Xəbər lenti
24/05/2018 [23:02]:
Naxçıvanda iki publik hüquqi şəxs yaradıldı
24/05/2018 [22:54]:
Məşhur repçi həbs olundu
24/05/2018 [22:53]:
Vida öpüşü zamanı sevgilisinin dilini dişlədi – VİDEO
24/05/2018 [22:52]:
Üz tanıma texnologiyası ilə 3 cinayətkar yaxalandı
24/05/2018 [22:51]:
Hamı tərəfindən qəbul olunmuş 10 fakt yalan çıxdı- Bizi necə inandırıblar
24/05/2018 [22:34]:
Oruc tutmaq istəyən balaca oğlan hər kəsi güldürdü - VİDEO
24/05/2018 [22:32]:
İnək kəsən müsəlman dərzi linç edilərək öldürüldü
24/05/2018 [22:08]:
Sürətlə gələn yük avtomobilinin önünə tullandı – VİDEO
24/05/2018 [22:06]:
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: MİR MÖHSÜN NƏVVAB
24/05/2018 [22:03]:
Şəhid ailələrinə 11 min manat nə vaxt ödəniləcək? – VİDEO
24/05/2018 [22:00]:
Astanada Xəzərin hüquqi statusu ilə bağlı müzakirələr aparıldı
24/05/2018 [21:58]:
Blokadaya düşən sahibkar ölkə başçısına müraciət etdi - FOTOLAR
24/05/2018 [21:38]:
Xəzərdə tapılan iki meyit FHN gəmisinin göyərtəsinə götürülüb- YENİLƏNİB
24/05/2018 [21:34]:
Morqan Frimen cinsi istismarda ittiham olunur
24/05/2018 [21:22]:
ABŞ “Tomohawk”ın istehsalını dayandırır
24/05/2018 [21:16]:
"Görünür, rusların əlində şərəfini itirmiş milli satqınlarla bağlı elə məlumatlar var ki..."
24/05/2018 [20:59]:
Ərdoğan regionla bağlı planlarını açıqladı
24/05/2018 [20:52]:
Laçının icra başçısı Rəhim Qazıyevə hansı sualları verdi?
24/05/2018 [20:35]:
Ana fil öz balasına yoxuşu çıxmaq üçün belə kömək etdi - VİDEO
24/05/2018 [20:32]:
Saday Şəkərli azadlığa çıxır- Şad xəbər...
24/05/2018 [20:31]:
Azərbaycana xaricdən pul köçürmələri kəskin artdı
24/05/2018 [19:47]:
Sabir Rüstəmxanlı Rüstəm İbrahimbəyovun filmi haqda danışdı: “Bu, nə xəstəlikdir?”
24/05/2018 [19:43]:
Əliyevin əfv sərəncamında 16 qadın var - Siyahı
24/05/2018 [19:36]:
Çin lideri: "Ölkəmiz Azərbaycanın uğurlarına ürəkdən sevinir"
24/05/2018 [19:33]:
“F-35” Rusiyanın “S-300”nə qalib gəldi
24/05/2018 [18:59]:
Xəzərdə tapılan meyitlərin kimliyi müəyyənləşdi: İtkin idmançılar imiş
24/05/2018 [18:53]:
Putin: "Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə çox böyük nüfuzu var"
24/05/2018 [18:52]:
BP-nin rəhbəri: Neftin qiyməti 100 dollara çatmayacaq
24/05/2018 [18:49]:
Rüstəm İbrahimbəyov üçün filmin sonu...
24/05/2018 [18:44]:
Türkiyə şahinləri Bakıda hərbi paradda uçacaq
24/05/2018 [18:42]:
Prezident bir qrup şəxsə fəxri ad verdi – SİYAHI
24/05/2018 [18:28]:
İlham Əliyevdən 4,6 milyon manatlıq SƏRƏNCAM
24/05/2018 [18:23]:
BSU-da Slavyan yazısı və mədəniyyəti günü qeyd olundu
24/05/2018 [18:20]:
Erkan Özoral AXC-nin arxivindən danışdı
24/05/2018 [18:18]:
Ərdoğan Qarabağın işğaldan azad edilməsi məsələsini “Seçki Bəyannaməsi”nə saldı
24/05/2018 [18:06]:
"Sahibkarlığın inkişafı dövlət siyasətinin əsas prioritetləri sırasındadır"
24/05/2018 [18:02]:
Azərbaycanda əfv olunanlar arasında əcnəbilər də var - SİYAHI
24/05/2018 [17:59]:
ADNSU ilə İqtisadi İslahatlar Elmi Tədqiqat İnstitutu arasında əməkdaşlıq müqaviləsi imzalandı
24/05/2018 [17:54]:
“İmkanı olan şirkətlər imkansızlara şərait yaratsınlar” -İlham Əliyev
24/05/2018 [17:46]:
ADU-nun Konfutsi İnstitutu ilə ADMİU arasında müqavilə imzalandı
24/05/2018 [17:41]:
İşgəncələrə Qarşı Azərbaycan Komitəsinin hesabat xarakterli iclası keçirildi
24/05/2018 [17:38]:
Mədəniyyət Nazirliyindən Rüstəm İbrahimbəyovun filminə ETİRAZ
24/05/2018 [17:33]:
Qazaxda nə var, nə yox? - Haqsız iftiralara haqlı cavab
24/05/2018 [17:30]:
Xəzərdə iki meyit tapıldı - Fövqəladə Hallar Nazirliyi xəbər yaydı
24/05/2018 [17:29]:
Rəsmi Dəməşq: “Türkiyə qoşunları Suriyadan çıxarılmalıdır”
24/05/2018 [17:09]:
Əfv olunan 12 “siyasi məhbus” bunlardır - SİYAHI
24/05/2018 [17:06]:
Prezident əfv sərəncamı imzaladı - TAM SİYAHI
24/05/2018 [16:49]:
"Rəhmətlik vəkil Elton Quliyev məhkəmədə Elbrus Orucova sual verir ki...”
24/05/2018 [16:29]:
Roma Papası İslamın düşmənlərini axmaq adlandırdı
24/05/2018 [16:11]:
20 min müəllimin diaqnostik qiymətləndirilməsi keçiriləcək
24/05/2018 [16:09]:
Millət vəkili İndoneziyanın qadın naziri ilə görüşüb
24/05/2018 [15:59]:
"Maaşı 200 manatdan aşağı olanlar yubiley xatirəsi kimi saxlaya bilər” -Deputat yeni əskinasdan danışdı
24/05/2018 [15:57]:
Son 80 ilin ən qorxulu hava hücümları... - FOTOLAR
24/05/2018 [15:55]:
"Muğam oxuyacam, Səməd diz çökər" – Cavanşir Məmmədov - VİDEO
24/05/2018 [15:46]:
"Rüstəm İbrahimbəyova zəng vurub biabır etdim..." - Şeyx Əbdül
24/05/2018 [15:45]:
“Media intiharlarla bağlı xəbərlərin işıqlandırılmasından çəkinməlidir, çünki...”
24/05/2018 [15:28]:
Elnur Vaqifoğlunun reketlər bandası belə ifşa olundu
24/05/2018 [15:23]:
Türkiyə ilə Yunanıstan arasında növbəti -GƏRGİNLİK
24/05/2018 [15:11]:
“İbrahimbəyovun filmi ölkəmizə və xalqımıza təhqirdir” - Azay Quliyev
24/05/2018 [15:09]:
Litva prezidenti: "Gürcüstan Cənubi Qafqazda yeganə ölkədir ki, ona bel bağlamaq olar..."
24/05/2018 [15:05]:
Azərbaycanlı milyarderin oğlu Rusiyanın ən varlı varisidir
24/05/2018 [14:56]:
"Olimpiada qaliblərindən ali məktəblərə qəbul olunan yoxdur" -Nazirdən deputatın etirazına cavab verdi
24/05/2018 [14:49]:
“Məhkəmədə də, yasda da birinci müəllimim yanımda olub” – Tələbəsi Fuad Poladovdan danışır
24/05/2018 [14:18]:
Tramp İlham Əliyevə məktubunda Qarabağdan yazdı
24/05/2018 [14:13]:
"Bu adam görün nə qədər ləyaqətsizdir ki, öz xalqını erməninin ayağına verir"
24/05/2018 [14:10]:
Zöhrə Abdullayevanın oğlu DGK-nın şöbə rəisi olubmuş - Foto
24/05/2018 [14:08]:
“İsrailin qondarma erməni soyqırımını tanıması böyük fəsadlara səbəb ola bilər”
24/05/2018 [13:55]:
Şagirdlər üçün dəyişikliklər OLACAQ
24/05/2018 [13:50]:
Türkiyədə hərbçilərin kütləvi zəhərlənməsi
24/05/2018 [13:47]:
ABŞ vətəndaşları Aprel döyüşlərində ölmüş ermənilərin uşaqlarına velosiped bağışladı...- FOTOLAR
24/05/2018 [13:35]:
Millət vəkili: "Dərsliklər bərbad vəziyyətdədir"
24/05/2018 [13:32]:
Durğun hava diskomfort hissi yaradacaq
24/05/2018 [13:27]:
Korrupsiya pullarını kazinolar üzərindən "yuyan" yüksək vəzifəli Azərbaycan məmurları...- Həbslər başladı
24/05/2018 [13:18]:
AXC-nin dövlət bayrağı hökumətə təqdim olundu - FOTO
24/05/2018 [13:13]:
İmişli dəmir yolu qovşağında kompleks mülki müdafiə təlimi keçirildi
24/05/2018 [13:11]:
Aprel qazimizin oğlu oldu- FOTO
24/05/2018 [13:10]:
İlham Əliyev yaşayış kompleksinin açılışında...
24/05/2018 [13:08]:
Nazir sertifikasiya sisteminin tətbiqindən danışdı
24/05/2018 [13:05]:
Deputat: "“Papa”larının “gül balaları”nın problemi yoxdur"
24/05/2018 [13:01]:
Eldar Namazovla Cəmil Həsənli Rüstəm İbrahimbəyova ETİRAZ edəcəklərmi? - AÇIQLAMA
Bütün arxiv bir sırada
17/11/2017 [14:57] - Köşə - ( 2972 dəfə baxılıb)

"Ay Zaur"un elçiliyi...

Züleyxa Nadir

Erkən yaşda nikaha girib ərə gedən qızların ailə münasibətlərinə daxil olması qanunla cinayətdi. Amma nə yazıqlar ki, yerlərdə hüquq-mühqfizə orqanları buna göz yumurlar. Hətta az yaşlı qızların toyunda qol götürüb oynayanlar da var. Bəs, çıxış yolu nədi? Erkən nikahların qarşısını necə almaq olar? Zənnimcə, bu məsələdə maarifçiliyə çox böyük ehtiyac var. Televiziyalarda hər gün göstərilən şou-proqramların sayını minimuma endirib cəmiyyətdəki bu cür tərbiyəsizliyə qarşı ciddi təbliğat aparmağın vaxtıdı. Əks halda gözəlliyi ilə öyündüyümüz Azərbaycanımızın mənəvi dəyərləri tamamilə sıradan çıxıb çürüyəcək.

Amma  Xəzər televiziyasının “5 də 5” verilişinin aparıcısı Zaur Kamal  bir dəstə müğənnini başına  toplayib əynindəki məktəbli paltarını  hələ soyunmayan şagirdə elçi gedir.  Görəsən, bunun adı nədir?  Halbuki  Azərbaycan SSRİ kimi nəhəng bir imperiyanın tərkibində olanda qızlar ərə getməkdən çox ali təhsil haqqında düşünürdülər. Özü də zaman o zaman idi ki, elmi-texniki tərəqqi bu günkü kimi inkişaf etməmiş, dünyaya internet vasitəsi ilə birbaşa çıxış haqqında primitiv təsəvvür belə yox idi. Sual oluna bilər: yoxsa bu gün yeniyetmə qızların erkən nikahlanmasının səbəbi internetdi? Təbii ki, internet deyil, təbii ki, elmi-texniki tərəqqi deyil. Səbəb bu inkişafdan geri qalan ailə başçılarının cahilliyi, avam düşüncəsi, həyata kor-korana baxışlarıdı. Ağrılı səbəbdi. XXI əsrin ikinci onilliyində insanların cahil düşüncələrlə ilə yatıb-durması, fikir yürütməsi, öz avam hərəkətlərinə uyğun planlar qurmasından ağrılı nə ola bilər ki?

Evlənmək üçün insan özünü hazır hiss etməlidi, kənardan onu buna məcbur etmək olmaz. 14 - 15 yaşlı yeniyetmə hələ ailənin nə olduğunu, qarşıya cıxacaq problemləri, hər gün üzləşəcəkləri çətinlikləri necə həll edəcəklərini bilmirlər. Bu yaş gəncliyə doğru gedən yolun hələ bitməyən pilləsidi. Bu pillənin üzərində duran yeniyetməni valideyn oradan zorla qoparır. Həyat adlı universitetə heç bir imtahan verməmiş onu həyatın amansız burulğanlarının qoynuna atır. Bu problem ildən-ilə kəskinləşir.
Bəzən valideynlər bunu maddi vəziyyələ əlaqələndirirlər. Ali məktəbdə oxuda bilmək üçün pullarının olmadığını bildirirlər. Ya da deyirlər ki, onun təhsilinə filan qədər pulu havayı verməkdənsə, həmin məbləğə cehiz alıb ərə verərik. Halbuki təhsilə verilən pul heç vaxt havaya uçmur, gec-tez öz bəhrəsini verir. Bunu görməyən valideyn kordur. Amma bir həqiqət də var. Heç kimə sirr deyil ki, indi Azərbaycanda həm orta məktəblərin, həm də ali məktəblərin çoxunda təhsil səviyyəsi elə də yüksək deyil. Ona görə də həm valideynlər, həm də qızlar birtəhər təhsili başa vurub diplom alandan sonra iş tapmaq problemi ilə qarşılaşıb işsiz qalmaqdansa ərə getməyə üstünlük verirlər. 14 yaşlı qızlar diplomlu qohumlarında, tanışlarında buna şahid olurlar və oxumaqdan çəkinirlər. Amma savadlı, elmli, sabaha açıq gözlə baxan valideyn qızının ali təhsil alması üçün hər varianta əl atır.

Bəzən də erkən nikahlara səbəb kimi din faktorunu önə çəkirlər. Halbuki İslam dini VII əsrdən bəri qızların diri-diri basdırılmasının qarşısını aldığı kimi, onların cəmiyyətdə daha üstün yerdə dayanmasının vacibliyini də dönə-dönə vurğulayır. Amma bu gün İslamın bu gözəl tərəfinə göz yumub müxtəlif dini cərəyanlara qoşulanlar üçün qızlarını erkən yaşdan, həm də dini nikahla ərə vermək sərf edir. Bu dini qruplaşmalarda Quranı, İslam dinini doğru-düzgün izah etmirlər. Guya müqəddəs Kitabda 13 yaşda ailə qurmaq haqqında Allahın xüsusi göstərişi olduğuna inandırırlar. Belə cəfəngiyyatı beyinlərinə hopduran cahil "dindarlar" da qızlarını məktəbə qoymur, erkən yaşdan ailə qurmağa məcbur edirlər. Hətta vəziyyət o dərəcəyə çatır ki, məktəblərdə qızların nişanlanması uğrunda rəqabət gedir. Bax bu, faciədi... sondu.

Belə halların qarşısının alınmasında məktəblə ailə arasında yaranan birliyin faydası çoxdu. Bu iş birliyi sinif rəhbərinin fəaliyyətinin ən mühüm hissəsi olmalı, eləcə də məktəb direktoru kənarda qalmamalıdır. Çünki məktəbdə baş verən belə neqativ hallara hamıdan çox o,  cavabdehdi. Yeri gəlmişkən deyim ki, "məktəb-ailə birliyi"ni özündə ehtiva edən təhsil ocaqları var. Orda çalışan pedoqoji kollektiv erkən nikahların qarşısının alınması üçün gücünü sərf edir. Amma belə məktəblər həm barmaqla sayıla biləcək qədər azdı, həm də müəllimi, direktoru dinləməyən, onların söylədiklərini qulaqardına vuran valideynlər istənilən qədərdi. Əgər məktəb direktoru valideynlə bacara bilmirsə, hüquq-mühafizə orqanları bu məsələdə daha kəskin mövqe bildirməlidirlər.

Təəccüblü də olsa 13-14 yaşlı qızların çoxu hələ də gəlinciklə, "mişka" ilə oynayır. Doğrudu, 20-30 il əvvəlin qızlarından fərqli olaraq onlar toy gecəsi haqqında daha məlumatlıdırlar. Həmin gecə ərə getdiyi oğlanla münasibət qurmağın yollarını da bacarırlar. Çünki illərlə dərs kitablarının ağzı açılmayıb, əvəzində anaları "ərə getmək" kitabını necə oxumağı öyrədiblər. Amma düşünməyiblər ki, erkən yaşdan ərə verdiyi qızı bir-iki ildən sonra dünyaya gətirdiyi uşağına mükəmməl ana ola biləcəkmi? Təcrübə göstərir ki, bir evin gəlini olsa da, qadınlığın yükünü çiyinlərində daşımağı bacarmayan, hələ də "mişka" ilə oynayan, özü uşaq olanlar uşağının tərbiyəsini hansı yönümdə verə biləcəyini bilmirlər. Körpə ilə məşğul olmaq ona çox çətin olur. Uşaq xəstələnəndə, yaxud bir yeri ağrıyanda ana olaraq ona diqqət göstərmək, səbrli olmaq kimi hiss və duyğu erkən yaşda inkişaf etmədiyi üçün əsəbləri tez sıradan çıxır. Amma 25-26 yaşlı gəlin dünyaya gətirdiyi uşağının "üstündə əsir", ona münasibətdə təmkinli olur, hər cür nazına dözür, qayğısını can-başla çəkir. Birincilər uşaqlarının tərbiyəsində, dünyaya baxışlarında da yanlışlığa yol verirlər. Çünki gözlərini açdıqları evdə analarından aldığı tərbiyədən kənar heç nə bacara bilmədikləri üçün onlar da sabah qızlarını eyni yaşda ailə qurmağa təhrik edəcəklər. İkincilərin verdiyi tərbiyə isə daha bütöv olur.

Vida öpüşü zamanı sevgilisinin dilini dişlədi – VİDEO
Üz tanıma texnologiyası ilə 3 cinayətkar yaxalandı
Oruc tutmaq istəyən balaca oğlan hər kəsi güldürdü - VİDEO
Ana fil öz balasına yoxuşu çıxmaq üçün belə kömək etdi - VİDEO
Maral saxlamaqla məşğul olan Duha türkləri... - FOTOLAR
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Hamı tərəfindən qəbul olunmuş 10 fakt yalan çıxdı- Bizi necə inandırıblar
Gündəm
“Media intiharlarla bağlı xəbərlərin işıqlandırılmasından çəkinməlidir, çünki...”
Siyasət
Litva prezidenti: "Gürcüstan Cənubi Qafqazda yeganə ölkədir ki, ona bel bağlamaq olar..."
Gündəm
“İsrailin qondarma erməni soyqırımını tanıması böyük fəsadlara səbəb ola bilər”
Cəmiyyət
Müəllimdən şikayət edən direktor nazirliyə dəvət oldu- FOTO
Həftənin ən çox oxunanları
Alpinistlərlə bağlı şok iddia - “Meyitlər şübhəli şəkildə, anidən tapılıb”
Korrupsionerin evindən çıxan pullar hamını heyrətləndirdi...- FOTO
Bu baş versə, hamımız yanacağıq - Ərdoğan
Kann kino festivalının qırmızı xalısında qıpqırmızı ƏXLAQSIZLIQ...
"4 bacının tək qardaşı idi..." - Dünən şəhid olan əsgərimizin FOTOSU
“Xaricdə bank vətəndaşlara, bizdə isə vətəndaşlar banklara yalvarır”
“Özünə ayaqyolu axtaran xanım video çəkməz...” - “Unibank”dan müştəri ittihamına cavab...
"Ermənistanda Naxçıvan daha populyardır, çünki…" -Ehtiyatda olan polkovnik
Oleq Kuznetsov: "Paşinyan ABŞ-ın istəyilə Naxçıvana atəş açdı"
Azərbaycanlı icra başçısı işə avtobusla gedir - Fotolar
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin