Xəbər lenti
20/07/2018 [00:14]:
Putin Gürcüstan və Ukraynanı NATO üzvü olmaqdan çəkindirdi...- Cavabını da aldı...
19/07/2018 [23:17]:
Sərhəddə Ermənistana yük daşıyan azərbaycanlılarla ermənilərin dialoqu - ŞOK VİDEO
19/07/2018 [23:01]:
Fazil Ələkbərov: “Cinayətlərin açılması 100 faiz təmin edilib”
19/07/2018 [22:12]:
Trampın tərcüməçisi dindirilə bilər
19/07/2018 [22:10]:
Səudiyyə Ərəbistanı: "Dünyanın neft ehtiyatları azalacaq"
19/07/2018 [22:05]:
Evdə qabları özü yuyan milyarderin sərvəti 150 milyard dolları ötüb - FOTOLAR
19/07/2018 [21:54]:
Vatikanın gizli arxivində olan azərbaycanlı - VİDEO
19/07/2018 [21:52]:
ABŞ-da silahlı insident baş verib
19/07/2018 [21:20]:
“Charlie Hebdo” Fransa millisini meymunlara bənzətdi
19/07/2018 [21:19]:
Ronaldudan kral bəxşişi: 20 min avro
19/07/2018 [20:27]:
Moskvada qalmaqallı vəkil Elman Paşayev saxlanıldı
19/07/2018 [20:22]:
Yunanıstan diplomatları qovdu, Lavrov səfəri ləğv etdi - Siyasi böhran
19/07/2018 [20:07]:
Aygün Bəylərə ağır itki... - FOTO
19/07/2018 [20:00]:
Amerikalılar texnikanı fikrin gücü ilə idarə edəcək
19/07/2018 [19:58]:
“Diaspor təşkilatlarımızın birləşməsində Fuad Muradovun böyük rolu var”
19/07/2018 [19:58]:
İtaliya prezidentinin səfəri başa çatdı
19/07/2018 [19:50]:
"Mən ölkəmizi tərifləməklə məşğulam, bunu gizlətmirəm" -İlham Əliyev
19/07/2018 [19:37]:
Nazpəridən ETİRAF: "Fəlsəfə doktoru deyiləm"
19/07/2018 [19:24]:
BQXK Dilqəm Əsgərovdan ailəsinə məktub gəlməməsi barədə məlumatlara münasibət bildirdi
19/07/2018 [19:17]:
“Azərsu” ölkə ərazisində 4 regional su-kanal idarəsi yaradıb
19/07/2018 [19:10]:
Vətəndaşlara eyni mənzilləri satan MTK rəhbərlərinə hökm oxundu
19/07/2018 [19:07]:
“Nar” ucqar dağ kəndini mobil rabitə ilə təmin etdi
19/07/2018 [19:03]:
Prezident Fransaya getdi
19/07/2018 [18:58]:
İsrail rəsmən yəhudi dövləti oldu
19/07/2018 [18:57]:
“Google” okeandan internet kabeli çəkəcək
19/07/2018 [18:56]:
İcbari sığortanın tətbiqinə pul ayrılıb
19/07/2018 [18:46]:
Deputat qoca pişiyi pensiyaya çıxarmağı təklif etdi - İNANILMAZ...
19/07/2018 [18:36]:
Neftçalada kanaldan 23 yaşlı oğlanın meyiti çıxarıldı
19/07/2018 [17:49]:
Fuad Muradov Ukraynadakı diasporu barışdırdı - Koordinasiya Şurası yaradılır
19/07/2018 [17:38]:
Dövlət Komitəsi jurnalistləri Qobudakı köçkün şəhərciyinə apardı - FOTOLAR
19/07/2018 [17:37]:
Rusiya “Qiyamət günü” silahını göstərdi - VİDEO
19/07/2018 [17:31]:
Bakıda çökən yolla bağlı daha bir rəsmi AÇIQLAMA
19/07/2018 [17:13]:
Yaxtada dincələn Rəqsanə bikinidə FOTOLARINI YAYDI
19/07/2018 [17:00]:
“Azərbaycanda işsizlik 5 faiz səviyyəsindədir” -İlham Əliyev
19/07/2018 [16:54]:
Mattarella: “Azərbaycan üç dənizin iqtisadi potensialının inkişafında yeni səhifənin baş qəhrəmanı ola bilər”
19/07/2018 [16:54]:
Pirşağıda tullantı sutəmizləyici qurğunun tikintisi davam edir
19/07/2018 [16:51]:
Türkoloq: “İran şiəlikdən azərbaycanlılara qarşı istifadə edir”
19/07/2018 [16:25]:
Mövlud Çavuşoğlu Azərbaycana səfər edəcək
19/07/2018 [16:23]:
İlham Əliyev: “Yaxın zamanlarda Azərbaycan qazı Avropa İttifaqı məkanında öz yerini tutacaq”
19/07/2018 [16:20]:
Prezident: “Azərbaycanda çox sürətlə sənayeləşmə prosesi gedir”
19/07/2018 [16:16]:
Naxçıvanda inşa olunan xalça istehsalı emalatxanası və tədarük mərkəzi binalarının tikintisinə baxış oldu
19/07/2018 [16:16]:
Kəlbəcərli seçicilərin növbəti qəbulu keçirildi - FOTO
19/07/2018 [16:11]:
Naxçıvanda xalçaçılıq üzrə tədris-hazırlıq kursuna başlanıldı
19/07/2018 [16:01]:
PKK liderlərindən biri məhv edildi - VİDEO
19/07/2018 [15:59]:
Mingəçevirdəki enerji qəzasının nəticələri tam aradan qaldırıldımı? - Rəsmi AÇIQLAMA
19/07/2018 [15:56]:
5 il vaxtı qaldı - Rozadan sevənlərinə üzücü xəbər
19/07/2018 [15:52]:
Ana 3 yaşlı qızının gözü qarşısında özünü asdı - FOTO
19/07/2018 [15:48]:
Nazirlik qarpızın bahalaşmasına AYDINLIQ GƏTİRDİ
19/07/2018 [15:20]:
İntizar Mustafaya 2 ay yaxınlaşa bilməyəcək
19/07/2018 [15:20]:
Xankəndində Paşinyan və Tonoyanın oğullarına icarəyə ev axtarılır...- “Hərbi xidmət” üçün...
19/07/2018 [15:15]:
Səfirin qətli ilə bağlı daha bir nəfər həbs olundu
19/07/2018 [15:04]:
“Biz atamın uğrunda şəhid olduğu Azərbaycanı heç vaxt tərk etmərik...” - Rus “omonçu”nun qızı
19/07/2018 [14:58]:
Tanınmış astroloqdan Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinə ilginc TƏKLİF...
19/07/2018 [14:57]:
Tolik güllələnən icra başçısı haqqında heç kimin bilmədiyi FAKTI AÇIQLADI - FOTO
19/07/2018 [14:52]:
İmtahandan qorxmayan müəllimlər...
19/07/2018 [14:50]:
I və IV qrupun imtahan cavabları yaxın 2 gündə açıqlanacaq
19/07/2018 [14:45]:
İlham Əliyev və Sercio Mattarella "Şah İsmayılın sərgisi"ndə... -FOTOLAR
19/07/2018 [14:43]:
Şahzadə Cocuq Mərcanlıya getdi
19/07/2018 [14:24]:
"Qarabağ"ın "Kukesi" ilə oyunlarının vaxtı bilindi
19/07/2018 [14:19]:
Rusiyanın mundialdan qazancı açıqlandı - 13,7 milyard
19/07/2018 [14:18]:
“Qarabağ” Albaniya çempionunu keçsə, kimlərlə qarşılaşa bilər?
19/07/2018 [14:17]:
Xəzərin üzərində “Xəncər” daşıyan Rusiya qırıcıları uçur - VİDEO, FOTOLAR
19/07/2018 [13:52]:
Paşinyan rusiyalı hərbçiləri təxribatda ittiham etdi
19/07/2018 [13:46]:
Prezident əlillərlə bağlı qanunu imzaladı
19/07/2018 [13:45]:
Adnan Oktar əməliyyatı davam edir
19/07/2018 [13:43]:
Yəməndə xəstəlikdən 2300 adam həlak olub
19/07/2018 [13:38]:
Aygünün qızı yeni görünüşü ilə təəccübləndirdi - FOTO
19/07/2018 [13:37]:
Nazpərinin elmi adı saxta çıxdı - Rəsmi açıqlama
19/07/2018 [13:36]:
Bakıda məşhur plazada yanğın olub
19/07/2018 [13:35]:
Azərbaycanda leysan yağacaq, dolu düşəcək - Xəbərdarlıq
19/07/2018 [13:28]:
Rozanın özündən gözəl qızı - Anamla bağlı o sualı mənə tez-tez verirlər - VİDEO
19/07/2018 [13:24]:
Anar Bağırov Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevdən danışdı
19/07/2018 [13:07]:
DİN Baş DYP İdarəsinin sürücülərə müraciəti yayıldı...
19/07/2018 [13:07]:
Ekspert: “Hurjet”in ilk alıcısı Azərbaycan olacaq - FOTO
19/07/2018 [13:06]:
Sifariş verdi, bağlamanı açınca şoka düşdü: Çarşab əvəzinə kəfən...
19/07/2018 [13:04]:
Hindistanda məktəbli qızı huşunu itirənə qədər zorladılar - FOTO
19/07/2018 [13:00]:
Niyə daha çox Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyev? – Bəs digərləri?
19/07/2018 [12:51]:
"Kimisi qızımın özünü atanda lüt olduğunu deyir" - Özünü 17-ci mərtəbədən atan qızın anası danışdı
19/07/2018 [12:38]:
Sabiq deputatın avtomobilinin 60 litrlik bakına 68 litr benzin vurdular...
19/07/2018 [12:11]:
Trampın Ərdoğandan istədiyi keşişin – Şok PKK planı
Bütün arxiv bir sırada
07/11/2017 [23:19] - Köşə - ( 2687 dəfə baxılıb)

Səudlarda “update”...

Vüqar Zifəroğlu

Əslində Səudiyyə Ərəbistanında baş verən prosesləri bir daxili “yenilənmə” kimi də qəbul etmək olar. Səudlar bu yenilənməyə getməyə məcbur idilər, bölgədə baş verənlər sadəcə fərqli çıxış yolu qoymurdu. Əslində dəyişikliyin əsası hələ iyun ayında qoyulmuşdu. Həmin zaman Səudiyyə Ərəbistanının kralı Salman bin Əbdül Əziz əl-Səud şahzadə Məhəmməd bin Naifi vəliəhdlikdən uzaqlaşdırıb. Şahzadə bin-Naifin yerinə kral Salman özünün 31 yaşlı oğlu Məhəmməd bin Salmanı təyin etdi. 

Diqqətli oxucularımız xatırlayırsa, elə o zaman da birmənalı şəkildə vurğulamışdıq ki, Vəliəhdin dəyişməsi Səudiyyə Ərəbistanının regionda baş verən proseslərə daha çevik və hətta sərt münasibət bəsləyəcəyinin göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər. 

Məhəmməd bin Salman İrana qarşı daha sərt mövqeyi ilə seçilən bir vəliəhddir. Qətər böhranının davam etdiyi və Səudiyyə Ərəbistanı ilə İranın münasibətlərinin daha kəskin şəkil aldığı bir vaxtda vəliəhdin dəyişməsi sıradan bir hadisə deyildi.Yəni bunu yalnız ailədaxili rəqabət kimi qiymətləndirmək olmazdı. Bu həm də İslam ummasının içində ciddi siyasi və ideoloji gücü və dayaqları olan bir ölkənin xarici siyasətinin dəyişəcəyi ilə bağlı məsələ idi. Bu ilk növbədə İrana münasibətdə özünü göstərəcəkdi. Belə də oldu. Bu barədə hələ qabaqda danışacağıq...

Lakin yeni və regionda itirilmiş mövqelərin qaytarılmasını hədəfləyən sərt xarici siyasət kursunun davamlı və əsaslı olmasını şərtləndirən ən vacib məqam, şübhəsiz ki, daxildə münbit mühitin təmin edilməsidir. Beləliklə də Məhəmməd bin Salmanın “korrupsiya ilə mübarizə kampaniyası” start götürmüş oldu. 10 şahzadə və 12 keçmiş nazir həbs edildi. Həbs edilənlər arasında istər hərbi dairələrdə nüfuzu (Milli Qvardiya naziri, şahzadə Mitəb ibn Abdullah və hərbi dəniz donanmasının komandanı, admiral Abdullah ibn Sultan ibn Muhəmməd əl-Sultan), istərsə də ciddi iqtisadi kapitalı olan (Vəlid bin Talal, Məhəmməd əl-Amudi, Saleh Kamil, Süleyman əl-Rajhi, Bəkr bin Ladi) şahzadələr də, əslində həm də taxta gedən mürəkkəb yolda rəqiblər də var. Hələ bu azmış kimi, vertolyot qəzasında ölən şahzadə (Mənsur bin Muqrin) də var, onu həbs etməyə gələn təhlükəsizlik qüvvələri ilə mühafizəçilər arasında çıxan qarşıdurma zamanı öldüyü bildirilən şahzadə (Əbdüləziz bin Fəhd) də. Və bütün bu olanların fonunda Amerikanın dövlət orqanları, xüsusilə də hərbi və kəşfiyyat strukturlarının hər zaman dəstəyini qazanmış olan məhşur “Vaşinqton Post”da vurğulanır ki, ibn Salman yeni ölkə yaratmaq niyyətindədir. 

Hazırda Səudların daxilində baş verənləri belə xarakterizə etmək olar: Səudiyyə Ərəbistanında ənənəvi idarəetmə sistemi tamamən sırada çıxarılır. Şahzadə ailədəki siyasi rəqiblərini sürətlə zərərsizləşdirərək, icraedici hakimiyyəti ələ keçirir və öz sistemini formalaşdırır. Şübhəsiz ki, bu zaman amerikalıların baş verən dəyişiklikləri dəstəkləməsi də ön plandadır. Tramp vəliəhdi övgü ilə təqdim edir. Amerikalılar qarmaqarışıq Yaxın Şərqə yeni siyasi lider və ölkə hazırlamaqdadırlar. Şahzadə Məhəmməd təqribən 20 gün əvvəl nüfuzlu “The Guardian”a müsahibəsində bildirir ki, Ərəbistan vaxtilə olduğu kimi mülayim, bütün dünyaya və dinlərə açıq olan İslama qayıdır. Əslində şahzadənin ölkənin “mülayim islama keçəcəyi” barədə çıxışı yeni imicin vacib elementidir. Təbii ki, bu imici möhkəmlətmək üçün icraatlar da var: Uzun illərdən sonra qadınlara seçkilərdə iştirak hüququ verilir, qadınların avtomobil sürməsinə icazə verilir və s. 


Şübhəsiz ki, daxildə gedən bu dəyişiklikər istər-istəməz öz xarici təsirlərini də göstərmiş olur. Diqqət edin: Səudların daxilində korrupsiya həbslərinə paralel olaraq İranın dəstəklədiyi Husilər Yəməndən Səudlara ballastik raket “yollayırlar”. Və bütün bunlar isə Livanın baş naziri Saad Hariri isə Səudiyyə Ərəbistanının paytaxtı Ər-Riyadda istefa verdiyini açıqlaması, İranın bölgədəki siyasətini və Livandakı "Hizbullah" hərəkatını ciddi tənqid etməsi, rəsmi Tehranı ərəb ölkələrinin daxili işlərinə qarışmaqda ittiham etməsi fonunda baş verir. Və ən maraqlısı bütün bunlardan sonra, livanlı eks-baş nazir, Qətər böhranından bu yana Yaxın Şərqin az qala “boz kardinalı” funksiyasını yerinə yetirməkdə olan Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə yola düşür. Bu həmin BƏƏ-dir ki, Qətər böhranında da bütün ipləri öz əlində cəmləşdirmişdi və Amerikanın ərəb dünyasında faktki olaraq ciddi strateji müttəfiqi hesab edilir. 

Əslində ilk baxışda “ərəb saçı” kimi qarışıq olan son ərəb hadisələri, regionda yeni siyasi dövrün başlanğıcının göstəriciləridir. Bölgədə mövqelərini gücləndirməyə müvəffəq olmuş İran və eləcə də son manevrləri ilə üstünlüklər əldə etmiş Türkiyəyə alternativ və eləcə də İslam sivilizasiyasında ənənəvi umma rəqabətində ərəb dünyası tərəfindən birmənalı dəstəklənməsi gözlənilən Səudlar yenilənmiş şəkildə meydana çıxmaqdadırlar. Bu həm “şiə inqilabı”nın ixracatçısı olan İrana qarşı ənənəvi sünni cameənin dəstəkləyəcəyi qüvvə olmalıdır. Onlar həm də neo-osmançılıq vurğusana üstünlük verən rəsmi Ankaraya qarşı neo-Xilafət ənənəsini ortaya qoyacaq peyğəmbər əmanətinin “qoruyucularıdır”. Təbii ki, Qərbə də yönəlik mesaj var: mülayim islam.

Bir sözlə müasir proqramçıların dili ilə desək, səudları “update” edirlər, ne deyirik, xeyirli olsun...

Evdə qabları özü yuyan milyarderin sərvəti 150 milyard dolları ötüb - FOTOLAR
Nazpərinin elmi adı saxta çıxdı - Rəsmi açıqlama
Yalan ifşa oldu: ələ keçən erməni xüsusi təyinatlısının - FOTOSU
Diyarbəkirdə günəş batır...
Qisas üçün üç yüz timsahı qətlə yetirdilər - FOTOLAR
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Dövlət Komitəsi jurnalistləri Qobudakı köçkün şəhərciyinə apardı - FOTOLAR
Maraqlı
Sifariş verdi, bağlamanı açınca şoka düşdü: Çarşab əvəzinə kəfən...
Cəmiyyət
“Bunu öyrədə bilsək, prinsipial dəyişikliyə nail ola bilərik”
Araşdırma
Afrika xalqı öz qəhrəmanının 100 yaşını qeyd edir...
Hadisə
“Azərxalça” işğaldan azad olunmuş kəndin qədim xalçalarını aşkara çıxardı - FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
Kəlbəcərdə hazırlanan yeni terrorçu dəstələrin görüntüləri yayıldı - VİDEO
Prezident Gəncə hadisələri ilə bağlı sərt danışdı - VİDEO
“Gəncə olaylarında Elmar Vəliyevin inanclı insanlara münasibətdə yol verdiyi xətaların da rolu olub”
"Əyalətdə özünü quldurbaşı kimi aparıb xalqın nifrətini qazananlar iqtidardan qovulmalıdır"
Adnan Oktarın villasından çıxan bu ƏŞYA HAMINI ŞOKA SALDI - Ağlasığmaz FAKTLAR
Bakı metrosunda növbəti geyim qalmaqalı - Müdaxilə edən şəxs döyüldü - VİDEO
Melanyanın ayaqları mətbuat konfransında şorgöz Lavrovun "gözünə girdi"... -FOTO
Yunis Səfərovla bağlı yeni şok məlumatlar üzə çıxdı: Sən demə, Tohid İbrahimbəyli... - FOTO
Tolik güllələnən icra başçısı haqqında heç kimin bilmədiyi FAKTI AÇIQLADI - FOTO
"Atam DİN-in polkovniki olsa da bizi bir dəfə də xidməti maşını ilə məktəbə göndərmədi"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə