Xəbər lenti
21/09/2018 [11:52]:
“İşsizəm”- deyib, özünü yandırdı…- Foto/Video
21/09/2018 [11:49]:
“607 min avro alıblar, əvəzində 57 minlik yerli mal gətiriblər...” - Milyarderin Bilgəh iqamətgahındakı qalmaqal...
21/09/2018 [11:41]:
“Rusiya Qafqazda yeni siyasətə başlayacaq” – PROQNOZ
21/09/2018 [11:34]:
Sabirabadda 64 yaşlı kişi özünü asdı
21/09/2018 [11:30]:
Bakı Metropoliteni 6 milyon avroluq generator alır
21/09/2018 [11:27]:
“Səməd Səmədov nə oxuyur ki, onun adını “hay-küy”qoymuşam...”
21/09/2018 [11:22]:
“Televiziyaların şou dalınca qaçması təsadüfi deyil”
21/09/2018 [11:15]:
Gözəl Dəmirov Etimad İsmayılovu öldürdükdən sonra belə qaçdı - VİDEO
21/09/2018 [11:15]:
Mehriban Əliyevaya səslənən ana: "Ürəyimin yarısı qızımla birlikdə dəfn edilib"
21/09/2018 [11:12]:
Ordumuz gecə qaranlığında düşmənə mərmi yağdırdı, bütün hədəflər vuruldu - VİDEO
21/09/2018 [11:09]:
İcazəsiz ova cəhdin qarşısı alınıb
21/09/2018 [11:05]:
Oyun zallarından oğurluq etməkdə şübhəli bilinənlər saxlanılıblar
21/09/2018 [11:04]:
Gözəllik salonundan oğurluq etməkdə şübhəli bilinən şəxs saxlanılıb
21/09/2018 [11:03]:
Azərbaycan çarter reyslərin sayını artırır
21/09/2018 [11:00]:
“Köməkçiləri yollar axtarırlar ki, Tramp Paşinyanla görüşə yarımca saat vaxt ayırsın”
21/09/2018 [11:00]:
Bakıda dünya rekordu qıran ukraynalı gözəl – FOTO
21/09/2018 [10:57]:
ADU-nun rektoru Sudan Milli Assambleyasının sədri ilə görüşüb
21/09/2018 [10:54]:
Ermənistan nazirləri Pənahəli xanın qalasına YEYİB-İÇMƏYƏ GƏLİR...
21/09/2018 [10:52]:
İsmayıllı və Göyçayın diri heyvan satışı bazarlarında dezinfeksiya tədbirləri aparılıb
21/09/2018 [10:51]:
Bakıda dörd nəfərin öldüyü dəhşətli qəzanın təfərrüatı - VİDEO
21/09/2018 [10:50]:
“Gecə klublarında intim təmaslar qanunla qadağandır” - HƏKİM MƏSLƏHƏTİ...
21/09/2018 [10:25]:
"Nazirlər hesab edirlər ki, parlamentə deputatların suallarına cavab vermək nüfuzlarını aşağı salır"
21/09/2018 [10:19]:
İlham Əliyev dünyaya mesajlar verir: Parlamentin təntənəli iclasından...
21/09/2018 [10:12]:
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 18 nəfər saxlanılıb
21/09/2018 [10:10]:
Stavropol şirkətləri məhsullarını Azərbaycana ixrac etmək üçün tərəfdaş axtarır
21/09/2018 [10:08]:
Qənirə Paşayeva Dünya Müsəlman-Türk və Suriya Türkmənləri qurultayında çıxış edib
21/09/2018 [09:59]:
Sevil Nuriyeva həyat yoldaşının vida mərasimində - FOTO
21/09/2018 [09:53]:
“Azərbaycan” sözünə görə 10 övlad dünyaya gətirdilər - VİDEO
21/09/2018 [09:49]:
Tatar çölü Rusiya: Kazandan tarixi-infantil foto-reportaj
21/09/2018 [09:46]:
Uşaq verilişində qalmaqal: Obrazlar homoseksual imiş - FOTO
21/09/2018 [09:39]:
Ruhaninin Trampla görüş istədiyi məlum olub
21/09/2018 [09:32]:
“Qu quşu ömrü yaşayırdı...” - QIZI NURƏNGİZ GÜNDƏN DANIŞDI
21/09/2018 [09:28]:
Ermənilər cəbhənin bütün istiqamətində təxribat törətdi
21/09/2018 [09:27]:
Vyetnam prezidenti vəfat etdi
21/09/2018 [09:22]:
“Bu körpələrin aclıqdan ağlamağa da taqəti qalmayıb” - Günümüzün “Aşura”sı…
21/09/2018 [09:19]:
Qoruqda ov etmək istədi
21/09/2018 [09:18]:
Eks prezidentliyə namizəd psixi ekspertiazaya göndərildi - İNANILMAZ...
21/09/2018 [09:18]:
“Facebook”un işində problem yarandı
21/09/2018 [09:17]:
Hüsnü Mübarəkin oğulları azadlığa buraxıldı
21/09/2018 [08:52]:
Bakıda dünya çempionu olan 17 yaşlı gözəl... - Fotolar
21/09/2018 [08:50]:
Etimad İsmayılovun nəşi Bakıya gətirildi -FOTOLAR
21/09/2018 [08:46]:
42 yaşlı milyarder Aya uçan ilk turist olacaq
21/09/2018 [08:44]:
Telman İsmayılovun qardaşı oğluna 2 aylıq həbs verildi
20/09/2018 [23:55]:
Start “11-lik”: Rəşad Sadıqov heyətə salınmadı
20/09/2018 [23:35]:
“Vaxtilə ermənilərlə əməkdaşlıq etmiş adamların da adları açıqlanmalıdır”
20/09/2018 [23:31]:
Məmurdan 1-ci qrup əlilə heyrətamiz məsləhət: "Premium" benzini götürməyi unutmayın..."
20/09/2018 [22:56]:
Binəli Yıldırım Bakıya gəlib
20/09/2018 [22:49]:
Tağıyevin Balkan müharibəsindəki gözəl jesti – Növbəti Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığı...
20/09/2018 [22:30]:
UNEC Bakı Fond Birjası ilə memorandum imzalayacaq
20/09/2018 [22:13]:
Beriyanın edamından bəhs edən “canlı” sənədlər, heyrətamiz faktlar - GİZLİ TARİX
20/09/2018 [22:12]:
Ata İmam Hüseyn üçün oğlunun başını kəsdi - ŞOK VİDEO (+18)
20/09/2018 [21:56]:
Gürcüstanda 19 nəfərin prezidentliyə namizədliyi qeydə alınıb
20/09/2018 [21:44]:
Orxan Gəncəbay yenə xəstəxanaya yerləşdirildi
20/09/2018 [21:41]:
Bakıda dəhşətli qəza: Ölənlərdən 3-nün kimliyi bilindi - VİDEO (+18)
20/09/2018 [21:09]:
Deputatdan Meriyaya ciddi İTTİHAM - Yığılan pullar kimlərin cibinə AXIR?..
20/09/2018 [21:08]:
İlyas İsmayılovun qətlə yetirilən oğlu ilə vida mərasimi keçirildi
20/09/2018 [20:47]:
Avropa Birliyi “Facebook”a ultimatum irəli sürdü
20/09/2018 [20:16]:
“Google” Türkiyəyə 15 milyon dollar ödəyəcək
20/09/2018 [20:03]:
Qarabağ azad edilsə, rayonlarda iş olsa... - Bakı da tıxaclardan azad olacaq...
20/09/2018 [19:54]:
Etimad İsmayılovu qətlə yetirən danışdı - Təfərrüat
20/09/2018 [19:40]:
Azərbaycanda xüsusi təyinatlıları belə hazırlayırlar - İLK DƏFƏ
20/09/2018 [19:37]:
Bakıda dəhşətli yol qəzası - 4 nəfər öldü
20/09/2018 [19:06]:
Sabah bu qəsəbələrdə su olmayacaq
20/09/2018 [19:04]:
Birinci vitse-prezident NATO baş katibinin müavinini qəbul etdi - FOTOLAR
20/09/2018 [19:00]:
Elnur Məmmədlinin qohumu medalın bir addımlığında uduzdu
20/09/2018 [18:59]:
Şəhriyar Məmmədyarov ata oldu – FOTO
20/09/2018 [18:35]:
“Mən rüşvətxor məmurlara qarşı mübarizə aparanda ağız-burun əyirlər...”
20/09/2018 [18:34]:
İstanbulda Azərbaycan məktəbi dərslərə belə başladı- VİDEO
20/09/2018 [18:13]:
Arvadını boğan ər hakim qarşısında - Başqa kişi ilə mesajlaşırmış...
20/09/2018 [18:09]:
Prezident NATO baş katibinin müavinini qəbul edib
20/09/2018 [17:52]:
“DTX-nın bu addımı erməni terrorizminin ifşası baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir”
20/09/2018 [17:48]:
Yeni açılan məktəbdə sıxlıq yarandı - Şagirdlər dərsə gedə bilmir
20/09/2018 [17:43]:
Medvedev çətin illərlə bağlı xəbərdarlıq etdi
20/09/2018 [17:02]:
Etimad İsmayılov sabah Nardaranda dəfn olunacaq
20/09/2018 [17:00]:
Heç vaxt xərçəng olmayan türk tayfasının sirri - FOTOLAR
20/09/2018 [16:58]:
Məşhur ürək cərrahı Rəşad Mahmudova yeni vəzifə verildi
20/09/2018 [16:48]:
Tramp Paşinyanla görüşməyəcək
20/09/2018 [16:45]:
Merkel və Putin Suriyanı müzakirə edib
20/09/2018 [16:45]:
“Cəhalətin qarşısını yalnız elmlə, savadla almaq olar”
20/09/2018 [16:14]:
Azərbaycan XİN ATƏT-ə çağırış etdi
Bütün arxiv bir sırada
18/11/2017 [23:53] - Cəmiyyət - ( 1635 dəfə baxılıb)

Evimizdəki kiçik “bombaların” dəhşətli fəsadları - Batareyalardan gələn ölüm



Azərbaycanda əhalinin işlətdiyi kiçik batareyaları niyə utirilizasiya etmirlər?

Onkoloji xəstəliklərə yol açan ağır metallar və kanserogenlərin bir mənbəyi də işlənmiş batareyalardır.

Moderator.az medicina.az-a istinadən bildirir ki, dermatit, bronxit, civə ilə zəhərlənmə, beyin xəstəlikləri, sinir zədələnmələri, böyrək xəstəlikləri, dəri xəstəlikləri, sümük xəstəlikləri - işlənmiş batareyalarla çirklənmiş ərazilərin insanları bu problemlərdən daha çox əziyyət çəkir.

Fikir vermisinizsə, batareyanın korpusunda zibil qabı işarəsi yoxdur. Bu o deməkdir ki, onu zibil qabına atmaq olmaz: nə evdəki zibil qabı, nə məhlədəki, nə şəhərdəki, nə də ümumi şəhər zibilxanasına. Sivil ölkə və şəhərlərdə batareyaları təhvil alma məntəqəsi var ki, əhalidən yığılan yararsız batareyalar xüsusi olaraq zərərsizləşdirilir, yəni utilizasiya olunur.  Biz isə illərdir evdən çıxan batareyaları nəinki zibil qutusuna, torpağa atırıq, hətta  uşaqlara oynamaq üçün veririk. Torpağa atılan batareyaların korpusunun altında bir növ zibil qutusu kimi yer var və bura bütün zəhərli maddələr yığılır.
 
Məişət tullantıları ilə birgə torpağa atılan barmaq boyda bircə batareya 20 kv metr torpağı və 400 ml suyu çirkləndirir, toksinləşdirir.

Ağır metallar, duzlar, civə, konsarogen maddələrlə dolu olan kiçik "ölüm bombası" azı 10 il təhlükəli olur. Təsəvvür edin, həmin torpaqlar bizim evimizin yanındadı, orda nəsə bitir, torpağın altı ilə bu maddələr yeraltı su mənbələrinə keçir. Beləcə, ağır metallar su ilə orqanizmimizə düşür.

Əgər bir ölkədə batareyaların uterizasiyası aparılmırsa, heç kim zəmanət verə bilməz ki, o ölkədə su, yemək, torpaq ilə insanların bədəninə ağır metallar, toksinlər, civə və kanserogen keçmir. Və heç kim bunun qarşısını ala bilməz. Bütün bunlar onkoloji, beyin, reproduktiv xəstəliklərin tüğyan etməsinə səbəb ola bilər və olur da.

İndi bu suala cavab verin: illərdir işlətdiyiniz kiçik batareyaları sonradan nə edirsiz, hara atırsız?

Təsəvvür edin, bir binadan il ərzində neçə ədəd batareya atılır. Bəzən küçədə, parklarda belə yerə atılmış batareyalar görmək olar. Tutaq ki, sıravi insanlar bu problemi bilmir. Axı alimlər, həkimlər, mütəxəssislər, Səhiyyə Nazirliyi, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi... bu məsələyə aidiyyəti olan dövlət və qeyri dövlət qurumları var. Axı qonşu Rusiyada belə batareyaların əhalidən qəbulu üçün xüsusi məntəqələr, bu işlə məğul olan qurum, zavod fəaliyyət göstərir.

Dünyada elə ölkələr var ki, orda şəhərlərdə onlarla aktiv gənc işlənmiş batareyaların yığılması ilə məşğuldur. İnsanlar təbiətin, öz sağlamlıqlarının, uşaqlarının gələcəyinin qeydinə qalmalıdır.

Necə ki, hərarət ölçən yerə düşüb qırılanda insan üçün təhlükəlidirsə, eləcə də batareyalar ciddi təhlükə, hətta  fəlakət mənbəyidir...

Ölkəyə batareya idxal edən şirkətlər tonlarla batareyanı sata bilir.

Bəs sonra zəhərli məhsullarının aqibəti ilə maraqlanırmı? İnsanlara işlənmiş batareyalarla necə davranmalı olmağı izah edirmi? Maarifləndirmə aparırmı? Əlbəttə ki yox!
Bu gün ölkədə 5-10 adam bu haqda bilgilidir. Ona görə də evlərdə körpə uşağın əlində lazımsız batareyalar oyuncaq kimi dolaşır.

Hətta zibilliyə atılan batareyalar zavodda yandırılsa da, zəhərli maddələr havaya keçmiş olur. Bu isə daha da pis nəticə deməkdir.

İşlənmiş köhnə batareyalar xüsusi zavodda xüsusi avadanlıqlarla zərərsizləşdirilməlidir. Belə bir zavod hətta Ukraynada da var: Argentum.

İşlənmiş batareyanın evdə, torpaqda, boş ərazidə, suda qalması ilə toksiki maddələrin insan orqanizminə keçməsi nəticəsində yarana biləcək xəstəlikləri sadalayırıq:
 
-        Onkoloji xəstəliklər, mənşəyi bilinməyən şişlər

-        Görmənin zəifləməsi

-        Dəri xəstəlikləri, dermatit, ekzema

-        Sümük əriməsi

-        Böyrəklərdə duzlar, daşlar, şişlər

-        Ağciyər xəstəlikləri, allergik bronxit

-        Əsəb pozğunluğu, beyin geriləməsi

-        Yorğunluq, halsızlıq, səbəbi bilinməyən nasazlıq

-        Uşaqların qüsurlu doğulması, gec inkişafı

İşlənmiş batareyanın tərkibində: kadmiy, maqniy, civə, nikel, qurğuşun var. Bunlar hamısı insan üçün ölüm mənbəyidir.
 
Nə etməli:

-        Dəfələrlə doldurula bilən batareyalar almalı;

-        Üzərində "kadmiysiz", "Civəsiz" yazılan batareyalar seçməli;

-        Uşaqları batareyalardan uzaq tutmalı;

-        İşlənmiş batareyanı dərhal şüşə banka və ya ağzı bağlı konteynerə yığıb, sonradan torpaqda  elə o qabdaca dərin basdırmalı;

-        Amma ən vacib məsələ: batareyaların zibilliklərdən ayrılması, əhalidən toplanması işi ilə ciddi məşğul olub, sivil ölkələrdə olduğu kimi batareyaların uterizasiyası işini qurmalı.

Bu təhlükə ilə bağlı danışan kimya elmləri doktoru, professor İslam Mustafayev bildirib ki, Azərbaycanda civə tərkibli batareyalar, lampalar utirilizasiya olunmadan poliqonlarda basdırılır və ya yandırılır, yəni, bu tullantıların utirilizasiyası Azərbaycanda keçirilmir:

"Azərbaycanda hər il adambaşına təqribən 250 kiloqram məişət tullantısı düşür. Bunun da 2 faizə qədəri təhlükəli tullantılardır. Təhlükəli tullantılara batareyalar, tibbi ləvazimatlar, lampalardır ki, onların içərisində civə olur. Bu tullantılar  ətraf mühitə yayıldıqda insanlar üçün müxtəlif növ xəstəliklərə səbəb olur. Xüsusən də uşaqlar üçün çox təhlükəlidir. Çox təəssüf ki, civə tərkibli batareyalar, lampalar utirilizasiya olunmadan poliqonlarda basdırılır və ya yandırılır. Düzdür, son dövrlərdə tullantılarla bağlı zavodlar istifadəyə verildi. Amma hər halda tullantıların böyük bir qismi idarə olunmur. Azərbaycana ildə təqribən 3 min batareyalar daxil olur. İşlənmiş batareyaların atılması nəticəsində ətraf mühitə 1 tona yaxın civə atılır. Nəticədə havaya və torpağa parçalanan bu maddə ciddi problemdir. Civənin insan orqanizminə, ətraf mühitə təsirini azaltmaq üçün bir çox ölkələr öhdəliklər götürür. Və Azərbaycan da BMT inişaf proqramı ilə birlikdə bu öhdəliklərə hazırlaşır. Yaxın gələcəkdə civə tərkibli batareyaların məişət tullantılarından ayrılması və təhlükəli tullantılar poliqonuna verilməsi işində çox  güman ki, tədbirlər görüləcək".
 
Картинки по запросу батарейки

Azərbaycan tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Vasif İsmayıl da bildirib ki, civə tərkibli batareyaların tullantısı mütləq utirilizasiya olunmalıdır:
"Azərbaycanda bu tullantıların utirilizasiya olunmamasının iki səbəbi var.

Birinici səbəb, bu tip tullantıların utirilizasiyasının sənaye sifarişi, sənaye obyekti yoxdur.

İkincisi isə Azərbaycanda tullantılarla bağlı görüləcək tədbirlərə yenicə başlanılıb. Məsələn, şəhər tullantılarının yandırılması üzrə zavod istifadəyə verildi. Yəni hazırda utirilizasiyası məsələsi gündəmimizdə deyil. Əgər bu tullantıların utirilizasiyası olmazsa, o zaman bu tullantılar müxtəlif yollarla sulara qarışar və canlılarda ağır metal zəhərlənmələrinə yol açar. Ağır metal zəhərlənmələri çox vaxt yeni doğulan uşaqlarda kəm ağıllıqla özünü göstərir. Digər zərərləri isə sinir sistemi ilə bağlıdır. Yəni bu tip maddələr insan orqanizminə təhlükədir".

Bakıda təhlükəli tullantıların zərərsizləşdirilməsi işləri necə aparılır?

Respublika ərazisində təhlükəli tullantıların idarə olunması Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin səlahiyyətləri çərçivəsindədir. "Təmiz Şəhər" ASC məsələ ilə Medicina.az-ın sorğusuna belə cavab verib:
 

"Məişətdə istifadə olunan bir sıra təhlükəli tullantılar, məsələn, işlənmiş batareyalar, lümünisent lampalar, termometrlər bir sıra hallarda bərk məişət tullantılarına qarışaraq tullantı konteynerlərinə düşür. Həmin konteynerlərdən tullantılar Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Kommunal Xidmətləri Müəssisəsi tərəfindən toplanaraq bir hissəsi birbaşa Bakı bərk məişət tullantılarının yandırılması zavoduna (BBMTYZ), digər hissəsi isə Balaxanı bərk məişət tullantılarının çeşidlənməsi zavoduna (BBMTÇZ) daşınır. BBMTYZ-a daşınan tullantılar 850 dərəcə temperaturda yandırılır. Yandırılma zamanı emissiyalara avtomatlaşdırılmış nəzarət sistemi vasitəsilə nəzarət olunur və hər hansı bir maddənin artması müşahidə edildikdə sistem avtomatik olaraq absorbentlərin dozasını dəyişərək atmosferə zərərli maddələrin atılmasının qarşısını alır.

BBMTÇZ-na gələn tullantılar çeşidlənir. Tullantıların tərkibində təhlükəli tullantılar gəldikdə müvafiq qablara yığılır. Həmin tullantılar sonradan Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin "Təhlükəli tullantılar" MMC-nə təhvil verilir".

Azərbaycanda xüsusi təyinatlıları belə hazırlayırlar - İLK DƏFƏ
“Bu yolun açılışı Azərbaycanın iqtisadiyyatına da öz müsbət təsirini göstərəcək”
Pəhriz saxlayanlar buna diqqət etməlidir: Bu, ömrünüzü azalda bilər...
Aşura gününün sirləri - ELMİ-LƏDUN
Qadın müxbir canlı yayım zamanı hücuma məruz qaldı - VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Siyasət
“Rusiya Qafqazda yeni siyasətə başlayacaq” – PROQNOZ
Cəmiyyət
“Televiziyaların şou dalınca qaçması təsadüfi deyil”
Hadisə
Eks prezidentliyə namizəd psixi ekspertiazaya göndərildi - İNANILMAZ...
Cəmiyyət
Məmurdan 1-ci qrup əlilə heyrətamiz məsləhət: "Premium" benzini götürməyi unutmayın..."
Araşdırma
Beriyanın edamından bəhs edən “canlı” sənədlər, heyrətamiz faktlar - GİZLİ TARİX
Həftənin ən çox oxunanları
Şəxsi silahlı mühafizəsi olan baş həkim Məcid Əliyev həbs edildi... - FOTO+VİDEO
Puldan “divar” yaradan məmur həm də 256 məşuqə saxlayırmış - HEYRƏTAMİZ+VİDEO
Bakıda satılan 5 otaqlı evin qiymətinə Braziliyada ada almaq olar - Fantastik qiymət (FOTOLAR)
Ata İmam Hüseyn üçün oğlunun başını kəsdi - ŞOK VİDEO (+18)
Düşmən baş nazir Azərbaycanın uca dağlarından birinə belə qalxdı... - VİDEO
"Sabah Qarabağda savaş başlasa bizim Bakıda Nuru Paşalara ehtiyacımız olmayacaq, çünki..."
Paşinyanın arvadı Qarabağda ölən erməni əsgərlərinin analarını topladı - azərbaycanlı analara müraciət olundu
Türkiyə və İsrail barışır, səfirlər geri qayıdır - Bakının da bu barışıqda rolu var...
Fəhlələr namaz qıldıqlarına görə onları işdən çıxaran direktoru “şalvarsız" qoydular...
“5 ildən çoxdur ki, şəhid övladlarına ödənişsiz hazırlıq keçirəm...” - Tanınmış tarix müəllimi
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə