Xəbər lenti
22/02/2018 [05:58]:
Ürək və qan-damar sisteminin dərmanı olan möcüzəvi bitkilər- MARAQLI
22/02/2018 [05:30]:
Rəsulzadədən Azərbaycan və Bakı haqqında qeyri-adi bilgilər- TARİX
22/02/2018 [00:53]:
"Əgər Amerikada bir günün içində 400 "spesnaz"öldürülsəydi, bilirsiniz nələr olardı?"
22/02/2018 [00:43]:
Ermənilər Adolf Hitleri niyə çox sevirlər? - Ənənəvi faşizm və erməni faşizmi...
22/02/2018 [00:05]:
"İstintaq "quş qoymaq" üçün aparılacaqsa, ondan heç nə gözləməyə dəyməz..."
22/02/2018 [00:04]:
Azərbaycanda yeni virus təhlükəsi...
21/02/2018 [23:31]:
Bakıda aparılan tikinti işləri ilə bağlı – YENİLİK
21/02/2018 [23:24]:
Saakaşviliyə 2021-ci ilədək Ukraynaya daxil olmaq qadağan edildi
21/02/2018 [23:21]:
"Yoxsa Tehran İsraildən alınan silahlardan narahat olduğuna görə..."
21/02/2018 [23:06]:
“Hər bir erməni qaçqın Azərbaycandan 110 min dollar tələb etməlidir” - Həyasızlığın son həddi...
21/02/2018 [22:43]:
Rusiyadakı qripin Azərbaycana keçməməsi üçün tədbirlər gücləndirilib
21/02/2018 [22:16]:
“Avropada yaşayan bir erməni görmüsünüz Sərkisiyana qarşı aksiya keçirsin?!”
21/02/2018 [22:08]:
Hava limanında ürküdücü görüntü - Azyaşlının ayağı eskalatora sıxıldı ( FOTOLAR)
21/02/2018 [21:51]:
Qış Olimpiadasında medal almayan idmançılar "konslager"ə göndərilə bilər...
21/02/2018 [21:21]:
Prezidentin əmisi nəvəsinə 30 sutka verildi - Polisə yumruq vurub
21/02/2018 [21:21]:
Təcavüzkar adama həyatının dərsini verdi - VİDEO
21/02/2018 [21:20]:
Bakıda 3 milyona mənzil, 10 milyona villa satılır
21/02/2018 [21:19]:
Teyyub Qurban dünyasını dəyişdi
21/02/2018 [21:18]:
Afrində neçə terrorçu öldürülüb? - Son rəqəmlər açıqlandı
21/02/2018 [21:13]:
Qış Olimpiya Oyunlarının yeni mütləq rekordçusu məlum oldu
21/02/2018 [21:11]:
Yəməndə yoluxucu xəstəliklər can almağa davam edir
21/02/2018 [21:10]:
Səfir: "Azərbaycan və Efiopiya arasında əlaqələri gücləndirməyə çalışırıq"
21/02/2018 [20:49]:
Gürcülərin Almaniyadan kütləvi deportasiyası başladı
21/02/2018 [20:38]:
İnsan Hüquqları üzrə Birgə İşçi Qrup fəaliyyətini dayandırıb? - Qrup üzvündən açıqlama
21/02/2018 [20:24]:
“İrəvana Qayıdış İttifaqı yaradacağıq...” - FOTOLAR
21/02/2018 [20:17]:
Putin Azərbaycan nümayəndə heyəti ilə görüşəcək
21/02/2018 [20:12]:
Adnan Oktardan “kedicik”lərlə bağlı gözlənilməz qərar: "Həmin xanımlar..."
21/02/2018 [20:10]:
Azərbaycanda bir ilk: Futbolçular bir-birləri ilə evləndilər
21/02/2018 [19:58]:
Ali Məhkəmə Maşallah Əhmədovla bağlı şikayəti təmin etmədi
21/02/2018 [19:55]:
İraq Rusiyadan S-400 almaq istəyir
21/02/2018 [19:55]:
Qeyri-neft sektorunda manatla ticarət bahalaşıb
21/02/2018 [19:41]:
Tərtərdə tank əleyhinə mina tapıldı
21/02/2018 [19:41]:
Rusiyada 13 min 500 sayt bağlanılıb - İŞİD təbliğatına görə
21/02/2018 [19:40]:
Türkiyə - İran sərhəd keçid məntəqələri fasiləsiz işləyəcək
21/02/2018 [19:34]:
"Ermənilərin illərlə xaricdə apardığı təbliğatı puç edən məhz Mehriban xanımdır"
21/02/2018 [19:28]:
Olimpiya Oyunlarında BİR İLK - Qadın xizəkçi inanılmazı BACARDI
21/02/2018 [19:27]:
Şəhid Milli Qəhrəman Allahverdi Bağırovun döyüş yolunun təbliği...
21/02/2018 [19:09]:
Rəqsanə onu məhkəmə ilə hədələdi - VİDEO
21/02/2018 [18:51]:
Ermənistan ordusunun xüsusi uçan aparatı ələ keçirildi - FOTO
21/02/2018 [18:45]:
Cavid Qurbanov Vyanada keçirilən beynəlxalq forumda Azərbaycanı təmsil edir - FOTOLAR
21/02/2018 [18:41]:
Rəşadət Eyvazova “Əməkdar mühəndis” adı verildi
21/02/2018 [18:32]:
Cümhuriyyət parlamentində çalışanlar nə qədər maaş alırdılar? -FOTOFAKT
21/02/2018 [18:30]:
Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin sədrinə "Şöhrət"ordeni verildi
21/02/2018 [18:28]:
"Vahid namizədlə bağlı qərar qəbul edilməməsində nə mənim, nə də Sabir bəyin təqsiri var"
21/02/2018 [18:26]:
FHN alpinistlərin axtarışı ilə bağlı məlumat yaydı – FOTO
21/02/2018 [18:22]:
Akademik Musa Əliyevin 110 illiyi qeyd ediləcək
21/02/2018 [18:21]:
Yuxarı yaşda olan kişi və qadınlar dövlət qulluğu imtahanında uğur qazana bilmədi
21/02/2018 [18:21]:
Sabah Bakıda içməli su kəsiləcək
21/02/2018 [18:20]:
Artur Rasizadə iranlı nazirin diqqətini Dağlıq Qarabağa yönəltdi
21/02/2018 [18:18]:
Yas mərasimlərində striptiz ləğv olunacaq
21/02/2018 [18:17]:
Bakıda “yaşıl soyqırımı” - 5 ağacı qanunsuz kəsdilər
21/02/2018 [18:15]:
Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
21/02/2018 [18:11]:
Azərbaycanlı zəvvarların Həcc ziyarətinin başlanma və bitmə tarixi müəyyənləşdi
21/02/2018 [17:59]:
Xalça emalatxanasının tikintisinə 2 milyon manat ayrıldı
21/02/2018 [17:57]:
Məcburi köçkünlərin vahid aylıq müavinəti artırıldı
21/02/2018 [17:54]:
Azərbaycanda yerli özünü idarəetmə instutu olan Bələdiyyələrin 140 illik tarixi...
21/02/2018 [17:47]:
Azercell SABAH Karyera Qış Məktəbi layihəsində Qubada təlimlər təşkil edib
21/02/2018 [17:45]:
Qalmaqallı polis rəisi işdən çıxarıldı
21/02/2018 [17:41]:
Bayıldakı sürüşmə ilə bağlı cinayət işi açıldı
21/02/2018 [17:35]:
Avropa Rusiyaya qarşı sanksiyaları uzadacaq
21/02/2018 [17:27]:
Venesuela dünyada ilkə imza atdı – “Petro” satışda!
21/02/2018 [17:24]:
Türkiyə ən müasir tank hazırlayır – Ərdoğandan anons
21/02/2018 [17:23]:
Usubov və Qaralov avtoritetləri qəbul etmədi – İmtina
21/02/2018 [17:07]:
Azərbaycan və İranın müdafiə nazirləri görüşdü
21/02/2018 [17:02]:
İranda şok yazı: “Afrin Kərbəlaya bənzəyir” - Foto
21/02/2018 [16:56]:
“Buradakılar ən çox Azərbaycan muğamı və musiqi alətləri ilə maraqlanırlar” -Xaricdə dərs deyən gənc həmyerlimiz
21/02/2018 [16:50]:
Elektrik cərəyanına qapıldı, telefonu qulağında əridi - DƏHŞƏT...
21/02/2018 [16:46]:
Sumqayıtda oğlu ilə mübahisə edən ana özünü bıçaqlayıb
21/02/2018 [16:37]:
Türk ordusundan qəfil hücum: Daha bir kənd azad edildi
21/02/2018 [16:29]:
Nazarbayevin əlifba inqilabı - Rusiyada işi geopolitikaya bağlayanlar var
21/02/2018 [16:23]:
YAP imzatoplama kampaniyasını başa çatdırdı
21/02/2018 [16:22]:
Oktay Gülalıyev KXCP Ali Məclisinin üzvlüyündən çıxarıldı
21/02/2018 [16:21]:
"Bakı milyonçusu Türkiyəyə görə rus imperatoru ilə düşmən oldu"- Orxan Fikrətoğlu yeni filmi haqqında
21/02/2018 [16:20]:
Bakıda “Favorit” marketdə satılan palçıqlı “1-ci növ Ukrayna duzu”? - FOTOLAR
21/02/2018 [16:15]:
Azərbaycan millisinin üzvü idmandan uzaqlaşdırıldı - ŞOK SƏBƏB
21/02/2018 [16:15]:
Kürəyindən bıçaqlandı, möcüzə nəticəsində sağ qaldı - FOTO
21/02/2018 [16:11]:
Ermənistan hakim partiyasına AMİP səddi... - VİDEOLAR
21/02/2018 [16:07]:
Əli Əliyevin sənədləri MSK-ya təqdim olundu
21/02/2018 [16:02]:
Afaq məhkəməyə verdi: “Anlamır ki, kimlə üz-üzə gəlib”
21/02/2018 [16:02]:
Su-35-i 5-ci nəsil texnologiyaları ilə sınaqdan keçiriblər
Bütün arxiv bir sırada
18/11/2017 [23:53] - Cəmiyyət - ( 1458 dəfə baxılıb)

Evimizdəki kiçik “bombaların” dəhşətli fəsadları - Batareyalardan gələn ölüm



Azərbaycanda əhalinin işlətdiyi kiçik batareyaları niyə utirilizasiya etmirlər?

Onkoloji xəstəliklərə yol açan ağır metallar və kanserogenlərin bir mənbəyi də işlənmiş batareyalardır.

Moderator.az medicina.az-a istinadən bildirir ki, dermatit, bronxit, civə ilə zəhərlənmə, beyin xəstəlikləri, sinir zədələnmələri, böyrək xəstəlikləri, dəri xəstəlikləri, sümük xəstəlikləri - işlənmiş batareyalarla çirklənmiş ərazilərin insanları bu problemlərdən daha çox əziyyət çəkir.

Fikir vermisinizsə, batareyanın korpusunda zibil qabı işarəsi yoxdur. Bu o deməkdir ki, onu zibil qabına atmaq olmaz: nə evdəki zibil qabı, nə məhlədəki, nə şəhərdəki, nə də ümumi şəhər zibilxanasına. Sivil ölkə və şəhərlərdə batareyaları təhvil alma məntəqəsi var ki, əhalidən yığılan yararsız batareyalar xüsusi olaraq zərərsizləşdirilir, yəni utilizasiya olunur.  Biz isə illərdir evdən çıxan batareyaları nəinki zibil qutusuna, torpağa atırıq, hətta  uşaqlara oynamaq üçün veririk. Torpağa atılan batareyaların korpusunun altında bir növ zibil qutusu kimi yer var və bura bütün zəhərli maddələr yığılır.
 
Məişət tullantıları ilə birgə torpağa atılan barmaq boyda bircə batareya 20 kv metr torpağı və 400 ml suyu çirkləndirir, toksinləşdirir.

Ağır metallar, duzlar, civə, konsarogen maddələrlə dolu olan kiçik "ölüm bombası" azı 10 il təhlükəli olur. Təsəvvür edin, həmin torpaqlar bizim evimizin yanındadı, orda nəsə bitir, torpağın altı ilə bu maddələr yeraltı su mənbələrinə keçir. Beləcə, ağır metallar su ilə orqanizmimizə düşür.

Əgər bir ölkədə batareyaların uterizasiyası aparılmırsa, heç kim zəmanət verə bilməz ki, o ölkədə su, yemək, torpaq ilə insanların bədəninə ağır metallar, toksinlər, civə və kanserogen keçmir. Və heç kim bunun qarşısını ala bilməz. Bütün bunlar onkoloji, beyin, reproduktiv xəstəliklərin tüğyan etməsinə səbəb ola bilər və olur da.

İndi bu suala cavab verin: illərdir işlətdiyiniz kiçik batareyaları sonradan nə edirsiz, hara atırsız?

Təsəvvür edin, bir binadan il ərzində neçə ədəd batareya atılır. Bəzən küçədə, parklarda belə yerə atılmış batareyalar görmək olar. Tutaq ki, sıravi insanlar bu problemi bilmir. Axı alimlər, həkimlər, mütəxəssislər, Səhiyyə Nazirliyi, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi... bu məsələyə aidiyyəti olan dövlət və qeyri dövlət qurumları var. Axı qonşu Rusiyada belə batareyaların əhalidən qəbulu üçün xüsusi məntəqələr, bu işlə məğul olan qurum, zavod fəaliyyət göstərir.

Dünyada elə ölkələr var ki, orda şəhərlərdə onlarla aktiv gənc işlənmiş batareyaların yığılması ilə məşğuldur. İnsanlar təbiətin, öz sağlamlıqlarının, uşaqlarının gələcəyinin qeydinə qalmalıdır.

Necə ki, hərarət ölçən yerə düşüb qırılanda insan üçün təhlükəlidirsə, eləcə də batareyalar ciddi təhlükə, hətta  fəlakət mənbəyidir...

Ölkəyə batareya idxal edən şirkətlər tonlarla batareyanı sata bilir.

Bəs sonra zəhərli məhsullarının aqibəti ilə maraqlanırmı? İnsanlara işlənmiş batareyalarla necə davranmalı olmağı izah edirmi? Maarifləndirmə aparırmı? Əlbəttə ki yox!
Bu gün ölkədə 5-10 adam bu haqda bilgilidir. Ona görə də evlərdə körpə uşağın əlində lazımsız batareyalar oyuncaq kimi dolaşır.

Hətta zibilliyə atılan batareyalar zavodda yandırılsa da, zəhərli maddələr havaya keçmiş olur. Bu isə daha da pis nəticə deməkdir.

İşlənmiş köhnə batareyalar xüsusi zavodda xüsusi avadanlıqlarla zərərsizləşdirilməlidir. Belə bir zavod hətta Ukraynada da var: Argentum.

İşlənmiş batareyanın evdə, torpaqda, boş ərazidə, suda qalması ilə toksiki maddələrin insan orqanizminə keçməsi nəticəsində yarana biləcək xəstəlikləri sadalayırıq:
 
-        Onkoloji xəstəliklər, mənşəyi bilinməyən şişlər

-        Görmənin zəifləməsi

-        Dəri xəstəlikləri, dermatit, ekzema

-        Sümük əriməsi

-        Böyrəklərdə duzlar, daşlar, şişlər

-        Ağciyər xəstəlikləri, allergik bronxit

-        Əsəb pozğunluğu, beyin geriləməsi

-        Yorğunluq, halsızlıq, səbəbi bilinməyən nasazlıq

-        Uşaqların qüsurlu doğulması, gec inkişafı

İşlənmiş batareyanın tərkibində: kadmiy, maqniy, civə, nikel, qurğuşun var. Bunlar hamısı insan üçün ölüm mənbəyidir.
 
Nə etməli:

-        Dəfələrlə doldurula bilən batareyalar almalı;

-        Üzərində "kadmiysiz", "Civəsiz" yazılan batareyalar seçməli;

-        Uşaqları batareyalardan uzaq tutmalı;

-        İşlənmiş batareyanı dərhal şüşə banka və ya ağzı bağlı konteynerə yığıb, sonradan torpaqda  elə o qabdaca dərin basdırmalı;

-        Amma ən vacib məsələ: batareyaların zibilliklərdən ayrılması, əhalidən toplanması işi ilə ciddi məşğul olub, sivil ölkələrdə olduğu kimi batareyaların uterizasiyası işini qurmalı.

Bu təhlükə ilə bağlı danışan kimya elmləri doktoru, professor İslam Mustafayev bildirib ki, Azərbaycanda civə tərkibli batareyalar, lampalar utirilizasiya olunmadan poliqonlarda basdırılır və ya yandırılır, yəni, bu tullantıların utirilizasiyası Azərbaycanda keçirilmir:

"Azərbaycanda hər il adambaşına təqribən 250 kiloqram məişət tullantısı düşür. Bunun da 2 faizə qədəri təhlükəli tullantılardır. Təhlükəli tullantılara batareyalar, tibbi ləvazimatlar, lampalardır ki, onların içərisində civə olur. Bu tullantılar  ətraf mühitə yayıldıqda insanlar üçün müxtəlif növ xəstəliklərə səbəb olur. Xüsusən də uşaqlar üçün çox təhlükəlidir. Çox təəssüf ki, civə tərkibli batareyalar, lampalar utirilizasiya olunmadan poliqonlarda basdırılır və ya yandırılır. Düzdür, son dövrlərdə tullantılarla bağlı zavodlar istifadəyə verildi. Amma hər halda tullantıların böyük bir qismi idarə olunmur. Azərbaycana ildə təqribən 3 min batareyalar daxil olur. İşlənmiş batareyaların atılması nəticəsində ətraf mühitə 1 tona yaxın civə atılır. Nəticədə havaya və torpağa parçalanan bu maddə ciddi problemdir. Civənin insan orqanizminə, ətraf mühitə təsirini azaltmaq üçün bir çox ölkələr öhdəliklər götürür. Və Azərbaycan da BMT inişaf proqramı ilə birlikdə bu öhdəliklərə hazırlaşır. Yaxın gələcəkdə civə tərkibli batareyaların məişət tullantılarından ayrılması və təhlükəli tullantılar poliqonuna verilməsi işində çox  güman ki, tədbirlər görüləcək".
 
Картинки по запросу батарейки

Azərbaycan tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Vasif İsmayıl da bildirib ki, civə tərkibli batareyaların tullantısı mütləq utirilizasiya olunmalıdır:
"Azərbaycanda bu tullantıların utirilizasiya olunmamasının iki səbəbi var.

Birinici səbəb, bu tip tullantıların utirilizasiyasının sənaye sifarişi, sənaye obyekti yoxdur.

İkincisi isə Azərbaycanda tullantılarla bağlı görüləcək tədbirlərə yenicə başlanılıb. Məsələn, şəhər tullantılarının yandırılması üzrə zavod istifadəyə verildi. Yəni hazırda utirilizasiyası məsələsi gündəmimizdə deyil. Əgər bu tullantıların utirilizasiyası olmazsa, o zaman bu tullantılar müxtəlif yollarla sulara qarışar və canlılarda ağır metal zəhərlənmələrinə yol açar. Ağır metal zəhərlənmələri çox vaxt yeni doğulan uşaqlarda kəm ağıllıqla özünü göstərir. Digər zərərləri isə sinir sistemi ilə bağlıdır. Yəni bu tip maddələr insan orqanizminə təhlükədir".

Bakıda təhlükəli tullantıların zərərsizləşdirilməsi işləri necə aparılır?

Respublika ərazisində təhlükəli tullantıların idarə olunması Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin səlahiyyətləri çərçivəsindədir. "Təmiz Şəhər" ASC məsələ ilə Medicina.az-ın sorğusuna belə cavab verib:
 

"Məişətdə istifadə olunan bir sıra təhlükəli tullantılar, məsələn, işlənmiş batareyalar, lümünisent lampalar, termometrlər bir sıra hallarda bərk məişət tullantılarına qarışaraq tullantı konteynerlərinə düşür. Həmin konteynerlərdən tullantılar Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Kommunal Xidmətləri Müəssisəsi tərəfindən toplanaraq bir hissəsi birbaşa Bakı bərk məişət tullantılarının yandırılması zavoduna (BBMTYZ), digər hissəsi isə Balaxanı bərk məişət tullantılarının çeşidlənməsi zavoduna (BBMTÇZ) daşınır. BBMTYZ-a daşınan tullantılar 850 dərəcə temperaturda yandırılır. Yandırılma zamanı emissiyalara avtomatlaşdırılmış nəzarət sistemi vasitəsilə nəzarət olunur və hər hansı bir maddənin artması müşahidə edildikdə sistem avtomatik olaraq absorbentlərin dozasını dəyişərək atmosferə zərərli maddələrin atılmasının qarşısını alır.

BBMTÇZ-na gələn tullantılar çeşidlənir. Tullantıların tərkibində təhlükəli tullantılar gəldikdə müvafiq qablara yığılır. Həmin tullantılar sonradan Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin "Təhlükəli tullantılar" MMC-nə təhvil verilir".

"Vahid namizədlə bağlı qərar qəbul edilməməsində nə mənim, nə də Sabir bəyin təqsiri var"
Elektrik cərəyanına qapıldı, telefonu qulağında əridi - DƏHŞƏT...
Kürəyindən bıçaqlandı, möcüzə nəticəsində sağ qaldı - FOTO
"Türkiyəsiz Suriyanın gələcək dizaynı mümkün deyil..." - Ermənişünas alim
Bizim Quran qarşısındakı 7 vəzifəmiz...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Ədəbiyyat
Ermənilər Adolf Hitleri niyə çox sevirlər? - Ənənəvi faşizm və erməni faşizmi...
Dünya
Hava limanında ürküdücü görüntü - Azyaşlının ayağı eskalatora sıxıldı ( FOTOLAR)
Hadisə
Təcavüzkar adama həyatının dərsini verdi - VİDEO
Mədəniyyət
“Buradakılar ən çox Azərbaycan muğamı və musiqi alətləri ilə maraqlanırlar” -Xaricdə dərs deyən gənc həmyerlimiz
Cəmiyyət
Klassik pedaqoji irsə və müasir tendensiyalara nə dərəcədə yiyələnmişik?
Həftənin ən çox oxunanları
ABŞ ordusunun rus əsgərlərini darmadağın etdiyinin görüntüləri yayıldı - ŞOK VİDEO
Lənkəranski Allahşükür Paşazadəyə yazdığı məktubunda nə istəyirdi?- İstintaq materialları...
"And olsun Allaha, əgər kürd olsaydım, kürdlüyümlə fəxr edərdim, amma...”
”Budur sizin Ağdam, budur sizin Ağdam! Ha haha ha...” - VİDEO
“Monte Melkonyan məni maşına mindirib bilmədiyim bir evə gətirdi...” - Səkkiz gün erməni əsirliyində...
İsrailin müdafiə naziri erməni deputatları NOKAUT ETDİ: "Qarabağı...”
Dəhşət: Müəllim və şagirdi maşında sevişərkən yaxalandı - VİDEO
Azərbaycan sərhədlərində MÜHARİBƏ BAŞLAYIR – Ağ Ev tarixini ELAN ETDİ
Lənkəranskinin “Qara bloknot”unda nə yazılmışdı?- Kriminal avtoritetin şəxsi əşyalarından...
Lütlənən qız-gəlinlərimizlə fəxr etməliyikmi?..
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin