Xəbər lenti
23/06/2018 [01:15]:
Türkiyə İraqda terrorçuları bombaladı
23/06/2018 [00:35]:
Gəncədə bağçada körpəyə dağ çəkdilər - FOTO
22/06/2018 [23:38]:
Təyyarədən enmək istəməyən sərnişinlər pilot tərəfindən zorla endirildilər - VİDEO
22/06/2018 [23:26]:
“Üzərimdə bomba var” dedi, ortalığı bir-birinə qatdı
22/06/2018 [23:19]:
Xoyski işçisinin səhvinə görə özünü bağışlamadı və bu addımı atdı – Gizli tarix
22/06/2018 [23:17]:
Uşaqlarının gözü qarşısında üzərinə benzin tökülərək yandırıldı
22/06/2018 [23:17]:
İşçilər etiraz olaraq prezident sarayının qazını kəsdilər
22/06/2018 [23:12]:
İçinə şeytan girdiyi düşünülən qadının dili və dodağı dağlandı - FOTOLAR
22/06/2018 [23:08]:
Laçının Bozlu kəndində erməni uşaqlar belə təhsil alır... - VİDEO
22/06/2018 [22:57]:
BMT Rusiyanı Dnestryanıdan çıxmağa çağırdı
22/06/2018 [22:51]:
Sumqayıt sakini qapısına gələn su pulu yığanı bıçaqlayıb
22/06/2018 [22:50]:
Muharrem İncə bu şəxsləri həbs edəcək
22/06/2018 [22:49]:
Dövlət Komitəsinin sədri Gəncədə köçkünlərin müraciətinə baxdı
22/06/2018 [22:48]:
“Dövlətlər vətəndaş cəmiyyəti arasında etimad mühiti yaranıb” – Azay Quliyev
22/06/2018 [22:12]:
Yolda şütüyən BMP avtomobili xurd-xəşil etdi - VİDEO
22/06/2018 [21:41]:
“İstənilən qlobal güc Türkiyə ilə hesablaşmağa məhkumdur”
22/06/2018 [21:25]:
Molla Pənah Vaqifin vəzirlik fəaliyyəti ilə bağlı bilmədiklərimiz - Bir əsanın sirri...
22/06/2018 [21:16]:
Ukrayna Xalq Tribunalı Poroşenkoya ömürlük həbs verdi
22/06/2018 [21:13]:
Rəsulzadənin Yaponiya qəzetinə yazdığı məktub - Əmin Abidin bilmədiyimiz şeiri...
22/06/2018 [20:54]:
Bu ölkədə imtahan zamanı internet kəsiləcək - Feysbuka giriş qadağan ediləcək
22/06/2018 [20:45]:
Tramp Avropanı hədələdi
22/06/2018 [20:42]:
Səfir oğlunun tutulmasından danışdı - “Çox təəssüflənirəm”
22/06/2018 [20:40]:
"Hakimiyyətdə olduğu neçə illər ərzində ilk dəfə olaraq sükan Ərdoğanın əlində deyil..."
22/06/2018 [20:36]:
Fransız jurnalist Qarabağda kənd təsərrüfatının inkişafı haqda məqalə hazırlayıb...
22/06/2018 [20:32]:
Afaq Aslandan Damlaya “nakaut zərbə”... - "Beləsinin həddini vaxtında bildirəsən ki..."
22/06/2018 [20:30]:
Şirvan sakini xüsusi amansızlıqla öldürüldü
22/06/2018 [20:29]:
Parlament binasının həyətində çətənə kolu tapılıb
22/06/2018 [20:23]:
Azərbaycanda qadın direktor qəzaya düşdü - Fotolar
22/06/2018 [20:17]:
Başqa ölkələrin silahlı qüvvələrinin Xəzərə daxil olması qadağan edildi
22/06/2018 [20:15]:
Ermənistan və Azərbaycan XİN başçıları Minskdə görüşdü
22/06/2018 [20:13]:
DÇ-2018: Braziliya-Kosta Rika 2:0
22/06/2018 [20:12]:
Tramp Şimali Koreyaya qarşı sanksiyaları daha bir il müddətinə uzatdı
22/06/2018 [20:11]:
Azərbaycan prezidenti AİB İdarə Heyəti Şurası üzvlərini qəbul edib - YENİLƏNİB
22/06/2018 [20:01]:
Əli Həsənov: "Azərbaycanda azad media formalaşıb"
22/06/2018 [19:59]:
Azərbaycanda məktəblərin 90 faizi kompüterləşdirilib - Ceyhun Bayramov
22/06/2018 [19:57]:
Ermənilər bu bölgələrimizi izləmək üçün gizli kameralar quraşdırıb – FOTOLAR
22/06/2018 [19:20]:
Xərçəngin qarşısını alan qara Rusiya göbələyi - FOTOLAR
22/06/2018 [19:11]:
Baş nazir müşavirə keçirdi
22/06/2018 [19:05]:
"Ərdoğanı təhdid edə bilməzsiniz..."
22/06/2018 [19:03]:
Tülküyə işgəncə verən Bakı sakini cəzalandırıldı
22/06/2018 [19:00]:
Bir otaqda 14 nəfər yaşayırlar - FOTOLAR
22/06/2018 [18:58]:
Sabunçuda iki avtomobil toqquşdu - FOTO
22/06/2018 [18:55]:
Bu gün professor Mönsüm Alışovun doğum günüdür: pedaqoji kollektivin TƏBRİKİ
22/06/2018 [18:43]:
Keyfiyyətli təhsilin ünvanı - “İdrak” liseyinə şagird qəbulu davam edir
22/06/2018 [18:29]:
Hacı Nuran: Qan analizinə gəlmişdim, onkoloji şiş tapıldı -FOTO/VİDEO
22/06/2018 [18:28]:
UFAZ-da açıq qapı günü keçirildi
22/06/2018 [18:25]:
Rusiya Xəzərin dibi ilə boru kəmərinin çəkilməsinə razılaşdı
22/06/2018 [18:21]:
İran-Ermənistan əməkdaşlığı yeni vüsət alıb - Ermənistan KİV-i
22/06/2018 [18:21]:
Jirinovski: Avropa Kiyevi gec-tez qulpsuz çamadan kimi atacaq
22/06/2018 [17:29]:
Prezident Lüksemburqun böyük hersoqunu təbrik etdi
22/06/2018 [17:28]:
Yol tikintisinə doqquz milyona yaxın pul ayrıldı
22/06/2018 [17:22]:
İlham Əliyev görüş keçirdi...
22/06/2018 [17:20]:
Paytaxtda keşiş azyaşlı qıza təcavüz etdi
22/06/2018 [17:01]:
Tarix və müasirlik...
22/06/2018 [17:00]:
Xalq artisti: "Görək, dünya çempionatında “Barselona” neyləyəcək?!"
22/06/2018 [16:52]:
Azərbaycanlı səfirin oğlu həbs edildi
22/06/2018 [16:44]:
Sultan bəy nəslinin sayılıb-seçilən nümayəndəsi haqq dünyasına qovuşdu... - FOTOLAR
22/06/2018 [16:44]:
Nazilə Səfərli Xoşqədəmə söz atdı: "Ərim fəhlədir, amma insan zorlayıb həbsdə yatmayıb"
22/06/2018 [16:42]:
Universitetlərə qəbul üzrə orta ballar açıqlandı - SİYAHI
22/06/2018 [16:37]:
İstirahət günlərinin hava proqnozu açıqlandı
22/06/2018 [16:35]:
Erməni hərbi canilərinin yolu Haaqa məhkəməsinə düşəcəkmi? – “Azərbaycan bu məsələni qaldıra bilər, lakin ...”
22/06/2018 [16:16]:
Qazaxda “Hərbi şəhərcik”də yerləşən çoxmənzilli binalarda işlər başa çatır...
22/06/2018 [16:14]:
Futbola baxarkən spirtli içki içməyin - İnfarkt keçirə bilərsiniz
22/06/2018 [16:12]:
“Xaricdə din adı altında vuruşub ölənlər şəhid deyil” - Səyavuş Heydərov
22/06/2018 [16:07]:
Sumqayıt məktəbliləri “Bakcell”in “Təhlükəsiz İnternet” xidməti ilə tanış olublar
22/06/2018 [15:54]:
Zəhərlənməyə görə nazirliyin vəzifəliləri həbs olundu
22/06/2018 [15:54]:
“Türk Yıldızları” Bakı səmasında uçuşlar keçirəndə hamımız sevincdən ağlayırdıq”
22/06/2018 [15:50]:
Putin Yeltsinin kürəkənini özünə müşavir təyin etdi...
22/06/2018 [15:42]:
Milli Məclis 35 məsələyə görə növbədənkənar iclasa toplanır - SİYAHI
22/06/2018 [15:35]:
"Surət Hüseynovun ruslardan əldə etdiyi silahları 4 iyun qiyamında adamlarına paylanmışdı”
22/06/2018 [15:14]:
Silahlı Qüvvələrinin 100 illik yubileyi ilə bağlı tədbiri keçirildi
22/06/2018 [15:08]:
Poroşenkonu ömürlük həbsə “məhkum etdilər”...
22/06/2018 [15:05]:
Zəyəm və Böyük Kəsik stansiyalarının baş yolları əsaslı təmir olunur
22/06/2018 [14:59]:
Muhərrəm İncə və Kılıçdaroğlu duellosu realdır?
22/06/2018 [14:57]:
Futbol ulduzları tarixin tablolarında - FOTOLAR
22/06/2018 [14:53]:
Argentinalı azarkeşlər məğlubiyyətin acığını xorvatlardan çıxdı - VİDEO
22/06/2018 [14:49]:
Qarabağ işğalçılarının daha bir lideri tutuldu - YENİLƏNİB
22/06/2018 [14:46]:
“Gələcəkdə ölkəmizin F-35-lərlə bağlı Türkiyə ilə əməkdaşlığı istisna edilmir”
22/06/2018 [14:43]:
Deputat etiraz etdi: “Çatdıra biləcəksinizsə, səs verək”
22/06/2018 [14:39]:
Vəkili: “Manvel Qriqoryana işgəncə verirlər”
Bütün arxiv bir sırada
22/10/2017 [18:36] - Ədəbiyyat - ( 2418 dəfə baxılıb)

Rəsulzadənin oğurluq edən erməni uşaqlarını əzişdirməsi- Romandan VII fəsil




Gələn il Azərbaycan Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyi dövlət səviyyəsində qeyd ediləcək. Moderator.az yubiley münasibətilə hazırlayacağı yazılar silsiləsindən tanınmış şair, publisist, professor Vüqar Əhmədin böyük dövlət xadimi, ADR lideri Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin həyat və fəaliyyətinə həsr etdiyi "Son nəfəsədək Azərbaycan" romanını fəsillərlə təqdim edəcək.
 
M.Ə.Rəsulzadənin 130 illik yubileyi münasibətilə yazılan romanda arxiv materiallarına və tarixi sənədlərə istinad edilib.

Əsərdə Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin Azərbaycan xalqına və torpağına göstərdiyi danılmaz xidmətlər, eyni zamanda başına gələn hadisələr, başda Məhəmməd Əmin Rəsulzadə olmaqla “Azərbaycan Demokratik Cumhuriyyəti”ni yaradanların heyrətamiz vətənpərvərliyi, fövqəladə siyasi fəaliyyətləri, xalqın qeyrətli oğullarının Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda mübarizəsi, “Qafqaz İslam Ordusu”nun Azərbaycanı kafirlər caynağından xilas etmək üçün apardığı ölüm-dirim savaşları, daşnakların, onların başçısı Stepan Şaumyanın və ümumiyyətlə ermənilərin xalqımıza qarşı apardığı soy-qırım siyasəti, Şura hökumətinin vətənimizə gətirdiyi bəlalar öz əksini tapıb. Vüqar Əhmədin bu əsərində oxucular üçün olduqca maraqlı tarixi faktlar, macəralı səhnələr, dramatik löhvələr var. 



VII Fəsil -Texniki məktəb

Məhəmməd Əmin Sultan Məcid Qənizadənin “Rus-müsəl¬man” məktəbini əla qiymətlərlə bitirəndən sonra atasının izni ilə texniki məktəbə daxil olmuşdu və birinci kursda oxuyurdu. Burda dünyəvi elmlərin tədrisi ilə yanaşı sənət də öyrədirdilər. Dərslər rus dilində keçsə də artıq neçə ildi çoxmillətli Bakı şəhərində yaşayan gənc bu illər ərzində rus dilini mükəmməl öyrəndiyi üçün heç bir çətinlik çəkmirdi. Rus dilində danışarkən onda yeganə çatışmayan cəhət ləhcə ilə danışması idi ki, o, bu “qüsuru” heç cür aradan götürə bilmirdi, daha doğrusu, onun dili heç cür rus dilinə yatmırdı. Buna görə də rus dilində olan bəzi sözləri elə kobud şəkildə deyirdi ki, milliyyətcə rus olan müəllimlər bunu ona irad tutur və nitqini tənzimləməyə çalışırdılar. Lakin onların bu səyi heç bir nəticə vermirdi, əlaçı tələbə rəndələnmirdi ki, rəndələnmirdi. 

Texniki məktəbdə müsəlman uşaqlar kifayət qədər idi, lakin onlar başqa siniflərdə oxuyurdular. Məhəmməd Əmingilin sinfində isə onunla bərabər cəmisi iki müsəlman uşağı təhsil alırdı, Səfərlə, Azad.  Azad nə qədər adamayovuşmaz, soyuq xasiy¬yətli, qaraqabaq idisə, Səfər bir o qədər mehriban, ürəyitəmiz, xoşxasiyyət  və zarafatcıl idi.  O qədər istiqanlı idi ki, Məhəmməd Əmin onu bir gün dərsdə görməyəndə darıxırdı.  Səfər rus dilini Məhəmməd Əmin qədər mükəmməl bilmirdi, elə buna görə də bəzən dərslərində çətinlik çəkirdi. Belə anlarda Məhəmməd Əmin dərhal onun köməyinə gəlir, onun üçün qaranlıq olanları işıqlandırır, bir sözlə, Səfərin çətin işini imkanı daxilində asanlaşdırırdı. 
 Məhəmməd Əminin də hər kəslə ünsiyyət tapmaq bacarığına, eyni zamanda çox əməlisaleh bir gənc olduğuna görə onların arasında bir doğmalıq əlaqəsi baş vermişdi və onlar artıq aralarından su keçməz dostlara çevrilmişdilər. 

Səfər şəhər uşağı idi,  şəhərdə ürəkaçan malikanələri, səkkiz otaqdan ibarət ikimərtəbəli, iri aynabəndli evləri, geniş həyətləri vardı.  Məhəmməd Əmin də onların qonşuluğunda yaşayan Tubu qarının həyətində kiçik bir otağda kirayədə qalırdı.  Buranı onun üçün elə Səfər tapmışdı. Yaxın qonşu olduqlarına görə də dərslərinə çox zaman, Məhəmməd Əminin qaldığı otağda, bir yerdə hazırlaşır,  məktəbə bir yerdə gedib-gəlirdilər. 

Azad isə deyildiyi kimi, qaradinməz, daim acıqlı görünən, adi salam verməyi belə sanki özünə qəbahət bilən bir gənc idi.  Söz yox ki, bu onun hansısa varlı, imkanlı bir adamın övladı olmasından irəli gəlmirdi. Texniki məktəbdə təhsil alanların içində tamamilə zəngin adamların övladları yox idi. Şagirdlərin əksəriyyəti Məhəmməd Əmin və yaxud Səfər kimi orta səviyyədə ruzi qazanan ailə başçılarının,  az bir qismi isə nisbətən varlı ailələrin övladları idi. Azadın atasının Quba meydanında baqqal dükanı var idi, ətrafda onlarla belə dükanlar olduğuna görə gündəlik gəliri aşıb-daşmırdı, ailəsini dolandıra biləcək qədər ruzi qazanırdı. Odur ki, Azadın belə təkəbbürlü görünməsi onun zəngin ailədən olmasından irəli gəlmirdi, bu onun özündən asılı olmayaraq çərçivəyə düşmüş xasiyyətindən doğmuşdu. O, ağılsız gənc də deyildi, dərslərini də pis oxumurdu, lakin xasiyyəti düzəlmirdi ki, düzəlmirdi. 
Məhəmməd Əmin artıq ona çox yaxşı bələd olduğu üçün ona qarşı onun özü kimi hərəkət edir, onunla heç vaxt hal-əhval tutmur, yanından ötərkən özünü elə aparırdı ki, guya onu görmür. 
Səfər isə həddindən artıq həlim xasiyyətinə rəğmən onu görən kimi gülümsəyərək salam verir, onun mısmırığını sallamasına əhəmiyyət verməyib;-“Necəsən, kişi?”, deyə soruşurdu. Azad mızıldanaraq;-“Sənə nə var, necəyəm, mən səndən soruşuram ayın neçəsidir?”,-desə də Səfər özünü eşitməməzliyə vurub ertəsi günü yenə dünənkini təkrar edirdi. 
Bu gün də belə oldu. Sinif otağına girən kimi Səfər, Azadın keyfini soruşdu. Azad da öz növbəsində hər gün təkrar elədiyi cavabı verdi. Adəti üzrə Səfərlə bir yerdə məktəbə gələn Məhəmməd Əmin isə artıq masa arxasına keçib  dərsin nə vaxt başlayacağını gözləyirdi. 
Bir qədər sonra dərslərin başlandığını bildirən zəng səsi eşidildi və emal olunmuş neftdən hazırlanan təsərrüfat mallarından bəhs edən “Material”  fənnindən onlara dərs keçən Andrey Kozlov sinif otağına daxil oldu. 
Kozlov adəti üzrə öncə şagirdləri bir-bir durğuzub dünən keçdiyi dəsrlə bağlı onlara suallar verməyə başladı. Bu təxminən on beş dəqiqə belə davam elədi və birdən Azad təlaş içərisində özünü bir boy yuxarı atıb əvvəl azəri türkcəsində, sonra rus dilində çığırdı:
”“ Pullarımı oğurlayıblar. 
Kozlov dərhal dərsə ara verib Azada suallar verməyə başladı və bir qədər sonra məlum oldu ki, Azad məktəbə gələrkən cibində səkkiz manat pul var imiş, atası ona evdən çıxmamışdan qabaq veribmiş ki, bəs bəzzaz Xanağaya on yeddi manat borcum var, dərslərin qurtarandan sonra aparıb bu pulu ona çatdırarsan və deyərsən ki, atam deyir ki, doqquz manatı da uzaqbaşı bir həftəyə düzəldib verəcək. Azad da pulu pencəyinin yan cibinə qoyubmuş və düymələyibmiş. Sinif otağında yerinə oturarkən belə əlini cibinə aparıb düyməni açıb və səkkiz manatın orada olduğunu yoxlayıb. Pulun yerində olduğuna əmin olandan sonra düyməni yaxşı-yaxşı bağlayıb, diqqətini də Andrey Kozlovun və onun suallarına cavab verən şagirdlərin üzərində cəmləyib. İndi isə adətkarda olduğu üçün səkkiz manatın cibində olduğuna yenə əmin olmaq üçün növbəti dəfə əlini yenə cibinə aparıb və oranı boş görüb. 
Kozlov Azada diqqətlə qulaq asandan sonra bir-bir şagirdlərin ciblərini və yazı masalarının altını yoxladı. Uşaqların hərəsinin cibindən uzaqbaşı bir manat pul çıxdı. Sinifdə ən varlı şagird sayılan Siqanovun cibində isə cəmisi üç manat pul vardı.  Azadın səkkiz manatı yazı masalarının altından da tapılmadı. 
Məhəmməd Əmingil ilə bir sinifdə üç nəfər erməni oxuyurdu: Saak, Mesrop və Melkum.  Kozlov onların ciblərini axtararkən hərəsinin cibindən iki abbası pul çıxdı. Lakin hər üçünün tülkü baxışlarından, gözlərini yerə dikməklərindən nəsə xətalı olmaqları hiss olunurdu. Məhəmməd Əmin bunu çox yaxşı sezmişdi. Lakin ermənilər necə deyərlər suç üstündə yaxlanmamışdılar və ciblərindən də oğurlanan səkkiz manat çıxmamışdı, ona görə də onlara hələ ki heç bir şeyi sübut eləmək olmazdı. Məhəmməd Əmini daha çox şübhəyə salan o idi ki, ermənilərin hər üçü Azadla bir masanın arxasında otururdular.  Sinifdəki masalara bitişik olan kətillərin isə arxası açıq idi. Odur ki, Məhəmməd Əmin Azadın cibindən oğurlanan səkkiz manatın məhz həmin üç erməni tərəfindən çalındığına yüz faiz əmin idi. 
Dərslər bitəndən sonra Məhəmməd Əminlə Səfər həmişə gəldikləri yolla döndülər. Məsələ burasında idi ki, Azad da onlarla kəlmə kəsməsə də,  hər gün yolun yarısına qədər onlarla “yol yoldaşı” olurdu, sonra isə evlərinə tərəf istiqamətlənən küçəyə dönüb onlardan uzaqlaşırdı. 
Azad məktəbi onlardan təxminən bir dəqiqə qabaq tərk etmişdi. Məhəmməd Əminlə Səfər bütün evlərinin divarları qırmızı kərpiclə hörüldüyü üçün hər iki başıaçıq “Qırmızı dalan” deyilən məkana çatanda onlarla oxuyan üç erməninin Azadı döydüyünü gördülər. Ermənilər Azadı təpiklərinin altına salıb yerbəyerdən təpiklə döyürdülər. 
Məhəmməd Əmin daha fikirləşmədən zaman kəsiyində özünü hadisə yerinə çatdırdı və məktəblərində ən yekəpər şagird olan Melkumun sifətinə var-gücü ilə kəllə vurdu. Melkum ağzı-burnu partlamış halda yerə sərildi. Bu vaxt Səfər özünü yetirib Məhəmməd Əminə yumruğ atmaq istəyən Saaka möhkəm bir sillə ilişdirdi, Saak səntirləyib yerə yıxıldı, bu zaman Məhəmməd Əmin, Mesropa sarsıdıcı bir yumruq ilişdirib yerə sərdi. 
Ermənilər hər üçü ağız-burunları qan içində ayağa durub öz dillərində söyüş söyə-söyə qaçdılar. Məhəmməd Əminlə Səfər ermənilərin vurdqları təpiklərdən bədəni göm-göy göyərmiş, gözlərinin altı fənərlənmiş, burnu partlayıb şişmiş, iki dişi sınmış Azadı ayağa qalxızıb ağzı-burnunun qanını yumaq üçün “Qırmızı dalan”dakı həyətlərdən birinə gətirdilər. 
Beş dəqiqədən sonra özünə bir balaca gəlmiş Azad bədənindəki ağrılardan  hələ də zarısa da ruhunda insani keyfiyyətlər yalnız indi oyanmağa başladığı üçün  onu darda qoymayan müsəlman balalarına şəfqətlə baxdı. 
Məhəmməd Əmin isə sözsüz nitqi ilə sanki ona; “Nəhayət ki, islah olundun, qardaş, amma başın əlhəd daşına dəyməsəydi qiyamətə qədər düzəlməyəcəkdin”,-söylədi. 
Bir qədər keçəndən sonra Məhəmməd Əminlə Səfər məsələdən hali oldular. Azad “Qırmızı dalan”a girərkən üç erməninin onun səkkiz manatını aralarında bölüşdürdüyünü görür və onlara;-“Bu mənim pulumdur, Kozlov sizin cibinizə baxanda orda bunlar yox idi”,-deyir. Onlar isə Azada;-“Bizə böhtan atma, rədd ol burdan, yoxsa ağzı-burnunu dağıdarıq”-deyirlər. Azad isə əl çəkməyib səkkiz manatını geri almaq istəyir və üç erməni birləşib onu vəhşicəsinə döyməyə başlayırlar. 
Ermənilərin Azadın səkkiz manatını oğurlayandan sonra onlardan biri ”“ Melkum erməni xislətindən doğan bir hiyləgərliklə pulu çəkməsinin içində gizlətmişdi ki, uşağların çəkmələrinin içinə  baxmaq Andrey Kozlovun ağılına gəlməmişdi.   Amma zatən oğru yarandıqları üçün Azadın pencəyinin cib düyməsini  çox peşəkarlıqla açıb oradan pulu götürmüşdülər. 
Məsələ burasında idi ki, Məhəmməd Əminlə Səfər, onların ağzı-burnunu əzişdirib Azadın hayfını alsalar da, onlar səkkiz manatı aparmışdılar və Azadın atası məsələdən xəbər tutandan sonra çox hiddətlənib dəfələrlə xəncərinə əl atsa da, bəzzaz Xanağaya olan borcunu ödəmək üçün təzədən qəpiyi-qəpiyin üstünə qoymalı oldu. 
Üç erməni o hadisədən sonra bir də həmin məktəbə ayaq basmadılar və nəinki ayaq basmadılar, məktəbin həndəvərinə belə yaxınlaşmadılar. Onlar həm səkkiz manata və Azadı möhkəm döydüylətinə görə “Jandarmeriya idarəsi”nə aparılacaqlarına, həm də ziyalı olduğu, bütün dərslərini əla qiymətlərlə oxuduğu qədər də yumruqlarını işə salmağı bacaran Məhəmməd Əmindən qorxduqlarına görə texniki məktəbin çevrəsinə yaxınlaşmaqdan vaz keçdilər. 
O hadisədən sonra Məhəmməd Əminin güman etdiyi kimi Azadın xasiyyəti xeyli dəyişmişdi. O hər gün səhər Məhəmməd Əmin və Səfərlə gülərüzlə salamlaşır, hal-əhval tutur, məktəbdən evə qayıdarkən “Qırmızı dalan”a qədər onlarla birlikdə deyib-gülə-gülə gedirdi. Məhəmməd Əmin onun zaman-zaman daha çox istiqanlı bir gəncə çevrildiyinin şahidi olurdu.  Əməlisaleh dostlarının sayəsində get-gedə özündə mənəvi keyfiyyətləri cəmləşdirən Azadda hələ ki bir əsas keyfiyyət çatmırdı. Bu da vətənpərvərlik idi. Söz yox ki, bəziləri milliyətcə rus, bəziləri isə başqa millətlərdən olsalar da rus dilli müəllimlər ona, onun əcdadlarına, soy-kökünə məxsus olan vətəni sevməyi deyil, Çar Rusiyasını sevməyi aşılayırdılar. Ailədə isə valideynləri savadsız adamlar olduqları üçün vətənə şüurlu, məqsədyönlü sevgi hissindən məhrum idilər və belə olan təqdirdə övladlarına da ruhən vətəni sevməyi öyrədə bilməzdilər. Məhəmməd Əmin Səfərə elə məktəbə ilk qədəm qoyduqları andan dostlaşdığı üçün ürəyinə intəhasız bir  vətən məhəbbəti sala bilmişdi. Azadın ruhunun bu hissəsi isə hələki quru biyabandan ibarət idi. Orda ətirli qızılgüllər əkmək və gülüstana döndərmək lazım idi. Məhəmməd Əmin bunu özünün müqəddəs borcu hesab etdiyi üçün o gülləri zaman-zaman Azadın qəlbində əkmək fikrində idi və əkəcəkdi də. Fəqət bunun təməlini qoymaq üçün də mütləq əlverişli bir məqam lazım idi ki, Məhəmməd Əmin hələ on yeddi yaşına çatmamasına baxmayaraq günlərin birində Uca Yaradanın ona bəxş elədiyi fövqəladə ağlına dayanaraq bu addımı atdı. 
Əvvəlcə Azadın şeirə olan münasibətini yoxladı. Onun yaxşı şeirləri sevdiyini görüb, ondan bir şeir oxumasını xahiş elədi. Azad rus dilində Puşkinin rusdilli adamlarının əksəriyyətinin əzbər bildiyi bir şeiri söylədi. Məhəmməd Əmin onun rusca tələffüzünü çox bəyənib müsəlman klassiklərindən də hansınınsa şeirini oxumağı xahiş elədi. Azad fars dilində Ömər Xəyyamın rübailərindən birini söylədi. Məhəmməd Əmin Sultan Məcid Qənizadənin “Rus-müsəlman” məktəbində oxuyarkən dünyanın ən çətin, fəqət ən gözəl dili olan ərəb dilini, eyni zamanda yaddaşı olan adamın hafizəsinə həkk olunması üçün uzaqbaşı bir ay vaxt lazım olan fars dilini öyrənmişdi. Odur ki, vaxtaşırı Ömər Xəyyamı da, Hafiz Şirazini də, Sədi Şirazini də, Rudəkini də, Şəms Təbrizinin, Mövlanə Cəlaləddin Ruminin fars dilində yazdıqları əsərlərini, eyni zamanda Şeyx Nizaminin farsca qələmə aldığı “Xəmsə”ni də mütaliə edirdi. 
Azad rus dili qədər fars dilində də mükəmməl şeir söyləyirdi. Məhəmməd Əmin onun bu isteadadına çox yüksək qiymət verib ondan türk dilində də şeir söyləməsini xahiş etdi. Lakin Azad çiyinlərini çəkib onun bu xahişinə əməl eləyə bilməyəcəyini söylədi, çünki türk dilində şeir bilmirdi. Məhəmməd Əmin bunun xətasını onda deyil, mühitdə gördüyü üçün ona irad tutmadı və ondan fars dilində də olsa vətən haqqında bir şeir oxumağı rica etdi. Lakin Azad bu dəfə də dodağını büzüb, çiyinlərini çəkdi. Belə olanda Məhəmməd Əmin özünün doğma dildə vətən haqqında yenicə qələmə aldığı şeiri dedi:

Vermərəm vəd etsələr də bütün dünyanı mənə,
Vermərəm bəxş etsələr dörd nəhəng dəryanı mənə.
Hər arzum, muradım, fikrim, xəyalım vətənimdir,
Ömrümün mənası, sevgili yarım vətənimdir.
Gülüm, çiçəyim, yazım-baharım vətənimdir,
Ruhum, nəfəsim, ən yüksək amalım vətənimdir.
Qəlbimin sultanı, həm tacidarım vətənimdir,
Sevincim, qürurum, tək iftixarım vətənimdir,
Yazım, sözüm, sazım, hər şüarım vətənimdir,
İlk və son mənzilim, cənnət-diyarım vətənimdir.

 Şeir Azadı elə tutmuşdu ki, Məhəmməd Əmin onun üzünün ifadəsindən hiss elədi ki, daha ona vətən dərsləri keçmək lazım deyil. Bundan sonra o vətənini bu şeirdəki hikmətamiz misralara rəğmən sevəcəkdir. 
Məhəmməd Əmin səhv eləməmişdi. Bir qədər sonra Azad, Məhəmməd Əmini bağrına basıb göz yaşları içində sanki həzin bir şərqi oxuyurmuş kimi bu şeiri köməyə ehtiyac duymadan gözəl bir nitqlə əzbərdən söylədi. 
Ertəsi gündən etibarən Azad haraya çatdısa həmin şeiri söylədi. Odur ki, şeirin sorağı tez bir zamanda məktəbə yayıldı. Məktəbdə təhsil alan müsəlman uşaqlar şeiri Azadın dilindən eşidib aludə oldular və onsuz da qızılgül ətri kimi insanın əsəblərinə sığal gətirən, eyni zamanda çox tez yadda qalan şeiri bir müddət sonra məktəbdəki müsəlman uşaqların 80 faizi əzbərdən söyləməyə başladılar və şeirin müəllifi ilə dostlaşmağa can atdılar.  (ardı var)

“Üzərimdə bomba var” dedi, ortalığı bir-birinə qatdı
Uşaqlarının gözü qarşısında üzərinə benzin tökülərək yandırıldı
İçinə şeytan girdiyi düşünülən qadının dili və dodağı dağlandı - FOTOLAR
Bir otaqda 14 nəfər yaşayırlar - FOTOLAR
Sabunçuda iki avtomobil toqquşdu - FOTO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Təyyarədən enmək istəməyən sərnişinlər pilot tərəfindən zorla endirildilər - VİDEO
Araşdırma
Xoyski işçisinin səhvinə görə özünü bağışlamadı və bu addımı atdı – Gizli tarix
Şou-biznes
Afaq Aslandan Damlaya “nakaut zərbə”... - "Beləsinin həddini vaxtında bildirəsən ki..."
Maraqlı
Xərçəngin qarşısını alan qara Rusiya göbələyi - FOTOLAR
Gündəm
“Türk Yıldızları” Bakı səmasında uçuşlar keçirəndə hamımız sevincdən ağlayırdıq”
Həftənin ən çox oxunanları
Xankəndi səmasına qırıcılar qaldırıldı - Düşmən “gəl-gəl” deyir... Fotolar+Video
Lotoreyanın sirrini tapan riyaziyyatçı 7 dəfə mükafat qazandı...
Yarıçılpaq səudiyyəli fanat qadın və hicablı rus azarkeş qız - Futbol çempionatındakı təzadlar + VİDEO
32 yaşında dövlət quran, 33 yaşında isə öldürülərək cəsədi dənizə atılan qəhrəman Kırım türkü - ARAŞDIRMA
12 yaşında Kəbəni üzərək təvaf etdi - Gözlənilməz (FOTOLAR)
Paşinyan Azərbaycanda yeni açılan erməni kilsəsinə baş çəkdi- FOTOLAR
İki Ali Baş Komandanımızın Xankəndindəki paradını bizə çox görməyin: - TARİXİ SEÇİM...
"Ölkəni mollaxanaya çevirmək istəyənlərə qarşı dirəniş göstərməliyik" -Deputatdan çağırış...
Paşinyanın gəncliyinə aid biabırçı şəkli paylaşıldı - FOTO
DÇ-2018: Ən gözəl azarkeşlər -FOTOLAR
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin