Xəbər lenti
15/11/2018 [13:16]:
Qocalar evinə yerləşdirilən bu qadın nazirin xalası qızıdır -FOTO
15/11/2018 [13:15]:
Nazir istefa verdi
15/11/2018 [13:14]:
Milli Məclisdə növbəti ilin dövlət büdcəsi ilə bağlı müzakirələr başa çatıb
15/11/2018 [13:11]:
“Baku Business Factory” kovörker mərkəzi üçün layihələrin qəbulunu davam etdirir
15/11/2018 [13:08]:
Mahir Abbaszadəyə yüksək vəzifə verildi...
15/11/2018 [13:02]:
“Yeni yol nişanları” gülüş hədəfi oldu - FOTO
15/11/2018 [12:56]:
Deputat: "Reket jurnalistlər bizi biabır edir"
15/11/2018 [12:55]:
Sabahın hava proqnozu
15/11/2018 [12:55]:
Günəş enerjisi ilə qidalanan lövhələri oğurlamaqda şübhəli bilinən şəxs saxlanıldı
15/11/2018 [12:53]:
Bakıda 10 min mənzil istiliksiz qalacaq – Səbəb
15/11/2018 [12:52]:
Hərbçiləri daşıyan avtobus aşıb
15/11/2018 [12:48]:
Zamirə Hacıyeva Londondakı bankları da işə saldı...
15/11/2018 [12:43]:
Saakaşvili ölkə vətəndaşlarına çağırış etdi: “Siz kimdən qorxursunuz?"
15/11/2018 [12:40]:
“Zaur verilişində uzunçuluq etdiyi üçün Mənzurə xanımın səbri çatmayıb...” -Müğənninin köməkçisi...
15/11/2018 [12:36]:
Tahir Kərimli: “Məni nə günə qoydular”
15/11/2018 [12:35]:
İlham Əliyev Federasiya prezidentini qəbul etdi
15/11/2018 [12:26]:
"Varlı gənclər həbs olunacaq"
15/11/2018 [12:25]:
Ağdam nə qədər şəhid verib?
15/11/2018 [12:14]:
Yasamalda qadın qətlə yetirilib
15/11/2018 [12:10]:
Azercell-in dəstəyi ilə IV Uşaq Paralimpiya oyunları keçirildi -FOTOLAR
15/11/2018 [12:02]:
Uşaq bağçasında qısaqapanma
15/11/2018 [12:00]:
Aqil Abbas: DUST BİPƏRVA, FƏLƏK BİRƏHM, DÖVRAN BİSÜKUN
15/11/2018 [11:57]:
Ayrapetyanın cəsədi soyuducuda çürüyüb, ekspertizaya yararsız olub -Erməni oliqarxın sirli ölümü
15/11/2018 [11:52]:
“Onun hər bir cümləsində kinomuzun vəziyyəti ilə bağlı son dərəcə ağrılı, dərin təhlil var”
15/11/2018 [11:49]:
Ermənistanda seçki yarışına 11 partiya qoşulub –Paşinyan müxalifətin mandat qazanacağına şübhə edir
15/11/2018 [11:41]:
“Ya qəbul edin, ya da xaosa hazır olun!” –Britaniya hakimiyyətində siyasi böhran zirvəyə çatdı
15/11/2018 [11:39]:
Daha bir yanğın
15/11/2018 [11:31]:
Donald Trampdan səfir təklifi
15/11/2018 [11:30]:
“Biabırçılıqdır, analar doğum evindən çıxarkən onlara zəng vurub körpə qidaları təklif edirlər”
15/11/2018 [11:29]:
Dövlət Komitəsinin nümayəndə heyətinin Kaliforniyada görüşləri davam edir -FOTOLAR
15/11/2018 [11:25]:
Ərzaq məhsullarının içindən mobil telefonlar çıxdı
15/11/2018 [11:18]:
Bu ərazidə su olmayacaq
15/11/2018 [11:15]:
Azərbaycanda daha bir səfirlik açılacaq
15/11/2018 [11:15]:
Çarşablı qadın Atatürkün heykəlini baltaladı - Yusif surəsində nə yazılıb?
15/11/2018 [11:12]:
İlham Əliyev Təzəpir məscidinin ətrafında görülən işlərlə tanış oldu
15/11/2018 [11:07]:
“Uşaq pulu” çoxdan bərpa edilməli idi”
15/11/2018 [11:03]:
Güclü qar məktəblərin bağlanmasına səbəb oldu
15/11/2018 [10:55]:
Nazir: "Pensiya yaşını azaltmağa ehtiyac yoxdur"
15/11/2018 [10:52]:
“Narkomaniya və erkən nikaha yox deyək” mövzusunda tədbir keçirildi...
15/11/2018 [10:46]:
Ermənilər Sərsəng SES-in 40 illik yubileyini də keçirdi... - Biz hələ 40 il də gözləyəcəyik?..
15/11/2018 [10:45]:
İdmançılar qəzaya uğradı
15/11/2018 [10:40]:
ADPU-da “Antropoloji dəlillər ermənilərə yox deyir” mövzusunda elmi seminar keçirilib
15/11/2018 [10:39]:
Azərbaycanda dərslərin dayanmasına səbəb...
15/11/2018 [10:34]:
Futbol məşqçisi dünyasını dəyişdi
15/11/2018 [10:25]:
Kapital Bank yeni Neftçilər Kart Mərkəzi filialını istifadəyə verdi
15/11/2018 [10:21]:
90 milyon sərnişinə xidmət göstəriləcək
15/11/2018 [10:09]:
Milli Məclisdə gərgin müzakirələr...
15/11/2018 [10:02]:
Bloger “iPhone” almaq üçün bir vanna pul gətirdi - VİDEO
15/11/2018 [09:52]:
Bakıda atanın qızına göndərdiyi səs yazısı ortaya çıxdı - “SƏNƏ NİFRƏT EDİRƏM” – VİDEO
15/11/2018 [09:51]:
Sürücülər üçün sonuncu gündür - XƏBƏRDARLIQ
15/11/2018 [09:48]:
Azərbaycanda vulkan təhlükəsi - PROQNOZ
15/11/2018 [09:47]:
Bu gün Millətlər Liqasında 9 oyun keçiriləcək - TƏQVİM
15/11/2018 [09:42]:
Yanğınlar zamanı ölənlərin sayı 58 nəfərə çatıb
15/11/2018 [09:39]:
Qəbələdə maşın ağaca çırpıldı: ölən var
15/11/2018 [09:36]:
Almaniyada Naxçıvanla bağlı broşürlər paylanılıb
15/11/2018 [09:33]:
ADAU əməkdaşları Ukraynanın Sumi Milli Aqrar Universitetində - FOTOLAR
15/11/2018 [09:31]:
Bu ərazidə yaşayanlara ciddi təhlükə
15/11/2018 [09:28]:
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri atəşkəs rejimini 26 dəfə pozub
15/11/2018 [09:15]:
“Hər çalma bağlayandan molla olmaz” - “Sərxoş molla” görüntülərinə rəsmi reaksiya + VİDEO
15/11/2018 [09:14]:
Milli Qəhrəmanın anım günüdür
15/11/2018 [09:02]:
Prezident İlham Əliyev ilk dəfə KTMT-də baş verənlərdən danışdı
15/11/2018 [08:54]:
İş adamlarımız Çindən 50 milyon dollarla qayıdıb
15/11/2018 [08:48]:
Manat bu günə hansı məzənnədə olacaq?
15/11/2018 [08:41]:
Bu gündən qış rejiminə keçirik
15/11/2018 [08:38]:
Saqqız haqqında bilmədiyimiz gerçəklər...
15/11/2018 [08:31]:
Dünyanın ən "fədakar" dietası
15/11/2018 [08:24]:
Avtomobillərin parklanması üçün yeniliklər ediləcək - VİDEO
15/11/2018 [08:19]:
21 gün enerji saxlayan telefonun təqdimatı oldu...
15/11/2018 [02:11]:
Günün qoroskopu: -Yel dəyirmanları ilə savaşmayın...
15/11/2018 [01:51]:
“Azərbaycandan alacağımız ərazilər var” – Separatçılardan həyasız iddia
15/11/2018 [01:36]:
CIA-nın projesi deşifrə oldu... Düz 149 nəfər...
15/11/2018 [01:33]:
Tramp yenə sosial medianın hədəfinə çevrildi - Minlərlə insanı unutduğu üçün...
15/11/2018 [01:30]:
Moskvada ilin toyu - 450 min dollarlıq gəlinlik, 25 "Limuzin"...
15/11/2018 [01:21]:
Parisdən Trampa ingiliscə cavab - “Common decency”
15/11/2018 [01:17]:
Ermənipərəst deputatın elə erməni xislətində olduğu da göz qabağındadır...
15/11/2018 [01:15]:
Eynəklər hansı müddətdən bir dəyişilməlidir? - Görmə zəifliyi olanların diqqətinə
15/11/2018 [01:02]:
Dünyanın ən böyük "Cücə"sinə 14 milyard dollarlıq CƏRİMƏ...
15/11/2018 [01:01]:
"Palmali"nin prezidentindən görkəmli türkoloqa 9 cildlik SÜRPRİZ...
15/11/2018 [00:59]:
Mənzil seçərkən 3-cü mərtəbədən yuxarı mərtəbələrə üstünlük verin - Xərçəngdən qorunma üsulları
15/11/2018 [00:46]:
"Başa düşə bilmirəm ki, hansı məntiqlə qadınları 65 yaşda pensiyaya çıxarırıq?"
Bütün arxiv bir sırada
17/11/2017 [14:57] - Köşə - ( 3340 dəfə baxılıb)

"Ay Zaur"un elçiliyi...

Züleyxa Nadir

Erkən yaşda nikaha girib ərə gedən qızların ailə münasibətlərinə daxil olması qanunla cinayətdi. Amma nə yazıqlar ki, yerlərdə hüquq-mühqfizə orqanları buna göz yumurlar. Hətta az yaşlı qızların toyunda qol götürüb oynayanlar da var. Bəs, çıxış yolu nədi? Erkən nikahların qarşısını necə almaq olar? Zənnimcə, bu məsələdə maarifçiliyə çox böyük ehtiyac var. Televiziyalarda hər gün göstərilən şou-proqramların sayını minimuma endirib cəmiyyətdəki bu cür tərbiyəsizliyə qarşı ciddi təbliğat aparmağın vaxtıdı. Əks halda gözəlliyi ilə öyündüyümüz Azərbaycanımızın mənəvi dəyərləri tamamilə sıradan çıxıb çürüyəcək.

Amma  Xəzər televiziyasının “5 də 5” verilişinin aparıcısı Zaur Kamal  bir dəstə müğənnini başına  toplayib əynindəki məktəbli paltarını  hələ soyunmayan şagirdə elçi gedir.  Görəsən, bunun adı nədir?  Halbuki  Azərbaycan SSRİ kimi nəhəng bir imperiyanın tərkibində olanda qızlar ərə getməkdən çox ali təhsil haqqında düşünürdülər. Özü də zaman o zaman idi ki, elmi-texniki tərəqqi bu günkü kimi inkişaf etməmiş, dünyaya internet vasitəsi ilə birbaşa çıxış haqqında primitiv təsəvvür belə yox idi. Sual oluna bilər: yoxsa bu gün yeniyetmə qızların erkən nikahlanmasının səbəbi internetdi? Təbii ki, internet deyil, təbii ki, elmi-texniki tərəqqi deyil. Səbəb bu inkişafdan geri qalan ailə başçılarının cahilliyi, avam düşüncəsi, həyata kor-korana baxışlarıdı. Ağrılı səbəbdi. XXI əsrin ikinci onilliyində insanların cahil düşüncələrlə ilə yatıb-durması, fikir yürütməsi, öz avam hərəkətlərinə uyğun planlar qurmasından ağrılı nə ola bilər ki?

Evlənmək üçün insan özünü hazır hiss etməlidi, kənardan onu buna məcbur etmək olmaz. 14 - 15 yaşlı yeniyetmə hələ ailənin nə olduğunu, qarşıya cıxacaq problemləri, hər gün üzləşəcəkləri çətinlikləri necə həll edəcəklərini bilmirlər. Bu yaş gəncliyə doğru gedən yolun hələ bitməyən pilləsidi. Bu pillənin üzərində duran yeniyetməni valideyn oradan zorla qoparır. Həyat adlı universitetə heç bir imtahan verməmiş onu həyatın amansız burulğanlarının qoynuna atır. Bu problem ildən-ilə kəskinləşir.
Bəzən valideynlər bunu maddi vəziyyələ əlaqələndirirlər. Ali məktəbdə oxuda bilmək üçün pullarının olmadığını bildirirlər. Ya da deyirlər ki, onun təhsilinə filan qədər pulu havayı verməkdənsə, həmin məbləğə cehiz alıb ərə verərik. Halbuki təhsilə verilən pul heç vaxt havaya uçmur, gec-tez öz bəhrəsini verir. Bunu görməyən valideyn kordur. Amma bir həqiqət də var. Heç kimə sirr deyil ki, indi Azərbaycanda həm orta məktəblərin, həm də ali məktəblərin çoxunda təhsil səviyyəsi elə də yüksək deyil. Ona görə də həm valideynlər, həm də qızlar birtəhər təhsili başa vurub diplom alandan sonra iş tapmaq problemi ilə qarşılaşıb işsiz qalmaqdansa ərə getməyə üstünlük verirlər. 14 yaşlı qızlar diplomlu qohumlarında, tanışlarında buna şahid olurlar və oxumaqdan çəkinirlər. Amma savadlı, elmli, sabaha açıq gözlə baxan valideyn qızının ali təhsil alması üçün hər varianta əl atır.

Bəzən də erkən nikahlara səbəb kimi din faktorunu önə çəkirlər. Halbuki İslam dini VII əsrdən bəri qızların diri-diri basdırılmasının qarşısını aldığı kimi, onların cəmiyyətdə daha üstün yerdə dayanmasının vacibliyini də dönə-dönə vurğulayır. Amma bu gün İslamın bu gözəl tərəfinə göz yumub müxtəlif dini cərəyanlara qoşulanlar üçün qızlarını erkən yaşdan, həm də dini nikahla ərə vermək sərf edir. Bu dini qruplaşmalarda Quranı, İslam dinini doğru-düzgün izah etmirlər. Guya müqəddəs Kitabda 13 yaşda ailə qurmaq haqqında Allahın xüsusi göstərişi olduğuna inandırırlar. Belə cəfəngiyyatı beyinlərinə hopduran cahil "dindarlar" da qızlarını məktəbə qoymur, erkən yaşdan ailə qurmağa məcbur edirlər. Hətta vəziyyət o dərəcəyə çatır ki, məktəblərdə qızların nişanlanması uğrunda rəqabət gedir. Bax bu, faciədi... sondu.

Belə halların qarşısının alınmasında məktəblə ailə arasında yaranan birliyin faydası çoxdu. Bu iş birliyi sinif rəhbərinin fəaliyyətinin ən mühüm hissəsi olmalı, eləcə də məktəb direktoru kənarda qalmamalıdır. Çünki məktəbdə baş verən belə neqativ hallara hamıdan çox o,  cavabdehdi. Yeri gəlmişkən deyim ki, "məktəb-ailə birliyi"ni özündə ehtiva edən təhsil ocaqları var. Orda çalışan pedoqoji kollektiv erkən nikahların qarşısının alınması üçün gücünü sərf edir. Amma belə məktəblər həm barmaqla sayıla biləcək qədər azdı, həm də müəllimi, direktoru dinləməyən, onların söylədiklərini qulaqardına vuran valideynlər istənilən qədərdi. Əgər məktəb direktoru valideynlə bacara bilmirsə, hüquq-mühafizə orqanları bu məsələdə daha kəskin mövqe bildirməlidirlər.

Təəccüblü də olsa 13-14 yaşlı qızların çoxu hələ də gəlinciklə, "mişka" ilə oynayır. Doğrudu, 20-30 il əvvəlin qızlarından fərqli olaraq onlar toy gecəsi haqqında daha məlumatlıdırlar. Həmin gecə ərə getdiyi oğlanla münasibət qurmağın yollarını da bacarırlar. Çünki illərlə dərs kitablarının ağzı açılmayıb, əvəzində anaları "ərə getmək" kitabını necə oxumağı öyrədiblər. Amma düşünməyiblər ki, erkən yaşdan ərə verdiyi qızı bir-iki ildən sonra dünyaya gətirdiyi uşağına mükəmməl ana ola biləcəkmi? Təcrübə göstərir ki, bir evin gəlini olsa da, qadınlığın yükünü çiyinlərində daşımağı bacarmayan, hələ də "mişka" ilə oynayan, özü uşaq olanlar uşağının tərbiyəsini hansı yönümdə verə biləcəyini bilmirlər. Körpə ilə məşğul olmaq ona çox çətin olur. Uşaq xəstələnəndə, yaxud bir yeri ağrıyanda ana olaraq ona diqqət göstərmək, səbrli olmaq kimi hiss və duyğu erkən yaşda inkişaf etmədiyi üçün əsəbləri tez sıradan çıxır. Amma 25-26 yaşlı gəlin dünyaya gətirdiyi uşağının "üstündə əsir", ona münasibətdə təmkinli olur, hər cür nazına dözür, qayğısını can-başla çəkir. Birincilər uşaqlarının tərbiyəsində, dünyaya baxışlarında da yanlışlığa yol verirlər. Çünki gözlərini açdıqları evdə analarından aldığı tərbiyədən kənar heç nə bacara bilmədikləri üçün onlar da sabah qızlarını eyni yaşda ailə qurmağa təhrik edəcəklər. İkincilərin verdiyi tərbiyə isə daha bütöv olur.

"Palmali"nin prezidentindən görkəmli türkoloqa 9 cildlik SÜRPRİZ...
Hər yerə 12 kukla ilə gedir - MARAQLI
Pul üçün rinqə çıxan 13 yaşlı uşaq qorxunc şəkildə can verdi - DƏHŞƏT...
Ölkəni qarışdıran qadın danışdı: "Prezidentə alt paltarımı göstərdim”
“Ömür boyu istəmişəm futbol oynayım, bəxtim gətirməyib” – Millət vəkilindən etiraf – VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Deputat: "Reket jurnalistlər bizi biabır edir"
Şou-biznes
“Zaur verilişində uzunçuluq etdiyi üçün Mənzurə xanımın səbri çatmayıb...” -Müğənninin köməkçisi...
Cəmiyyət
“Biabırçılıqdır, analar doğum evindən çıxarkən onlara zəng vurub körpə qidaları təklif edirlər”
Dünya
Türkmənistanda polis “hədsiz tox olanları” axtarır: “doğrama” yemək olmaz
Dünya
Məruzədən təsirlənən yüzlərlə xristian müsəlman oldu - MARAQLI
Həftənin ən çox oxunanları
"KİA Motors" Azərbaycanda 1 milyon kilometr maşın sürən şəxsi ŞOKA SALDI...
Ayaz Mütəllibovdan şok açıqlamalar -"Danışmışdım, Qarabağ qaytarılacaqdı..."
"Bəlkə içimizdəki ermənilərdənsən ki, şəhid anasını təhqir etməyə özünü borclu bilirsən"
Xatirənin geyimi başına bəla oldu - FOTOLAR
Sehrli ingilis barmağı: Dumanlı Albiondan bir qudaya stop, digərinə yaşıl ışıq? + FOTOLAR
“Bu reklama çəkilməklə bir ailə başçısını üç il yarım həbsdən azad etdirdim...” - VİDEO
Bu cavan erməni aqronom Azərbaycan torpağında 115 min nar tingi əkdi...
“Ələkrəm Hümbətov Azərbaycan bayrağını parçalayıb yerə atdı və...”
Azərbaycanın talanan sərvətlərinin izi ilə daha bir ünvan: Ax, London, London...
Ermənistan artıq torpaqlarımızda istehsal edilmiş silahlarla silahlanmağa başladı? – FOTO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə