəhərin sakinlərinin üz cizgilərində “bərq vurur”, Adəm övladının başı üzərində hələ də qara buludlar dolaşmaqdadır.  

 

Suriyanın xarabaya çevrilmiş Rakka şəhərinin  dilə  gəlib yalvarıcı tərzdə danışmaq istəyən daşı-divarı da insana neçə min sözlərlə ifadə oluna biləcək informasiya verir. Lal daşlarda gizlənən  bu informasiyalarda müasir siyasi tarixə gizli və aşkar kinayələr, sərt ittihamlar ünvanlanıb, praktiki olaraq heç bir gücə malik olmayan amansız, bir o qədər də məzlum baxışlar Suriyada müharibəni törədənlərə zillənib.

Rakka azad olunub, lakin şəhər sakinləri yeni təhlükədən də sığortalanmayıblar, çünki Suriyadakı yorucu və əzabverici müharibə bitməyib.

 

Bütün bunlar siyasi proqnoz və siyasi uzaqgörənlik mövzusunun müzakirə predmetidir, yəni, Suriyanın taleyi necə olacaq və poliqona çevrilən bu ölkədə hansı qüvvələr qalib gələcək?

Suriyada müharibə və siyasət strateqlərinin  yeni-yeni barıt çəlləkləri yaratmasından ən çox həyatları puç olmuş və  mənəvi dünyaları korlanan adamlar daha çox əziyyət çəkirlər – bu yazıq insanların taleləri qumara qoyulub.

Rakka İŞİD terrorçularından təmizlənib, ancaq geridə qalan mənzərə də necə də kədərlidir.

Yuxarıdakı fikirlərimizi gücləndirmək məqsədi ilə dərin siyasi proqnoz səsləndirsək, bu, mövzudan yayınmaq olar. Çünki biz nə qədər acı da olsa, insan talelərini qələmə alırıq, bizi daha çox sadə insanların – qocaların, körpələrin, yetim qalan uşaqların, aclıq altında zarıyan kəslərin - ah-naləsi maraqlandırır. Bu baxımdan yazıda sırf insani prizmadan məsələlərə yanaşmaq tərzini irəli çəkirik. 

 

Amerikanın nüfuzlu “New York Times” qəzetinin müxbirinin (İvor Prikket) Rakkadan hazırladığı reportaj da sırf bu qəbildəndir. Bu reportajda nə siyasi proqnoz, nə də mətnaltı amansız iqtisadi-siyasi maraq əks olunub, sadəcə fotoların və əziyyət çəkən insanların dili ilə Rakkadakı acınacaqlı, dramatik mənzərə canlandırılıb.

 


Modern.az saytı
 beynəlxalq ictimai-siyasi gündəmin əsas mövzularından birinin Rakka olduğunu nəzərə alıb, ABŞ-ın məşhur nəşrinin hazırladığı reportajı Azərbaycan dilinə tərcümə edib.

 

Həmin reportajı ixtisarla təqdim edirik.

“Rakkanın qərbində hündürlüklərdə yerləşən snayper mövqeləri – bunlar Amerikanın dəstəklədiyi milis qüvvələrinin əraziyə nəzarətini, müşahidələrini həyata keçirir.

“Bizim isti supumuz, çörəyimiz var, çıxın və təslim olun”- döyüşçülərdən biri səsucaldan vasitəsi ilə müraciət edir. Daha sonra o, “İŞİD üzvləri və onların ailələri təhlükəsizlikləri üçün bizə təslim olublar” deyir.

Mən də Suriya Demokratik Qüvvələri adı ilə tanınan milis dəstələrinin müşayiəti ilə 10 gündür burda olan kiçik qrup jurnalistlərdən biriyəm.

Mən iki dəfə şəhərdəki cəbhə xəttinə getdim. O yerə ki, bura 4 aylıq döyüşlərdən sonra azad olunmuşdu.

Mən İŞİD-in bura gətirdiyi əzablar altında inləyən sivil vətəndaşlarla söhbət etdim. O insanlar ki, onlar 4 ildir ki, terrorçuların əlində girov qalmışdılar və nəhayət n sağ qurtulublar. 

 

Bir həftə öncə, İŞİD-in özünə “paytaxt” elan etdiyi Rakka uğrunda qızğın döyüşlər gedirdi.

Döyüşlərdə minlərlə sivil insandan qalxan kimi istifadə edib öz maraqlarını təmin edən İŞİD-in  yüzlərlə üzvü öldürüldü. 

Bir neçə gün bundan qabaq İŞİD-in müqaviməti qırıldı, şəhərin terroçulardan azad olunduğu bəyan edildi. 

Ötən həftə mən Rakkanın şərqinə də getdim, burada dağıdılmamış küçə, bina, ev tapmaq çətin idi.

 

Şəhərin 12 millik məsafəsində yerləşən ərazilər ağır artilleriyadan atəşə tutulur, aramsız vızıltı səsləri var. Bu zərbələr nəticəsində İŞİD-in hələ də nəzarətində olan kiçik ərazidən tüstülər çıxır.

Milis qüvvələrindən olan döyüşçülər isə bombalanmış binadan müşahidə postları qurmuşdular. Onların bir neçəsi pusquya düşmüşdü,  bədənləri kəsilmişdi. Biri ölmüşdü, 2 nəfər isə ağır yaralanmışdı.

Zirehli texnikaların olmaması səbəbindən yaralı əsgərlərin xilasetmə əməliyyatı başlamadı, yəni yaralıların qapalı məkanda və nisbətən təhlükəsiz bir şəkildə aparılması üçün vasitə yox idi.

 

Bombalanmış başqa bina isə bir neçə yüz yard buradan uzaqdadır və budur, döyüşçülər bunun fərqinə varırlar.

 

Onlardan ikisi divarda əmələ gələn dəliklərdən atəş açmağa başlayır. Onlar mən də daxil olmaqla digər jurnalistləri arxa cəbhəyə göndərir, çünki əks-hücum hazırlanırdı.

Növbəti gün mən hospitalda 25 yaşlı çiynindən güllələnən Məhəmməd Şeko ilə danışdım.

Onun 18 yaşı var, dostları, yoldaşları ilə bir batalyonda olub. O, 2 gün öncə artilleriya atəşi nəticəsində yaralanıb.

Əlləri sarğı içərisindədir. Raqavinin vəziyyəti yoldaşından daha ağırdır, ona görə də, qida qəbul etməsi üçün köməyə ehtiyacı var.

O, başını çarpayısının köhnə metal başlığına söykəyib. Digər yaralı yoldaşı isə ona yemək verir – qaşıqdolusu düyü və toyuq əti.

 


Digər yaralı Şeko isə mənə deyir ki, İŞİD döyüşçüləri xilasetmə əməliyyatları başlayanda hücuma keçiblər və onları pusquya salıblar.

 

“Onlar bizi pusquya salmağı gözləyirdilər, əsgərlər xilasetmə əməliyyatları üçün əraziyə gələndə, İŞİD hücuma keçdi” – Şeko olanlar barədə belə deyir.

Şeko düşünür ki, yaralanmaq azdır, xalqı üçün ölməyə də hazırdır.

Digər gənc, 20 yaşlı Ömər al-Abed isə 3 ay bundan qabaq ölüb, lakin mənə məlumat verirlər ki, onun cəsədi bir neçə gün bundan qabaq qaytarılıb.

Onun  qohumlarının və yoldaşlarının dediyinə görə, Ömər İŞİD-in kamikadzesini yaxalayıb və özünü sipər edərək dostlarını terrorun pəncəsindən qurtarıb, lakin özü də oradaca ölüb.

Ömər ötən həftə Hukumyadakı şəhidlər qəbiristanlığında dəfn edilib, bura Rakkanın şimal-qərbidir.

Onu basdırarkən məzarını torpaqla doldurmaq vaxtı gələndə qadın və kişi döyüşçülər öz silahlarını yerə qoyurlar və əllərinə bel götürürlər.

Və onların uniformaları toz və göz yaşlarına qarışıb.

 

Dəfn mərasimi bitdikdən sonra bir qədər kənarda çaşqınlıq yarandı, hamı mavi baş örtüklü xanımın başına yığıldı. Bəlli oldu ki, o, Ömərin bacısıdır.


Ofisi Londonda yerləşən Suriya İnsan Haqları Müşahidə Təşkilatının məlumatına görə, Rakkadakı döyüşlər zamanı 3 mindən çox insan ölüb. Onların 1130-u sivillərdir. Bir çoxları isə itkin düşüb.

Mən ötən həftə “Sərhədsiz Həkimlər” təşkilatı tərəfindən dəstəklənən xəstəxanaya getdim. Bura Rakkanın şimalındadır və Türkiyə ilə sərhəddir.


Mən 52 yaşlı Abdul Hemedi ilə söhbətləşirəm, o, başından ağır yaralanandan sonra bu ilin oktyabrın 6-da Rakkadan çıxıb. 

Deyir ki, başından yaralanandan sonra özünü qonşusunun evində başı sarıqlı vəziyyətdə tapıb. Bir gün sonra isə Abdul Hemedinin evi dağıdılıb. Onun oğlu Məhəmməd isə hələ də itkindir.

Onun başında yanıq və qanaxma var, ona hazırda həyat yoldaşı və kiçik oğlu baxır. Oğlunun adı Bassamdır, o, bir neçə aylıq ayrılıqdan  sonra yenidən ailəsinə qovuşmasının sevincini yaşayır.

Məhəmmədin həyat yoldaşı Kavter al-Obaid isə deyir ki, ərinin sağ olduğuna inanırdı və bu ümidi doğruldu.

“Həmişə ümidli idim ki, Məhəmməd sağdır. Hissiyyatım mənə belə deyirdi. Həmişə düşünürdüm ki, o, hər an qapını açacaq və içəri daxil olacaq”- xanım Obaid belə bildirir.

 

Bazar ertəsi səhər mən Suriya Demokratik Qüvvələrinin qoruduğu, Rakkanın qərbində yerləşən xəstəxanaya getdim.

Məsul komandir bildirir ki, şəhərdə cəmi 50-70 arası döyüşçü qalıb.

Rakkanın qaytarılması üçün 4 aydır ki, atılan addımlar kabusu arxada qoydu, amma bu, minlərlə sivilin ölümü ilə nəticələndi. Rakkanın böyük bir hissəsində qədim zamanlardan bəri yaşayış məskəni olub.

İŞİD zamanında Rakka şəhərinin genişmiqyaslı fiziki məhvinə start verilib. Məni müşayiət edən döyüşçülər isə dağıdılmış binalardan sığınacaq kimi istifadə edirdilər.

 

İŞİD-in nəzarətində olan vaxtlarda Rakka sakinləri terrorçuların təzyiqlərinə, zorakılıqlarına, qəddar repressiyalarına məruz qalıblar. Sürgündə yaşayan insanlara kömək edənlər isə öz həyatlarını riskə atıblar.

 

“Biz Ramazan ayından bəri çörək yemirdik, çünki çörək bişirmək üçün un ala bilmirdik” bunu ailəsi ilə şəhəri tərk edən 37 yaşlı Yunus Ömər məsciddə mənə bildirir.

O danışdıqca,  solğun bənizli və yetərincə qidalanmayan övladları sadə şəkildə bişirilmiş toyuq əti və çörəyi acgözlüklə yeyirdilər..”.(modern.az)

...
Bu müəllimlərin maaşı iki dəfə artırıldı - Sərəncam
Azərbaycan eşşək bolluğuna düşübmüş - RƏSMİ
"Birimizə bir xoşa gələn söz deyəndə əl çalırıq, xoşa gəlməyən söz eşidəndə isə sözünü kəsirik"
"Nazirlər Kabinetinin qərarı 3 səbəbdən ədalətli hesab oluna bilməz" - İqtisadçı alim
Oteldə başına oyun açılan vətəndaş daxili işlər nazirindən kömək istədi
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Özünü qatarın altına atan gənci son anda xilas etdi - VİDEO
Maraqlı
Tezliklə hər kəs “dahilik həbi” atıb dahi ola biləcək?.. - İNANILMAZ ...
Maraqlı
Trampın qızı gəlinin rəfiqəsi rolu üçün kiçik seksual don geyindi - FOTOLAR
Cəmiyyət
“Üç gün əvvəl doğulan oğlunu görmədi...”- Şəhid zabitimizin anası...
Siyasət
“Avropadakı anti-türk qüvvələri sanki dopinq alıb”
Həftənin ən çox oxunanları
"Putini 48 ildir tanıyan bir insan kimi deyirəm" - "Qarabağ düyününü açmaq onun iradəsindən asılı olsaydı..."
Qız alt paltarında, "dini" verilişdə "ilahiyyatçı" üçün erotik rəqs etdi - VIDEO
Fazil Məmmədovun "Qara qutu"ları sonadək açılacaqmı? - Gözlər Mikayıl Cabbarovda
Yemək qızdırmaq istəyən əsgər 28 milyonluq BTR-i məhv etdi – VİDEO
Təkər gətirənlər tələyə düşdü - Həyəcan təbili...
“Dövlətim əmr versə ki, əmim Sərdar Cəlaloğlunun evini tankla yıx.." -Şəhid komandir Rasim Məmmədov
Kənd qızları bakirəliyini şəhər qızlarından tez itirir - ARAŞDIRMA
“Əbiyev gəlmirdi, Zakir Həsənov isə bir neçə dəfə bizi ziyarət edib” - Fəriköy məzarlığında...
Dünya Əzimovun hazırladığı tortdan danışır - VİDEO
Təlim zamanı ip qopdu əsgərlər vertolyotdan yerə düşdülər - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin