Xəbər lenti
21/10/2018 [21:05]:
Bakıda restoranda adı “Qırmızı kitab”a düşən heyvan əti verilib - VİDEO
21/10/2018 [20:58]:
Rüfət Aslanlının "Fatihə"sini oxuduğu bankın sayı qədər bahalı avtomobili varmış...
21/10/2018 [20:44]:
Bulvar İdarəsi üçün xidməti maşınların limiti ləğv edildi
21/10/2018 [20:35]:
Bakıda yük maşını sürücüsündən təhlükəli hərəkətlər -VİDEO
21/10/2018 [19:52]:
“Yarmarkanın formatının dəyişməsinə ehtiyac var...” - Bal yarmarkasından Reportaj
21/10/2018 [19:44]:
Qanda hemoqlobinin miqdarını qaldıran 6 məhsul - Mütəxəssislər tövsiyə edir...
21/10/2018 [19:37]:
"Eləsinə ərə getməkdənsə, anamın evində oturmuşam da" - Səidə
21/10/2018 [19:33]:
Şamaxılıları "Şorik" adlandıran müğənni açıqlama yaydı: "Onda harda idiniz?!"
21/10/2018 [19:30]:
6 yaşa kimi uşaqların burnuna damcı tökməyin - Qıcolmalar yaradır
21/10/2018 [19:25]:
Ukraynada hər həftə 110 qadın bu xəstəlikdən ölür
21/10/2018 [19:20]:
Müslüm Gürseslə bağlı filmə 21 milyon xərcləndi...
21/10/2018 [19:09]:
Ərdoğan futbol meydançasında -FOTOLAR
21/10/2018 [18:58]:
“El-Klassiko” 11 ildə ilk dəfə Messi və Ronaldusuz keçəcək
21/10/2018 [18:40]:
Tramp Kim Çen Indan aldığı “məhəbbət məktubları”ndan söz açdı
21/10/2018 [18:01]:
Əfqanıstanda keçirilən seçkilərdə dörd müşahidəçi öldürüldü
21/10/2018 [17:55]:
Lazım olan vaxtda lazım olan yerdə çəkilmiş 15 HEYRƏTAMİZ FOTO...
21/10/2018 [17:17]:
İranda istefa verən nazirlərin yerinə namizədlər məlum oldu
21/10/2018 [17:11]:
Sabaha olan hava proqnozu açıqlandı...
21/10/2018 [17:08]:
Bolton Rusiyaya gedir - Gündəmdə önəmli məsələlər var
21/10/2018 [16:57]:
ABŞ indi də SSRİ ilə imzalanmış nüvə sazişindən çıxır
21/10/2018 [16:56]:
Bakıda ər arvadını oğlunun gözü qarşısında qətlə yetirdi
21/10/2018 [16:31]:
Seks-müqəvva tanışlıq saytında ajiotaj yaratdı
21/10/2018 [16:21]:
İlham Əliyev Asiya İnkişaf Bankının vitse-prezidentini qəbul edib
21/10/2018 [15:48]:
Toruna iki qızıl külçə düşdü... - İNANILMAZ
21/10/2018 [15:29]:
Aydan düşən göy daşı rekord qiymətə satıldı- FOTO
21/10/2018 [14:47]:
Bakıda dəhşət: Kranla qaldırılan yük fəhlənin başına düşdü, yerindəcə öldü
21/10/2018 [14:46]:
Bakıda haker “Instagram” hesabını sındırmaq üçün nikah şəhadətnaməsi tələb edir – VİDEO
21/10/2018 [14:42]:
Kerçdə törədilən qətliamın tam videosu yayıldı - VİDEO
21/10/2018 [14:38]:
Əfqanıstanda seçkilərin ikinci günü: Partlayışlar davam edir
21/10/2018 [14:36]:
İnternet kişilərin vadisidir
21/10/2018 [14:24]:
Gənc rəssamların əsərləri Luvr muzeyində - FOTOLAR
21/10/2018 [14:05]:
Türkiyə Qaşıqçının qətlinin sübutlarını təqdim edəcək
21/10/2018 [13:41]:
Bilal Əliyev ilk dəfə atası ilə… - FOTO
21/10/2018 [13:40]:
Türkiyədə müalicə alan Firudin Cəlilov vətənə döndü - “Allah onları var etsin”
21/10/2018 [13:09]:
"Duet ifa edəcəyim insan ruhən mənə yaxın olmalıdır, yoxsa ifa gözəl alınmaz..."
21/10/2018 [13:01]:
Messi qolu qırıldığı üçün "Real" və "İnter"lə oyunları buraxacaq
21/10/2018 [12:59]:
Meydanın komandasına aid olan hissəsindən qol vurdu - VİDEO
21/10/2018 [12:56]:
Kardioloqlardan ürək xəstələrinə şad xəbər
21/10/2018 [12:52]:
Ukrayna döyüş sursatının 40 faizini itirdi
21/10/2018 [12:48]:
Qərargah: Badamdar sürüşmə zonasında gərginlik qalmaqdadır
21/10/2018 [12:46]:
Vəliəhd şahzadə Camal Qaşıqçını əvvəlcədən hədəfə götürübmüş
21/10/2018 [12:25]:
“Bu hökuməti Dağlıq Qarabağ maraqlandırmır...” - keçmiş amerikalı həmsədr
21/10/2018 [12:22]:
Zaqatalada Rusiya dövlət qeydiyyat nişanlı maşın adam vurub
21/10/2018 [12:15]:
Xalq yazıçısı oxucularını maraqlı kitabla müjdələdi – “Hazırda mətbəədəyəm”
21/10/2018 [11:51]:
“Uyğur fəallar heç də Qaşıqçıdan daha az zülmə məruz qalmır” - Politoloqdan şərh
21/10/2018 [11:44]:
Zaqatalada bir ailənin 7 üzvü qidadan zəhərlənib
21/10/2018 [11:37]:
Tənha səyahətçilər üçün dünyanın ən populyar ölkələrinin adı bəlli oldu - MARAQLI...
21/10/2018 [11:34]:
Çində kömür mədənində partlayış - 22 işçi yerin altında qaldı
21/10/2018 [11:31]:
Qaşıqçının qətli işinə Səudiyyə məhkəməsi baxacaq
21/10/2018 [11:10]:
Cəfər Cabbarlının ömrünün son saatları - O, öz ölümünü yuxuda bu cür görmüşdü...
21/10/2018 [11:08]:
Bu il övladlığa verilən və övladlığı ləğv edilən uşaqlar - OĞLANLAR DAHA ÇOXDUR
21/10/2018 [10:45]:
Azərbaycanın dissident şairləri: Milli mücahid-İsfəndiyar Coşğun
21/10/2018 [10:37]:
Cənazə evindən 63 körpə cəsədi tapıldı: Ölkəni şoka salan hadisə - FOTOLAR
21/10/2018 [10:32]:
İnsanın pozitiv olmasına və nikbin düşünməsinə yardım edən 8 ƏMƏL
21/10/2018 [10:21]:
Nazirlik: "Sürüşmə zonasında çatlarda genişlənmə müşahidə edildi"
21/10/2018 [10:19]:
İmişlidə meyiti tapılan kişi meşə sahəsinin rəisi olub - YENİLƏNİB
21/10/2018 [10:16]:
"Arzu edirəm ki, tezliklə işğal altındakı torpaqlarımızda da işıqlarımız yansın"
21/10/2018 [10:15]:
Sosial mənzil sahibi olanlar bu tarixdə evlərinə KÖÇƏCƏK
21/10/2018 [10:12]:
Ermənilər atəşkəsi 27 dəfə pozdu
21/10/2018 [10:07]:
"Müharibə veteranları inanırlar ki, bu özbaşınalıq və qanunsuzluq aradan qaldırılacaq"
21/10/2018 [10:02]:
İran millət vəkili Tehranda “Azərbaycan”ı səsləndirdi – VİDEO
21/10/2018 [10:00]:
Nigeriyada toqquşmalar zamanı 55 nəfər həlak olub
21/10/2018 [09:58]:
Gəncədə ev yanıb
21/10/2018 [09:54]:
Tramp ABŞ-ın BMT-dəki nümayəndəsi vəzifəsinə qadın namizədi seçməyi üstün tutur
21/10/2018 [09:48]:
Kamerunda silahlılar 5 məktəblini qaçırıb
21/10/2018 [09:47]:
"Elektrik enerjisindən istifadə Qaydaları”na dəyişikliklər edildi
21/10/2018 [09:46]:
Tayvanda 4,4 bal gücündə zəlzələ olub
21/10/2018 [09:44]:
Almaniya Səudiyyə Ərəbistanına silah tədarükünü dayandırdı
21/10/2018 [01:39]:
Avtomobilini itələyib dənizə saldı, sevincdən ətrafdakıları öpdü - FOTO
21/10/2018 [01:22]:
Rekord çəkidə naqqa balığı tutuldu - FOTO
21/10/2018 [00:07]:
Həbsxanada yer olmadığı üçün qatil azadlığa buraxıldı
20/10/2018 [23:57]:
Bir Millətin iki dövlətinin bir "Dev proje"si dünyaya açıq mesajdır... - POLİTOLOQ
20/10/2018 [23:23]:
İsveçrədə keçirilən yarışda azərbaycanlı tələbə iki qızıl medal aldı - FOTOLAR
20/10/2018 [23:20]:
Camal Qaşıqçının sonuncu görüntüləri yayıldı -FOTOLAR
20/10/2018 [23:13]:
Müəllimə anatomiya dərsində soyunub uşaqlara öz orqanlarını göstərdi - FOTO+VİDEO
20/10/2018 [22:36]:
Qurban Qurbanov texniki məğlubiyyətdən danışdı VİDEO
20/10/2018 [22:10]:
“Acınacaqlıdır ki, Azərbaycan ziyalısının başı millətin yox, öz taleyinə qarışıb”
20/10/2018 [22:00]:
"Yalnız sistemli addımlarla insanların sağlamlığı üçün güvənli bir ortam yaratmaq mümkündür”
20/10/2018 [21:54]:
Ağır vəziyyətdə olan Qazimizin xilası üçün şəxsi təyyarəsini təklif etdi - İBRƏTAMİZ...
20/10/2018 [21:42]:
“Səbail”ə qalib gələn “Qarabağ”a texniki məğlubiyyət veriləcək
Bütün arxiv bir sırada
12/11/2017 [15:31] - Araşdırma - ( 3862 dəfə baxılıb)

Cümhuriyyət liderlərini öldürmədiyi üçün həbs edilib qətlə yetirilən bəy - Gizli tarix



Qarxunlu Əşrəf  bəy təəssüf ki, Azərbaycan tarixinə Cümhuriyyətin baş naziri Nəsib bəy Yusifbəylinin “qatili” kimi düşüb. Bu barədə müxtəlif versiyalar da var. Guya, Ərəş bəylərbəyi olan Əşrəf bəy Nəsib bəyi evinə qonaq çağıraraq, orada öldürüb. Bəzi versiyalarda isə guya Nəsib bəyin üzərində daşıdığı böyük pul məbləğinə sahiblənmək üçün onu Kür qırağında qətlə yetirdiyini deyir. 

Moderator.az xəbər verir ki, hərb tarixçisi üzrə araşdırmaçı Şəmistan Nəzirli isə uzunmüddətli araşdırmaların nəticəsində bu faktə təkzib edən dəlillərlə yanaşı, Əşrəf bəyi sonradan ölümə aparan səbəbləri də müəyyənləşdirdi.

Müsavat dövründə Ərəş mahalının bəylərbəyi olan Əşrəf bəyi 1924-cü ilə qədər heç nədə günahlandıra bilməyiblər. Şura hökuməti çalışıb ki, xaricə mühacirətə gedən Cümhuriyyət liderlərini təxribatla öldürməkdə, onlar haqqında donoslar toplamaqda Əşrəf bəyin nüfuzundan istifadə etsin. Lakin bunun heç biri alınmamışdır. Görünür bəylik nüfuzuna, qürur və şəxsiyyətinə belə alçaq hərəkətləri sığışdırmayan Əşrəf bəy şəninə ləkə gətirə biləcək bütün təkliflərdən min bir bəhanə ilə imtina edib.

Mircəfər Bağırovun Markaryana, Laptinova, Aqrobaya tapşırığından aydın olur ki, bu ölkələrdən qayıdan Əşrəf bəy onların tapşırığını yerinə yetirməmişdir. Tapşırıq isə aydın idi: Əşrəf bəy Qarxunlu İran və Türkiyədəki Müsavat liderlərindən Gepoya donos gətirməli, ya da onlara sui-qəsd etməlidir. Lakin İrandan qayıdan Əşrəf bəy məlumat verir ki, xəstələndim, heç bir fəaliyyət göstərə bilmədim. Türkiyədən qayıdanda isə bəhanə gətirir ki, qorxdum ki, məni tanıyıb öldürərlər.
Gepoçular və şəxsən Bağırov istəyirmiş ki, Əşrəf bəy onlara işləsin, daha doğrusu, casusluq etsin. Lakin Əşrəf bəy Qarxunlunun bəy qüruru, kişi vüqarı, milli təəssübkeşliyi belə satqınlığı qəbul etmir. 

Nəticədə isə olablar elə Əşrəf bəyin özünə olur. Adıçəkilən mənbəyə istinadən Qarxunlu Əşrəfə atılan böhtanların birini təqdim edək:
“Azərbaycan Baş Siyasi İdarəsinin sədr müavini Aqrobanın və şərq şöbəsinin rəis müavini Borşovun imzası ilə təcili və tamamilə məxfi məktub Şəki-Zaqatala Baş Siyasi İdarənin dairə rəisi Müzəffərovun ünvanına göndərir:

"Sizin göndərdiyiniz Əşrəf bəy Tağıyev bizim tərəfimizdən həbs olunmuşdur. Sizin şəxsi cavabdehliyinizlə onun haqqında təcili köməkçi materiallar toplamağa başlayın. Bu şərtlə materiallar elə əsaslandırılmalıdır ki, Azərbaycan Baş Siyasi İdarəsi onu respublikadan kənara sürgün edə bilsin. Onun antisovet ünsürlərlə və cinayətkarlarla əlaqələrinə daha çox diqqət yetirmək lazımdır. Çalışın Əşrəf bəyin Şəki-Zaqatala üsyanının başçısı olması təsdiq olunsun.
Bizim tələb etdiyimiz material ən geci üç həftə ərzində çatdırılmalıdır".
Şəmistan Nəzirli özünün “Qarxunlu Əşrəf bəy” kitabında yazır:
“Qabaqda gedən əsgər ayaq saxladı. Geri qanrılıb arxadakına şəhadət barmağı ilə qapının üstündə yazılmış 58 rəqəmini göstərdi. Dayanıb nəzarətçini gözlədilər. Yaxındakı kameradan deyinə-deyinə çıxan sərt sifətli, caydaq nəzarətçi topa açarları cingildədib arasından asanlıqla birini tapıb qapıya saldı. Tükürpərdici səslə cırıldayan dəmir qapını geri itələdi. Əşrəf bəyin qabağındakı bolşevik əsgəri bir addım sağa çəkilib kinayə ilə rusca dedi:
- Bəy, buyur sarayına”¦
Nəzarətçi iri sümüklü əllərini açdı:
- Elə bu? Mən də elə bildim, üç nəfər olacaq, - dedi.
Dilli-dilavər əsgər onu cavabsız qoymadı:
- Bu sənin üçün adi "quşcuğaz" deyil, ha”¦ Bu, bir orduya bərabər Əşrəf bəy Qarxunludur. İndi Şəki üsyanının qarşısı alınacaq”¦
Nəm qoxuyan kamerada üç dəmir stul vardı. Əşrəf bəyə elə gəldi ki, onlar divara söykədilib. Əl atıb birini divardan aralayıb oturmaq istədi. Buz kimi armatur stul əlini ağrıtdı, divara elə bərkidilmişdi ki, tərpətmək mümkün deyildi. Qapının arxasında əsgər nəzarətçiyə nəsə deyirdi. Nəfəsliyə qəfil vurulan yumruq onu səksəndirdi. Nəzarətçi ətli sifətini deşiyə soxub kobud səslə:
- Bəy, təcili nə sözün olsa üç dəfə qapını taqqıldadarsan, qulluğunda hazır olarıq. Çalışarıq darıxmayasan, - deyib, nəfəsliyi bağladı.

Ayaq səsləri uzaqlaşıb eşidilməz oldu. Səs-səmir tamam kəsildi. "Qu" desən qulaq tutulardı. Kameranın tam qaranlığında Əşrəf bəy əllərini hövkələdi. Divarların nəmi onu təpədən-dırnağa kimi üşütdü. Yalxı köynəkdə kürəyi soyuqdan göynəyirdi. Dərindən nəfəs alıb oturdu, armatur stul buz kimi idi. İndi hiss elədi ki, ağır havadan nəmdən çox miz iyi gəlir. Könül bulandıran pis qoxudan onu öyümək tutdu. Sağ əlilə sinəsini hövkələdi. Alatoranda qarşıdakı divarı zorla görə bilirdi.
O, bəxtinin gətirəcəyinə həmişə inanmışdı. İlk gəncliyindən bütün işləri uğurlu olmuşdu. Xüsusilə, bolşeviklər gələnə qədər uğursuzluq nə olduğunu bilməmişdi. Qırmızılar onu beş ildə iki dəfə həbs edib, bir dəlil-sübut olmadığına görə buraxmışdılar. Özü demişkən, Şura vaxtı tale iki dəfə üzünə gülmüşdü.
Bu da üçüncüsü”¦ Bayaqkı dindirilmələrdən hiss edirdi ki, bu xına daha o xınadan deyil. İndi nədən qaçsa da, "qolçomaq" adından qaça bilməyəcəkdi. Keçmiş bəylərin, ağaların hamısı həbsxanalarda və Sibirdədir. "Şura hökuməti var - dövlətimizi aldı, bəs olmadı, indi də canımızı alır" - deyə, düşündü.
Uzanıb dincəlməyin həsrətində idi. Dünəndən başlayan sorğu-suallarda ayaq üstə durmaq və əyləşmək onu əldən salmışdı. Beli ağrıyırdı, canında qocalara xas küt sızıltı və üzücü ağrılar vardı. Əllərini dizinə qoydu, başını aşağı salıb fikrə getdi. Bağırovun müavini Aqrobanın gözünü bic-bic qıyıb verdiyi ikibaşlı sorğu-sualını unuda bilmirdi”¦

Elmin Nuri

Ət fabrikində iyrənc görüntü: Ətlərin üzərinə elə bir şey etdi ki,…+VİDEO
"Oxumağım mənə düşmən oldu, öldürmək istədilər, zəhər verdilər, 6 ay səsim batdı"
25 yaşlı iş qadını estetik əməliyyatın qurbanı oldu - FOTOLAR
Atasının cəsədini 10 il ərzində evində saxladı - AĞLASIĞMAZ...
Tarix İnstitutunun saytı yeni versiyada təqdim edildi
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Rüfət Aslanlının "Fatihə"sini oxuduğu bankın sayı qədər bahalı avtomobili varmış...
Dünya
Toruna iki qızıl külçə düşdü... - İNANILMAZ
Dünya
Aydan düşən göy daşı rekord qiymətə satıldı- FOTO
Ədəbiyyat
Cəfər Cabbarlının ömrünün son saatları - O, öz ölümünü yuxuda bu cür görmüşdü...
Araşdırma
Azərbaycanın dissident şairləri: Milli mücahid-İsfəndiyar Coşğun
Həftənin ən çox oxunanları
Ağır vəziyyətdə olan Qazimizin xilası üçün şəxsi təyyarəsini təklif etdi - İBRƏTAMİZ...
Azərbaycanlı xanım müğənniyə ŞOK – “oteldən intim görüntüləri…” – FOTOLAR
Rüfət Aslanlının "göyün yeddinci qatı"nda 6 milyon dollarlıq "stadion"u tapıldı...
"Atası, qardaşı, oğlu sahib çıxdığı qadın bu cür addımlar ata bilərmi?" - HƏYƏCAN TƏBİLİ...
Sərkisyan və Saakyan arvadları ilə Azərbaycan şəhərlərini gəzdi... -FOTOLAR
Paşinyan istefa verdi - Son dəqiqə
"Cavan oğlanı nə edirsən, pul xərcləməyəcək" - Rövşanədən müğənniyə
Dədə Şəmşirə uzanan yaman dil "kəsildi"...
Ermənilər Tərtərdəki futbol stadionunu Avropa çempionatına hazırlayır - FOTOLAR
"Biz bəyəm buna görə müstəqil olmuşuq ki, kimsə 109 milyonu oğurlayıb xaricə getsin...?"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə