Xəbər lenti
18/02/2018 [01:36]:
Taylandda quyuya düşmüş bala fili belə xilas etdilər - VİDEO
18/02/2018 [00:55]:
Türkiyə-ABŞ münasibətləri: Tamam ya davam?
18/02/2018 [00:53]:
“Rusiya ilə yalnız bir halda danışıqlara başlayarıq” - Poroşenko şərtlərini açıqladı
18/02/2018 [00:26]:
"Güc balansını bərpa etmək üçün Rusiyanın Türkiyəyə böyük ehtiyacı var" - MÜSAHİBƏ
18/02/2018 [00:04]:
Bürclər - 18 FEVRAL
17/02/2018 [23:56]:
“Enactus UNEC” biznes layihə üçün əməkdaşlar axtarır
17/02/2018 [23:51]:
Türkiyə 2 şəhid verdi
17/02/2018 [23:49]:
PFL prezidentindən Böyükağa Hacıyevə - “O gəlməyib, mən də getmirəm”
17/02/2018 [23:47]:
“Allahın bacısıoğlu deyiləm” - Tərlan Əhmədov
17/02/2018 [23:43]:
“Google” bu funskiyaları deaktiv etdi - Foto
17/02/2018 [23:39]:
"Evinə getmişəm, amma aramızda heç nə olmayıb"- şantaj edilən qadın 42 min verib
17/02/2018 [23:34]:
İsrail hərbçiləri minaya düşdü
17/02/2018 [23:20]:
Fransada zavodda partlayış baş verdi
17/02/2018 [23:17]:
Bəzi dairə seçki komissiyalarının tərkibində dəyişiklik edilib
17/02/2018 [23:09]:
Məsud Davudoğlu küçəsi təmir olundu
17/02/2018 [23:06]:
İrana qarşı hərəkətə keçmək vaxtıdır - ABŞ
17/02/2018 [23:05]:
Laçından son video-görüntü...- Ermənilərin su problemi həll edilir...(VİDEO)
17/02/2018 [23:03]:
Türkiyə baş naziri: "Suriyada terrorçular Rusiya və ABŞ istehsalı olan silahlardan istifadə edirlər"
17/02/2018 [23:00]:
Meksika DİN rəhbərinin olduğu helikopter qəzaya uğrayıb, 13 nəfər ölüb - YENİLƏNİB
17/02/2018 [22:59]:
Azərbaycanda 2 ayın gəlini yoxa çıxdı - VİDEO
17/02/2018 [22:57]:
Necə olur ki, bəzi insanlar birdən dahiyə çevrilir?
17/02/2018 [22:51]:
Moskvada uşaq bağçasında kütləvi zəhərlənmə - Uşaqlar xəstəxanaya yerləşdirildi
17/02/2018 [22:49]:
“Bütöv Azərbaycan ideyasının KİV-də təbliğinin hazırkı durumu” mövzusunda diskussiya...
17/02/2018 [22:39]:
Elmar Məmmədyarov Yohannes Han ilə görüşdü
17/02/2018 [22:31]:
Bakı sakinindən maraqlı ixtira: Tullantılardan neft istehsal edir (VİDEO)
17/02/2018 [22:25]:
"Memati"nin bu görünüşünü unudun - FOTO
17/02/2018 [22:18]:
İsrail Fələstin hərbçilərini top atəşinə tutdu
17/02/2018 [22:16]:
Rio-de-Janeyronun təhlükəsizliyi orduya tapşırıldı
17/02/2018 [21:24]:
Bakıda evlərin QİYMƏTİ DƏYİŞDİ - VİDEO
17/02/2018 [20:57]:
Rusiyanın hokkey yığması ABŞ-ı darmadağın etdi
17/02/2018 [20:56]:
Cüdoçularımız Avropa birinciliyində üç medal qazandı
17/02/2018 [20:30]:
Gülənin təlimatını yerinə yetirən 7 iş adamı ilə bağlı - Qərar
17/02/2018 [20:23]:
Adnan Oktarın TV-si bağlanır
17/02/2018 [20:14]:
SOCAR-a məxsus benzin daşıyan maşın partladı
17/02/2018 [20:05]:
Ötən il Bakı əhalisinə 5394 milyon manatlıqdan çox ödənişli xidmət göstərilib
17/02/2018 [19:50]:
Pensiyası artırılanların sayı açıqlandı
17/02/2018 [19:38]:
Bu şəxslərin maaşı 968 manat oldu
17/02/2018 [19:36]:
MSK sədri: Seçkilərdə müşahidə aparmaq üçün 6 müraciət daxil olub
17/02/2018 [19:24]:
Üç yaşlı Zəhranın ölüm səbəbi açıqlandı
17/02/2018 [19:16]:
Düşən qapının altında qalan qadın can verdi - VİDEO
17/02/2018 [19:10]:
Sarkisyan Almaniyaya getdi
17/02/2018 [19:09]:
Mirmahmud Mirəlioğlu seçkilərə qatılmaq istəmədi
17/02/2018 [19:05]:
Türkiyə-Hollandiya gərginliyi artır - XİN-ə çağırıldı
17/02/2018 [19:03]:
Taxtadan 70 mərtəbəli göydələn tikiləcək - 5,5 milyard dollara
17/02/2018 [18:58]:
“Qəbələ” – “Zirə” matçında dava - Baş məşqçiyə kəllə atıldı + Fotolar + Yenilənib
17/02/2018 [18:45]:
Bakıda 90 yaşlı kişi xəstəxanada öldü
17/02/2018 [18:33]:
“Azərbaycan hər an hücuma keçə bilər!”- Erməni general
17/02/2018 [18:30]:
Azərbaycan kuboku: Final nə vaxt keçiriləcək?
17/02/2018 [18:26]:
Akif Nağı seçkilərə qatılacaq - Yekun qərar verildi - FOTO
17/02/2018 [18:10]:
2 nəfəri öldürüb qaçan sürücü həbs edildi
17/02/2018 [17:58]:
"Azərişıq"a məxsus sayğaclar yandı
17/02/2018 [17:44]:
Əlillər pansionatında əlili döydülər
17/02/2018 [17:41]:
Ərdoğan: "Qardaşlarımızın torpaqlarına qayıtmasını istəyirik"
17/02/2018 [17:39]:
İsrailin müdafiə naziri erməni deputatları NOKAUT ETDİ: "Qarabağı...”
17/02/2018 [17:39]:
DGK xətti ilə dövlət büdcəsinə daxilolmalar artdı
17/02/2018 [17:32]:
Ukrayna tezliklə dağıla bilər - Saakaşvilidən qorxunc proqnoz
17/02/2018 [17:29]:
İki nəfərin ölümünə səbəb olan “Kamaz” sürücüsü saxlanıldı
17/02/2018 [17:25]:
MSK sədri: "İndiyədək 13 nəfər prezidentliyə namizədliyini irəli sürüb"
17/02/2018 [17:23]:
Lənkəranda 31 yaşlı kişi özünü asdı
17/02/2018 [17:23]:
Qaradağlı faciəsi... - VİDEO
17/02/2018 [17:07]:
Vitse-spiker Rusiyaya gedir
17/02/2018 [17:05]:
Üç gün öncə ad gününü keçirən aktyor vəfat etdi
17/02/2018 [17:02]:
MSK daha 7 nəfərin prezidentliyə namizədliyinin irəli sürülməsini təsdiq etdi
17/02/2018 [16:54]:
Suriya ordusu Afrinə girdi – Türkiyə ilə dəhşətli döyüş BAŞLANIR
17/02/2018 [16:53]:
İsraildən nümayişçilərə sərt müdaxilə - 148 yaralı
17/02/2018 [16:50]:
Ali məktəblərin hazırlıq qrupları ilə bağlı plan dəyişdi: Bu il açılmayacaq - Rəsmi CAVAB
17/02/2018 [16:36]:
Poçt bağlamasında beşbarmaq aşkar olundu
17/02/2018 [16:32]:
Azərbaycanda hər arı yeşiyinə görə 10 manat subsidiya verilə bilər
17/02/2018 [16:28]:
Dünyanı heyran qoyan Nüsrət Azərbaycana "mesaj" göndərdi - VİDEO
17/02/2018 [16:27]:
“Qəbələ”dən Daun sindromlu azarkeşə xüsusi jest
17/02/2018 [16:20]:
Milli Məclisin deputatları Rusiyada prezident seçkisini izləyəcəklər
17/02/2018 [16:13]:
Daha bir azərbaycanlı futbolçu Çexiya klubuna transfer olundu
17/02/2018 [16:06]:
Bakıda “DTX-nın idarə rəisi” saxlanıldı – FOTO
17/02/2018 [15:47]:
Nazir: "Azərbaycan balına dünya bazarında tələbat 15-20 faizdir"
17/02/2018 [15:28]:
"Arzular çox idi, amma onların çox cüzi hissəsi həyata keçib"- 68 yaşlı Əhməd Qəşəmoğlu
17/02/2018 [15:23]:
Erməni terrorçuları Mütəllibovun Qaradağlıya gəlməsini tələb ediblər?- Meyitləri qaytarmaq üçün...
17/02/2018 [15:15]:
Azərbaycanda “halal” sertifikatı verən qurum dəyişir
17/02/2018 [15:11]:
Azərbaycan buğda idxalını azaldıb
17/02/2018 [14:55]:
Firudin Cəlilov yenidən Türkiyəyə gedəcək- "Hələ də bəzi problemlər qalıb"
17/02/2018 [14:48]:
Zəhra ilə bağlı açılan cinayət işinə daha bir maddə artırıldı
Bütün arxiv bir sırada
06/12/2017 [23:56] - Maraqlı - ( 1373 dəfə baxılıb)

İlk qadın Nobel mükafatçısı: Ölümündən sonra ortaya çıxan inanılmaz FAKT



Selma Lagerlöf ədəbiyyat sahəsində dünyanın ilk Nobel mükafatına layiq görülüb, İsveç Akademiyasının üzvü olan qadın kimi tarixə düşüb. Lagerlöfün "Nilsin vəhşi qazlarla sehirli səyahəti" əsəri İsveç xalqının dəyərli mədəni irsi sayılır. O öz xalqının nağıllarını, əfsanələrini gerçək məktublar şəklinə çevirərək, İsveç adlı məmləkətini bütün dünyaya tanıdıb.

Moderator.az publika.az-a istinadən istinadən "fantastik isveçli qadın" ləqəbli Selma Lagerlöf barədə materialı təqdim edir.

Nağılvari uşaqlıq

Selma İsveçin Vermland adlı gözəl şəhərciyində hərbçi və müəllim ailəsində dünyaya göz açıb. Uşaqlığı təbiətin qoynunda hər daşın, qayanın, gülün-çiçəyin əhatəsində öz nağıl dünyasını yaratmaqla keçib.

Balaca Selmanın tərbiyəsində anasının və nənəsinin böyük təsiri olub. Məhz bu iki doğma qadın İsveç xalq ədəbiyyatının sehirli qapılarını onun üzünə açmaqla, gələcəyin böyük yazıçısının mükəmməl zövqünü formalaşdırıblar. Cəmi 3 yaşında ikən Selma iflic olur. Həyatının bir neçə ilini yataq şəraitində hərəkətsiz keçirir. Bu müddətdə nənəsi onun dünyaya açılan pəncərəsinə çevrilir. Sevimli nənəsi Selmaya müxtəlif nağıllar, əhvalatlar danışmaqla kifayətlənmir, Vermland meşələrində yaşayan cinlər haqda əfsanələr uydururdu. Lagerlöf uşaqlığı barədə xatirələrində yazacaqdı:

"Nənəm sübhdən alatoranlığadək yanımda əyləşir, müxtəlif rəvayətlər danışardı. Onu dinləyə-dinləyə təxəyüllümü zənginləşdirdiyim illər həyatımın ən gözəl dövrüdür".

Mayası xalq yaradıcılığı ilə yoğrulmuş Lagerlöfün əsərləri başdan-başa cəsarət və zənginliklə dolu təsəvvür dünyasının məhsuludur.

7 yaşına çatan Selma amansız xəstəlikdən yaxa qurtarmağa nail olur. Bununla yanaşı, həyatının ən böyük qərarını verir. Nənəsinin nağıllar aləminin sehrilə gözəl hekayələr yazmağa başlayır. Günlərin bir günü Stokholmun mərkəzindəki paradda iştirak edən Selma kral sarayının pəncərələrini saya-saya o şüşələrin ardında cərəyan edən hadisələri və insanları təsəvvüründə canlandırmağa başlayır. Bu haqda nə vaxtsa gözəl bir əsər yazacağına qərar verir.

Selma şeirlər, hekayələr yazmağa başlayır. Pöhrələnən yaradıcılıq tumurcuqları onu daha gözəl əsərlər yazmağa vadar etsə də, gənc yazıçı bu enişli-yoxuşlu yolda çox sınanır.

Bir dilim çörəyin belə çətinliklə tapıldığı dövrdə Selma yaradıcılıqdan uzaqlaşıb, müəllimlər seminariyasına daxil olur. Təhsilini başa vurub, Landskrun adlı şəhərciyə köçür. Burada qızlar məktəbində müəllimə işləməyə başlayır. İllər sonra Lagerlöf etiraf edirdi ki, həyatının bu dönəmi yazıdan tamamilə uzaqlaşsa da, bir müddət sonra yaradıcılıq ruhunu toplayıb, "Yöst Berlinq haqda dastan" romanına can verir.

Romantik Selma

Selma Lagerlöfün yazmağa başladığı illərdə ölkə ədəbiyyatında realistik cərəyan hökm sürürdü. Onun əsərlərində realist yazıçıların da dərin təsiri duyulurdu. Lakin Lagerlöf yaradıcılıq səsini daha çox təsəvvür və xəyal dünyasının gücü hesabına ucalda bildi. Uşaqlıq illərində nənəsinin, anasının dilindən süzülən rəvayətlərdən qaynaqlanan sərbəst düşüncə tərzi onu standart realist ədəbiyyatından qat-qat uca zirvələrə qaldırırdı.

Dünya şöhrətli yazıçının neoromantik üslubda yazdığı "Yüst Berlinq haqda dastan" romanı Vermland şəhərciyinin qədim tarixi rəvayətlərinin toplusudur. Əsər XIX əsrin sonlarında İsveç ədəbiyyatsevərlərinin ən oxunaqlı əsərinə çevrilməyi bacarır. Romanda həmçinin realist düşüncə tərzi də sezilir. Lagerlöf doğma Vermland güzəranını gerçək ustalıqla təsvir edərək, eyni zamanda folklor qəhrəmanlarının obrazları ilə zənginləşdirməyə nail olur. İsveçin yeni kapitalist axına doğru yönləndiyi dövrdə görkəmli qələm ustası əsərində qədim tarixə malik məmləkətinin koloritini, milli cizgilərini qorumağa çalışır. Selmanın yaradıcılığının böyük hissəsi folklor motivləri əsasında qələmə alınsa da, bugünədək ən məşhur əsəri məhz bu dastandır.

1906-cı ildə "Nilsin vəhşi qazlarla sehirli səyahəti" romanı çap edilir. Kitab bir neçə gün ərzində Skandinaviya ölkələrinin ən oxunaqlı əsərinə çevrilir. Sonra onlarla dilə tərcümə edilib, yazıçıya dünya şöhrəti gətirir. Maraqlısı odur ki, bu roman demokratik təhsilə keçid etmək istəyən İsveç orta məktəblərində coğrafiya dərsliyi kimi tədris olunmaq üçün ərsəyə gətirilmişdi. Ölkə hakimiyyəti məktəb proqramlarına maarifləndirici, eyni zamanda şagirdlərin marağını cəlb edəcək dərsliklər daxil etməyə qərar verirlər. Layihə üzərində çalışmaq üçün ölkənin alimləri və yazıçıları bu işə cəlb edilməli idilər. Selma Lagerlöfə təklif gələndə, tək çalışmaq istədiyini dilə gətirir. Yazıçı bütün İsveçi qarış-qarış gəzib, kitabı üçün yeni məlumatlar toplamağa başlayır. İstinad etdiyi bir sıra mənbələr, İsveç təbiətinin gözəllikləri, təxəyyül dünyasının zənginliyini bir yerə cəm edib "Nilsin vəhşi qazlarla sehirli səyahəti" romanını ərsəyə gətirir. Bu kitab rəsmi dərslik deyil, əyləncəli səyahət xarakteri daşıyan romana çevrilir. (Yəqin ki, bu təcrübəni çağdaş təhsil sistemində də sınaqdan keçirə bilərik. Axı dünyanın ən güclü təhsil sistemi olan Finlandiya məhs bu sistemlə çalışır. Şagirdi yormadan, incitmədən, əyləncəli üsullarla ona yeni biliklər verir).

Həmin dövr üçün bu kitab təhsildə inqilab sayılırdı. Odur k, Lagerlöfün əsəri az tənqidə məruz qalmırdı.

Nobel mükafatı alan ilk qadın

XX əsrin əvvələrində Selma Lagerlöf kifayət qədər məşhur yazıçı və İsveçin ən sevimli qadınlarından idi. 1907-ci ildə qələm ustası Uppsals Universitenini fəxti üzvü seçilir. 50 yaşlı yazıçının doğum günü ölkənin milli bayramı kimi qeyd olunmağa başlanır.

1909-cu ildə Lagerlöf "Nilsin vəhşi qazlarla sehirli səyahəti" əsərinə görə Nobel mükafatına layiq görülən ilk qadın kimi tarixə düşür. Bu ədəbiyyat qələbəsi Selma yaradıcılığının zirvəsi sayılır.

Bu illər ərzində yazıçı İsveçin ən nüfuzlu şəxslərindən birinə çevrilir. Ömrünün sonunadək azad fikirləri, sərbəst düşüncələrilə qadın haqlarının müdafiəsi yolunda çalışır. Xeyriyyəçilik fəaliyyətilə də diqqət mərkəzində olan Selma İkinci Dünya Müharibəsi zamanı alman mədəniyyətinin parlaq simalarına Almaniyadan qaçıb, digər ölkələrdə məşkunlaşmağa yardım edirdi. Nobel mükafatına görə qazandığı medalı isə Finlandiyaya yardım fonduna hədiyyə edir. Qüdrətli yazıçının bu jestindən təsirlənən Finlandiya hakimiyyəti medalı geri qaytarır.

Artıq dünyada sözü keçən yazar xanım İsveç siyasətində yaxından iştirak etməyə başlayır. 1911-ci ildə Stokholm Konqresində çıxış edərək qadınları öz haqları uğrunda mübarizəyə və cəmiyyətin həyatında fəal iştirak etməyə səsləyir. Lagerlöf İsveç qadınlarına səsvermə hüququ qazandırmaq üçün böyük əmək sərf edir. Öz simasında xanım olmağın böyük üstünlüyünü sübut etməyə çalışır.

(Lakin təəssüf ki, bu gün qadınları ən çox şiddət görən, zorakılığa məruz qalan ölkə İsveçdir. Tənbəllik etməyib, statistik göstəricilərlə baxmaqla yanaşı, bir neçə isveçli xanımla əlaqə saxladım. Onlar bu faktı təsdiqlədilər).
Qadın aşiqi feminist Lagerlöf

Uzun müddət insanlar Lagerlöfü tənha qadın obrazında tanıyıblar. 1990-cı ildə yazıçının arxiv fotoşəkilləri, məktubları tapılanda bəlli oldu ki, ömrünün sonunadək qadın azadlığı uğrunda mübarizə aparan yazıçı Sofi Elkan və Valborq Olander adlı yazıçı qadınlarla eşq macərası yaşayıb. Selma Olanderə yazdığı məktubda - "Tezliklə səninlə qovuşub, bir-birimizə sahib olacağıq. Bu xoşbəxtliyin xəyalı belə məni göylərə qaldırır" - deyə qeyd edir.

Bu qadınlar arasındakı məhəbbət üçbucağı bir neçə onllik boyu davam edir. Lakin Sofinin ölümündən sonra Selma Valborqla daha da yaxınlaşır və son nəfəsinədək onunla birgə yaşayır.

Dünya şöhrətli ilk qadın Nobel mükafatçısının cinsi azlıqları cəsarətləndirən fikirlərindən biri də budur:

"Mən Kopenhagendə olduğum müddətdə bir-birinə aşiq onlarla qadın cütlüklərlə tanış oldm. Axı niyə insana məhəbbət cinsi çərçivəyə salınmalıdır?" 




Taylandda quyuya düşmüş bala fili belə xilas etdilər - VİDEO
Meksika DİN rəhbərinin olduğu helikopter qəzaya uğrayıb, 13 nəfər ölüb - YENİLƏNİB
Necə olur ki, bəzi insanlar birdən dahiyə çevrilir?
Burada qadınlar 65-70 yaşında ana olur - Fotolar
Bakıdan Afrin dəstəyi Türkiyədə gündəm oldu – Video
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Laçından son video-görüntü...- Ermənilərin su problemi həll edilir...(VİDEO)
Dünya
Düşən qapının altında qalan qadın can verdi - VİDEO
Cəmiyyət
Firudin Cəlilov yenidən Türkiyəyə gedəcək- "Hələ də bəzi problemlər qalıb"
Cəmiyyət
Eldar Mahmudov məhkəmə sədri ilə yürüşdə - NƏBATAT BAĞINDA ŞOK GÖRÜŞ...
Siyasət
Nəsib bəy Yusifbəylinin dünyagörüşündə Azərbaycan türkçülüyü ideyası - V Yazı...
Həftənin ən çox oxunanları
Rus ordusu Suriyada amerikalıların hərbi “ətçəkəninə” düşdü: 215 ölü
ABŞ ordusunun rus əsgərlərini darmadağın etdiyinin görüntüləri yayıldı - ŞOK VİDEO
Talışinski Bakıya zəng vuraraq Rövşənin həbs edilməsini istəyir - Lənkəranskiyə qənim kəsilmiş qadın
Azərbaycandan qaz istəyən ölkənin prezidenti İrəvanda “SOYQIRIM” ABİDƏSİNƏ BAŞ ƏYDİ - FOTO
Məktəbdə zorakılığa məruz qalan qız damarlarını doğradı
"And olsun Allaha, əgər kürd olsaydım, kürdlüyümlə fəxr edərdim, amma...”
"Türkiyə hər tərəfdən onu udacaq bir çəmbərin icindədir!" - "Gecikmək fəlakətə bərabərdi..."
Baş prokuror: “Araşdırın, məmurlar Xəzərin sahilində bu villaları hansı pulla tikiblər...”
Mehriban Əliyevanın namizədliyinin irəli sürülməsinə növbəti təşəbbüs...- BU DƏFƏ ŞƏKİDƏN GƏLDİ
"Serj Sərkisyan həmsədrlərə İlham Əliyevdən şikayət edərək deyib ki..."
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin