Xəbər lenti
17/12/2018 [16:53]:
Tramp Türkiyənin əməliyyata başlamasına razılıq verdi – SON DƏQİQƏ
17/12/2018 [16:52]:
Elçin Səlcuqun Vikipediya səhifəsi yaradıldı
17/12/2018 [16:49]:
Həyat yoldaşının iş yerinə zəng edib, müdirə "Arvadımla sevgilisən?" dedi
17/12/2018 [16:46]:
“Mən bu binaların açılışlarında şəxsən iştirak etmişəm” - Prezident
17/12/2018 [16:44]:
Azercell diler və eksklüziv mağazalarında xidmət keyfiyyətini artırır
17/12/2018 [16:39]:
Mübariz İbrahimovla bağlı İBRƏTAMİZ ADDIM
17/12/2018 [16:36]:
"Keçidlərdə maşınlar altdan, qatarlar isə üstdən keçəcək" - Cavid Qurbanov
17/12/2018 [16:32]:
İnam Kərimov yeni sədr təyin etdi
17/12/2018 [16:32]:
Prezident yeni icra başçısı təyin etdi
17/12/2018 [16:25]:
“Peşiman deyiləm, məcbur olub demişəm” – Elzadan onu hədələyən Zeynəbə CAVAB - VİDEO
17/12/2018 [16:16]:
Kişilərin adi səhvləri - Qadın özünü niyə sevilməyən hiss edir?
17/12/2018 [16:10]:
Lukaşenkodan erməni liderlərə dərs - Paşinyanın batan səsi - ŞƏRH
17/12/2018 [16:04]:
Könül Kərimovaya qarşı dələduzluq edən qadına hökm oxundu
17/12/2018 [15:55]:
Kütləvi şəkildə yarıçılpaq oldular və özlərini meyidə bənzətdilər
17/12/2018 [15:52]:
Vüqar Səfərli: "Bu məqam müəyyən təhlükələr yaradırdı"
17/12/2018 [15:51]:
"Qoca" ilə birgə qaçan Əli Ağami danışdı: "Tək mən tutulsaydım, bəlkə də..."
17/12/2018 [15:49]:
Prezident Mingəçevirə yeni başçı təyin etdi
17/12/2018 [15:44]:
Gömrükçülər maşının benzin çənində "zırpaket" aşkarladı - FOTO
17/12/2018 [15:42]:
ADU və İndoneziya Universiteti arasında memorandum imzalandı - FOTO
17/12/2018 [15:39]:
Nazir: “Prezidentin qarşımıza qoyduğu vəzifələrin icrası üçün 4 prinsipə əsaslanacağıq”
17/12/2018 [15:39]:
“Prezidentin qarşımıza qoyduğu vəzifələrin icrası üçün 4 prinsipə əsaslanacağıq” - Nazir
17/12/2018 [15:30]:
“Onun millət üçün gördüyü işlər böyük fədakarlıqdır...”- Şirməmməd Hüseynova doğum günü təbriki...
17/12/2018 [15:29]:
“Məqsəd məmur kimi məni nüfuzdan salmaqdır” - Əli Həsənov
17/12/2018 [15:26]:
Sabir Rüstəmxanlı müğənniyə ev bağışlayıb?
17/12/2018 [15:23]:
STP ilklər siyahısına Danimarkanı da əlavə etdi
17/12/2018 [15:20]:
İlham Əliyevdən Ermənistana SƏRT MESAJ: "Ordumuz istənilən vəzifəni icra etməyə hazırdır"
17/12/2018 [15:19]:
Aysel “Maşın”dan planlı gedib - İstanbula bilet alıb
17/12/2018 [15:16]:
Qalmaqala Dilarə də qoşuldu - “Xatirə çox aqressivdir”
17/12/2018 [15:13]:
“Əgər səngərdəki erməni əsgəri yazıqdırsa, öz dövlətinə qarşı çıxsın”
17/12/2018 [15:08]:
“Qlobal məsələlərin müzakirəsi üçün məhz ölkəmizin seçilməsi heç də təsadüfi deyil”
17/12/2018 [15:07]:
Ermənilər Ermənistandan və Qarabağdan qaçırlar - “Elə kəndlər var ki, ancaq yaşlı adamlar qalıb”
17/12/2018 [15:05]:
76 dövlət əmlakı hərraca çıxarılır - FOTO
17/12/2018 [15:04]:
Salatın Əsgərovanın qana bulaşmış şəxsi əşyalarını şəhadət yerindən ilk götürən şəxs üzə çıxdı...
17/12/2018 [15:03]:
Prezident şəhid vərəsələrinə verilən birdəfəlik ödəmədən DANIŞDI
17/12/2018 [14:59]:
Azərbaycana külli miqdarda narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı - FOTOLAR
17/12/2018 [14:55]:
Nərmin Şahmarzadə üzr istədi - VİDEO
17/12/2018 [14:49]:
Umayra Tağıyevanın yerinə yeni təyinat
17/12/2018 [14:41]:
Rusiya separatçı qurumları niyə tanıya bilmir? – Lavrovdan ŞOK ETİRAF
17/12/2018 [14:24]:
“Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevlə bağlı məsələ diqqət mərkəzindədir”
17/12/2018 [14:24]:
“Elə dağ rayonlarımız var ki, orada qış şinlərindən istifadə mütləqdir...” - Ekspert...
17/12/2018 [14:14]:
Sovet rəhbərlərinin gecə ziyafətləri, bahalı içkilər, qadınlar və dövlətin havaya sovrulan pulları… - FOTOLAR
17/12/2018 [14:09]:
Qatı duman 21 uçuşun ləğvinə səbəb oldu
17/12/2018 [13:57]:
“Nar” tələbələr üçün yeni iş imkanları təklif edir
17/12/2018 [13:55]:
Ana, oğul və nəvənin öldüyü hadisə ilə bağlı YENİ FAKTLAR
17/12/2018 [13:55]:
Dövlət Gömrük Komitəsi daha bir maarifləndirici videoçarx hazırlayıb
17/12/2018 [13:54]:
Rus şairinin Kremlə atdığı “bomba” və... Sumqayıtın yolları
17/12/2018 [13:54]:
"Azərbaycan hökuməti bütün kompensasiyaları vaxtında ödəyir"
17/12/2018 [13:51]:
"Belarusda ermənilər daha yaxşı yaşayır, nəinki Ermənistanda..."
17/12/2018 [13:47]:
Azərbaycan və İran gömrükçüləri arasında görüş keçirildi
17/12/2018 [13:45]:
Qazaxda əkin aparılacaq sahələrə baxış keçirildi -FOTOLAR
17/12/2018 [13:44]:
ABŞ Türkiyənin qarşısını ALA BİLMƏDİ - Müharibə başlayır və Rusiya...
17/12/2018 [13:32]:
UNEC-dən iqtisad elminin tədrisinə daha bir töhfə - FOTO
17/12/2018 [13:31]:
İcra başçısının birinci müavini səs-küylü məhkəmədə ifadə verdi
17/12/2018 [13:28]:
Vətəndaşların şərəf və ləyaqəti ilə bağlı yeni qanun hazırlanır
17/12/2018 [13:13]:
Hava KƏSKİN SOYUYACAQ, yollar BUZ BAĞLAYACAQ - XƏBƏRDARLIQ
17/12/2018 [13:07]:
Millət vəkili: "Sosial şəbəkə sosial media deyil"
17/12/2018 [13:04]:
Əli Ağami Fədayə Laçının məhkəməsində son söz dedi - "Bu adamlara görə..."
17/12/2018 [12:58]:
“Görün bu millətin nə qədər atasını yandıranları, bizdən olmayanları varmş...”
17/12/2018 [12:45]:
Deputat: “Vəzirov mənə dedi ki, sən cinayətkarsan, qan tökmüsən”
17/12/2018 [12:37]:
Azərbaycan ərazisində hərbi xidmət keçən daha  bir Ermənistan vətəndaşı yaralandı...
17/12/2018 [12:27]:
Mübariz İbrahimovu "qatil" adlandıran qız məhkəməyə verildi - VİDEO
17/12/2018 [12:23]:
Dağlıq Qarabağda erməni əsgəri gözündən yaralandı
17/12/2018 [12:21]:
Ermənistandan Azərbaycana kiber hücum ittihamı: İrəvanın “yalan maşını” susmaq bilmir
17/12/2018 [12:12]:
Şəhid qızından millət vəkilinə MÖHTƏŞƏM CAVAB: "İçində atamın nəfəsi var" - FOTO
17/12/2018 [12:07]:
Deputatdan radar cərimələri ilə bağlı təklif: "Ləğv edilsin"
17/12/2018 [12:03]:
Putin yapon qadınların TRENDİ OLDU - Bir neçə gün içində... - FOTOLAR
17/12/2018 [11:57]:
ABŞ televiziyasından Azərbaycana qarşı təxribat
17/12/2018 [11:51]:
Lerikdə 15 qızılağac ağacını kəsən şəxs cəzalandırıldı
17/12/2018 [11:46]:
Rövşən Lənkəranskinin ölümündən əvvəl son VİDEOSU
17/12/2018 [11:42]:
"Ermənistana bir daha çağırış edirik ki, Azərbaycan torpaqlarından çıxsınlar..."
17/12/2018 [11:40]:
Dini Komitənin sədri həyəcan təbili çaldı
17/12/2018 [11:39]:
“Belə olsaydı, onda heç cəza evlərinə ehtiyac qalmazdı...”
17/12/2018 [11:39]:
"Bir dəli quyuya bir daş atıb, minlərlə ağıllı da o daşın “çıxarılması” ilə məşğuldur"
17/12/2018 [11:35]:
90 yaşlı Sibir alimindən ŞOK müalicə üsulları - Dua oxunmuş su və yemək dərmandır
17/12/2018 [11:34]:
Əli Məsimli: “Azərbaycanın AES-ə ehtiyacı yoxdur”
17/12/2018 [11:25]:
Putindən “seks, narkotik və üsyan musiqisi” ilə bağlı göstəriş...
17/12/2018 [11:21]:
Prezident hərbçilərə ev verdi
17/12/2018 [11:18]:
“Sədərək”dəki mağazalardan 14 minə yaxın partlayıcı vasitə müsadirə olundu
17/12/2018 [11:15]:
"O, elə yerə daş atıb ki, millətin heysiyyatına toxunduğuna görə bu cür şiddətlə qınanır"
17/12/2018 [11:15]:
Kürdəxanının qədim tarixi abidələri - FOTOLAR
Bütün arxiv bir sırada
18/11/2017 [23:53] - Cəmiyyət - ( 1686 dəfə baxılıb)

Evimizdəki kiçik “bombaların” dəhşətli fəsadları - Batareyalardan gələn ölüm



Azərbaycanda əhalinin işlətdiyi kiçik batareyaları niyə utirilizasiya etmirlər?

Onkoloji xəstəliklərə yol açan ağır metallar və kanserogenlərin bir mənbəyi də işlənmiş batareyalardır.

Moderator.az medicina.az-a istinadən bildirir ki, dermatit, bronxit, civə ilə zəhərlənmə, beyin xəstəlikləri, sinir zədələnmələri, böyrək xəstəlikləri, dəri xəstəlikləri, sümük xəstəlikləri - işlənmiş batareyalarla çirklənmiş ərazilərin insanları bu problemlərdən daha çox əziyyət çəkir.

Fikir vermisinizsə, batareyanın korpusunda zibil qabı işarəsi yoxdur. Bu o deməkdir ki, onu zibil qabına atmaq olmaz: nə evdəki zibil qabı, nə məhlədəki, nə şəhərdəki, nə də ümumi şəhər zibilxanasına. Sivil ölkə və şəhərlərdə batareyaları təhvil alma məntəqəsi var ki, əhalidən yığılan yararsız batareyalar xüsusi olaraq zərərsizləşdirilir, yəni utilizasiya olunur.  Biz isə illərdir evdən çıxan batareyaları nəinki zibil qutusuna, torpağa atırıq, hətta  uşaqlara oynamaq üçün veririk. Torpağa atılan batareyaların korpusunun altında bir növ zibil qutusu kimi yer var və bura bütün zəhərli maddələr yığılır.
 
Məişət tullantıları ilə birgə torpağa atılan barmaq boyda bircə batareya 20 kv metr torpağı və 400 ml suyu çirkləndirir, toksinləşdirir.

Ağır metallar, duzlar, civə, konsarogen maddələrlə dolu olan kiçik "ölüm bombası" azı 10 il təhlükəli olur. Təsəvvür edin, həmin torpaqlar bizim evimizin yanındadı, orda nəsə bitir, torpağın altı ilə bu maddələr yeraltı su mənbələrinə keçir. Beləcə, ağır metallar su ilə orqanizmimizə düşür.

Əgər bir ölkədə batareyaların uterizasiyası aparılmırsa, heç kim zəmanət verə bilməz ki, o ölkədə su, yemək, torpaq ilə insanların bədəninə ağır metallar, toksinlər, civə və kanserogen keçmir. Və heç kim bunun qarşısını ala bilməz. Bütün bunlar onkoloji, beyin, reproduktiv xəstəliklərin tüğyan etməsinə səbəb ola bilər və olur da.

İndi bu suala cavab verin: illərdir işlətdiyiniz kiçik batareyaları sonradan nə edirsiz, hara atırsız?

Təsəvvür edin, bir binadan il ərzində neçə ədəd batareya atılır. Bəzən küçədə, parklarda belə yerə atılmış batareyalar görmək olar. Tutaq ki, sıravi insanlar bu problemi bilmir. Axı alimlər, həkimlər, mütəxəssislər, Səhiyyə Nazirliyi, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi... bu məsələyə aidiyyəti olan dövlət və qeyri dövlət qurumları var. Axı qonşu Rusiyada belə batareyaların əhalidən qəbulu üçün xüsusi məntəqələr, bu işlə məğul olan qurum, zavod fəaliyyət göstərir.

Dünyada elə ölkələr var ki, orda şəhərlərdə onlarla aktiv gənc işlənmiş batareyaların yığılması ilə məşğuldur. İnsanlar təbiətin, öz sağlamlıqlarının, uşaqlarının gələcəyinin qeydinə qalmalıdır.

Necə ki, hərarət ölçən yerə düşüb qırılanda insan üçün təhlükəlidirsə, eləcə də batareyalar ciddi təhlükə, hətta  fəlakət mənbəyidir...

Ölkəyə batareya idxal edən şirkətlər tonlarla batareyanı sata bilir.

Bəs sonra zəhərli məhsullarının aqibəti ilə maraqlanırmı? İnsanlara işlənmiş batareyalarla necə davranmalı olmağı izah edirmi? Maarifləndirmə aparırmı? Əlbəttə ki yox!
Bu gün ölkədə 5-10 adam bu haqda bilgilidir. Ona görə də evlərdə körpə uşağın əlində lazımsız batareyalar oyuncaq kimi dolaşır.

Hətta zibilliyə atılan batareyalar zavodda yandırılsa da, zəhərli maddələr havaya keçmiş olur. Bu isə daha da pis nəticə deməkdir.

İşlənmiş köhnə batareyalar xüsusi zavodda xüsusi avadanlıqlarla zərərsizləşdirilməlidir. Belə bir zavod hətta Ukraynada da var: Argentum.

İşlənmiş batareyanın evdə, torpaqda, boş ərazidə, suda qalması ilə toksiki maddələrin insan orqanizminə keçməsi nəticəsində yarana biləcək xəstəlikləri sadalayırıq:
 
-        Onkoloji xəstəliklər, mənşəyi bilinməyən şişlər

-        Görmənin zəifləməsi

-        Dəri xəstəlikləri, dermatit, ekzema

-        Sümük əriməsi

-        Böyrəklərdə duzlar, daşlar, şişlər

-        Ağciyər xəstəlikləri, allergik bronxit

-        Əsəb pozğunluğu, beyin geriləməsi

-        Yorğunluq, halsızlıq, səbəbi bilinməyən nasazlıq

-        Uşaqların qüsurlu doğulması, gec inkişafı

İşlənmiş batareyanın tərkibində: kadmiy, maqniy, civə, nikel, qurğuşun var. Bunlar hamısı insan üçün ölüm mənbəyidir.
 
Nə etməli:

-        Dəfələrlə doldurula bilən batareyalar almalı;

-        Üzərində "kadmiysiz", "Civəsiz" yazılan batareyalar seçməli;

-        Uşaqları batareyalardan uzaq tutmalı;

-        İşlənmiş batareyanı dərhal şüşə banka və ya ağzı bağlı konteynerə yığıb, sonradan torpaqda  elə o qabdaca dərin basdırmalı;

-        Amma ən vacib məsələ: batareyaların zibilliklərdən ayrılması, əhalidən toplanması işi ilə ciddi məşğul olub, sivil ölkələrdə olduğu kimi batareyaların uterizasiyası işini qurmalı.

Bu təhlükə ilə bağlı danışan kimya elmləri doktoru, professor İslam Mustafayev bildirib ki, Azərbaycanda civə tərkibli batareyalar, lampalar utirilizasiya olunmadan poliqonlarda basdırılır və ya yandırılır, yəni, bu tullantıların utirilizasiyası Azərbaycanda keçirilmir:

"Azərbaycanda hər il adambaşına təqribən 250 kiloqram məişət tullantısı düşür. Bunun da 2 faizə qədəri təhlükəli tullantılardır. Təhlükəli tullantılara batareyalar, tibbi ləvazimatlar, lampalardır ki, onların içərisində civə olur. Bu tullantılar  ətraf mühitə yayıldıqda insanlar üçün müxtəlif növ xəstəliklərə səbəb olur. Xüsusən də uşaqlar üçün çox təhlükəlidir. Çox təəssüf ki, civə tərkibli batareyalar, lampalar utirilizasiya olunmadan poliqonlarda basdırılır və ya yandırılır. Düzdür, son dövrlərdə tullantılarla bağlı zavodlar istifadəyə verildi. Amma hər halda tullantıların böyük bir qismi idarə olunmur. Azərbaycana ildə təqribən 3 min batareyalar daxil olur. İşlənmiş batareyaların atılması nəticəsində ətraf mühitə 1 tona yaxın civə atılır. Nəticədə havaya və torpağa parçalanan bu maddə ciddi problemdir. Civənin insan orqanizminə, ətraf mühitə təsirini azaltmaq üçün bir çox ölkələr öhdəliklər götürür. Və Azərbaycan da BMT inişaf proqramı ilə birlikdə bu öhdəliklərə hazırlaşır. Yaxın gələcəkdə civə tərkibli batareyaların məişət tullantılarından ayrılması və təhlükəli tullantılar poliqonuna verilməsi işində çox  güman ki, tədbirlər görüləcək".
 
Картинки по запросу батарейки

Azərbaycan tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Vasif İsmayıl da bildirib ki, civə tərkibli batareyaların tullantısı mütləq utirilizasiya olunmalıdır:
"Azərbaycanda bu tullantıların utirilizasiya olunmamasının iki səbəbi var.

Birinici səbəb, bu tip tullantıların utirilizasiyasının sənaye sifarişi, sənaye obyekti yoxdur.

İkincisi isə Azərbaycanda tullantılarla bağlı görüləcək tədbirlərə yenicə başlanılıb. Məsələn, şəhər tullantılarının yandırılması üzrə zavod istifadəyə verildi. Yəni hazırda utirilizasiyası məsələsi gündəmimizdə deyil. Əgər bu tullantıların utirilizasiyası olmazsa, o zaman bu tullantılar müxtəlif yollarla sulara qarışar və canlılarda ağır metal zəhərlənmələrinə yol açar. Ağır metal zəhərlənmələri çox vaxt yeni doğulan uşaqlarda kəm ağıllıqla özünü göstərir. Digər zərərləri isə sinir sistemi ilə bağlıdır. Yəni bu tip maddələr insan orqanizminə təhlükədir".

Bakıda təhlükəli tullantıların zərərsizləşdirilməsi işləri necə aparılır?

Respublika ərazisində təhlükəli tullantıların idarə olunması Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin səlahiyyətləri çərçivəsindədir. "Təmiz Şəhər" ASC məsələ ilə Medicina.az-ın sorğusuna belə cavab verib:
 

"Məişətdə istifadə olunan bir sıra təhlükəli tullantılar, məsələn, işlənmiş batareyalar, lümünisent lampalar, termometrlər bir sıra hallarda bərk məişət tullantılarına qarışaraq tullantı konteynerlərinə düşür. Həmin konteynerlərdən tullantılar Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Kommunal Xidmətləri Müəssisəsi tərəfindən toplanaraq bir hissəsi birbaşa Bakı bərk məişət tullantılarının yandırılması zavoduna (BBMTYZ), digər hissəsi isə Balaxanı bərk məişət tullantılarının çeşidlənməsi zavoduna (BBMTÇZ) daşınır. BBMTYZ-a daşınan tullantılar 850 dərəcə temperaturda yandırılır. Yandırılma zamanı emissiyalara avtomatlaşdırılmış nəzarət sistemi vasitəsilə nəzarət olunur və hər hansı bir maddənin artması müşahidə edildikdə sistem avtomatik olaraq absorbentlərin dozasını dəyişərək atmosferə zərərli maddələrin atılmasının qarşısını alır.

BBMTÇZ-na gələn tullantılar çeşidlənir. Tullantıların tərkibində təhlükəli tullantılar gəldikdə müvafiq qablara yığılır. Həmin tullantılar sonradan Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin "Təhlükəli tullantılar" MMC-nə təhvil verilir".

Kütləvi şəkildə yarıçılpaq oldular və özlərini meyidə bənzətdilər
"Bir dəli quyuya bir daş atıb, minlərlə ağıllı da o daşın “çıxarılması” ilə məşğuldur"
“Paşinyana dedim ki, niyə susmusan, Putindən qorxursan?” - Lukaşenko (Video)
Əlincəqala qədər əyilməz, Əshabi-Kəhf qədər müqəddəs torpağın qurucu rəhbəri...
Qaban ilində doğulan yüksək vəzifəli məmurlar - SİYAHI
Dr. Günel Azayeva - Həkim kosmetoloq
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Kişilərin adi səhvləri - Qadın özünü niyə sevilməyən hiss edir?
Cəmiyyət
“Onun millət üçün gördüyü işlər böyük fədakarlıqdır...”- Şirməmməd Hüseynova doğum günü təbriki...
Cəmiyyət
“Elə dağ rayonlarımız var ki, orada qış şinlərindən istifadə mütləqdir...” - Ekspert...
Cəmiyyət
"O, elə yerə daş atıb ki, millətin heysiyyatına toxunduğuna görə bu cür şiddətlə qınanır"
Cəmiyyət
Kürdəxanının qədim tarixi abidələri - FOTOLAR
Müasir Ədliyyə
Həftənin ən çox oxunanları
Paşinyan sərhədlərin açılması ilə bağlı Türkiyəyə yalvardı: "Bir şərtlə ki..."
"Həyat yoldaşım əşyadır ki, onu gizlədəm?" - "O, elə bir yerdə işləyir ki..."
Qüdrətdən səngərli, qalalı dağlarda Vətən keşikçiləri ilə keçirilən 2 qürurlu gün...
Sənin də döşünü kəssəydilər...
Qazax və Ağstafada döyüş postlarının DSX-ya təhvil verilməsi nə ilə bağlıdır?
Azərindən Mübarizi təhqir edən məxluqa cavab: "Şərəfsizə sənin ən gözəl cavabın..."
Aparıcının “Bahalaşmaya etiraz edək” şərhi Ərdoğanı qəzəbləndirdi: "Ey əxlaqsız, bura Parisdirmi?"
“Anamın şəxsi əşyalarını şəhidliyindən 23 il sonra mənə çatdırdılar…”- Ceyhun Əsgərov-VİDEO…
"Mübarizlə qeyri-bərabər döyüşdə düşmən 12 itki verir, 17-si ağır yaralanır..."
"Cəmiyyət görün nə gündədir ki, onun qəhrəmanlığını şübhə altına alanlar meydan sulayır"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə