Xəbər lenti
22/02/2018 [05:58]:
Ürək və qan-damar sisteminin dərmanı olan möcüzəvi bitkilər- MARAQLI
22/02/2018 [05:30]:
Rəsulzadədən Azərbaycan və Bakı haqqında qeyri-adi bilgilər- TARİX
22/02/2018 [00:53]:
"Əgər Amerikada bir günün içində 400 "spesnaz"öldürülsəydi, bilirsiniz nələr olardı?"
22/02/2018 [00:43]:
Ermənilər Adolf Hitleri niyə çox sevirlər? - Ənənəvi faşizm və erməni faşizmi...
22/02/2018 [00:05]:
"İstintaq "quş qoymaq" üçün aparılacaqsa, ondan heç nə gözləməyə dəyməz..."
22/02/2018 [00:04]:
Azərbaycanda yeni virus təhlükəsi...
21/02/2018 [23:31]:
Bakıda aparılan tikinti işləri ilə bağlı – YENİLİK
21/02/2018 [23:24]:
Saakaşviliyə 2021-ci ilədək Ukraynaya daxil olmaq qadağan edildi
21/02/2018 [23:21]:
"Yoxsa Tehran İsraildən alınan silahlardan narahat olduğuna görə..."
21/02/2018 [23:06]:
“Hər bir erməni qaçqın Azərbaycandan 110 min dollar tələb etməlidir” - Həyasızlığın son həddi...
21/02/2018 [22:43]:
Rusiyadakı qripin Azərbaycana keçməməsi üçün tədbirlər gücləndirilib
21/02/2018 [22:16]:
“Avropada yaşayan bir erməni görmüsünüz Sərkisiyana qarşı aksiya keçirsin?!”
21/02/2018 [22:08]:
Hava limanında ürküdücü görüntü - Azyaşlının ayağı eskalatora sıxıldı ( FOTOLAR)
21/02/2018 [21:51]:
Qış Olimpiadasında medal almayan idmançılar "konslager"ə göndərilə bilər...
21/02/2018 [21:21]:
Prezidentin əmisi nəvəsinə 30 sutka verildi - Polisə yumruq vurub
21/02/2018 [21:21]:
Təcavüzkar adama həyatının dərsini verdi - VİDEO
21/02/2018 [21:20]:
Bakıda 3 milyona mənzil, 10 milyona villa satılır
21/02/2018 [21:19]:
Teyyub Qurban dünyasını dəyişdi
21/02/2018 [21:18]:
Afrində neçə terrorçu öldürülüb? - Son rəqəmlər açıqlandı
21/02/2018 [21:13]:
Qış Olimpiya Oyunlarının yeni mütləq rekordçusu məlum oldu
21/02/2018 [21:11]:
Yəməndə yoluxucu xəstəliklər can almağa davam edir
21/02/2018 [21:10]:
Səfir: "Azərbaycan və Efiopiya arasında əlaqələri gücləndirməyə çalışırıq"
21/02/2018 [20:49]:
Gürcülərin Almaniyadan kütləvi deportasiyası başladı
21/02/2018 [20:38]:
İnsan Hüquqları üzrə Birgə İşçi Qrup fəaliyyətini dayandırıb? - Qrup üzvündən açıqlama
21/02/2018 [20:24]:
“İrəvana Qayıdış İttifaqı yaradacağıq...” - FOTOLAR
21/02/2018 [20:17]:
Putin Azərbaycan nümayəndə heyəti ilə görüşəcək
21/02/2018 [20:12]:
Adnan Oktardan “kedicik”lərlə bağlı gözlənilməz qərar: "Həmin xanımlar..."
21/02/2018 [20:10]:
Azərbaycanda bir ilk: Futbolçular bir-birləri ilə evləndilər
21/02/2018 [19:58]:
Ali Məhkəmə Maşallah Əhmədovla bağlı şikayəti təmin etmədi
21/02/2018 [19:55]:
İraq Rusiyadan S-400 almaq istəyir
21/02/2018 [19:55]:
Qeyri-neft sektorunda manatla ticarət bahalaşıb
21/02/2018 [19:41]:
Tərtərdə tank əleyhinə mina tapıldı
21/02/2018 [19:41]:
Rusiyada 13 min 500 sayt bağlanılıb - İŞİD təbliğatına görə
21/02/2018 [19:40]:
Türkiyə - İran sərhəd keçid məntəqələri fasiləsiz işləyəcək
21/02/2018 [19:34]:
"Ermənilərin illərlə xaricdə apardığı təbliğatı puç edən məhz Mehriban xanımdır"
21/02/2018 [19:28]:
Olimpiya Oyunlarında BİR İLK - Qadın xizəkçi inanılmazı BACARDI
21/02/2018 [19:27]:
Şəhid Milli Qəhrəman Allahverdi Bağırovun döyüş yolunun təbliği...
21/02/2018 [19:09]:
Rəqsanə onu məhkəmə ilə hədələdi - VİDEO
21/02/2018 [18:51]:
Ermənistan ordusunun xüsusi uçan aparatı ələ keçirildi - FOTO
21/02/2018 [18:45]:
Cavid Qurbanov Vyanada keçirilən beynəlxalq forumda Azərbaycanı təmsil edir - FOTOLAR
21/02/2018 [18:41]:
Rəşadət Eyvazova “Əməkdar mühəndis” adı verildi
21/02/2018 [18:32]:
Cümhuriyyət parlamentində çalışanlar nə qədər maaş alırdılar? -FOTOFAKT
21/02/2018 [18:30]:
Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin sədrinə "Şöhrət"ordeni verildi
21/02/2018 [18:28]:
"Vahid namizədlə bağlı qərar qəbul edilməməsində nə mənim, nə də Sabir bəyin təqsiri var"
21/02/2018 [18:26]:
FHN alpinistlərin axtarışı ilə bağlı məlumat yaydı – FOTO
21/02/2018 [18:22]:
Akademik Musa Əliyevin 110 illiyi qeyd ediləcək
21/02/2018 [18:21]:
Yuxarı yaşda olan kişi və qadınlar dövlət qulluğu imtahanında uğur qazana bilmədi
21/02/2018 [18:21]:
Sabah Bakıda içməli su kəsiləcək
21/02/2018 [18:20]:
Artur Rasizadə iranlı nazirin diqqətini Dağlıq Qarabağa yönəltdi
21/02/2018 [18:18]:
Yas mərasimlərində striptiz ləğv olunacaq
21/02/2018 [18:17]:
Bakıda “yaşıl soyqırımı” - 5 ağacı qanunsuz kəsdilər
21/02/2018 [18:15]:
Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
21/02/2018 [18:11]:
Azərbaycanlı zəvvarların Həcc ziyarətinin başlanma və bitmə tarixi müəyyənləşdi
21/02/2018 [17:59]:
Xalça emalatxanasının tikintisinə 2 milyon manat ayrıldı
21/02/2018 [17:57]:
Məcburi köçkünlərin vahid aylıq müavinəti artırıldı
21/02/2018 [17:54]:
Azərbaycanda yerli özünü idarəetmə instutu olan Bələdiyyələrin 140 illik tarixi...
21/02/2018 [17:47]:
Azercell SABAH Karyera Qış Məktəbi layihəsində Qubada təlimlər təşkil edib
21/02/2018 [17:45]:
Qalmaqallı polis rəisi işdən çıxarıldı
21/02/2018 [17:41]:
Bayıldakı sürüşmə ilə bağlı cinayət işi açıldı
21/02/2018 [17:35]:
Avropa Rusiyaya qarşı sanksiyaları uzadacaq
21/02/2018 [17:27]:
Venesuela dünyada ilkə imza atdı – “Petro” satışda!
21/02/2018 [17:24]:
Türkiyə ən müasir tank hazırlayır – Ərdoğandan anons
21/02/2018 [17:23]:
Usubov və Qaralov avtoritetləri qəbul etmədi – İmtina
21/02/2018 [17:07]:
Azərbaycan və İranın müdafiə nazirləri görüşdü
21/02/2018 [17:02]:
İranda şok yazı: “Afrin Kərbəlaya bənzəyir” - Foto
21/02/2018 [16:56]:
“Buradakılar ən çox Azərbaycan muğamı və musiqi alətləri ilə maraqlanırlar” -Xaricdə dərs deyən gənc həmyerlimiz
21/02/2018 [16:50]:
Elektrik cərəyanına qapıldı, telefonu qulağında əridi - DƏHŞƏT...
21/02/2018 [16:46]:
Sumqayıtda oğlu ilə mübahisə edən ana özünü bıçaqlayıb
21/02/2018 [16:37]:
Türk ordusundan qəfil hücum: Daha bir kənd azad edildi
21/02/2018 [16:29]:
Nazarbayevin əlifba inqilabı - Rusiyada işi geopolitikaya bağlayanlar var
21/02/2018 [16:23]:
YAP imzatoplama kampaniyasını başa çatdırdı
21/02/2018 [16:22]:
Oktay Gülalıyev KXCP Ali Məclisinin üzvlüyündən çıxarıldı
21/02/2018 [16:21]:
"Bakı milyonçusu Türkiyəyə görə rus imperatoru ilə düşmən oldu"- Orxan Fikrətoğlu yeni filmi haqqında
21/02/2018 [16:20]:
Bakıda “Favorit” marketdə satılan palçıqlı “1-ci növ Ukrayna duzu”? - FOTOLAR
21/02/2018 [16:15]:
Azərbaycan millisinin üzvü idmandan uzaqlaşdırıldı - ŞOK SƏBƏB
21/02/2018 [16:15]:
Kürəyindən bıçaqlandı, möcüzə nəticəsində sağ qaldı - FOTO
21/02/2018 [16:11]:
Ermənistan hakim partiyasına AMİP səddi... - VİDEOLAR
21/02/2018 [16:07]:
Əli Əliyevin sənədləri MSK-ya təqdim olundu
21/02/2018 [16:02]:
Afaq məhkəməyə verdi: “Anlamır ki, kimlə üz-üzə gəlib”
21/02/2018 [16:02]:
Su-35-i 5-ci nəsil texnologiyaları ilə sınaqdan keçiriblər
Bütün arxiv bir sırada
17/11/2017 [14:57] - Köşə - ( 2757 dəfə baxılıb)

"Ay Zaur"un elçiliyi...

Züleyxa Nadir

Erkən yaşda nikaha girib ərə gedən qızların ailə münasibətlərinə daxil olması qanunla cinayətdi. Amma nə yazıqlar ki, yerlərdə hüquq-mühqfizə orqanları buna göz yumurlar. Hətta az yaşlı qızların toyunda qol götürüb oynayanlar da var. Bəs, çıxış yolu nədi? Erkən nikahların qarşısını necə almaq olar? Zənnimcə, bu məsələdə maarifçiliyə çox böyük ehtiyac var. Televiziyalarda hər gün göstərilən şou-proqramların sayını minimuma endirib cəmiyyətdəki bu cür tərbiyəsizliyə qarşı ciddi təbliğat aparmağın vaxtıdı. Əks halda gözəlliyi ilə öyündüyümüz Azərbaycanımızın mənəvi dəyərləri tamamilə sıradan çıxıb çürüyəcək.

Amma  Xəzər televiziyasının “5 də 5” verilişinin aparıcısı Zaur Kamal  bir dəstə müğənnini başına  toplayib əynindəki məktəbli paltarını  hələ soyunmayan şagirdə elçi gedir.  Görəsən, bunun adı nədir?  Halbuki  Azərbaycan SSRİ kimi nəhəng bir imperiyanın tərkibində olanda qızlar ərə getməkdən çox ali təhsil haqqında düşünürdülər. Özü də zaman o zaman idi ki, elmi-texniki tərəqqi bu günkü kimi inkişaf etməmiş, dünyaya internet vasitəsi ilə birbaşa çıxış haqqında primitiv təsəvvür belə yox idi. Sual oluna bilər: yoxsa bu gün yeniyetmə qızların erkən nikahlanmasının səbəbi internetdi? Təbii ki, internet deyil, təbii ki, elmi-texniki tərəqqi deyil. Səbəb bu inkişafdan geri qalan ailə başçılarının cahilliyi, avam düşüncəsi, həyata kor-korana baxışlarıdı. Ağrılı səbəbdi. XXI əsrin ikinci onilliyində insanların cahil düşüncələrlə ilə yatıb-durması, fikir yürütməsi, öz avam hərəkətlərinə uyğun planlar qurmasından ağrılı nə ola bilər ki?

Evlənmək üçün insan özünü hazır hiss etməlidi, kənardan onu buna məcbur etmək olmaz. 14 - 15 yaşlı yeniyetmə hələ ailənin nə olduğunu, qarşıya cıxacaq problemləri, hər gün üzləşəcəkləri çətinlikləri necə həll edəcəklərini bilmirlər. Bu yaş gəncliyə doğru gedən yolun hələ bitməyən pilləsidi. Bu pillənin üzərində duran yeniyetməni valideyn oradan zorla qoparır. Həyat adlı universitetə heç bir imtahan verməmiş onu həyatın amansız burulğanlarının qoynuna atır. Bu problem ildən-ilə kəskinləşir.
Bəzən valideynlər bunu maddi vəziyyələ əlaqələndirirlər. Ali məktəbdə oxuda bilmək üçün pullarının olmadığını bildirirlər. Ya da deyirlər ki, onun təhsilinə filan qədər pulu havayı verməkdənsə, həmin məbləğə cehiz alıb ərə verərik. Halbuki təhsilə verilən pul heç vaxt havaya uçmur, gec-tez öz bəhrəsini verir. Bunu görməyən valideyn kordur. Amma bir həqiqət də var. Heç kimə sirr deyil ki, indi Azərbaycanda həm orta məktəblərin, həm də ali məktəblərin çoxunda təhsil səviyyəsi elə də yüksək deyil. Ona görə də həm valideynlər, həm də qızlar birtəhər təhsili başa vurub diplom alandan sonra iş tapmaq problemi ilə qarşılaşıb işsiz qalmaqdansa ərə getməyə üstünlük verirlər. 14 yaşlı qızlar diplomlu qohumlarında, tanışlarında buna şahid olurlar və oxumaqdan çəkinirlər. Amma savadlı, elmli, sabaha açıq gözlə baxan valideyn qızının ali təhsil alması üçün hər varianta əl atır.

Bəzən də erkən nikahlara səbəb kimi din faktorunu önə çəkirlər. Halbuki İslam dini VII əsrdən bəri qızların diri-diri basdırılmasının qarşısını aldığı kimi, onların cəmiyyətdə daha üstün yerdə dayanmasının vacibliyini də dönə-dönə vurğulayır. Amma bu gün İslamın bu gözəl tərəfinə göz yumub müxtəlif dini cərəyanlara qoşulanlar üçün qızlarını erkən yaşdan, həm də dini nikahla ərə vermək sərf edir. Bu dini qruplaşmalarda Quranı, İslam dinini doğru-düzgün izah etmirlər. Guya müqəddəs Kitabda 13 yaşda ailə qurmaq haqqında Allahın xüsusi göstərişi olduğuna inandırırlar. Belə cəfəngiyyatı beyinlərinə hopduran cahil "dindarlar" da qızlarını məktəbə qoymur, erkən yaşdan ailə qurmağa məcbur edirlər. Hətta vəziyyət o dərəcəyə çatır ki, məktəblərdə qızların nişanlanması uğrunda rəqabət gedir. Bax bu, faciədi... sondu.

Belə halların qarşısının alınmasında məktəblə ailə arasında yaranan birliyin faydası çoxdu. Bu iş birliyi sinif rəhbərinin fəaliyyətinin ən mühüm hissəsi olmalı, eləcə də məktəb direktoru kənarda qalmamalıdır. Çünki məktəbdə baş verən belə neqativ hallara hamıdan çox o,  cavabdehdi. Yeri gəlmişkən deyim ki, "məktəb-ailə birliyi"ni özündə ehtiva edən təhsil ocaqları var. Orda çalışan pedoqoji kollektiv erkən nikahların qarşısının alınması üçün gücünü sərf edir. Amma belə məktəblər həm barmaqla sayıla biləcək qədər azdı, həm də müəllimi, direktoru dinləməyən, onların söylədiklərini qulaqardına vuran valideynlər istənilən qədərdi. Əgər məktəb direktoru valideynlə bacara bilmirsə, hüquq-mühafizə orqanları bu məsələdə daha kəskin mövqe bildirməlidirlər.

Təəccüblü də olsa 13-14 yaşlı qızların çoxu hələ də gəlinciklə, "mişka" ilə oynayır. Doğrudu, 20-30 il əvvəlin qızlarından fərqli olaraq onlar toy gecəsi haqqında daha məlumatlıdırlar. Həmin gecə ərə getdiyi oğlanla münasibət qurmağın yollarını da bacarırlar. Çünki illərlə dərs kitablarının ağzı açılmayıb, əvəzində anaları "ərə getmək" kitabını necə oxumağı öyrədiblər. Amma düşünməyiblər ki, erkən yaşdan ərə verdiyi qızı bir-iki ildən sonra dünyaya gətirdiyi uşağına mükəmməl ana ola biləcəkmi? Təcrübə göstərir ki, bir evin gəlini olsa da, qadınlığın yükünü çiyinlərində daşımağı bacarmayan, hələ də "mişka" ilə oynayan, özü uşaq olanlar uşağının tərbiyəsini hansı yönümdə verə biləcəyini bilmirlər. Körpə ilə məşğul olmaq ona çox çətin olur. Uşaq xəstələnəndə, yaxud bir yeri ağrıyanda ana olaraq ona diqqət göstərmək, səbrli olmaq kimi hiss və duyğu erkən yaşda inkişaf etmədiyi üçün əsəbləri tez sıradan çıxır. Amma 25-26 yaşlı gəlin dünyaya gətirdiyi uşağının "üstündə əsir", ona münasibətdə təmkinli olur, hər cür nazına dözür, qayğısını can-başla çəkir. Birincilər uşaqlarının tərbiyəsində, dünyaya baxışlarında da yanlışlığa yol verirlər. Çünki gözlərini açdıqları evdə analarından aldığı tərbiyədən kənar heç nə bacara bilmədikləri üçün onlar da sabah qızlarını eyni yaşda ailə qurmağa təhrik edəcəklər. İkincilərin verdiyi tərbiyə isə daha bütöv olur.

"Vahid namizədlə bağlı qərar qəbul edilməməsində nə mənim, nə də Sabir bəyin təqsiri var"
Elektrik cərəyanına qapıldı, telefonu qulağında əridi - DƏHŞƏT...
Kürəyindən bıçaqlandı, möcüzə nəticəsində sağ qaldı - FOTO
"Türkiyəsiz Suriyanın gələcək dizaynı mümkün deyil..." - Ermənişünas alim
Bizim Quran qarşısındakı 7 vəzifəmiz...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Ədəbiyyat
Ermənilər Adolf Hitleri niyə çox sevirlər? - Ənənəvi faşizm və erməni faşizmi...
Dünya
Hava limanında ürküdücü görüntü - Azyaşlının ayağı eskalatora sıxıldı ( FOTOLAR)
Hadisə
Təcavüzkar adama həyatının dərsini verdi - VİDEO
Mədəniyyət
“Buradakılar ən çox Azərbaycan muğamı və musiqi alətləri ilə maraqlanırlar” -Xaricdə dərs deyən gənc həmyerlimiz
Cəmiyyət
Klassik pedaqoji irsə və müasir tendensiyalara nə dərəcədə yiyələnmişik?
Həftənin ən çox oxunanları
ABŞ ordusunun rus əsgərlərini darmadağın etdiyinin görüntüləri yayıldı - ŞOK VİDEO
Lənkəranski Allahşükür Paşazadəyə yazdığı məktubunda nə istəyirdi?- İstintaq materialları...
"And olsun Allaha, əgər kürd olsaydım, kürdlüyümlə fəxr edərdim, amma...”
”Budur sizin Ağdam, budur sizin Ağdam! Ha haha ha...” - VİDEO
“Monte Melkonyan məni maşına mindirib bilmədiyim bir evə gətirdi...” - Səkkiz gün erməni əsirliyində...
İsrailin müdafiə naziri erməni deputatları NOKAUT ETDİ: "Qarabağı...”
Dəhşət: Müəllim və şagirdi maşında sevişərkən yaxalandı - VİDEO
Azərbaycan sərhədlərində MÜHARİBƏ BAŞLAYIR – Ağ Ev tarixini ELAN ETDİ
Lənkəranskinin “Qara bloknot”unda nə yazılmışdı?- Kriminal avtoritetin şəxsi əşyalarından...
Lütlənən qız-gəlinlərimizlə fəxr etməliyikmi?..
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin