Xəbər lenti
12/12/2017 [01:08]:
Həbsxanaya düşmüş məşhurlar - "Filmlərdəki qədər pis deyildi, ancaq Hilton da deyildi..."
12/12/2017 [00:54]:
Tək İsrail niyə 56 müsəlman ölkəsindən güclüdür? - TƏHLİL...
12/12/2017 [00:38]:
Kişinin peşman olduğunu göstərən 3 ƏLAMƏT
12/12/2017 [00:28]:
Heydər Əliyevin vəfatından 14 il ötür
12/12/2017 [00:21]:
Bürclər – 12 DEKABR
11/12/2017 [23:58]:
"Trampın Yerusəlimə dair qərarı bölgədəki böhranı həll etməyə kömək etmir" - Putin
11/12/2017 [23:40]:
Azərbaycanın Özbəkistandakı səfiri: "1500-dən çox qalstukum var"
11/12/2017 [23:38]:
Bu dərmanlar sonsuzluq və xərçəng yaradır - XƏBƏRDARLIQ - VİDEO
11/12/2017 [23:33]:
Bakıda daşınmaz əmlak bazarında QİYMƏTLƏR DƏYİŞDİ
11/12/2017 [23:29]:
Üzeyir bəy onu bezdirən qarmon ifaçılarını bu cür susdurdu- XATİRƏ
11/12/2017 [23:29]:
Nəyə görə, daha çox kök şirəsinə üstünlük verilir - SAĞLAMLIĞINIZ ÜÇÜN
11/12/2017 [23:22]:
Qəzzadan İsrail ərazisinə raket atıldı
11/12/2017 [23:11]:
Rəsulzadənin gülünc iddia əsasında həbs olunması- İstintaq materialları
11/12/2017 [23:08]:
Bakıda zirzəmidən yanmış kişi meyiti tapıldı
11/12/2017 [23:00]:
Manaf Ağayevin oğlunun toyunda nə qədər pul yığıldı? - Ən yüksək məbləği bu müğənnilər yazdırıb - SİYAHI - VİDEO
11/12/2017 [22:53]:
Bakıda 700 sərnişin avtobusu kart sisteminə keçəcək
11/12/2017 [22:47]:
Etimad Əsədov: ”Təki müharibə başlasın...” - VİDEO
11/12/2017 [22:44]:
2018-ci il hansı insanlar üçün düşərli olacaq? - VİDEO
11/12/2017 [22:33]:
Məhkəmə Saakaşvilini həbs etməkdən imtina etdi - ŞOK QƏRAR...
11/12/2017 [22:29]:
Azərbaycanda tükürpərdici olay: Ata xəstə qızını küçəyə atdı – VİDEO
11/12/2017 [22:25]:
“Sizdən heç nə saxlamaq olmur” - Qurbanov Rəşadın təyinatı haqda
11/12/2017 [22:13]:
Londona uçan təyyarə Bakıda qəza enişi etdi
11/12/2017 [22:01]:
Röyanın keçmiş şəriki həbs edildi
11/12/2017 [22:00]:
“Türkiyədəki erməni qırğınlarını yəhudilər törədib” - Amerikan professordan ŞOK...
11/12/2017 [21:57]:
Təhsil eksperti Ceyhun Bayramovu təriflədi: "Kifayət qədər səriştəli bir kadrdır və..."
11/12/2017 [21:55]:
Hökumət benzini ucuzlaşdırdı - Aİ-92 82 qəpiyə düşdü...
11/12/2017 [21:55]:
Yol qəzasında yaralanan hərbçi xəstəxanada öldü
11/12/2017 [21:50]:
İradə Musayevanın "Ceyms Coysun "Uliss" romanı və ədəbiyyatda devrim" kitabı haqqında
11/12/2017 [21:34]:
Görkəmli alim Azərbaycanı tərk edir – İki gündən sonra...
11/12/2017 [21:24]:
Bakıya köçən moskvalı qız yollardakı situasiyadan şoka düşdü
11/12/2017 [21:10]:
Hotellərdə niyə nikah kağızı tələb olunur? – Sahibkardan açıqlama + VİDEO
11/12/2017 [21:00]:
Nyu-Yorku qana bulayan terrorçunun - Fotosu
11/12/2017 [20:58]:
Türkyə ordusundan PKK-ya növbəti zərbə - 17 terrorçu məhv edildi
11/12/2017 [20:51]:
Putin Türkiyədədir - Ərdoğanla 7-ci dəfə görüşəcək
11/12/2017 [20:51]:
Lukaşeviç: "2017-ci il Qarabağ danışıqlarının bərpası baxımından əlamətdardır"
11/12/2017 [20:30]:
Brexit: Kim kimə nə qədər borcludur?
11/12/2017 [20:29]:
"Əgər Əsəd tərslik göstərsə Suriyada yenə vətəndaş müharibəsi təhlükəsi yaranacaq və..."
11/12/2017 [20:20]:
Azərbaycanlı aktrisadan ilginc etiraf: "Məni təmin etmək çox çətin olduğuna görə..."
11/12/2017 [20:07]:
Şamaxıda torpaq sürüşməsi baş verib, evlərə ziyan dəyib
11/12/2017 [19:50]:
Polşa Qüdsü paytaxt kimi tanımayacaq
11/12/2017 [19:41]:
“Anar, Afaq Məsud, Ramiz Rövşən efirə gəlmirlər" -Aparıcıdan sensasion açıqlama
11/12/2017 [19:39]:
Bolnisidə milli azlıqların problemləri və onların həlli yolları müzakirə edildi
11/12/2017 [19:20]:
Kalaşnikov: “Rusiya və Azərbaycan arasında strateji əməkdaşlıq uğurla inkişaf edir"
11/12/2017 [19:18]:
Nyu-York meri: "Avtobus terminallındakı partlayış uğursuz terror cəhdidir"
11/12/2017 [18:55]:
Kürəyinə 2 metrlik nizə sancıldı - FOTOLAR
11/12/2017 [18:53]:
Mehmandarov həyatını təhlükəyə ataraq, Bakıdan getmədi- Cümhuriyyətin son günü
11/12/2017 [18:53]:
Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
11/12/2017 [18:49]:
Tikintisi başa çatmayan binalarla bağlı YENİ QAYDALAR
11/12/2017 [18:48]:
Türkan, Zirə və Pirallahıya 5,83 milyon manat ayrıldı
11/12/2017 [18:46]:
Qərbi Kaspi Universitetinin təbələləri Çexiya səfirliyində
11/12/2017 [18:46]:
Vahid Mustafayevlə Mirşahinin yolları AYRILIR?
11/12/2017 [18:44]:
"Sözə xəyanət Tanrıya xəyanətdir..."
11/12/2017 [18:11]:
"Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi" DSMF-yə borcunun olmasını inkar edir
11/12/2017 [18:05]:
Nyu-Yorkda partlayış baş verdi - VİDEO + YENİLƏNİB
11/12/2017 [17:58]:
Nəsimi rayonunda 320 ailə qazsız qalıb
11/12/2017 [17:52]:
Tofiq Abbasov: "Xəzərin hüquqi statusu Astanada həllini tapacaq"
11/12/2017 [17:50]:
Salyandakı qətli törədənlər Bakı İstintaq Təcridxanasına köçürüldü
11/12/2017 [17:50]:
“Qüds problemi Qarabağ probemini gündəmdən çıxarmayacaq”
11/12/2017 [17:44]:
Hafiz Hacıyev: "Hansı naziri tərpətsən, altından milyardlar çıxar"
11/12/2017 [17:31]:
İran XİN: Ərəb dövlətləri İslam dünyası və Fələstinə xəyanət edir
11/12/2017 [17:22]:
“Yaşa Bakinski”ni öldürənə 18 il verildi
11/12/2017 [17:14]:
“Çağırır vətən” yazı müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılıb
11/12/2017 [17:09]:
Bitkoinlə bağlı pessimist proqnoz
11/12/2017 [16:59]:
“ABŞ Türkiyə ilə bağlı yanlışlarını aradan qaldırmalıdır”
11/12/2017 [16:58]:
Qəbzi itirmiş müştəri aldığı məhsulu geri qaytara bilərmi?
11/12/2017 [16:49]:
Salyandakı amansız qətlin sirri – FOTO
11/12/2017 [16:45]:
Qənirə Paşayeva Bağdadda İraq Türkman Cəbhəsini ziyarət etdi
11/12/2017 [16:43]:
“İsrailə qarşı hərbi birliyin formalaşmasını istisna etmirəm”
11/12/2017 [16:40]:
"UNEC-in inkişaf strategiyasının əsasını Ulu Öndərin tövsiyələri təşkil edir”
11/12/2017 [16:29]:
“Aşıq Şəmşir” Mədəniyyət İB Heydər Əliyevin xatirəsini yad etdi
11/12/2017 [16:29]:
"WhatsApp” işlədənlər, DİQQƏT! - Bundan sonra...
11/12/2017 [16:25]:
Rəsulzadənin 50-yə yaxın məktubu kitab oldu - İLK DƏFƏ
11/12/2017 [16:19]:
Körpə qızdırmalı olanda edilən ən böyük səhv nədir - Tövsiyyə
11/12/2017 [16:15]:
Azərbaycanda nikaha daxil olmaq istəyən 11 nəfərdə QİÇS aşkarlandı
11/12/2017 [16:15]:
"Həkim eşşək əti buyurub, nə istəyirsiz bu inanclı insanlardan?" -Sərt reaksiya
11/12/2017 [16:10]:
ADNSU-da Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunmuş kitab sərgisi açıldı
11/12/2017 [16:03]:
Alma oğurlayan komandir vəzifədən uzaqlaşdırıldı - VİDEO
11/12/2017 [16:01]:
Çempionlar Liqasının 1/8 final mərhələsinin püşkü atıldı
11/12/2017 [15:59]:
Tələbələrin 66-cı elmi-texniki konfransının yekun iclası keçirildi
11/12/2017 [15:53]:
Kamal Abdulla həmin gün rektor olmayacaq
Bütün arxiv bir sırada
17/11/2017 [14:57] - Köşə - ( 2581 dəfə baxılıb)

"Ay Zaur"un elçiliyi...

Züleyxa NADİR

Erkən yaşda nikaha girib ərə gedən qızların ailə münasibətlərinə daxil olması qanunla cinayətdi. Amma nə yazıqlar ki, yerlərdə hüquq-mühqfizə orqanları buna göz yumurlar. Hətta az yaşlı qızların toyunda qol götürüb oynayanlar da var. Bəs, çıxış yolu nədi? Erkən nikahların qarşısını necə almaq olar? Zənnimcə, bu məsələdə maarifçiliyə çox böyük ehtiyac var. Televiziyalarda hər gün göstərilən şou-proqramların sayını minimuma endirib cəmiyyətdəki bu cür tərbiyəsizliyə qarşı ciddi təbliğat aparmağın vaxtıdı. Əks halda gözəlliyi ilə öyündüyümüz Azərbaycanımızın mənəvi dəyərləri tamamilə sıradan çıxıb çürüyəcək.

Amma  Xəzər televiziyasının “5 də 5” verilişinin aparıcısı Zaur Kamal  bir dəstə müğənnini başına  toplayib əynindəki məktəbli paltarını  hələ soyunmayan şagirdə elçi gedir.  Görəsən, bunun adı nədir?  Halbuki  Azərbaycan SSRİ kimi nəhəng bir imperiyanın tərkibində olanda qızlar ərə getməkdən çox ali təhsil haqqında düşünürdülər. Özü də zaman o zaman idi ki, elmi-texniki tərəqqi bu günkü kimi inkişaf etməmiş, dünyaya internet vasitəsi ilə birbaşa çıxış haqqında primitiv təsəvvür belə yox idi. Sual oluna bilər: yoxsa bu gün yeniyetmə qızların erkən nikahlanmasının səbəbi internetdi? Təbii ki, internet deyil, təbii ki, elmi-texniki tərəqqi deyil. Səbəb bu inkişafdan geri qalan ailə başçılarının cahilliyi, avam düşüncəsi, həyata kor-korana baxışlarıdı. Ağrılı səbəbdi. XXI əsrin ikinci onilliyində insanların cahil düşüncələrlə ilə yatıb-durması, fikir yürütməsi, öz avam hərəkətlərinə uyğun planlar qurmasından ağrılı nə ola bilər ki?

Evlənmək üçün insan özünü hazır hiss etməlidi, kənardan onu buna məcbur etmək olmaz. 14 - 15 yaşlı yeniyetmə hələ ailənin nə olduğunu, qarşıya cıxacaq problemləri, hər gün üzləşəcəkləri çətinlikləri necə həll edəcəklərini bilmirlər. Bu yaş gəncliyə doğru gedən yolun hələ bitməyən pilləsidi. Bu pillənin üzərində duran yeniyetməni valideyn oradan zorla qoparır. Həyat adlı universitetə heç bir imtahan verməmiş onu həyatın amansız burulğanlarının qoynuna atır. Bu problem ildən-ilə kəskinləşir.
Bəzən valideynlər bunu maddi vəziyyələ əlaqələndirirlər. Ali məktəbdə oxuda bilmək üçün pullarının olmadığını bildirirlər. Ya da deyirlər ki, onun təhsilinə filan qədər pulu havayı verməkdənsə, həmin məbləğə cehiz alıb ərə verərik. Halbuki təhsilə verilən pul heç vaxt havaya uçmur, gec-tez öz bəhrəsini verir. Bunu görməyən valideyn kordur. Amma bir həqiqət də var. Heç kimə sirr deyil ki, indi Azərbaycanda həm orta məktəblərin, həm də ali məktəblərin çoxunda təhsil səviyyəsi elə də yüksək deyil. Ona görə də həm valideynlər, həm də qızlar birtəhər təhsili başa vurub diplom alandan sonra iş tapmaq problemi ilə qarşılaşıb işsiz qalmaqdansa ərə getməyə üstünlük verirlər. 14 yaşlı qızlar diplomlu qohumlarında, tanışlarında buna şahid olurlar və oxumaqdan çəkinirlər. Amma savadlı, elmli, sabaha açıq gözlə baxan valideyn qızının ali təhsil alması üçün hər varianta əl atır.

Bəzən də erkən nikahlara səbəb kimi din faktorunu önə çəkirlər. Halbuki İslam dini VII əsrdən bəri qızların diri-diri basdırılmasının qarşısını aldığı kimi, onların cəmiyyətdə daha üstün yerdə dayanmasının vacibliyini də dönə-dönə vurğulayır. Amma bu gün İslamın bu gözəl tərəfinə göz yumub müxtəlif dini cərəyanlara qoşulanlar üçün qızlarını erkən yaşdan, həm də dini nikahla ərə vermək sərf edir. Bu dini qruplaşmalarda Quranı, İslam dinini doğru-düzgün izah etmirlər. Guya müqəddəs Kitabda 13 yaşda ailə qurmaq haqqında Allahın xüsusi göstərişi olduğuna inandırırlar. Belə cəfəngiyyatı beyinlərinə hopduran cahil "dindarlar" da qızlarını məktəbə qoymur, erkən yaşdan ailə qurmağa məcbur edirlər. Hətta vəziyyət o dərəcəyə çatır ki, məktəblərdə qızların nişanlanması uğrunda rəqabət gedir. Bax bu, faciədi... sondu.

Belə halların qarşısının alınmasında məktəblə ailə arasında yaranan birliyin faydası çoxdu. Bu iş birliyi sinif rəhbərinin fəaliyyətinin ən mühüm hissəsi olmalı, eləcə də məktəb direktoru kənarda qalmamalıdır. Çünki məktəbdə baş verən belə neqativ hallara hamıdan çox o,  cavabdehdi. Yeri gəlmişkən deyim ki, "məktəb-ailə birliyi"ni özündə ehtiva edən təhsil ocaqları var. Orda çalışan pedoqoji kollektiv erkən nikahların qarşısının alınması üçün gücünü sərf edir. Amma belə məktəblər həm barmaqla sayıla biləcək qədər azdı, həm də müəllimi, direktoru dinləməyən, onların söylədiklərini qulaqardına vuran valideynlər istənilən qədərdi. Əgər məktəb direktoru valideynlə bacara bilmirsə, hüquq-mühafizə orqanları bu məsələdə daha kəskin mövqe bildirməlidirlər.

Təəccüblü də olsa 13-14 yaşlı qızların çoxu hələ də gəlinciklə, "mişka" ilə oynayır. Doğrudu, 20-30 il əvvəlin qızlarından fərqli olaraq onlar toy gecəsi haqqında daha məlumatlıdırlar. Həmin gecə ərə getdiyi oğlanla münasibət qurmağın yollarını da bacarırlar. Çünki illərlə dərs kitablarının ağzı açılmayıb, əvəzində anaları "ərə getmək" kitabını necə oxumağı öyrədiblər. Amma düşünməyiblər ki, erkən yaşdan ərə verdiyi qızı bir-iki ildən sonra dünyaya gətirdiyi uşağına mükəmməl ana ola biləcəkmi? Təcrübə göstərir ki, bir evin gəlini olsa da, qadınlığın yükünü çiyinlərində daşımağı bacarmayan, hələ də "mişka" ilə oynayan, özü uşaq olanlar uşağının tərbiyəsini hansı yönümdə verə biləcəyini bilmirlər. Körpə ilə məşğul olmaq ona çox çətin olur. Uşaq xəstələnəndə, yaxud bir yeri ağrıyanda ana olaraq ona diqqət göstərmək, səbrli olmaq kimi hiss və duyğu erkən yaşda inkişaf etmədiyi üçün əsəbləri tez sıradan çıxır. Amma 25-26 yaşlı gəlin dünyaya gətirdiyi uşağının "üstündə əsir", ona münasibətdə təmkinli olur, hər cür nazına dözür, qayğısını can-başla çəkir. Birincilər uşaqlarının tərbiyəsində, dünyaya baxışlarında da yanlışlığa yol verirlər. Çünki gözlərini açdıqları evdə analarından aldığı tərbiyədən kənar heç nə bacara bilmədikləri üçün onlar da sabah qızlarını eyni yaşda ailə qurmağa təhrik edəcəklər. İkincilərin verdiyi tərbiyə isə daha bütöv olur.

...
Azərbaycanın Özbəkistandakı səfiri: "1500-dən çox qalstukum var"
Azərbaycanlı aktrisadan ilginc etiraf: "Məni təmin etmək çox çətin olduğuna görə..."
Hafiz Hacıyev: "Hansı naziri tərpətsən, altından milyardlar çıxar"
Putin ordunu Suriyadan çıxarır – Əmr
“Elə məmurlar var ki, Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin harada yerləşdiyini belə bilmir”
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Həbsxanaya düşmüş məşhurlar - "Filmlərdəki qədər pis deyildi, ancaq Hilton da deyildi..."
Müsahibə
Etimad Əsədov: ”Təki müharibə başlasın...” - VİDEO
İqtisadiyyat
Hökumət benzini ucuzlaşdırdı - Aİ-92 82 qəpiyə düşdü...
Gündəm
“Qüds problemi Qarabağ probemini gündəmdən çıxarmayacaq”
Dünya
Yerdən qalxmayan oğluna atdığı təpik ölkəni ayağa qaldırdı -VİDEO
Həftənin ən çox oxunanları
Fazil Məmmədovun qudalarına ərizə yazdırdılar - Vergilər Nazirliyində nələr baş verir?
Qurban Məmmədovdan Təhsil Nazirliyinə qandonduran MÜRACİƏT...
“Dünya bilməlidir ki, İsrail –yəhudi dövləti deyil!” - Yəhudi Hərəkatından gözlənilməz etirazlar...
Qızından işdən çıxarılan Fazil Məmmədova ilginc dəstək - "Adam kimi adam üçün..."
“Fazil Məmmədov həddindən artıq şişmişdi, köpünü almaq lazım idi...”
Hacı Məmmədovun yeni sirli əsərləri ortaya çıxdı - O, hansı məmurun heykəlini düzəldib?
Prezident 4 naziri vəzifəsindən azad etdi
Fatma Abdullazadə Fazil Məmmədovun 1 milyon dollarını alıb?
Manyak-qatil arvadını və dörd qızını niyə öldürdüyünü danışdı
Canlı yayımda tamaşaçı ilə Zaur arasında GƏRGİNLİK: Səni görəndə əsəbləşirəm - FOTO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin