Xəbər lenti
25/02/2018 [21:18]:
Sevgilisinin oğlunu təcavüz edib yandırdı - Ana cəsəddən qurtulmağa kömək etdi
25/02/2018 [21:17]:
İraqda 16 türk qadın ölüm cəzasına məhkum edildi
25/02/2018 [21:15]:
Dağdan qopan nəhəng qaya yola düşdü - VİDEO
25/02/2018 [21:03]:
Boğazındakı iynə 19 il sonra çıxarıldı - Fotolar
25/02/2018 [20:52]:
Ermənistan silkələndi
25/02/2018 [20:50]:
Putindən Fransa və Almaniya liderlərinə vacib zəng...
25/02/2018 [20:42]:
TRT Xocalı həqiqətlərini dünyaya yaydı – VİDEO
25/02/2018 [20:39]:
Ərdoğanı mitinq zamanı qorxudan hadisə...- VİDEO
25/02/2018 [20:31]:
Yaralı olaraq uzun müddət xilas edilməyi gözlədi - FOTO
25/02/2018 [20:24]:
İstanbulda Xocalı abidəsinin açılışı oldu - FOTOLAR
25/02/2018 [20:19]:
Çirkli su üçün kilometrlərlə yol qət edirlər - FOTOLAR
25/02/2018 [20:08]:
Kadırovun Latviyaya girişinə qadağa qoyuldu
25/02/2018 [19:55]:
Ərdoğana “Marşal” rütbəsi verilsin - Xalq tələb etdi
25/02/2018 [19:45]:
Əməliyyat zamanı unudulan iynə boğazdan 18 ildən sonra çıxarıldı- FOTO
25/02/2018 [19:42]:
Amerika şirkətinin Laçının Əhmədli kəndində tikdirdiyi məktəb - FOTO+VİDEO
25/02/2018 [19:40]:
"Niva"nın yaradıcısı dünyasını dəyişdi
25/02/2018 [19:39]:
İlham Əliyev Amerika Yəhudi Komitəsinin prezidentini qəbul etdi
25/02/2018 [19:33]:
Əcnəbilər azərbaycanlı qızlarda nələri bəyənmir? - 8 DAVRANIŞ
25/02/2018 [19:21]:
"Biz yazarların çiyninə bu məsələdə çox böyük işlər düşür” - AYB-nin komissiya sədri
25/02/2018 [19:19]:
Rusiya qisasını aldı: Suriyada iki minə qədər Amerika əsgəri məhv edildi
25/02/2018 [19:18]:
"Bu bayraq da bizim bayrağımızdır" - Türk komutandan Azərbaycana jest
25/02/2018 [19:03]:
Soyqırımla bağlı "Xocalının səsi ol" adlı beynəlxalq videoçarx hazırlanıb - VİDEO
25/02/2018 [18:40]:
Xəstəlik əməkdar artisti tanınmaz hala saldı - VİDEO
25/02/2018 [18:34]:
AMİP-in üzv olduğu Beynəlxalq Demokrat İttifaqının (BDİ) Qurultayı keçirildi
25/02/2018 [18:33]:
Yapon alimləri qripi bir günə tam sağaldan dərman hazırladı
25/02/2018 [18:24]:
İlham Əliyev Amerika Yəhudi Komitəsinin prezidentini qəbul etdi
25/02/2018 [18:16]:
Türkiyə “Zeytun budağı”nın birinci mərhələsini başa çatdırdı
25/02/2018 [18:04]:
Sürücülərin DİQQƏTİNƏ: Sabah Bakıda bu yollar BAĞLANACAQ
25/02/2018 [18:00]:
Rusiya müxalifəti küçələrə çıxdı - VİDEO
25/02/2018 [17:59]:
Türkiyə parlamenti Xocalıya görə Ermənistanı pisləyən bəyanat yaydı
25/02/2018 [17:53]:
İki kərgədanın ölüm-dirim savaşı - VİDEO
25/02/2018 [17:53]:
Sənət adamlarının ailələrinin dağılma səbəbləri: “Soyunub kişi ovuna çıxırlar”
25/02/2018 [17:48]:
ABŞ və Avropa meydan oxuya bilmir – Sualtı gəmi böhranı
25/02/2018 [17:42]:
Fransada 2 terror aktının qarşısı alındı
25/02/2018 [17:39]:
"350 min afrinli öz torpağına qayıdacaq" - Baş nazirdən açıqlama
25/02/2018 [17:35]:
İran Suriyada atəşkəs elan edilməsinə qarşı çıxdı
25/02/2018 [17:27]:
Torpaq üstündə dava qanla bitdi - 4 ölü, 2 yaralı
25/02/2018 [17:20]:
“Çempionluq yarışından ayrılmayacağıq” - Fariz Nəcəfov
25/02/2018 [17:19]:
Rusiya hərbi sənayesinin daha bir uğuru: İldırımsürətli pilotsuz helikopterlər...
25/02/2018 [17:17]:
Emrahdan konsert üçün qeyri-adi tələb
25/02/2018 [17:14]:
Daşqınlar nəticəsində 16 nəfər öldü
25/02/2018 [17:10]:
Magistraturaya qəbul imtahanı başa çatdı
25/02/2018 [17:10]:
PYD teror təşkilatının sabiq lideri saxlanılı
25/02/2018 [17:07]:
“Kurtlar Vadisi”nin “Bulut”u Bakıda - Foto
25/02/2018 [17:05]:
TBMM sədri: "Ermənistan rəhbərliyindəki insanlar Xocalı qətliamının törədilməsində iştirak ediblər"
25/02/2018 [17:05]:
Əsəd rejimi Şərqi Qutanı bombaladı - 32 dinc sakin öldü
25/02/2018 [17:03]:
İki dost birləşib cinayət törətdilər - Səbaildə
25/02/2018 [17:01]:
“Ukraynaya qayıtmağa hazıram” - Saakaşvili
25/02/2018 [16:55]:
Generallar Xocalıya həsr olunmuş sərgidə - Foto + Video
25/02/2018 [16:53]:
Ölümündən 2 il ötdü... - Foto + Video
25/02/2018 [16:48]:
Qənirə Paşayeva İstanbulda Xocalı soyqırımı ilə bağlı tədbirdə keçirdi - FOTOLAR
25/02/2018 [16:37]:
42 yaşlı qadın intim videosu ilə şantaj edildi - Cinayət işi
25/02/2018 [16:19]:
XXIII Qış Olimpiya Oyunları başa çatdı
25/02/2018 [16:16]:
ADP imzatoplama kampaniyasına start verdi
25/02/2018 [16:10]:
Türkiyədən dünyaya çağırış: Xocalı faciəsi...
25/02/2018 [16:09]:
Türk ordusunun son zəfəri: Afrinin xəritəsi dəyişdi – FOTO
25/02/2018 [16:07]:
Oğlunu bacısıgilə göndərib sevgilisi ilə görüşən qadın öldürüldü – TƏFƏRRÜAT
25/02/2018 [16:06]:
Tovuzda öldürülən ər və arvadı dəfn edildi
25/02/2018 [15:34]:
Bakının ən məşhur heyvan sığınacağı bağlanır – FOTO
25/02/2018 [14:32]:
"Nə dinlərin, nə filosofların mərhəmətə çağırışı insan oğlunu dəyişdirə bilmədi"
25/02/2018 [14:21]:
"Bütöv Azərbaycan məsələsi Şəhriyarın yaradıcılığında” mövzusunda diskussiya keçirildi
25/02/2018 [14:09]:
“Əlif üçün ağlamıram...” - Milli Qəhrəmanın bacısı
25/02/2018 [13:40]:
Adnan Oktardan şok: Ermənilərlə qardaş olacağıq - Video
25/02/2018 [13:21]:
Sabah hava Bakıda buludlu olacaq, rayonlara yağış və qar yağacaq
25/02/2018 [13:16]:
Şəhid polkovnik-leytenantın 5 yaşlı qızı: "Mənim nə yaşım vardı ki, atam öləndə..."
25/02/2018 [12:52]:
ABŞ İranla uzunmüddətli qarşdurmaya hazırlaşır...
25/02/2018 [12:51]:
Norveç Qış Olimpiya Oyunlarının qalibi oldu
25/02/2018 [12:49]:
Gürcüstanın dövlət idarələrində bayraqlar endirildi
25/02/2018 [12:36]:
Bakının mərkəzində ağır qəza: ölən var
25/02/2018 [12:33]:
Moskvada Dağlıq Qarabağın müstəqilliyi tələb edildi!..- Həmsədr ölkədən daha bir xəyanət...
25/02/2018 [12:16]:
Sualtıdan atılan dronlar, döyüş PUA-ları aviadaşıyıcı - Hindistanın gələcək satınalma siyahısı
25/02/2018 [12:12]:
Jurnalistin bəşəriyyətə sülh arzuları...
25/02/2018 [11:56]:
Bu gündən seçicilərə səsvermə vəsiqəsinin verilməsinə başlanılır
25/02/2018 [11:51]:
Bu ölkənin prezidenti ABŞ-a getməkdən imtina etdi
25/02/2018 [11:47]:
"Əsrin fırıldağı" ilə üzləşmiş yüzlərlə zərərçəkmişdən ölkə rəhbərliyinə ŞOK MÜRACİƏT
25/02/2018 [11:36]:
“Azərbaycan xalqının 70 faizi debildir” – AMEA-nın institut direktoru xalqımızı təhqir edib?
25/02/2018 [11:18]:
Namiq Tehranda səhnəyə çıxdı - Əsa ilə - VİDEO
25/02/2018 [11:05]:
Heydər Əliyevə və Azərbaycana atılan güllələr...
25/02/2018 [11:03]:
Kəlbəcər şah idi, Laçın xan, - hanı? Xankəndi xaniman, Şuşa can,- hanı?.. - FOTOLAR
25/02/2018 [10:42]:
"Əgər bu tamaşanın ekranlara çıxışı olsaydı, onlar daha çox qadını xilas edə bilərdi"
Bütün arxiv bir sırada
22/10/2017 [18:36] - Ədəbiyyat - ( 2343 dəfə baxılıb)

Rəsulzadənin oğurluq edən erməni uşaqlarını əzişdirməsi- Romandan VII fəsil




Gələn il Azərbaycan Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyi dövlət səviyyəsində qeyd ediləcək. Moderator.az yubiley münasibətilə hazırlayacağı yazılar silsiləsindən tanınmış şair, publisist, professor Vüqar Əhmədin böyük dövlət xadimi, ADR lideri Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin həyat və fəaliyyətinə həsr etdiyi "Son nəfəsədək Azərbaycan" romanını fəsillərlə təqdim edəcək.
 
M.Ə.Rəsulzadənin 130 illik yubileyi münasibətilə yazılan romanda arxiv materiallarına və tarixi sənədlərə istinad edilib.

Əsərdə Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin Azərbaycan xalqına və torpağına göstərdiyi danılmaz xidmətlər, eyni zamanda başına gələn hadisələr, başda Məhəmməd Əmin Rəsulzadə olmaqla “Azərbaycan Demokratik Cumhuriyyəti”ni yaradanların heyrətamiz vətənpərvərliyi, fövqəladə siyasi fəaliyyətləri, xalqın qeyrətli oğullarının Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda mübarizəsi, “Qafqaz İslam Ordusu”nun Azərbaycanı kafirlər caynağından xilas etmək üçün apardığı ölüm-dirim savaşları, daşnakların, onların başçısı Stepan Şaumyanın və ümumiyyətlə ermənilərin xalqımıza qarşı apardığı soy-qırım siyasəti, Şura hökumətinin vətənimizə gətirdiyi bəlalar öz əksini tapıb. Vüqar Əhmədin bu əsərində oxucular üçün olduqca maraqlı tarixi faktlar, macəralı səhnələr, dramatik löhvələr var. 



VII Fəsil -Texniki məktəb

Məhəmməd Əmin Sultan Məcid Qənizadənin “Rus-müsəl¬man” məktəbini əla qiymətlərlə bitirəndən sonra atasının izni ilə texniki məktəbə daxil olmuşdu və birinci kursda oxuyurdu. Burda dünyəvi elmlərin tədrisi ilə yanaşı sənət də öyrədirdilər. Dərslər rus dilində keçsə də artıq neçə ildi çoxmillətli Bakı şəhərində yaşayan gənc bu illər ərzində rus dilini mükəmməl öyrəndiyi üçün heç bir çətinlik çəkmirdi. Rus dilində danışarkən onda yeganə çatışmayan cəhət ləhcə ilə danışması idi ki, o, bu “qüsuru” heç cür aradan götürə bilmirdi, daha doğrusu, onun dili heç cür rus dilinə yatmırdı. Buna görə də rus dilində olan bəzi sözləri elə kobud şəkildə deyirdi ki, milliyyətcə rus olan müəllimlər bunu ona irad tutur və nitqini tənzimləməyə çalışırdılar. Lakin onların bu səyi heç bir nəticə vermirdi, əlaçı tələbə rəndələnmirdi ki, rəndələnmirdi. 

Texniki məktəbdə müsəlman uşaqlar kifayət qədər idi, lakin onlar başqa siniflərdə oxuyurdular. Məhəmməd Əmingilin sinfində isə onunla bərabər cəmisi iki müsəlman uşağı təhsil alırdı, Səfərlə, Azad.  Azad nə qədər adamayovuşmaz, soyuq xasiy¬yətli, qaraqabaq idisə, Səfər bir o qədər mehriban, ürəyitəmiz, xoşxasiyyət  və zarafatcıl idi.  O qədər istiqanlı idi ki, Məhəmməd Əmin onu bir gün dərsdə görməyəndə darıxırdı.  Səfər rus dilini Məhəmməd Əmin qədər mükəmməl bilmirdi, elə buna görə də bəzən dərslərində çətinlik çəkirdi. Belə anlarda Məhəmməd Əmin dərhal onun köməyinə gəlir, onun üçün qaranlıq olanları işıqlandırır, bir sözlə, Səfərin çətin işini imkanı daxilində asanlaşdırırdı. 
 Məhəmməd Əminin də hər kəslə ünsiyyət tapmaq bacarığına, eyni zamanda çox əməlisaleh bir gənc olduğuna görə onların arasında bir doğmalıq əlaqəsi baş vermişdi və onlar artıq aralarından su keçməz dostlara çevrilmişdilər. 

Səfər şəhər uşağı idi,  şəhərdə ürəkaçan malikanələri, səkkiz otaqdan ibarət ikimərtəbəli, iri aynabəndli evləri, geniş həyətləri vardı.  Məhəmməd Əmin də onların qonşuluğunda yaşayan Tubu qarının həyətində kiçik bir otağda kirayədə qalırdı.  Buranı onun üçün elə Səfər tapmışdı. Yaxın qonşu olduqlarına görə də dərslərinə çox zaman, Məhəmməd Əminin qaldığı otağda, bir yerdə hazırlaşır,  məktəbə bir yerdə gedib-gəlirdilər. 

Azad isə deyildiyi kimi, qaradinməz, daim acıqlı görünən, adi salam verməyi belə sanki özünə qəbahət bilən bir gənc idi.  Söz yox ki, bu onun hansısa varlı, imkanlı bir adamın övladı olmasından irəli gəlmirdi. Texniki məktəbdə təhsil alanların içində tamamilə zəngin adamların övladları yox idi. Şagirdlərin əksəriyyəti Məhəmməd Əmin və yaxud Səfər kimi orta səviyyədə ruzi qazanan ailə başçılarının,  az bir qismi isə nisbətən varlı ailələrin övladları idi. Azadın atasının Quba meydanında baqqal dükanı var idi, ətrafda onlarla belə dükanlar olduğuna görə gündəlik gəliri aşıb-daşmırdı, ailəsini dolandıra biləcək qədər ruzi qazanırdı. Odur ki, Azadın belə təkəbbürlü görünməsi onun zəngin ailədən olmasından irəli gəlmirdi, bu onun özündən asılı olmayaraq çərçivəyə düşmüş xasiyyətindən doğmuşdu. O, ağılsız gənc də deyildi, dərslərini də pis oxumurdu, lakin xasiyyəti düzəlmirdi ki, düzəlmirdi. 
Məhəmməd Əmin artıq ona çox yaxşı bələd olduğu üçün ona qarşı onun özü kimi hərəkət edir, onunla heç vaxt hal-əhval tutmur, yanından ötərkən özünü elə aparırdı ki, guya onu görmür. 
Səfər isə həddindən artıq həlim xasiyyətinə rəğmən onu görən kimi gülümsəyərək salam verir, onun mısmırığını sallamasına əhəmiyyət verməyib;-“Necəsən, kişi?”, deyə soruşurdu. Azad mızıldanaraq;-“Sənə nə var, necəyəm, mən səndən soruşuram ayın neçəsidir?”,-desə də Səfər özünü eşitməməzliyə vurub ertəsi günü yenə dünənkini təkrar edirdi. 
Bu gün də belə oldu. Sinif otağına girən kimi Səfər, Azadın keyfini soruşdu. Azad da öz növbəsində hər gün təkrar elədiyi cavabı verdi. Adəti üzrə Səfərlə bir yerdə məktəbə gələn Məhəmməd Əmin isə artıq masa arxasına keçib  dərsin nə vaxt başlayacağını gözləyirdi. 
Bir qədər sonra dərslərin başlandığını bildirən zəng səsi eşidildi və emal olunmuş neftdən hazırlanan təsərrüfat mallarından bəhs edən “Material”  fənnindən onlara dərs keçən Andrey Kozlov sinif otağına daxil oldu. 
Kozlov adəti üzrə öncə şagirdləri bir-bir durğuzub dünən keçdiyi dəsrlə bağlı onlara suallar verməyə başladı. Bu təxminən on beş dəqiqə belə davam elədi və birdən Azad təlaş içərisində özünü bir boy yuxarı atıb əvvəl azəri türkcəsində, sonra rus dilində çığırdı:
”“ Pullarımı oğurlayıblar. 
Kozlov dərhal dərsə ara verib Azada suallar verməyə başladı və bir qədər sonra məlum oldu ki, Azad məktəbə gələrkən cibində səkkiz manat pul var imiş, atası ona evdən çıxmamışdan qabaq veribmiş ki, bəs bəzzaz Xanağaya on yeddi manat borcum var, dərslərin qurtarandan sonra aparıb bu pulu ona çatdırarsan və deyərsən ki, atam deyir ki, doqquz manatı da uzaqbaşı bir həftəyə düzəldib verəcək. Azad da pulu pencəyinin yan cibinə qoyubmuş və düymələyibmiş. Sinif otağında yerinə oturarkən belə əlini cibinə aparıb düyməni açıb və səkkiz manatın orada olduğunu yoxlayıb. Pulun yerində olduğuna əmin olandan sonra düyməni yaxşı-yaxşı bağlayıb, diqqətini də Andrey Kozlovun və onun suallarına cavab verən şagirdlərin üzərində cəmləyib. İndi isə adətkarda olduğu üçün səkkiz manatın cibində olduğuna yenə əmin olmaq üçün növbəti dəfə əlini yenə cibinə aparıb və oranı boş görüb. 
Kozlov Azada diqqətlə qulaq asandan sonra bir-bir şagirdlərin ciblərini və yazı masalarının altını yoxladı. Uşaqların hərəsinin cibindən uzaqbaşı bir manat pul çıxdı. Sinifdə ən varlı şagird sayılan Siqanovun cibində isə cəmisi üç manat pul vardı.  Azadın səkkiz manatı yazı masalarının altından da tapılmadı. 
Məhəmməd Əmingil ilə bir sinifdə üç nəfər erməni oxuyurdu: Saak, Mesrop və Melkum.  Kozlov onların ciblərini axtararkən hərəsinin cibindən iki abbası pul çıxdı. Lakin hər üçünün tülkü baxışlarından, gözlərini yerə dikməklərindən nəsə xətalı olmaqları hiss olunurdu. Məhəmməd Əmin bunu çox yaxşı sezmişdi. Lakin ermənilər necə deyərlər suç üstündə yaxlanmamışdılar və ciblərindən də oğurlanan səkkiz manat çıxmamışdı, ona görə də onlara hələ ki heç bir şeyi sübut eləmək olmazdı. Məhəmməd Əmini daha çox şübhəyə salan o idi ki, ermənilərin hər üçü Azadla bir masanın arxasında otururdular.  Sinifdəki masalara bitişik olan kətillərin isə arxası açıq idi. Odur ki, Məhəmməd Əmin Azadın cibindən oğurlanan səkkiz manatın məhz həmin üç erməni tərəfindən çalındığına yüz faiz əmin idi. 
Dərslər bitəndən sonra Məhəmməd Əminlə Səfər həmişə gəldikləri yolla döndülər. Məsələ burasında idi ki, Azad da onlarla kəlmə kəsməsə də,  hər gün yolun yarısına qədər onlarla “yol yoldaşı” olurdu, sonra isə evlərinə tərəf istiqamətlənən küçəyə dönüb onlardan uzaqlaşırdı. 
Azad məktəbi onlardan təxminən bir dəqiqə qabaq tərk etmişdi. Məhəmməd Əminlə Səfər bütün evlərinin divarları qırmızı kərpiclə hörüldüyü üçün hər iki başıaçıq “Qırmızı dalan” deyilən məkana çatanda onlarla oxuyan üç erməninin Azadı döydüyünü gördülər. Ermənilər Azadı təpiklərinin altına salıb yerbəyerdən təpiklə döyürdülər. 
Məhəmməd Əmin daha fikirləşmədən zaman kəsiyində özünü hadisə yerinə çatdırdı və məktəblərində ən yekəpər şagird olan Melkumun sifətinə var-gücü ilə kəllə vurdu. Melkum ağzı-burnu partlamış halda yerə sərildi. Bu vaxt Səfər özünü yetirib Məhəmməd Əminə yumruğ atmaq istəyən Saaka möhkəm bir sillə ilişdirdi, Saak səntirləyib yerə yıxıldı, bu zaman Məhəmməd Əmin, Mesropa sarsıdıcı bir yumruq ilişdirib yerə sərdi. 
Ermənilər hər üçü ağız-burunları qan içində ayağa durub öz dillərində söyüş söyə-söyə qaçdılar. Məhəmməd Əminlə Səfər ermənilərin vurdqları təpiklərdən bədəni göm-göy göyərmiş, gözlərinin altı fənərlənmiş, burnu partlayıb şişmiş, iki dişi sınmış Azadı ayağa qalxızıb ağzı-burnunun qanını yumaq üçün “Qırmızı dalan”dakı həyətlərdən birinə gətirdilər. 
Beş dəqiqədən sonra özünə bir balaca gəlmiş Azad bədənindəki ağrılardan  hələ də zarısa da ruhunda insani keyfiyyətlər yalnız indi oyanmağa başladığı üçün  onu darda qoymayan müsəlman balalarına şəfqətlə baxdı. 
Məhəmməd Əmin isə sözsüz nitqi ilə sanki ona; “Nəhayət ki, islah olundun, qardaş, amma başın əlhəd daşına dəyməsəydi qiyamətə qədər düzəlməyəcəkdin”,-söylədi. 
Bir qədər keçəndən sonra Məhəmməd Əminlə Səfər məsələdən hali oldular. Azad “Qırmızı dalan”a girərkən üç erməninin onun səkkiz manatını aralarında bölüşdürdüyünü görür və onlara;-“Bu mənim pulumdur, Kozlov sizin cibinizə baxanda orda bunlar yox idi”,-deyir. Onlar isə Azada;-“Bizə böhtan atma, rədd ol burdan, yoxsa ağzı-burnunu dağıdarıq”-deyirlər. Azad isə əl çəkməyib səkkiz manatını geri almaq istəyir və üç erməni birləşib onu vəhşicəsinə döyməyə başlayırlar. 
Ermənilərin Azadın səkkiz manatını oğurlayandan sonra onlardan biri ”“ Melkum erməni xislətindən doğan bir hiyləgərliklə pulu çəkməsinin içində gizlətmişdi ki, uşağların çəkmələrinin içinə  baxmaq Andrey Kozlovun ağılına gəlməmişdi.   Amma zatən oğru yarandıqları üçün Azadın pencəyinin cib düyməsini  çox peşəkarlıqla açıb oradan pulu götürmüşdülər. 
Məsələ burasında idi ki, Məhəmməd Əminlə Səfər, onların ağzı-burnunu əzişdirib Azadın hayfını alsalar da, onlar səkkiz manatı aparmışdılar və Azadın atası məsələdən xəbər tutandan sonra çox hiddətlənib dəfələrlə xəncərinə əl atsa da, bəzzaz Xanağaya olan borcunu ödəmək üçün təzədən qəpiyi-qəpiyin üstünə qoymalı oldu. 
Üç erməni o hadisədən sonra bir də həmin məktəbə ayaq basmadılar və nəinki ayaq basmadılar, məktəbin həndəvərinə belə yaxınlaşmadılar. Onlar həm səkkiz manata və Azadı möhkəm döydüylətinə görə “Jandarmeriya idarəsi”nə aparılacaqlarına, həm də ziyalı olduğu, bütün dərslərini əla qiymətlərlə oxuduğu qədər də yumruqlarını işə salmağı bacaran Məhəmməd Əmindən qorxduqlarına görə texniki məktəbin çevrəsinə yaxınlaşmaqdan vaz keçdilər. 
O hadisədən sonra Məhəmməd Əminin güman etdiyi kimi Azadın xasiyyəti xeyli dəyişmişdi. O hər gün səhər Məhəmməd Əmin və Səfərlə gülərüzlə salamlaşır, hal-əhval tutur, məktəbdən evə qayıdarkən “Qırmızı dalan”a qədər onlarla birlikdə deyib-gülə-gülə gedirdi. Məhəmməd Əmin onun zaman-zaman daha çox istiqanlı bir gəncə çevrildiyinin şahidi olurdu.  Əməlisaleh dostlarının sayəsində get-gedə özündə mənəvi keyfiyyətləri cəmləşdirən Azadda hələ ki bir əsas keyfiyyət çatmırdı. Bu da vətənpərvərlik idi. Söz yox ki, bəziləri milliyətcə rus, bəziləri isə başqa millətlərdən olsalar da rus dilli müəllimlər ona, onun əcdadlarına, soy-kökünə məxsus olan vətəni sevməyi deyil, Çar Rusiyasını sevməyi aşılayırdılar. Ailədə isə valideynləri savadsız adamlar olduqları üçün vətənə şüurlu, məqsədyönlü sevgi hissindən məhrum idilər və belə olan təqdirdə övladlarına da ruhən vətəni sevməyi öyrədə bilməzdilər. Məhəmməd Əmin Səfərə elə məktəbə ilk qədəm qoyduqları andan dostlaşdığı üçün ürəyinə intəhasız bir  vətən məhəbbəti sala bilmişdi. Azadın ruhunun bu hissəsi isə hələki quru biyabandan ibarət idi. Orda ətirli qızılgüllər əkmək və gülüstana döndərmək lazım idi. Məhəmməd Əmin bunu özünün müqəddəs borcu hesab etdiyi üçün o gülləri zaman-zaman Azadın qəlbində əkmək fikrində idi və əkəcəkdi də. Fəqət bunun təməlini qoymaq üçün də mütləq əlverişli bir məqam lazım idi ki, Məhəmməd Əmin hələ on yeddi yaşına çatmamasına baxmayaraq günlərin birində Uca Yaradanın ona bəxş elədiyi fövqəladə ağlına dayanaraq bu addımı atdı. 
Əvvəlcə Azadın şeirə olan münasibətini yoxladı. Onun yaxşı şeirləri sevdiyini görüb, ondan bir şeir oxumasını xahiş elədi. Azad rus dilində Puşkinin rusdilli adamlarının əksəriyyətinin əzbər bildiyi bir şeiri söylədi. Məhəmməd Əmin onun rusca tələffüzünü çox bəyənib müsəlman klassiklərindən də hansınınsa şeirini oxumağı xahiş elədi. Azad fars dilində Ömər Xəyyamın rübailərindən birini söylədi. Məhəmməd Əmin Sultan Məcid Qənizadənin “Rus-müsəlman” məktəbində oxuyarkən dünyanın ən çətin, fəqət ən gözəl dili olan ərəb dilini, eyni zamanda yaddaşı olan adamın hafizəsinə həkk olunması üçün uzaqbaşı bir ay vaxt lazım olan fars dilini öyrənmişdi. Odur ki, vaxtaşırı Ömər Xəyyamı da, Hafiz Şirazini də, Sədi Şirazini də, Rudəkini də, Şəms Təbrizinin, Mövlanə Cəlaləddin Ruminin fars dilində yazdıqları əsərlərini, eyni zamanda Şeyx Nizaminin farsca qələmə aldığı “Xəmsə”ni də mütaliə edirdi. 
Azad rus dili qədər fars dilində də mükəmməl şeir söyləyirdi. Məhəmməd Əmin onun bu isteadadına çox yüksək qiymət verib ondan türk dilində də şeir söyləməsini xahiş etdi. Lakin Azad çiyinlərini çəkib onun bu xahişinə əməl eləyə bilməyəcəyini söylədi, çünki türk dilində şeir bilmirdi. Məhəmməd Əmin bunun xətasını onda deyil, mühitdə gördüyü üçün ona irad tutmadı və ondan fars dilində də olsa vətən haqqında bir şeir oxumağı rica etdi. Lakin Azad bu dəfə də dodağını büzüb, çiyinlərini çəkdi. Belə olanda Məhəmməd Əmin özünün doğma dildə vətən haqqında yenicə qələmə aldığı şeiri dedi:

Vermərəm vəd etsələr də bütün dünyanı mənə,
Vermərəm bəxş etsələr dörd nəhəng dəryanı mənə.
Hər arzum, muradım, fikrim, xəyalım vətənimdir,
Ömrümün mənası, sevgili yarım vətənimdir.
Gülüm, çiçəyim, yazım-baharım vətənimdir,
Ruhum, nəfəsim, ən yüksək amalım vətənimdir.
Qəlbimin sultanı, həm tacidarım vətənimdir,
Sevincim, qürurum, tək iftixarım vətənimdir,
Yazım, sözüm, sazım, hər şüarım vətənimdir,
İlk və son mənzilim, cənnət-diyarım vətənimdir.

 Şeir Azadı elə tutmuşdu ki, Məhəmməd Əmin onun üzünün ifadəsindən hiss elədi ki, daha ona vətən dərsləri keçmək lazım deyil. Bundan sonra o vətənini bu şeirdəki hikmətamiz misralara rəğmən sevəcəkdir. 
Məhəmməd Əmin səhv eləməmişdi. Bir qədər sonra Azad, Məhəmməd Əmini bağrına basıb göz yaşları içində sanki həzin bir şərqi oxuyurmuş kimi bu şeiri köməyə ehtiyac duymadan gözəl bir nitqlə əzbərdən söylədi. 
Ertəsi gündən etibarən Azad haraya çatdısa həmin şeiri söylədi. Odur ki, şeirin sorağı tez bir zamanda məktəbə yayıldı. Məktəbdə təhsil alan müsəlman uşaqlar şeiri Azadın dilindən eşidib aludə oldular və onsuz da qızılgül ətri kimi insanın əsəblərinə sığal gətirən, eyni zamanda çox tez yadda qalan şeiri bir müddət sonra məktəbdəki müsəlman uşaqların 80 faizi əzbərdən söyləməyə başladılar və şeirin müəllifi ilə dostlaşmağa can atdılar.  (ardı var)

Yaralı olaraq uzun müddət xilas edilməyi gözlədi - FOTO
Çirkli su üçün kilometrlərlə yol qət edirlər - FOTOLAR
Heydər Əliyevə və Azərbaycana atılan güllələr...
Afrindən acı xəbər: Türk əsgəri şəhid oldu
"Əlindən bir şey gəlmirsə ağlamağın, sızlamağın, yazıqlığın kimsəyə bir faydası yox"
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Dağdan qopan nəhəng qaya yola düşdü - VİDEO
Ədəbiyyat
"Biz yazarların çiyninə bu məsələdə çox böyük işlər düşür” - AYB-nin komissiya sədri
Dünya
Yapon alimləri qripi bir günə tam sağaldan dərman hazırladı
Maraqlı
İki kərgədanın ölüm-dirim savaşı - VİDEO
Cəmiyyət
Şəhid polkovnik-leytenantın 5 yaşlı qızı: "Mənim nə yaşım vardı ki, atam öləndə..."
Həftənin ən çox oxunanları
”Budur sizin Ağdam, budur sizin Ağdam! Ha haha ha...” - VİDEO
Azərbaycan sərhədlərində MÜHARİBƏ BAŞLAYIR – Ağ Ev tarixini ELAN ETDİ
Lənkəranski Allahşükür Paşazadəyə yazdığı məktubunda nə istəyirdi?- İstintaq materialları...
“Monte Melkonyan məni maşına mindirib bilmədiyim bir evə gətirdi...” - Səkkiz gün erməni əsirliyində...
Amerikalı konkisürən qızların intim geyimləri hamını çaşbaş saldı - FOTOLAR
“Hər bir erməni qaçqın Azərbaycandan 110 min dollar tələb etməlidir” - Həyasızlığın son həddi...
Lənkəranskinin “Qara bloknot”unda nə yazılmışdı?- Kriminal avtoritetin şəxsi əşyalarından...
Prostat xəstəliklərinin ən asan və pulsuz profilaktikası...
"Üzr istəyirəm, gərək nə qədər həyasız olasan ki, bu qədər həddi aşasan..."
“Ziya Bünyadovu vuranda rusca ana söyüşü söydü” - qatilin qandonduran etirafları
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin