Xəbər lenti
16/08/2018 [15:34]:
"Belə əxlaqsızlıq olmaz, onların arxasında kimin durduğu, nəyə xidmət etdikləri bəllidir”
16/08/2018 [15:28]:
ABŞ-da 343 qəzet Trampa qarşı birləşdi
16/08/2018 [15:25]:
Mənsub olduğu xalqının bənzərsiz şairinin doğum günüdür: Hara gedir sabahımız?
16/08/2018 [15:15]:
Millət vəkili xaricdə yaşayan türk xalqlarının təmsilçiləri ilə görüşdü
16/08/2018 [15:12]:
"Allahın verdiyi təbii sərvətləri mənimsəməyə cəhd etmək, bu gün Türkiyəyə qarşı aparılırsa..."
16/08/2018 [14:52]:
ADPU tələbə qəbulunda tarixinin ən yaxşı nəticəsini əldə etdi
16/08/2018 [14:37]:
İngilisdilli təhsilin inanılmaz üstünlükləri – “Burada oxuyan tələbələrin iş problemi olmayacaq”
16/08/2018 [14:16]:
“KTMT-yə üzvlük Qarabağ probleminin həllinə kömək etməyəcək”
16/08/2018 [14:02]:
Abituriyentlərin yerinə tələbələri qəbul imtahanına buraxmaq istədilər - Cinayət işi açıldı
16/08/2018 [13:58]:
Paytaxtda 36 su nasosu oğurlayan şəxs saxlanıldı
16/08/2018 [13:40]:
Hacı Nuran Məkkədə məşhur müğənniylə qarşılaşdı - FOTO
16/08/2018 [13:31]:
Prezident Elçin Quliyevi təltif etdi
16/08/2018 [13:28]:
“Gözlərim dərd quyusudur...” - Saday Şəkərli...
16/08/2018 [13:28]:
Sabah ölkədə 35 dərəcə isti olacaq
16/08/2018 [13:27]:
Tibb xidməti general-mayoru Dağlar Abdullayevin anım mərasimi keçirildi - FOTOLAR
16/08/2018 [13:25]:
Prezident onlara general-leytenant rütbəsi verdi - Siyahı
16/08/2018 [13:17]:
596 balla universitetə qəbul ola bilmədi? - DİM-dən açıqlama
16/08/2018 [13:15]:
“Arzum o ola bilər ki, torpaqlarımızı işğaldan azad edək...” - Aprel döyüşlərimizin qrup komandiri...
16/08/2018 [13:04]:
Bakıda restoranda vəhşi quşlar saxlayan cərimələndi - FOTO
16/08/2018 [13:04]:
Bakıda maşın piyadaları vurdu - 1-i öldü, 2-si yaralıdır
16/08/2018 [13:01]:
“Azərbaycan Qərbin tövsiyyələrini eşidir və onunla əməkdaşlığa hazırdır”
16/08/2018 [12:54]:
Bütün ABŞ 11 yaşlı haker oğlandan danışır - 10 dəqiqəyə...
16/08/2018 [12:51]:
Məşhur azərbaycanlı çoban da tələbə adını qazandı - VİDEO
16/08/2018 [12:31]:
Şoyqu Dağıstanda müşavirə keçirdi, Xəzərdə yeni hərbi bazanın yaradılması haqda danışdı
16/08/2018 [12:26]:
Paşinyanın maskalıları Yerevanda Rusiya şirkətinin ofisinə basqın etdi
16/08/2018 [12:21]:
Türkiyə klubu futbolçu əvəzinə keçi aldı
16/08/2018 [12:16]:
Son 6 ayda Azərbaycanda 7 min 200-dən çox ailə dağıldı
16/08/2018 [12:12]:
Qubad İbadoğlunun Türkiyə hökumətinə göndərdiyi 10 maddəli TƏKLİF
16/08/2018 [12:06]:
“Böyükdən kiçiyə qədər onlara tüpürmüşəm...” - Xalq artisti televiziya rəhbərlərini sərt qınadı...
16/08/2018 [11:54]:
Müslüm Maqomayevin 76 illiyi qeyd olunacaq
16/08/2018 [11:39]:
Yarıçılpaq qızlar azərbaycanlı blogerin maşınının üstünə çıxdı - VİDEO
16/08/2018 [11:31]:
Azərbaycanda meyitdən bu orqanları götürmək olar - Siyahı genişlənir
16/08/2018 [11:27]:
Murat Boz: "Evlilik fikri mənə uzaqdır”
16/08/2018 [11:21]:
Vergilər Nazirliyi Aparatının rəhbəri Nazim Səmədov ADNSU və UFAZ-da oldu
16/08/2018 [11:16]:
“Bir bəstəkar və yaradıcı adam kimi nəğmələrimi bütün gənclər ifa edirlər”
16/08/2018 [11:14]:
Van Damın oğlu törətdiyi cinayəti etiraf etdi
16/08/2018 [11:10]:
Bayramda kəsim məntəqələrində heyvan kəsənlər icra hakimiyyətlərinə müraciət etməlidir - XƏBƏRDARLIQ
16/08/2018 [10:53]:
Məleykə Abbaszadə: "Bu il 700 bal toplayanlar rekord sayda olub"
16/08/2018 [10:47]:
DİM ali məktəblərə qəbul olunan abituriyentlərin siyahısını dərc etdi
16/08/2018 [10:31]:
Tələbə adını qazananlara XƏBƏRDARLIQ – qeydiyyat başladı
16/08/2018 [10:22]:
“Gəlib misra-misra çatdım altmışa...” - Barmağı daş altında qalanda anasını çağıran şair...
16/08/2018 [10:16]:
Ermənistan cəbhədə təxribat törətdi
16/08/2018 [10:10]:
Kəlbəcərdə işğaldan sonra salınmış yeni kənddən tar sədaları altında ingiliscə reportaj... -VİDEO
16/08/2018 [10:04]:
Qənirə Paşayeva Buğac meri ilə görüşdü
16/08/2018 [10:01]:
İrandan Azərbaycana narkotik gətirən mütəşəkkil dəstə ifşa olundu -FOTOLAR
16/08/2018 [09:51]:
Tünzalə Ağayevanın sinəsi açıq geyimi izləyicilərini çaşdırdı - FOTO
16/08/2018 [09:47]:
Türkiyə silahlı qüvvələri təhlükəli terrorçunu məhv etdi
16/08/2018 [09:36]:
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin kollegiyasının yeni tərkibi təsdiqləndi
16/08/2018 [09:28]:
Fernando Alonso Formula 1-ə vida edir - FOTOLAR
16/08/2018 [09:19]:
Seysmologiya Xidmətindən Bakıdakı sürüşmə ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ
16/08/2018 [09:16]:
Həyanın olmamasından cəmiyyətdə qeybət edənlərin, söyüş söyənlərin sayı artıb...
16/08/2018 [09:11]:
Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
16/08/2018 [08:56]:
Rusiyadan Türkiyəyə güzəşt - Bu şəxslər üçün viza ləğv edilir
16/08/2018 [08:38]:
“Apple”dan fırıldaq: 200 dollarlıq mənzil-qərargah
16/08/2018 [08:38]:
Allah insanın da heyvanlar kimi əndamını aşkarda qoymasını bəyənmir... -Geyim həyası
16/08/2018 [08:35]:
“Xaç atası” filminin ulduzu vəfat etdi
16/08/2018 [08:34]:
300 “müqəddəs ata” on illər ərzində minlərlə uşağı zorlayıb... -Amerikanın iç üzü...
16/08/2018 [01:44]:
Orqanizmi əzabverici duz yığıntılarından təmizləmənin sadə üsulları- Mütləq sınayın
16/08/2018 [01:17]:
Cümhuriyyət parlamentində “realni” məktəblərin açılmasına etiraz - AXC dövrünün təhsil mənzərəsi
16/08/2018 [00:12]:
Vitse prezident: “Türkiyə səhv yoldadır...”
15/08/2018 [23:37]:
Amerikada qadın-gey qubernator ola bilər
15/08/2018 [23:22]:
ABŞ-dan Şimali Koreyada işləyən şirkətlərə sanksiya
15/08/2018 [23:06]:
Alimlərdən xəbərdarlıq: 5 ildən sonra Yer kürəsində çox isti olacaq
15/08/2018 [23:06]:
“Konvensiyanın ratifikasiyası tezliklə başa çatacaq” - Elmar Məmmədyarov
15/08/2018 [22:50]:
Üç ayda 205 nəfər dövlət qulluğunda işə başladı
15/08/2018 [22:48]:
Britaniya qırıcıları Rusiya bombardmançılarını geri döndərdi
15/08/2018 [22:40]:
Aldadıldığını öyrənən gənc qız özünü bu hala saldı - DƏHŞƏT...
15/08/2018 [22:19]:
Millət vəkilindən gözlənilməz hərəkət: Telefonunu ayaqlayaraq sındırdı - VİDEO
15/08/2018 [21:59]:
"Səhv etmirəmsə, Şeyxülİslam Allahşükür Paşazadə də Baqramyanla bərabər gəlmişdi"
15/08/2018 [21:53]:
Tank və piyadaların “cangüdənləri” nəyə qadirdir? - “Terminator” və T-15 (FOTOLAR)
15/08/2018 [21:42]:
Nüvə müharibəsi başlaya bilər, təsadüfən...
15/08/2018 [21:41]:
Rusiyada deputat azərbaycanlıları sahibsiz evdə qeydiyyata aldı
15/08/2018 [21:35]:
Kürəyində bitki yetişən canlı görənləri heyrətə gətirdi - VİDEO
15/08/2018 [20:40]:
"Mədəniyyət TV"nin erməni təbliğatı aparan rejissoru cəzalandırılıb? - VİDEO
15/08/2018 [20:32]:
Ordumuzun snayperi düşmən snayperini gözündən vurdu - Əməliyyatın detalları + FOTO
15/08/2018 [20:26]:
Bakının Hitler kəşfiyyatçıları tərəfindən çəkilmiş fotoları üzə çıxdı
15/08/2018 [20:11]:
5-dən çox uşağı olan analara 9 min manata yaxın müavinət verildi
15/08/2018 [19:57]:
Qətərdən Türkiyəyə böyük dəstək - 15 milyardlıq sərmayə qoyur
15/08/2018 [19:56]:
“Evim təzə deyil...”- Xatirə İslam təzə evinə köçməsinin yalan olduğunu dedi...
15/08/2018 [19:46]:
Ən keyfiyyətli display bu smartfondadır
Bütün arxiv bir sırada
05/12/2017 [18:10] - Mədəniyyət - ( 2859 dəfə baxılıb)

Lütfi Zadə və Rafiq Əliyevin qeyri-səlis məntiqi incəsənətə nə kimi fayda verəcək?- TƏHLİL




Sentyabrda dünyanın ən böyük alimlərindən olan professor Lütfi Zadə son mənzilə yola salındı. 96 yaşında dünyasını dəyişən böyük alim ölümündən bir müddət əvvəl doğulduğu Bakı şəhərində dəfn olunmasını vəsiyyət etmişdi. Bu addım Azərbaycanın elmi imicinə çox böyük fayda verəcək.

Moderator.az dünyanın düşüncə tərzinə yeni rəng qatan, elmin sərhədlərini genişləndirən böyük həmyerlimiz haqqında silsilə yazıları bundan sonra da davam etdirəcək. 

Həmçinin, onun şah əsəri sayılan qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsindən bəhrələnən alimlər və onların elmi işlərinə də diqqət edəcəyik. Çünki əsl alim kimi Lütfi Zadə məhz həmin elmi əsərlərdədir.
Bu silsilədən bir neçə yazını təqdim etmişik. Orada haqlı olaraq, Zadənin elmi irsinin varisi, professor Rafiq Əliyevin elmi işlərinə daha çox toxunmuşuq. Bu dəfə də həmin ardıcıllığı pozmamaq qərarına gəldik. Çünki dünyada qeyri-səli məntiq nəzəriyyəsi üzrə ən güclü mütəxəssislərdən olan Rafiq Əliyevin bu istiqamətdə gördüyü işlər daha çox və daha mükəmməldir. 

Qeyri-səlis məntiqin gələcəkdə ən çox tətbiq olunacaq sahələrdən biri də incəsənətdir. Bu, bəlkə də bir az qəribə göründü. Çünki əsasən, texnologiyaya, sənayeyə, iqtisadiyyata tətbiq olunan qeyri-səlis məntiqin incəsənətdə nə dərəcədə səmərə verəcəyi hamıya çox qəribə görünür. Amma Lütfi Zadədən sonra bu istiqamətin ən güclü nümayəndəsi sayılan Rafiq Əliyev bir neçə il öncə qeyri-səlis məntiqin incəsənətə tətbiqi barəsində maraqlı mülahizələrlə çıxış etmişdi. Professor İlham Rəhimlinin araşdırması əsasında mülahizələrini irəli sürən Rafiq Əliyev  nüfuzlu BISC qrupun üzvlərini bu elmi iddia ilə maraqlandıra bilmişdi:

Hörmətli, BISC qrupunun üzvləri,
Professor İlham Rəhimli qeyri-səlis məntiqin incəsənətdə tətbiqi üzrə maraqlı tədqiqat həyata keçirir. Aşağıda onun bu məsələyə ümumi görüşü ilə tanış olmaq maraqlı olardı.
Hörmətlə,  
Rafiq Əliyev”.

İlham Rəhimlinin aşağıda təqdim olunan məqaləsi isə ABŞ-ın Berkli Universitetinin BISC dərgisində çap olunub. Həmin dərginin baş redaktoru məşhur alim Lütfi Zadədir:

İlham Rəhimlinin incəsənətlə  qeyri-səlis məntiqin bağlılığı haqqındakı yazıda Rafiq Əliyevlə Lütfi Zadədən təsirlənmələr həmən gözə dəyir ki, bunu da təbii qəbul etmək lazımdır:

“Müasir dövrdə qeyri-səlis məntiq çoxsaylı elmi tədqiqatlarda tətbiq edilməkdədir. Lakin, qeyri-səlis məntiqin sənətdə tətbiqi şedevrlərin həqiqat layını üzə çıxaran nadir bir işdir. Qeyri-səlis məntiqin prinsipləri incəsənət elementlərin və onların arasında əlaqənin təsvirində çox faydalıdır və sənətin incəliklərinə yol açır.İncəsənət nümunələrini Qeyri-səlis məntiqlə qavramağa, təhlilə çalışanda çox maraqlı həqiqət qatları açılır. Əbədiyyət qazanmış musiqi, rəsm, ifaçılıq, bəstəkarlıq... şedevrlərinə qeyri-səlis məntiqlə qiymət vermək dühaların dühalığının fəlsəfi-estetik mahiyyətinə daha gur işıq saçar.
Sənət əsərini Qeyri-səlis məntiqlə təhlil edərkən emosional dərk idrakla qavramanın yol yoldaşıdır. Ancaq emosional duyum qat-qat güclü və çevikdir.
Klassik binar məntiqdə informasiya birbaşa qəbul olunur, öyrədir, zəkada iz buraxır, ölçülə bilir.
Qeyri-səlis məntiqdə informasiya persepsiya xarakterlidir, duyğuları oyadır, çoxçalarlı ruhi mənalar verir. Emosional qavramadan idraki qavramaya ötürülür.
Klassik məntiqlə hansısa dahiyanə əsərə qiymət vermədə rəngin səsi yoxdur. Araşdırıcının Qeyri-səlis məntiqlə yanaşmasında hər bir rəngin nəhayətsiz səsləri var.
Sandro Battiçellinin tabloları öz nəğmələrini lirik tenor səslə «oxuyur».

Müəllif qeyri-səlis məntiqlə incəsənətin əlaqəsini konkret nümunələr əsasında göstərir. Onların arasında xannədə Nəzakət Teymurova da var:
 

Rafaelin tablolarının partiturası həzin və kövrək, poetik və yumşaq messo sopranaya uyğundur.
Klassik məntiqdə rəngin ətri yoxdur. Qeyri-səlis məntiqdə rəngin ətrləri var. Rembrantın işlərində mixəyin ətri ətrafa saçır.
Klassik məntiqdə rənglərin musiqisi yoxdur. Qeyri-səlis məntiqdə rənglərin 7 klassik notdan yüzlərlə dəfə çox təranəsi var.
Klassik məntiqdə səsin rəngi yoxdur. Qeyri-səlis məntiqdə səsin rəngləri var.
Luçano Pavarottinin, Nəzakət Teymurovanın nəğmələrində çəhrayı rəng həzin-həzin kövrəkliklə kiprik çalır. Müslüm Maqomayevin oxusunda həyəcan doğuran qırmızı rəng və onun çalarları yernən göy arasında meydan sulayır, fələknən cəngə girir.
Klassik məntiqdə formalaşmış, formalaşıb girəcləşmiş çox az sayda müəyyən qəlib-klişelər mövcuddur, onlarınn əsas prinsiplərini pozmaq olmur.
Qeyri-səlis məntiqdə qəlib-klişelər yoxdur, ancaq təhlil üçün yanaşma prinsipləri sonsuzdur. Bu sonsuzluqda isə daha çevik, təhlilə meydanlar açan emosional-estetik formalar var".

Elmin Nuri

"Allahın verdiyi təbii sərvətləri mənimsəməyə cəhd etmək, bu gün Türkiyəyə qarşı aparılırsa..."
Tibb xidməti general-mayoru Dağlar Abdullayevin anım mərasimi keçirildi - FOTOLAR
Fernando Alonso Formula 1-ə vida edir - FOTOLAR
Həyanın olmamasından cəmiyyətdə qeybət edənlərin, söyüş söyənlərin sayı artıb...
"Hər gün restoranlarda arağa, çaxıra xərclənən pullarla yüz tələbəyə təqaüd vermək olar"
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
Nabranda ailəvi istirahət üçün kotec tipli kirayə evlər. Ətraflı məlumat üçün əlaqə nömrələri:

050 311 11 64, 055 681 11 64

N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Yarıçılpaq qızlar azərbaycanlı blogerin maşınının üstünə çıxdı - VİDEO
Dünya
Vitse prezident: “Türkiyə səhv yoldadır...”
Dünya
Amerikada qadın-gey qubernator ola bilər
Dünya
Kürəyində bitki yetişən canlı görənləri heyrətə gətirdi - VİDEO
Gündəm
“Nəinki porno-saytlar, fahişəliyi təbliğ edən telekanallar, sənətçilər, ailələr də “bloklanmalıdır””
Həftənin ən çox oxunanları
Yaponların başqa planetdə yaşadığını sübut edən 30 heyrətamiz fakt - FOTOLAR
Suya tullanan Nigar Camalın sinəsi çöldə qaldı - VİDEO
“Hansısa ərəbin mənim şəhərimdə hoqqa çıxarmağa nə ixtiyarı var?!” - VİDEO
Ərdoğan Trampa QALİB GƏLDİ: dollar sürətlə düşür
“İstanbul təslim olarsa, nə Bakı qalar, nə Astana, nə Daşkənd, nə Aşqabad...” -Fikir savaşı
Bakıda "moyka"da biabırçılıq: qızı lüt soyundurub maşın yuduzdurdular – VİDEO
Gənc müəllim əlini qadınlara vurmadığına görə işsiz qaldı - Rəzalət - FOTO
İsmayıllıda baş verən müəmmalı hadisə ufoloji cəhətdən araşdırılmalıdır - MARAQLI...
FHN generalının otellər şəbəkəsi üzə çıxdı - FOTO
İlham Əliyevin əsgərlik görüntüləri yayıldı - FOTO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə