Xəbər lenti
14/12/2018 [17:37]:
Deputat qazidən yazdı: "Vətən həm də sizlərin qeyrəti və əməlidir!"
14/12/2018 [17:31]:
Nazir struktur islahatı apardı - Bakıda TSEK-lərin sayı azaldıldı
14/12/2018 [17:29]:
Bakcell növbəti müsabiqə elan etdi
14/12/2018 [17:25]:
UNEC yeni əməkdaşlığa başlayır
14/12/2018 [17:22]:
FHN əməkdaşlarına ali hərbi rütbələr, fəxri adlar verildi - ADLAR
14/12/2018 [17:19]:
İlham Əliyev iranlı naziri qəbul etdi
14/12/2018 [16:58]:
“Mən heç vaxt ölməyəcəm deyən...” - Milli Qəhrəmanın doğum günüdür...
14/12/2018 [16:55]:
“Heç vaxt rəhbər işçilərin seçki yolu ilə seçilməsinin tərəfdarı olmamışam”
14/12/2018 [16:52]:
Leyla Əliyeva rusiyalı qadınlara cavab YAZDI
14/12/2018 [16:45]:
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyi ilə əlaqədar Polis Akademiyasında növbəti tədbir keçirildi
14/12/2018 [16:41]:
Bərdə rayonunda özünüməşğulluq proqramı çərçivəsində aztəminatlı ailələr üçün yaradılan təsərrüfatlara baxış olub
14/12/2018 [16:36]:
Nazir Bərdə, Tərtər və Ağcabədi rayonlarının sakinləri ilə görüşüb
14/12/2018 [16:24]:
Bu il Azərbaycanda qış sərt keçməyəcək – RƏSMİ
14/12/2018 [16:21]:
Bakı-Tbilisi-Qars marşrutunun vaqonları test edildi - FOTOLAR
14/12/2018 [16:11]:
Nazir: "Azərbaycan torpaqlarının işğalı heç vaxt Ermənistanın istədiyi siyasi nəticəni verməyəcək"
14/12/2018 [16:02]:
Ali Baş Komandan xərçəng xəstəsi olan zabitimizin müalicəsini nəzarətə götürdü - RƏSMİ...
14/12/2018 [16:00]:
Baş nazir təqaüdlər və müavinətlərlə bağlı QƏRAR VERDİ
14/12/2018 [15:52]:
“Televiziyalarımızda milli musiqimizə çox ögey münasibət göstərirlər...” - Tanınmış tarzən...
14/12/2018 [15:49]:
Belarus liderindən Paşinyana İTTİHAM: “Problemi o yaradıb”
14/12/2018 [15:49]:
Qarabağın azadlığı üçün yetişən şərait - 2019-cu ildən gözləntilər var - ŞƏRH
14/12/2018 [15:45]:
Azərbaycanda biabırçı hadisə - Evdən qaçan gəlini otelin qarşısında yaxaladılar - VİDEO
14/12/2018 [15:43]:
Macarıstanın dövlət bayrağı Beynəlxalq Türk Akademiyasında qaldırıldı -FOTOLAR
14/12/2018 [15:33]:
“Ölkəmizdəki son prezident seçkiləri göstərdi ki...”
14/12/2018 [15:30]:
“Qaçqınkom”un sədri Şüvəlandakı köçkünlərlə görüşdü -FOTOLAR
14/12/2018 [15:28]:
"Azərbaycan-Türkiyə dostluq və qardaşlıq münasibətləri bu gün ən yüksək səviyyədədir"
14/12/2018 [15:27]:
Eminə təyyarədə sürpriz - VİDEO
14/12/2018 [15:24]:
Fuad Muradovdan yeni təyinat
14/12/2018 [15:17]:
“Təhsil Nazirliyini izləyənlərin sayı rekord həddə çatıb”
14/12/2018 [15:15]:
Bakının baş planının 1-ci mərhələsi yekunlaşdı - 4 prioritet istiqamət seçildi
14/12/2018 [15:14]:
Erməni müxalifətindən Kremli ŞOKA SALACAQ BƏYANAT
14/12/2018 [15:06]:
Əmisi oğlunun arvadına sataşan oğlanın daha bir videosu yayıldı - Soyundurub... - VİDEO
14/12/2018 [15:06]:
Şirvan şəhəri və ətraf rayonların əhalisinin diqqətinə: Pulsuz hüquqi yardım təklifi...
14/12/2018 [15:02]:
Paşinyandan “Qarabağ klanı”na növbəti ZƏRBƏ
14/12/2018 [14:41]:
Spiker: "Sənədlərdə qoşunların Azərbaycandan çıxarılması tələb edilir"
14/12/2018 [14:40]:
“Bu, Putinin səviyyəsində…” - Erməni diasporundan Paşinyana ŞOK
14/12/2018 [14:27]:
Yeni ildə sevdiklərimizə nə hədiyyə edək?
14/12/2018 [14:25]:
Xələf Xələfov yeni vəzifəsində: Nə iş görəcək?
14/12/2018 [14:12]:
Saakyan Paşinyanın yanından qayıdıb təcili hərbi müşavirə keçirdi və...-FOTO+VİDEO
14/12/2018 [14:11]:
Paşinyan Qarabağda HÜCUMA BAŞLADI - SON DƏQİQƏ
14/12/2018 [14:04]:
Firdovsi Umudov istefa verəcək? - Açıqlama
14/12/2018 [14:03]:
Tarkanın paylaşdığı videonun sirri ortaya çıxdı
14/12/2018 [14:00]:
Ruhi Əliyeva məşhur müğənnini Bakıya gətirir – FOTO
14/12/2018 [13:57]:
Rəşad Sadıqov: "Bayrağı təxribatçıdan almaq üçün ona tərəf qaçdım"
14/12/2018 [13:56]:
“Axı niyə palma qarışıqlı yağlardan istifadə etməliyik?”
14/12/2018 [13:50]:
Hava XƏBƏRDARLIĞI - Yağış yağacaq, temperatur 5-7 dərəcə aşağı enəcək
14/12/2018 [13:49]:
“2018-ci il siyasi müxalifət üçün ciddi bir nailiyyətlə yadda qalmadı”
14/12/2018 [13:46]:
Ərdoğandan ABŞ-a SƏRT XƏBƏRDARLIQ: "Bunu etməsəniz, oranı bombalayacağıq"
14/12/2018 [13:35]:
“Maşın şou”da məşhur müğənninin ALT PALTARI GÖRÜNDÜ - FOTO
14/12/2018 [13:33]:
"Yalnız xalq Qarabağın taleyi ilə bağlı yekun sözü deməli, lazım gələrsə..."
14/12/2018 [13:19]:
Federasiya prezidenti Milli Olimpiya Komitəsinin prezidentinə təşəkkür etdi - FOTOLAR
14/12/2018 [13:17]:
Qlobal borc rekord vurdu: Ən çox borcu olan ölkələr
14/12/2018 [13:15]:
İranın “estetik qadınları”: Onları nə həbs, nə də şallaq cəzası qorxudur
14/12/2018 [13:08]:
“Öyrəndiklərimizi bir müddət sonra niyə unuduruq?” sualına məşhur rəssamdan sadə cavab...
14/12/2018 [13:06]:
Bakıda mərasim zalları və yas çadırlarının şok qiymətləri - 3 min manata VİP çadırlar...
14/12/2018 [12:55]:
Azərbaycanda adambaşına düşən tullantının miqdarı AÇIQLANDI
14/12/2018 [12:53]:
ABŞ Səudiyyə vəliəhdini Kaşıkçının qətlində ittiham etdi - RƏSMİ
14/12/2018 [12:50]:
Partlayıcı oyuncaqlar və pirotexniki vasitələr aşkarlandı
14/12/2018 [12:48]:
Agentlik “quş qripi” ilə bağlı əhaliyə xəbərdarlıq etdi
14/12/2018 [12:41]:
Hacıbala Abutalıbov uşaqlara məsləhət verdi - VİDEO
14/12/2018 [12:41]:
SOCAR-ın vitse-prezidenti beynəlxalq mükafata layiq görülüb - FOTO
14/12/2018 [12:41]:
Sərhəd kəndində yaşayan sakinlərlə səyyar görüş keçirildi -FOTOLAR
14/12/2018 [12:32]:
İlham Əliyev Mövlud Çavuşoğlunu qəbul etdi
14/12/2018 [12:32]:
Gömrük orqanlarında xidmətə qəbul ilə əlaqədar növbəti test imtahanı keçirildi
14/12/2018 [12:31]:
"Bu Paşinyanı vadar edir ki, onları tutduqları vəzifədən uzaqlaşdırsın"
14/12/2018 [12:23]:
Ermənistanda beynəlxalq müşahidəçi  qarət edildi
14/12/2018 [12:15]:
28400 ədəd elektron siqaret aşkar edildi
14/12/2018 [12:14]:
Dövlət büdcəsindən bu sahəyə ayrılan vəsait 100 dəfə artıb
14/12/2018 [12:10]:
Bakı Limanı köçürülür
14/12/2018 [12:09]:
Prezidentin və Mehriban xanımın çay içdiyi stəkanları öz şkafında yadigar saxlayır...
14/12/2018 [11:58]:
Qardaşının arvadına sataşan şəxslə bağlı yeni xəbər - Hadisə bu rayonda baş veribmiş - VİDEO
14/12/2018 [11:52]:
Dünyada cavan deputatların sayı artıb - RƏSMİ
14/12/2018 [11:45]:
"Belə bir mühüm görüşün Bakıda keçirilməsi onu göstərir ki..." - ŞƏRH
14/12/2018 [11:45]:
Ziyafət Əsgərovun qardaşından sərt açıqlama: “İşləniləsi deyil, nifrət olunmalı sistemdir”
14/12/2018 [11:44]:
15 ildə gənclər sahəsinə ayrılan vəsait 100 dəfə artırılıb
14/12/2018 [11:42]:
Vətənini və dövlətini canından çox sevən mərhum millət vəkili – Zakir Sərdarov
14/12/2018 [11:38]:
15 yaşlı qızı qaçıran oğlana cinayət işi açıldı
14/12/2018 [11:36]:
"Azərbaycan "Rosatom"un təklifini analiz etməlidir..."
14/12/2018 [11:36]:
“İki ölkə də Azərbaycanda AES tikmək üçün müraciət edib…"
14/12/2018 [11:35]:
Nəsimi Paşayev yeni vəzifəyə təyin edilib
14/12/2018 [11:33]:
Bakıda mənzildən 7 kiloqrama yaxın narkotik vasitə AŞKARLANDI
Bütün arxiv bir sırada
21/10/2017 [19:16] - Cəmiyyət - ( 1641 dəfə baxılıb)

Cümhuriyyət parlamentinin yeganə qadını - Mollaların təhdid etdiyi başıaçıq xanım kim idi?.. - FOTO



Gələn il Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifələrindən olan Azərbaycan Cümhuriyyətinin (AXC) 100 illik yubileyi dövlət səviyyəsində qeyd ediləcək.

Təəssüf ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətindən danışdıqda Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Fətəli xan Xoyski, Nəsib bəy Yusifbəyli kimi azsaylı insanların adlarını çəkməklə, onlar barəsində yazıları oxumaqla kifayətlənirik.
 
Lakin həm onların rəhbərlik etdiyi komandanın əksər üzvləri, həm də 23 ay ərzində əvəzsiz işlər görmüş digər şəxslər təəssüf ki, unudulur. Onların arasında ziyalı qadınlar da var. Etiraf edək ki, 1918-ci ilin Bakısında bir qadının ziyalı elitada çalışması bir kişinin bu istiqamətdəki fəaliyyətindən azı on dəfə çətin idi.
 
Cümhuriyyət dövrünün ziyalı qadınları əsasən mədəni-maarifçi, sosial, ictimai sahədə fəaliyyət göstərirdilər. Həm pedaqoji, həm də publisistik fəaliyyətlərinin kökündə maarifçilik missiyası duran bu xanımlar heç də dövrün kişilərindən geri qalmırdılar. Buna səbəb əslində Cümhuriyyət hakimiyyətinin qadın məsələsi və qadın hüquqları istiqamətində apardığı düzgün siyasət idi. Şərqdə ilk dəfə olaraq qadına seçkidə iştirak etmək hüququ verilmişdi. Yeni qız məktəbləri açılır və xanımlar hazır kadr kimi cəmiyyət üçün yetişdirilirdi. Məhz, bu addımlar cımiyyətdə qadının da rolunu artırırdı.

Onlardan biri də”¦
 
Onlardan biri də Şəfiqə Əfəndizadədir. O, Azərbaycan Cümhuriyyəti parlamentinin yeganə qadın əməkdaşı, Cənubi Qafqazın ilk qadın jurnalisti hesab edilir.

Şəfiqə xanım  1882-ci ildə Gürcüstanın tarixən türklərin yaşadığı Cavahetiya bölgəsində, Axalsix rayonunun Azqur kəndində doğulub. Atası Məmmədəmin Şeyxzadə dövrünün tanınmış ziyalısı və müəllimi idi. Övladlarının təhsil alması ilə şəxsən özü məşğul olurdu. Şəfiqə də bacısı Səidə ilə təhsillərini məhz atasından alıb. On dörd yaşında ikən o, Şəki şəhərinə gedir. Burada atasının çalışdığı "Darrüssiyada" məktəbinin nəzdində qızlar üçün açılmış xüsusi qrupda dərs deməyə başlayır. Lakin burada çox qalmır, həmin il Bakıya gəlir. Qadın savadsızlığına qarşı mübarizə aparan ziyalılarla çiyin-çiyinə çalışır.

Bu zaman böyük mesenat, milyonçu Hacı Zeynalabdin Tağıyev Bakıda ilk qızlar məktəbini açır. Bununla da, müsəlman Şərqində qadınların yüksək təhsil almasının təməli qoyulur. Görkəmli ictimai-siyasi xadim Nəriman Nərimanov Məmmədəmin Şeyxzadəyə məktub yazaraq, ondan qızını həmin məktəbdə dərs deməyə göndərməsini xahiş edir. Ata bu dəvətdən məmnun qalır. Ancaq qızının dövlət məktəbində təhsil almadığı üçün belə bir hüququ olmadığını bildirir. Belə olan halda Şəfiqə 1901-ci ildə Tiflisə qayıdır, orada imtahan verir və müəllimlik attestatı alır. Sonra yenidən Bakıya dönür. Rus-müsəlman qızlar məktəbində ana dilindən dərs deyir. 

Mollaların qənimi

Şəfiqə xanım Cümhuriyyət dövrünün ən fəal xanımı hesab olunur. O, ali təhsil almamasına baxmayaraq, həm publisist, həm də pedaqoq kimi çox dəyərli fəaliyyətə sahiblənib. Həmçinin, Cümhuriyyət parlamentində stenoqramçı kimi çalışaraq, orada bütün Azərbaycan qadınlarını təmsil edib. 

Bu xanım mütərrəqqi fikirlərinə görə xeyli təzyiqlərə də məruz qalıb. Məsələn, bir gün yas məclisində kişilərin yığışdığı məkana daxil olur və mollanın qələtini düzəldir. Baxmayaraq ki, o zaman qadının kişi məclisində olması qadağan idi. Amma buna rəğmən Şəfiqə xanım savadsız molla ilə də mübahisə edir ki, bu da məclisdəkilərin hiddətinə səbəb olur.

Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Firdovsiyyə Əhmədova Şəfiqə xanım barəsində bir məqamı xüsusi qeyd edir: 


“Milli istiqlal hərəkatının yükşəlişində qadınlarımızın da öz payı var. Onlar əsasən  “Nəşri Maarif”, “Nicat” cəmiyyətlərində ictimai, maarifçi və xeyriyyə işləri ilə məşğul olurdular. Cumhuriyyət dövrünün faəl xanımlarından Şəfiqə Əfəndizadəni göstərə bilərik. Qeyd edək ki, həm Şəfiqə xanım, həm də dövrün digər ziyalı qadını Sara xanım qurultayda başıaçıq çıxış edəndə az qala böyük “İsmailiyyə” binası alqışlardan titrəyirdi. İnsanlar bir ağızdan “yaşasın hüruriyyəti nisvan!” deməklə bu iki xanımı alqışlayırdılar. 
Daha sonra Kazanda ümumrus müsəlmanlar qurultayı keçirildi. Orada da Şəfiqə xanım Əfəndizadə, Səlimə xanım Yaqubova iştirak edirdilər.  Şəfiqə xanım həm parlamentdə stenoqramçı işləyir, həm gimnaziyada dərs deyir,  həm də publisistik fəaliyyət göstərirdi. “Şərq qadını”, “Dəbistan” jurnalında çalışıb. “İşıq” jurnalı var idi ki, o Azərbaycanın ilk qadın jurnalı olub”.
 
İctimai fəalların sevimlisi 

Ş.Əfəndizadə həm də ictimai işlərlə də məşğul olurdu. O, Hacının Qızlar məktəbində dərs deyən zaman müəllimə rəfiqələri - Hənifə xanım Məlikova, Səkinə Axundzadə, Sara Vəzirova ilə birlikdə dram dərnəyi yaratmışdı. Eyni zamanda, qızlara teatr mədəniyyəti, aktyorluq sənəti barədə məlumatlar verir, onları o dövrdə çıxan mətbuat xülasələri ilə tanış edirdi.

Şəfiqə xanıç bir müəllimə kimi də, şagirdlərdə Azərbaycan ədəbiyyatına maraq və həvəs yaradırdə. Qızlara nəinki ədəbi əsərləri, dərslikləri oxumağı, eyni zamanda sərbəst, aydın, savadlı yazmağı da öyrədirdi. Gənc qızların yüksək təhsil almasına çalışan Şəfiqə xanım 1910-cu ilədək bu məktəbdə müəllimə işləyib. Fars, rus və ərəb dillərini, Şərq klassik ədəbiyyatını dərindən öyrənib. Eyni zamanda, qadın pedaqoji məktəbindəki müəllimlik kurslarında dərs deyib.

Cümhuriyyət dövrü mətbuatının araşdırıcısı Qərənfil Quliyeva Şəfiqə xanımın fəaliyyətinin çox az öyrənildiyini qeyd edir:

“1917-ci ilin aprelində Bakıda İsmailiyyə binasında Zaqafqaziya müsəlmanlarının qurultayı keçirilib. Qurultayda müxtəlif təbəqələrdən olan kişilərlə yanaşı, cəmi üç qadın - Tiflisdən Sara Talışinskaya, Bakıdan Şəfiqə Əfəndizadə və Sara Vəzirova iştirak ediblər. Fars, rus və ərəb dillərini yaxşı bilən, Şərq ədəbiyyatını mükəmməl öyrənən, Avropa mədəniyyəti ilə yaxından tanış olan Şəfiqə xanımın səlis, aydın və savadlı çıxışı hamını heyran edir. Şəfiqə xanım çıxışının sonunda qadınların maariflənməsi üçün yeni məktəblərin və teatrların açılmasını tələb edir. Onun çıxışı salonda böyük əks-səda doğurur”.

 İki haşiyə

Tarixçi M.Oruclu yazır: "Şəfiqə Əfəndizadə və Sona Talışxanova adlı iki azərbaycanlı qadının çıxışından sonra vəziyyət nümayəndələri qadın məsələsinə ciddi münasibət bildirməyə vadar etdi. Qadınların çıxışından sonra keçmiş Bakı qazısı Ağa Məhəmməd Kərim tribunaya çıxaraq onları şəriət qanunlarına zidd olaraq kişilər qarşısında çıxış etdiklərinə görə mühakimə etdi. Bu zaman bütün zal qızışdı, kimin kimlə savaşdığı məlum olmadı. Maarifpərvər ziyalılar aranı sakitləşdirərək, qadınları gizlincə dal qapıdan cıxarmağa nail oldular".

****

C.Məmmədquluzadənin "Ölülər" pyesi ilk dəfə Bakıda 1916-cı ildə tamaşaya qoyulub. Tamaşa zamanı Şəfiqə xanım salonda bir qadının ağladığını görərək, ona yaxınlaşıb. Nə üçün ağladığını soruşanda qadın "Bu ki mənim həyatımdır, çəkdiyim əzablardır", - deyə həyəcanla cavab verib. 
"Ağlama, bacım. Bu, təkcə sənin yox, bütün Azərbaycan qadınlarının həyatıdır", - deyə Şəfiqə xanım onu sakitləşdirib. Bu hadisə onu çox təsirləndirib. "Açıq söz" qəzetində "Ölülər" pyesi haqqında məqalə yazıb. 

Cümhuriyyət dövründəki çətinliklər

Araşdırmaçı Qərənfil Quliyeva Şəfiqə xanımın AXC dövründəki fəaliyyəti haqqındakı araşdırma yazısında onun xeyli çətinliklər yaşadığını göstərir:

“1918-ci ilin martında ermənilər tərəfindən törədilən mart faciəsi Şəfiqə xanımın da həyatına ağır zərbələr vurub. Bu qanlı olayda Şəfiqə xanımın başına bəlalar gəlib. Bir müddət Qubada, Azqurda və İstanbulda yaşayıb. Lakin Azərbaycanda baş verən hadisələri mütəmadi olaraq izləyib və münasibət bildirib. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qələbəsindən sonra 1919-cu ilin aprelində Bakıya qayıdan Şəfiqə xanım yenidən pedaqoji işinə bərpa olunub”.
 
Son dayanacaq ”“ Sovet dövrü”¦

Amma o, Sovet dövründə də dinc oturmayıb. Bu illərdə də müəllimliklə yanaşı, publisistik fəaliyyətini davam etdirib. 1923-cü ildə nəşrə başlayan "Şərq qadını" jurnalının redaksiya heyətinin üzvü seçilib, jurnalın məsul katibi və bədii ədəbiyyat şöbəsinin müdiri olub. Jurnal o zaman onun haqqında yazırdı: 

"Şəfiqə xanım bütün Zaqafqaziyada ilk Azərbaycan dili müəlliməsi və bununla yanaşı, ilk Azərbaycan qadın jurnalistivə publisisti olmuşdur". 

Tədqiqatçıların yazdığına görə, 1932-ci ilə qədər pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olan Şəfiqə xanım Zaqafqaziyada, Qafqazda, Moskvada keçirilən qadın konfrans və qurultaylarında nümayəndə kimi iştirak edirdi. 

Bütün ömrünü Azərbaycan qadınının maariflənməsinə, azadlığına həsr edən Şəfiqə xanım Əfəndizadə 1959-cu ildə Bakıda dünyasını dəyişib.(modern.az)

"Mendeleyev cədvəlindəki bu sirləri bilmədən kainatın dərki mümkün deyil..."
Rus mühəndis Terminatorun oxşarını yaratdı - MARAQLI
“İnsan əti yeməkdən bezdim” deyərək polisə təslim oldu - DƏHŞƏT...
Doğuş keçirən qadını bu hala saldılar - DƏHŞƏT...
Oğurluq üçün girdiyi binada 48 saat bu şəkildə qaldı - FOTO
Dr. Günel Azayeva - Həkim kosmetoloq
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
“Ölkəmizdəki son prezident seçkiləri göstərdi ki...”
Maraqlı
“Öyrəndiklərimizi bir müddət sonra niyə unuduruq?” sualına məşhur rəssamdan sadə cavab...
Cəmiyyət
"Azərbaycan "Rosatom"un təklifini analiz etməlidir..."
Gündəm
Ermənilər Azərbaycan torpaqlarının  51 min hektarını şumladı... - FOTOLAR
Mədəniyyət
“Rejissora ithaf olunan tamaşada onun görüntüləri və səsindən istifadə ediləcək”
Müasir Ədliyyə
Həftənin ən çox oxunanları
Paşinyan sərhədlərin açılması ilə bağlı Türkiyəyə yalvardı: "Bir şərtlə ki..."
"Həyat yoldaşım əşyadır ki, onu gizlədəm?" - "O, elə bir yerdə işləyir ki..."
“Təki, erməni ordusu güclü olsun -  pensiyamızın qalxması vacib deyil...”-Xankəndindəki erməni qarı-
Putin Paşinyanın xeyir-duasını çoxdan verib – Biz Qarabağın gününə ağlayaq...
Putin Paşinyandan niyə çəkinir?
"Ermənilərin yaşadığı ərazi Hüseynqulu xanın torpaqlarıdır, oranı da geri almalıyıq...”
"Bacı bacının balasını bu günə qoyarmı?" deyən baldızının Arif Əsgərova deyəcəkləri var...
"Bunu edən adam öz namussuzluğunu ictimailəşdirdi"
"Lotu Quli"nin azadlığa çıxdığı anın görüntüləri yayıldı - VİDEO
Kremlin Silah palatasında erməni fahişəliyin sübutu olan unikal eksponat... - FOTO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə