Xəbər lenti
22/01/2018 [00:30]:
Arda Turan qolla qayıtdı
22/01/2018 [00:09]:
Bürclər - 22 YANVAR
21/01/2018 [23:50]:
Dünyada ən bahalı kimyəvi maddələr - QIZIL 10-luq
21/01/2018 [23:33]:
Suriyanın Afrin bölgəsindən Kilisə 4 raket atıldı: yaralananlar var - FOTO
21/01/2018 [23:03]:
"Aşıq Şəmşir" Mədəniyyət Ocağından xalq şairinin ruhunu şad edən addım - FOTOLAR
21/01/2018 [22:50]:
İran Türkiyəni Afrindəki əməliyyatları dərhal dayandırmağa çağırdı
21/01/2018 [22:46]:
Lənkəranda qadını döyüb öldürən kişi belə tutuldu - VİDEO
21/01/2018 [22:29]:
Azərbaycanlı deputat komadan ayıldı
21/01/2018 [22:29]:
Hərbçimizin həyat yoldaşı və övladlarının fəryadı FOTOLARDA
21/01/2018 [22:17]:
"Yenə Könlüm Kəlbəcərə tələsir" yeni çapdan çıxmış kitbının təqdimatı keçirldi
21/01/2018 [22:07]:
Sobçak Putin və Mişaya meydan oxudu - VİDEO
21/01/2018 [21:50]:
Dünya aviaşirkətlərindən – REKORD
21/01/2018 [21:48]:
Məmməd Səid Ordubadinin Androniklə müsahibəsi...
21/01/2018 [20:49]:
Dünya gündəmində olan əməliyyatdan ilk - Fotolar
21/01/2018 [20:27]:
QAT Türkiyənin həyata keçirdiyi Afrin əməliyyatını dəstəklədi
21/01/2018 [20:03]:
Çikaqoda nəhəng dalğalar dondu – FOTO
21/01/2018 [19:35]:
Çexiya baş nazirinin deputat toxunulmazlığı əlindən alındı
21/01/2018 [19:34]:
"Səhərə yaxın atam üst-başı qanın içində gəldi" - müğənni Elnarə - FOTO
21/01/2018 [19:30]:
Türkiyədə hərbçilər qar uçqununa düşüb: Ölənlər var – YENİLƏNİB
21/01/2018 [19:19]:
“Müqəddəs bakirə” olaraq həyat sürəcəyini söyləyən qadın İsa Məsihiyə ərə getdiyinə inanır... - FOTOLAR
21/01/2018 [19:13]:
Ermənistanda seçki bazarlığına start verilib
21/01/2018 [18:53]:
Kabildə otelə silahlı hücum nəticəsində ölənlərin sayı 43-ə çatdı - YENİLƏNİB
21/01/2018 [18:49]:
Ərdoğan yenidən Ermənistana arxivləri açmağı təklif edib
21/01/2018 [18:45]:
Trampın prezidentliyinin 1 ilinə professor baxışı: "Fond yaradaraq malik olduğu milyardları..."
21/01/2018 [18:24]:
Cümhuriyyət hökumətinin ağır durumda olan Çəmənzəminlini işə qəbul etməsi, Bakının çətin günləri- Romandan parça
21/01/2018 [18:24]:
Bitkoin şirkətlərinə cinayət işi açıldı
21/01/2018 [18:22]:
"Dəmir Ledi"nin "Bakı sonatası" və mükafatı...
21/01/2018 [18:21]:
Gəncədə bədbəxt hadisə: Ata azyaşlı övladını maşınla öldürdü
21/01/2018 [18:19]:
Qorxuya düşən YPG terrorçuları ağ bayraq qaldırdı - FOTO
21/01/2018 [18:15]:
Azərbaycan XİN-dən “Zeytun budağı” əməliyyatı ilə bağlı - Açıqlama
21/01/2018 [18:10]:
Oyunda məğlub olan gənc anasını öldürdü
21/01/2018 [17:56]:
Bədbəxt hadisə nəticəsində həlak olan hərbçimizin həyat yoldaşı və övladlarının FƏRYADI...
21/01/2018 [17:55]:
Nəsib bəy Yusifbəyli haqqında bilmədiyimiz maraqlı faktlar və xatirələr- İki araşdırmaçının qeydləri
21/01/2018 [17:48]:
"Ailə quracağıq" - Əkizlər şou-biznesdən gedirlər
21/01/2018 [17:45]:
Həlak olan polkovnikimiz torpağa tapşırıldı - FOTOLAR
21/01/2018 [17:42]:
Evində kirayə qalan gəlinə əxlaqsız təklif etdi: Qadının dedikləri qan dondurdu
21/01/2018 [17:39]:
Dünyanın ən varlı adamının qızı... -FOTOLAR
21/01/2018 [17:19]:
45 yaşlı qadını döyərək öldürən şəxs saxlanıldı
21/01/2018 [17:08]:
Azərbaycanın Rəşt-Astara dəmir yolu layihəsində payı məlum oldu
21/01/2018 [17:01]:
2 uşaq atası olan şəhidimizin qırx mərasimi keçirildi - FOTOLAR
21/01/2018 [16:51]:
Öldükdən 24 saat sonra barmağını tərpətdiyi üçün ailəsi dəfn etməkdən imtina etdi - VİDEO
21/01/2018 [16:43]:
Fransadan Afrin çağırışı: TŞ təcili toplansın!
21/01/2018 [16:35]:
Baş nazir: "Afrində antiterror əməliyyatı 4 həftə davam edəcək"
21/01/2018 [16:29]:
Mahaçqala meri həbs edildi
21/01/2018 [16:27]:
ABŞ kömək etsə, hədəfimiz olacaq - Yıldırım
21/01/2018 [16:04]:
“Ağdamdan çıxmağı qəbul etmədi, geri dönüb şəhərə girməyə çalışdı...”
21/01/2018 [15:37]:
Afrin əməliyyatı: Bir kənd ələ keçirildi
21/01/2018 [15:36]:
“Niyə onun Azərbaycana ordu göndərilməsi ilə bağlı teleqramı üzə çıxarılmır?”
21/01/2018 [15:32]:
Ağdamda bir ailənin 5 üzvü qidadan zəhərlənib
21/01/2018 [15:20]:
Qənirə Paşayeva İstanbulda Beylikdüzü bələdiyyə başqanı ilə görüşdü
21/01/2018 [15:19]:
Hərbi qulluqçumuz həlak oldu - RƏSMİ
21/01/2018 [15:17]:
Üç övladını ataraq başqası ilə qaçan qadın axtarışa verildi - FOTO
21/01/2018 [14:56]:
“İstəyərdim ki, 30 iyun ölkə başçısı tərəfindən gənclərimizə “Sevgililər günü” kimi hədiyyə edilsin”- 20 yanvar Şəhidimizin qardaşı
21/01/2018 [14:52]:
Qapıçı doğum günündə 65 metrədən qol vurdu – VİDEO
21/01/2018 [14:34]:
Rəsmi Bakı Türkiyənin Afrindəki antiterror əməliyyatına münasibət bildirdi
21/01/2018 [14:31]:
Telman İsmayılova daha bir zərbə
21/01/2018 [14:30]:
Bu ərazilərdə su olmayacaq
21/01/2018 [14:24]:
WiFi şifrəniz sındırılmasın deyə bu addımları atın
21/01/2018 [14:19]:
Afrin belə bombalandı - VİDEO
21/01/2018 [14:17]:
Həftənin ilk günü hava necə olacaq? - PROQNOZ
21/01/2018 [13:41]:
Orfoqrafiya lüğətinə dəyişiklik mövzusunda QALMAQALLI TƏKLİF
21/01/2018 [12:51]:
Sürücü manevr edərək son anda qəzanın qarşısını aldı – VİDEO
21/01/2018 [12:15]:
Abşeronda məktəbli gözündən güllə yarası alıb – FOTO
21/01/2018 [11:40]:
Qarabağda erməni əsgəri ağır yaralandı
21/01/2018 [11:38]:
Türkiyə tankları Afrinə daxil oldu
21/01/2018 [11:34]:
“Qorbaçova teleqram vurulması söhbətini Vəzirov və Vaqif Hüseynov daha yaxşı bilir...”
21/01/2018 [11:09]:
Rusiya MN: "ABŞ-ın törətdiyi təxribatlar Afrindəki böhrana səbəb olub"
21/01/2018 [10:53]:
Təhsil nazirinin müavini vəzifəsindən azad edildi
21/01/2018 [10:49]:
Bakıda iki nəfər huşsuz vəziyyətdə tapıldı - BİRİ ÖLDÜ
21/01/2018 [10:35]:
Ağ ev telefon zənglərinə cavab verməyəcək
21/01/2018 [10:18]:
Çavuşoğlu İraqa gedəcək
21/01/2018 [10:18]:
MN:Ermənistan mətbuatının yaydığı xəbər yalandır - PUA-larla bağlı
21/01/2018 [10:15]:
Tramp prezidentlik səlahiyyətinin 1 ilinə yekun vurdu
21/01/2018 [10:11]:
İranın ən böyük döyüş gəmisi Xəzərdə iki hissəyə bölündü
21/01/2018 [09:48]:
Düşmən iriçaplı pulemyotlardan istifadə etməklə atəşkəsi pozdu
21/01/2018 [09:38]:
Makedoniyanın yeni adı bəlli olacaq - REFERENDUMLA
21/01/2018 [09:29]:
"Azadlıq abidəsi" ziyarətçilərin üzünə bağlandı
21/01/2018 [09:26]:
Dəməşq Türkiyənin Afrindəki əməliyyatını pislədi
21/01/2018 [09:12]:
Türkiyə raket atəşinə tutulub – FOTO
21/01/2018 [09:10]:
Əxlaqsızlıq yuvası yandı: 4 kişi öldü, qadın yaralandı
Bütün arxiv bir sırada
07/11/2017 [23:19] - Köşə - ( 2271 dəfə baxılıb)

Səudlarda “update”...

Vüqar Zifəroğlu

Əslində Səudiyyə Ərəbistanında baş verən prosesləri bir daxili “yenilənmə” kimi də qəbul etmək olar. Səudlar bu yenilənməyə getməyə məcbur idilər, bölgədə baş verənlər sadəcə fərqli çıxış yolu qoymurdu. Əslində dəyişikliyin əsası hələ iyun ayında qoyulmuşdu. Həmin zaman Səudiyyə Ərəbistanının kralı Salman bin Əbdül Əziz əl-Səud şahzadə Məhəmməd bin Naifi vəliəhdlikdən uzaqlaşdırıb. Şahzadə bin-Naifin yerinə kral Salman özünün 31 yaşlı oğlu Məhəmməd bin Salmanı təyin etdi. 

Diqqətli oxucularımız xatırlayırsa, elə o zaman da birmənalı şəkildə vurğulamışdıq ki, Vəliəhdin dəyişməsi Səudiyyə Ərəbistanının regionda baş verən proseslərə daha çevik və hətta sərt münasibət bəsləyəcəyinin göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər. 

Məhəmməd bin Salman İrana qarşı daha sərt mövqeyi ilə seçilən bir vəliəhddir. Qətər böhranının davam etdiyi və Səudiyyə Ərəbistanı ilə İranın münasibətlərinin daha kəskin şəkil aldığı bir vaxtda vəliəhdin dəyişməsi sıradan bir hadisə deyildi.Yəni bunu yalnız ailədaxili rəqabət kimi qiymətləndirmək olmazdı. Bu həm də İslam ummasının içində ciddi siyasi və ideoloji gücü və dayaqları olan bir ölkənin xarici siyasətinin dəyişəcəyi ilə bağlı məsələ idi. Bu ilk növbədə İrana münasibətdə özünü göstərəcəkdi. Belə də oldu. Bu barədə hələ qabaqda danışacağıq...

Lakin yeni və regionda itirilmiş mövqelərin qaytarılmasını hədəfləyən sərt xarici siyasət kursunun davamlı və əsaslı olmasını şərtləndirən ən vacib məqam, şübhəsiz ki, daxildə münbit mühitin təmin edilməsidir. Beləliklə də Məhəmməd bin Salmanın “korrupsiya ilə mübarizə kampaniyası” start götürmüş oldu. 10 şahzadə və 12 keçmiş nazir həbs edildi. Həbs edilənlər arasında istər hərbi dairələrdə nüfuzu (Milli Qvardiya naziri, şahzadə Mitəb ibn Abdullah və hərbi dəniz donanmasının komandanı, admiral Abdullah ibn Sultan ibn Muhəmməd əl-Sultan), istərsə də ciddi iqtisadi kapitalı olan (Vəlid bin Talal, Məhəmməd əl-Amudi, Saleh Kamil, Süleyman əl-Rajhi, Bəkr bin Ladi) şahzadələr də, əslində həm də taxta gedən mürəkkəb yolda rəqiblər də var. Hələ bu azmış kimi, vertolyot qəzasında ölən şahzadə (Mənsur bin Muqrin) də var, onu həbs etməyə gələn təhlükəsizlik qüvvələri ilə mühafizəçilər arasında çıxan qarşıdurma zamanı öldüyü bildirilən şahzadə (Əbdüləziz bin Fəhd) də. Və bütün bu olanların fonunda Amerikanın dövlət orqanları, xüsusilə də hərbi və kəşfiyyat strukturlarının hər zaman dəstəyini qazanmış olan məhşur “Vaşinqton Post”da vurğulanır ki, ibn Salman yeni ölkə yaratmaq niyyətindədir. 

Hazırda Səudların daxilində baş verənləri belə xarakterizə etmək olar: Səudiyyə Ərəbistanında ənənəvi idarəetmə sistemi tamamən sırada çıxarılır. Şahzadə ailədəki siyasi rəqiblərini sürətlə zərərsizləşdirərək, icraedici hakimiyyəti ələ keçirir və öz sistemini formalaşdırır. Şübhəsiz ki, bu zaman amerikalıların baş verən dəyişiklikləri dəstəkləməsi də ön plandadır. Tramp vəliəhdi övgü ilə təqdim edir. Amerikalılar qarmaqarışıq Yaxın Şərqə yeni siyasi lider və ölkə hazırlamaqdadırlar. Şahzadə Məhəmməd təqribən 20 gün əvvəl nüfuzlu “The Guardian”a müsahibəsində bildirir ki, Ərəbistan vaxtilə olduğu kimi mülayim, bütün dünyaya və dinlərə açıq olan İslama qayıdır. Əslində şahzadənin ölkənin “mülayim islama keçəcəyi” barədə çıxışı yeni imicin vacib elementidir. Təbii ki, bu imici möhkəmlətmək üçün icraatlar da var: Uzun illərdən sonra qadınlara seçkilərdə iştirak hüququ verilir, qadınların avtomobil sürməsinə icazə verilir və s. 


Şübhəsiz ki, daxildə gedən bu dəyişiklikər istər-istəməz öz xarici təsirlərini də göstərmiş olur. Diqqət edin: Səudların daxilində korrupsiya həbslərinə paralel olaraq İranın dəstəklədiyi Husilər Yəməndən Səudlara ballastik raket “yollayırlar”. Və bütün bunlar isə Livanın baş naziri Saad Hariri isə Səudiyyə Ərəbistanının paytaxtı Ər-Riyadda istefa verdiyini açıqlaması, İranın bölgədəki siyasətini və Livandakı "Hizbullah" hərəkatını ciddi tənqid etməsi, rəsmi Tehranı ərəb ölkələrinin daxili işlərinə qarışmaqda ittiham etməsi fonunda baş verir. Və ən maraqlısı bütün bunlardan sonra, livanlı eks-baş nazir, Qətər böhranından bu yana Yaxın Şərqin az qala “boz kardinalı” funksiyasını yerinə yetirməkdə olan Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə yola düşür. Bu həmin BƏƏ-dir ki, Qətər böhranında da bütün ipləri öz əlində cəmləşdirmişdi və Amerikanın ərəb dünyasında faktki olaraq ciddi strateji müttəfiqi hesab edilir. 

Əslində ilk baxışda “ərəb saçı” kimi qarışıq olan son ərəb hadisələri, regionda yeni siyasi dövrün başlanğıcının göstəriciləridir. Bölgədə mövqelərini gücləndirməyə müvəffəq olmuş İran və eləcə də son manevrləri ilə üstünlüklər əldə etmiş Türkiyəyə alternativ və eləcə də İslam sivilizasiyasında ənənəvi umma rəqabətində ərəb dünyası tərəfindən birmənalı dəstəklənməsi gözlənilən Səudlar yenilənmiş şəkildə meydana çıxmaqdadırlar. Bu həm “şiə inqilabı”nın ixracatçısı olan İrana qarşı ənənəvi sünni cameənin dəstəkləyəcəyi qüvvə olmalıdır. Onlar həm də neo-osmançılıq vurğusana üstünlük verən rəsmi Ankaraya qarşı neo-Xilafət ənənəsini ortaya qoyacaq peyğəmbər əmanətinin “qoruyucularıdır”. Təbii ki, Qərbə də yönəlik mesaj var: mülayim islam.

Bir sözlə müasir proqramçıların dili ilə desək, səudları “update” edirlər, ne deyirik, xeyirli olsun...

...
Dünyanın ən varlı adamının qızı... -FOTOLAR
"Vəzirovun Ermənistandan qovulanların Dağlıq Qarabağda yerləşdirilməsi siyasəti uğurla nəticələnsəydi..."
"İşğala son qoyulmadan atəşkəsin monitorinqinin artırılması bizim nəyimizə lazımdır?"
Süfrə mədəniyyəti ilə bağlı Həzrət Zəhradan (s.ə) 3 tövsiyə - MARAQLI...
"Niyə Dövlət Departameni bu cür ermənipərəst konqresmenləri başa salmır ki..."
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Araşdırma
Nəsib bəy Yusifbəyli haqqında bilmədiyimiz maraqlı faktlar və xatirələr- İki araşdırmaçının qeydləri
Dünya
Öldükdən 24 saat sonra barmağını tərpətdiyi üçün ailəsi dəfn etməkdən imtina etdi - VİDEO
Cəmiyyət
“İstəyərdim ki, 30 iyun ölkə başçısı tərəfindən gənclərimizə “Sevgililər günü” kimi hədiyyə edilsin”- 20 yanvar Şəhidimizin qardaşı
Cəmiyyət
“Ağdərədə erməninin evində səhərədək gözümüzü yuma bilmədik...” - Maksim Musayev
Cəmiyyət
“Yoldaşına deyib ki, oğlumuzu sənə tapşırıram...”- Oğlunun üzünü görməyən Şəhid zabitimizin döyüş yolu...
Həftənin ən çox oxunanları
"Putini 48 ildir tanıyan bir insan kimi deyirəm" - "Qarabağ düyününü açmaq onun iradəsindən asılı olsaydı..."
Qız alt paltarında, "dini" verilişdə "ilahiyyatçı" üçün erotik rəqs etdi - VIDEO
“Dövlətim əmr versə ki, əmim Sərdar Cəlaloğlunun evini tankla yıx.." -Şəhid komandir Rasim Məmmədov
Yol polisindən MMX-sı olan sürücülərə "qara" xəbər... - VİDEO
Saakaşvili Putinin buzlu suda çimmək "rekord"unu təzələdi - FOTOLAR
Dünya Əzimovun hazırladığı tortdan danışır - VİDEO
"Əgər Türkiyə soyqırım yaşamamışsa, bunun üçün Azərbaycana borcludur"
Cəsur Kəşfiyyatçımızla bağlı Prezidentə və 1-ci Vitse-Prezidentə MÜRACİƏT...
“Cəmi iki taborumuz bütün Ermənistanı sarsıtmağa kifayət etdi” - GENERAL
Qarabağı azad etmək fürsəti - “Belə şans həmişə ələ düşmür...”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin