Xəbər lenti
18/01/2018 [14:08]:
ƏƏSMN-də 20 Yanvar faciəsi ilə əlaqədar anım tədbiri keçirildi
18/01/2018 [14:00]:
ADPU-da 20 Yanvar faciəsinin iyirmi səkkizinci ildönümünə həsr edilmiş anım mərasimi keçirildi
18/01/2018 [13:57]:
Kommunal xidmətlərdə qiymət artımı – SİYAHI
18/01/2018 [13:53]:
Fazil Mustafanın "İslam qorxusu və müsəlman qoxusu"
18/01/2018 [13:47]:
Həkimlər deputat Nəriman Əliyevi reanimasiyadan çıxarmağa EHTİYAT EDİRLƏR
18/01/2018 [13:46]:
Azərbaycanlı milyarderlərin bazarında yanğın – VİDEO
18/01/2018 [13:46]:
Hacı Madər Xaləddin İsgəndərovun məzuniyyətdə olmağından DANIŞDI
18/01/2018 [13:45]:
Ermənistanın Qarabağ danışıqlarında diz çökməsi üçün səbəblər -Bütün “nəfəslik”lər tutulub
18/01/2018 [13:44]:
Ermənistanda hərbçilər qəzaya düşdü: Ölənlər var – FOTO
18/01/2018 [13:43]:
Rusiya Çinə S-400 tədarükünə başladı
18/01/2018 [13:35]:
Bərdədə nişanlı müəllimə qaçırıldı
18/01/2018 [13:31]:
Lütfi Zadənin xanımının ölümündən bir il ötür- Fey Zadə FOTOLARDA
18/01/2018 [13:25]:
MN: Ermənistan ordusundakı qeyri-döyüş itkilərini Azərbaycanın üzərinə atmağa cəhd edir
18/01/2018 [13:17]:
Türkiyədə zəlzələ oldu
18/01/2018 [13:15]:
DİN “Kürd Vüqar”ın törətdyi qətllə bağlı məlumat yayıb
18/01/2018 [13:00]:
Azərbaycanda avtomobillərin qiyməti qalxdı
18/01/2018 [12:51]:
“Onlar haqqında cinayət işi qaldırılmalı, hərbi tribunal yaradılmalıdır”
18/01/2018 [12:50]:
Rəisin intim videosu, şantaj tələsinə salınanlar və... - Habil Vəliyevin dəhşətli əməlləri ÜZƏ ÇIXDI
18/01/2018 [12:50]:
"Qaçqınkom"un "Azəristiliqtəchizat"a külli miqdarda borcu var - sabah Baş nazirin yanında toplantı olacaq
18/01/2018 [12:49]:
"Həkimə dedim, qarnım kisə deyil ki, açıb-bağlayasan"- Sabirin Səhhətə məktubu
18/01/2018 [12:41]:
"Cümhuriyyət İlində Qarabağ işğaldan azad olunmalıdır"
18/01/2018 [12:37]:
İlham Əliyevin bacısı oğlu soyuq havada DƏNİZDƏ ÜZDÜ - VİDEO
18/01/2018 [12:35]:
Leyla Əliyeva açılışda - Fotolar
18/01/2018 [12:33]:
Qazaxıstanda 52 sərnişin avtobusda yanaraq ölüb - Video
18/01/2018 [12:28]:
Bu müəllimlərin maaşı iki dəfə artırıldı - Sərəncam
18/01/2018 [12:20]:
Dillə zarafat etmək olmaz... - "İndi bizə Abbas Zamanov lazımdır!"
18/01/2018 [12:20]:
“Məqsəd Azərbaycan xalqının mübarizliyini sarsıtmaq idi” -DTX-nın rəis müavini
18/01/2018 [12:15]:
“NAZ-Lifan” istehsalı dayandırıb? - Bir ildə cəmi 30 maşın...
18/01/2018 [12:15]:
Nazirlikdən gözlənilən hava şəraiti ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ...
18/01/2018 [12:08]:
Azyaşlı qızlarını atıb qaçan ana tapıdı
18/01/2018 [12:02]:
"Ayrıldıq, ona arvadlıq edə bilmirəm" - Könül Xasıyeva
18/01/2018 [12:00]:
UFAZ-da imtahanlara start verilib
18/01/2018 [11:56]:
Bir sutkada ölkədə 110 cinayət faktı qeydə alındı - RƏSMİ
18/01/2018 [11:53]:
Ata axtardığı qızlarını Adnan Oktarın verilişində gördü - VİDEO
18/01/2018 [11:53]:
Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Parisdə dəfn edilmiş nəvəsi - FOTOLAR
18/01/2018 [11:53]:
Magistr imtahanlarında nə yenilik var? - Məleykə Abbaszadə AYDINLIQ GƏTİRDİ
18/01/2018 [11:49]:
Yazıçı-jurnalist vəfat etdi
18/01/2018 [11:49]:
ADAU-da növbəti elmi şura keçirildi - FOTOLAR
18/01/2018 [11:47]:
Dövlət İmtahan Mərkəzi nəzarətçi-müəllimlər üçün seminarlara başladı
18/01/2018 [11:45]:
Vergilər nazirinin birinci müavini də GÖNDƏRİLİR
18/01/2018 [11:44]:
İlin fəal deputatları PJB-nin sorğusunun qalibi oldular - SİYAHI...
18/01/2018 [11:40]:
Özünü qatarın altına atan gənci son anda xilas etdi - VİDEO
18/01/2018 [11:40]:
İki dahinin poeziya, əxlaq söhbəti - AĞIR DİALOQ
18/01/2018 [11:37]:
Qazaxıstanda 52 nəfər avtobusda yanaraq ölüb – VİDEO
18/01/2018 [11:32]:
Hacı Zeynalabdin Tağıyevin və Şəmsi Əsədullayevin Parisdə dəfn edilmiş nəvəsi
18/01/2018 [11:31]:
Ermənilər Sərsəngdə 100 milyon dollarlıq layihə həyata keçirəcəklər? - “KarabakhTV”-
18/01/2018 [11:25]:
Azərbaycan eşşək bolluğuna düşübmüş - RƏSMİ
18/01/2018 [11:23]:
Jurnalistlər deputatların fəaliyyətini qiymətləndirdi
18/01/2018 [11:23]:
Həbs edilən MTN generalı əmlakını geri istədi
18/01/2018 [11:23]:
“Yazılan cəriməyə etiraz olaraq özünü yandırmaq çıxış yolu deyil” - MÜSAHİBƏ
18/01/2018 [11:20]:
Ermənilər Rusiyada deputatı güllələdilər
18/01/2018 [11:18]:
Ruslar geri çəkilir – Türk tankları hücuma keçir
18/01/2018 [11:13]:
Qarabağı azad etmək fürsəti - “Belə şans həmişə ələ düşmür...”
18/01/2018 [11:12]:
Sabah Bakı məktəblərində ilk dərslər 20 Yanvara həsr ediləcək
18/01/2018 [11:09]:
DİM sınaq imtahanı keçirir
18/01/2018 [10:57]:
Sevda qayınanası ilə bağlı konfrans keçirdi - “Dözə bilmirəm…”
18/01/2018 [10:45]:
Prezident İlham Əliyev Davosda çıxış edəcək
18/01/2018 [10:41]:
Bakıya gələn təyyarənin diqqətçəkən qonaqları - Fotolar
18/01/2018 [10:36]:
WhatsApp-da yeni fırıldaq yayılıb: Aldanmayın! - FOTO
18/01/2018 [10:35]:
Rumıniya tarixində ilk dəfə qadın baş nazir olub
18/01/2018 [10:31]:
Təhlükəsizlik üçün vurulan peyvəndlər təhlükəli imiş – QADAĞAN edildi
18/01/2018 [10:29]:
2017-ci ilin fəal deputatları: nəticələr açıqlandı - SİYAHI
18/01/2018 [10:27]:
İsa Qəmbər evə buraxılır
18/01/2018 [10:25]:
Qubad İbadoğlu: “Bankların bağlanması çıxış yolu deyil”
18/01/2018 [10:16]:
Pənah Hüseyndən eks prezidentə sərt cavab: “Həqiqətləri tam üzə çıxarmaq istəyirlərsə...”
18/01/2018 [10:15]:
Misirli alimdən sensasiyalı araşdırma: "Quran"ın hansı surəsində Bakı neftindən bəhs edilir?
18/01/2018 [09:57]:
Bakıda iki məhkum xəstəlikdən öldü
18/01/2018 [09:53]:
Bakıda yük maşını körpüdən aşdı – VİDEO
18/01/2018 [09:51]:
Qərb Azərbaycanda “KQB” arxivlərinin açılmasını istəyir - Deputatdan şok AÇIQLAMA
18/01/2018 [09:43]:
Məmmədyarov və Nalbandyan bu gün görüşəcək
18/01/2018 [09:41]:
Milli Məclis yaz sessiyasına xeyli yeni qanun layihəsi çıxarır - SİYAHI
18/01/2018 [09:39]:
ABŞ-dan tarixi GERİ ADDIM – Ərdoganın təhdidi qəbul EDİLDİ
18/01/2018 [09:34]:
Bakıda "Azpetrol"un avtomobili belə aşdı - FOTO
18/01/2018 [09:28]:
Fəxri ad alanların hansı güzəştləri var...
18/01/2018 [09:25]:
Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
18/01/2018 [09:21]:
Yaydığı videoya görə işdən çıxarılan tibb elmləri namizədindən Prezidentə MÜRACİƏT...
18/01/2018 [09:05]:
“Bankların bağlanması çıxış yolu deyil” - Ekspertlər həyəcan təbili çalır...
18/01/2018 [08:57]:
Tezliklə hər kəs “dahilik həbi” atıb dahi ola biləcək?.. - İNANILMAZ ...
18/01/2018 [08:32]:
"Birimizə bir xoşa gələn söz deyəndə əl çalırıq, xoşa gəlməyən söz eşidəndə isə sözünü kəsirik"
18/01/2018 [08:19]:
Trampın qızı gəlinin rəfiqəsi rolu üçün kiçik seksual don geyindi - FOTOLAR
Bütün arxiv bir sırada
12/11/2017 [15:31] - Araşdırma - ( 3415 dəfə baxılıb)

Cümhuriyyət liderlərini öldürmədiyi üçün həbs edilib qətlə yetirilən bəy - Gizli tarix



Qarxunlu Əşrəf  bəy təəssüf ki, Azərbaycan tarixinə Cümhuriyyətin baş naziri Nəsib bəy Yusifbəylinin “qatili” kimi düşüb. Bu barədə müxtəlif versiyalar da var. Guya, Ərəş bəylərbəyi olan Əşrəf bəy Nəsib bəyi evinə qonaq çağıraraq, orada öldürüb. Bəzi versiyalarda isə guya Nəsib bəyin üzərində daşıdığı böyük pul məbləğinə sahiblənmək üçün onu Kür qırağında qətlə yetirdiyini deyir. 

Moderator.az xəbər verir ki, hərb tarixçisi üzrə araşdırmaçı Şəmistan Nəzirli isə uzunmüddətli araşdırmaların nəticəsində bu faktə təkzib edən dəlillərlə yanaşı, Əşrəf bəyi sonradan ölümə aparan səbəbləri də müəyyənləşdirdi.

Müsavat dövründə Ərəş mahalının bəylərbəyi olan Əşrəf bəyi 1924-cü ilə qədər heç nədə günahlandıra bilməyiblər. Şura hökuməti çalışıb ki, xaricə mühacirətə gedən Cümhuriyyət liderlərini təxribatla öldürməkdə, onlar haqqında donoslar toplamaqda Əşrəf bəyin nüfuzundan istifadə etsin. Lakin bunun heç biri alınmamışdır. Görünür bəylik nüfuzuna, qürur və şəxsiyyətinə belə alçaq hərəkətləri sığışdırmayan Əşrəf bəy şəninə ləkə gətirə biləcək bütün təkliflərdən min bir bəhanə ilə imtina edib.

Mircəfər Bağırovun Markaryana, Laptinova, Aqrobaya tapşırığından aydın olur ki, bu ölkələrdən qayıdan Əşrəf bəy onların tapşırığını yerinə yetirməmişdir. Tapşırıq isə aydın idi: Əşrəf bəy Qarxunlu İran və Türkiyədəki Müsavat liderlərindən Gepoya donos gətirməli, ya da onlara sui-qəsd etməlidir. Lakin İrandan qayıdan Əşrəf bəy məlumat verir ki, xəstələndim, heç bir fəaliyyət göstərə bilmədim. Türkiyədən qayıdanda isə bəhanə gətirir ki, qorxdum ki, məni tanıyıb öldürərlər.
Gepoçular və şəxsən Bağırov istəyirmiş ki, Əşrəf bəy onlara işləsin, daha doğrusu, casusluq etsin. Lakin Əşrəf bəy Qarxunlunun bəy qüruru, kişi vüqarı, milli təəssübkeşliyi belə satqınlığı qəbul etmir. 

Nəticədə isə olablar elə Əşrəf bəyin özünə olur. Adıçəkilən mənbəyə istinadən Qarxunlu Əşrəfə atılan böhtanların birini təqdim edək:
“Azərbaycan Baş Siyasi İdarəsinin sədr müavini Aqrobanın və şərq şöbəsinin rəis müavini Borşovun imzası ilə təcili və tamamilə məxfi məktub Şəki-Zaqatala Baş Siyasi İdarənin dairə rəisi Müzəffərovun ünvanına göndərir:

"Sizin göndərdiyiniz Əşrəf bəy Tağıyev bizim tərəfimizdən həbs olunmuşdur. Sizin şəxsi cavabdehliyinizlə onun haqqında təcili köməkçi materiallar toplamağa başlayın. Bu şərtlə materiallar elə əsaslandırılmalıdır ki, Azərbaycan Baş Siyasi İdarəsi onu respublikadan kənara sürgün edə bilsin. Onun antisovet ünsürlərlə və cinayətkarlarla əlaqələrinə daha çox diqqət yetirmək lazımdır. Çalışın Əşrəf bəyin Şəki-Zaqatala üsyanının başçısı olması təsdiq olunsun.
Bizim tələb etdiyimiz material ən geci üç həftə ərzində çatdırılmalıdır".
Şəmistan Nəzirli özünün “Qarxunlu Əşrəf bəy” kitabında yazır:
“Qabaqda gedən əsgər ayaq saxladı. Geri qanrılıb arxadakına şəhadət barmağı ilə qapının üstündə yazılmış 58 rəqəmini göstərdi. Dayanıb nəzarətçini gözlədilər. Yaxındakı kameradan deyinə-deyinə çıxan sərt sifətli, caydaq nəzarətçi topa açarları cingildədib arasından asanlıqla birini tapıb qapıya saldı. Tükürpərdici səslə cırıldayan dəmir qapını geri itələdi. Əşrəf bəyin qabağındakı bolşevik əsgəri bir addım sağa çəkilib kinayə ilə rusca dedi:
- Bəy, buyur sarayına…
Nəzarətçi iri sümüklü əllərini açdı:
- Elə bu? Mən də elə bildim, üç nəfər olacaq, - dedi.
Dilli-dilavər əsgər onu cavabsız qoymadı:
- Bu sənin üçün adi "quşcuğaz" deyil, ha… Bu, bir orduya bərabər Əşrəf bəy Qarxunludur. İndi Şəki üsyanının qarşısı alınacaq…
Nəm qoxuyan kamerada üç dəmir stul vardı. Əşrəf bəyə elə gəldi ki, onlar divara söykədilib. Əl atıb birini divardan aralayıb oturmaq istədi. Buz kimi armatur stul əlini ağrıtdı, divara elə bərkidilmişdi ki, tərpətmək mümkün deyildi. Qapının arxasında əsgər nəzarətçiyə nəsə deyirdi. Nəfəsliyə qəfil vurulan yumruq onu səksəndirdi. Nəzarətçi ətli sifətini deşiyə soxub kobud səslə:
- Bəy, təcili nə sözün olsa üç dəfə qapını taqqıldadarsan, qulluğunda hazır olarıq. Çalışarıq darıxmayasan, - deyib, nəfəsliyi bağladı.

Ayaq səsləri uzaqlaşıb eşidilməz oldu. Səs-səmir tamam kəsildi. "Qu" desən qulaq tutulardı. Kameranın tam qaranlığında Əşrəf bəy əllərini hövkələdi. Divarların nəmi onu təpədən-dırnağa kimi üşütdü. Yalxı köynəkdə kürəyi soyuqdan göynəyirdi. Dərindən nəfəs alıb oturdu, armatur stul buz kimi idi. İndi hiss elədi ki, ağır havadan nəmdən çox miz iyi gəlir. Könül bulandıran pis qoxudan onu öyümək tutdu. Sağ əlilə sinəsini hövkələdi. Alatoranda qarşıdakı divarı zorla görə bilirdi.
O, bəxtinin gətirəcəyinə həmişə inanmışdı. İlk gəncliyindən bütün işləri uğurlu olmuşdu. Xüsusilə, bolşeviklər gələnə qədər uğursuzluq nə olduğunu bilməmişdi. Qırmızılar onu beş ildə iki dəfə həbs edib, bir dəlil-sübut olmadığına görə buraxmışdılar. Özü demişkən, Şura vaxtı tale iki dəfə üzünə gülmüşdü.
Bu da üçüncüsü… Bayaqkı dindirilmələrdən hiss edirdi ki, bu xına daha o xınadan deyil. İndi nədən qaçsa da, "qolçomaq" adından qaça bilməyəcəkdi. Keçmiş bəylərin, ağaların hamısı həbsxanalarda və Sibirdədir. "Şura hökuməti var - dövlətimizi aldı, bəs olmadı, indi də canımızı alır" - deyə, düşündü.
Uzanıb dincəlməyin həsrətində idi. Dünəndən başlayan sorğu-suallarda ayaq üstə durmaq və əyləşmək onu əldən salmışdı. Beli ağrıyırdı, canında qocalara xas küt sızıltı və üzücü ağrılar vardı. Əllərini dizinə qoydu, başını aşağı salıb fikrə getdi. Bağırovun müavini Aqrobanın gözünü bic-bic qıyıb verdiyi ikibaşlı sorğu-sualını unuda bilmirdi…

Elmin Nuri

...
Bu müəllimlərin maaşı iki dəfə artırıldı - Sərəncam
Azərbaycan eşşək bolluğuna düşübmüş - RƏSMİ
"Birimizə bir xoşa gələn söz deyəndə əl çalırıq, xoşa gəlməyən söz eşidəndə isə sözünü kəsirik"
"Nazirlər Kabinetinin qərarı 3 səbəbdən ədalətli hesab oluna bilməz" - İqtisadçı alim
Oteldə başına oyun açılan vətəndaş daxili işlər nazirindən kömək istədi
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Özünü qatarın altına atan gənci son anda xilas etdi - VİDEO
Maraqlı
Tezliklə hər kəs “dahilik həbi” atıb dahi ola biləcək?.. - İNANILMAZ ...
Maraqlı
Trampın qızı gəlinin rəfiqəsi rolu üçün kiçik seksual don geyindi - FOTOLAR
Cəmiyyət
“Üç gün əvvəl doğulan oğlunu görmədi...”- Şəhid zabitimizin anası...
Siyasət
“Avropadakı anti-türk qüvvələri sanki dopinq alıb”
Həftənin ən çox oxunanları
"Putini 48 ildir tanıyan bir insan kimi deyirəm" - "Qarabağ düyününü açmaq onun iradəsindən asılı olsaydı..."
Qız alt paltarında, "dini" verilişdə "ilahiyyatçı" üçün erotik rəqs etdi - VIDEO
Fazil Məmmədovun "Qara qutu"ları sonadək açılacaqmı? - Gözlər Mikayıl Cabbarovda
Yemək qızdırmaq istəyən əsgər 28 milyonluq BTR-i məhv etdi – VİDEO
Təkər gətirənlər tələyə düşdü - Həyəcan təbili...
“Dövlətim əmr versə ki, əmim Sərdar Cəlaloğlunun evini tankla yıx.." -Şəhid komandir Rasim Məmmədov
Kənd qızları bakirəliyini şəhər qızlarından tez itirir - ARAŞDIRMA
“Əbiyev gəlmirdi, Zakir Həsənov isə bir neçə dəfə bizi ziyarət edib” - Fəriköy məzarlığında...
Dünya Əzimovun hazırladığı tortdan danışır - VİDEO
Təlim zamanı ip qopdu əsgərlər vertolyotdan yerə düşdülər - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin