Xəbər lenti
21/08/2018 [01:50]:
Hansı rəng heç bir dövlətin bayrağında yoxdur və niyə?
21/08/2018 [00:51]:
ABŞ-da test dələduzluğu...
21/08/2018 [00:02]:
Bir vaxtlar Mətanət Əsədovanı öpməkdən doymayan aparıcı: -"O Azərbaycan qadınının adına ləkədir"
21/08/2018 [00:00]:
Messi Avropanın ən yaxşı futbolçusu olmaq şansını qaçırdı
20/08/2018 [23:59]:
Rusiya torpaqlarını əcnəbilərə icarəyə verir
20/08/2018 [23:57]:
Bild: "Azərbaycan almaniyalı deputatı arzuolunmaz şəxs elan edib"
20/08/2018 [23:06]:
Dünyanın ən gənc milyarder qadını xarici görkəmini dəyişdi - FOTO
20/08/2018 [23:06]:
Qətər əmirinin atasından italyan qadına “tualet” jesti - İBRƏTAMİZ...
20/08/2018 [22:40]:
Azərbaycana gətirilən telefon üçün nə qədər rüsum ödəmək lazımdır? - Qiymətlər
20/08/2018 [22:30]:
Bədənimizin ən gec təkamül edən hissəsi: Ayağın baş barmaqları...
20/08/2018 [22:17]:
Bu ölkənin rəsmi səhifəsini gənc tələbə idarə edəcək - FOTO
20/08/2018 [22:01]:
Italiya prezidenti və baş naziri “Allahu Əkbər” sədasına baş əydi... -Gözlənilməz
20/08/2018 [21:53]:
40 metr hündürlüyü olan heykəl görənləri təəccübləndirməkdə davam edir - FOTO
20/08/2018 [21:46]:
"30.000 tələbə köçürən, 10 il məktəbli gündəliyi satan, 1000-lərlə məktəb direktoru təyin edən nazir..."
20/08/2018 [21:20]:
Musa Yaqubun son durumu – VİDEO
20/08/2018 [21:02]:
Xaçaturyan bacıları atalarını öldürdüklərini etiraf etdilər
20/08/2018 [20:58]:
İraqda mindən çox insan içməli sudan zəhərlənib
20/08/2018 [20:50]:
Çeçenistanda polislərə hücum edənlər yeniyetmələr olub
20/08/2018 [20:40]:
Türkiyə hərəkətə keçdi - ABŞ səfirliyinə atəş açan 2 nəfər saxlanıldı
20/08/2018 [20:31]:
Bakıda heyvanları daşıyan yük maşını aşıb - FOTO
20/08/2018 [20:29]:
30 ildən sonra dünya əhalisinin yarısı susuz qalacaq
20/08/2018 [20:28]:
Cəlilabadda yol tikintisinə 13,7 milyon manat ayrıldı
20/08/2018 [20:25]:
Ermənistanın müdafiə naziri Rusiyaya gedib
20/08/2018 [20:14]:
Şeydayev niyə Rusiya vətəndaşı kimi göstərilib? - Klubdan açıqlama
20/08/2018 [20:10]:
Prezidentdən xalqa təbrik - “Hər belə bayram...”
20/08/2018 [20:00]:
Türkiyədəki bütün diplomatik missiyaların təhlükəsizliyi gücləndirilib
20/08/2018 [19:58]:
Prezident İlham Əliyev Hindistanın dövlət başçısına başsağlığı verdi
20/08/2018 [19:56]:
Özbəkistan baş naziri qəzaya düşdü
20/08/2018 [18:57]:
“Cırıq şalvar geyənləri yox, niyə Cavanşir Məmmədovun kostyumunu gündəmə gətirirlər?”
20/08/2018 [18:27]:
“Lisey ölkədə bir ilkə imza atdığından, ona qarşı əks təbliğat aparırdılar” – Təhsilimizin uğur “Zəngi”
20/08/2018 [18:26]:
Çində robot texnologiyasının ən son nümunələri təqdim olunur
20/08/2018 [18:22]:
4 sinif otağından böyük lisey yaradan tanınmış direktor - FOTOLAR
20/08/2018 [18:18]:
“Müəllimlərin çoxu Həmrəylik Günü ilə bağlı suala cavab tapa bilmədilər” – MİQ-in komissiya üzvü
20/08/2018 [18:07]:
İnsan beyini haqqında heyrətləndirici faktlar – Doğransa da, ağrı verməz
20/08/2018 [18:01]:
“Xəstəxanada mənə dedi ki, bu əsəri musiqi ilə vidalaşmaq üçün yazıram”
20/08/2018 [17:57]:
Azərbaycan Gürcüstan bazarının əsas idxalçısıdır
20/08/2018 [17:55]:
Zelandiyada deputatların maaş artımına 12 aylıq qadağa
20/08/2018 [17:48]:
“Qarabağ”ın oyununun vaxtı yenə dəyişdirildi
20/08/2018 [17:44]:
Hökumət Qurban süfrələrini yoxlamaq üçün evlərə reydlər keçirəcək...- Süfrələr 1x1,5 m-dən böyük ola bilməz!..
20/08/2018 [17:41]:
"Ermənistanda növbəti hakimiyyət dəyişikliyi ola bilər" -Markov
20/08/2018 [17:39]:
Merkel: "Türkiyənin Almaniyanın iqtisadi yardımına ehtiyacı yoxdur"
20/08/2018 [17:34]:
ADP İdarə Heyətinin növbəti toplantısı keçirildi
20/08/2018 [17:21]:
Qurban bayramına görə bu ünvanlarda yarmarkalar olacaq - SİYAHI
20/08/2018 [17:15]:
Qadın özünü xəstəxananın 5-ci mərtəbəsindən atdı - Sumqayıtda dəhşətli intihar (Yenilənib)
20/08/2018 [17:04]:
“İki-üç imzanı çıxmaqla, oxucu müasir Azərbaycan ədəbiyyatından heç nə gözləmir”
20/08/2018 [17:02]:
Ağılın zəifləməsinə qarşı 7 möcüzəvi qida - The Food Programme...
20/08/2018 [16:56]:
KXCP sədri Qurban bayramı münasibəti ilə xalqı təbrik etdi
20/08/2018 [16:52]:
ABŞ hərbi vertolyotu İraqda qəzaya düşdü - Ölü və yaralılar var
20/08/2018 [16:50]:
Yeltsin üç gün dayanmadan içib və Amerika səfirliyinə qaçmaq istəyib
20/08/2018 [16:43]:
"Cəsarət hər zaman mənim xarakterim olub, onu itirsəm, özümü itirərəm..."
20/08/2018 [16:40]:
“Atışma kəsiləndə “Qoca” özünü bıçaqlamağa başladı” - Polisin ifadəsi
20/08/2018 [16:36]:
Bu həftə Mingəçevirdəki qəzayla bağlı yekun rəy olacaq
20/08/2018 [16:34]:
Kimlər təhsil haqqından azad olunacaq?
20/08/2018 [16:28]:
Evli qadınların yarışdığı Gözəllik Yarışmasının qalibi məlum oldu - FOTOLAR
20/08/2018 [16:19]:
Türkmənbaşı ralliyə hazırlaşır - VİDEO
20/08/2018 [16:16]:
Rövşən Rzayev kollegiya iclası keçirdi
20/08/2018 [16:14]:
“Ordu ilə yanaşı, cəmiyyəti də müharibəyə hazırlamaq lazımdır”
20/08/2018 [16:10]:
Müqəddəs Məkkədə təbii fəlakət - VİDEO
20/08/2018 [16:01]:
Çeçenistanda polisə silahlı hücum - FOTO+VİDEO
20/08/2018 [15:55]:
Natəvan Həbibinin konserti olacaq
20/08/2018 [15:07]:
Dəmir yolunda gücləndirilmiş iş rejimi tətbiq olunub
20/08/2018 [14:50]:
Düşmən snayperlərindən çəkinmədən divarın üzərinə çıxdı, bayrağımızı səliqəyə saldı - VİDEO
20/08/2018 [14:23]:
Azərbaycandan Paşinyanın mitinqinə qatılmış ermənilərin görüntüləri yayıldı...- Fotolar
20/08/2018 [14:03]:
Arzu Rəhimov Qax rayonunda vətəndaşları qəbul edəcək
20/08/2018 [14:02]:
“Ermənistanın bu addımı Qarabağ danışıqlarının ümumi ruhuna ziddir”
20/08/2018 [13:58]:
Heydər Əliyev Fondundan ADAU-ya dəstək
20/08/2018 [13:54]:
Özünə yeni sahib axtaran nökər: Məxməri inqilabdan vətəndaş müharibəsinə doğru...
20/08/2018 [13:53]:
Onlar ADPU-nu seçiblər
20/08/2018 [13:47]:
Peşə Reabilitasiya Mərkəzində Milli Qəhrəman Çingiz Qurbanova həsr olunmuş tədbir keçirilib
20/08/2018 [13:43]:
Yol qəzasında xəsarət almış naməlum kişi öldü
20/08/2018 [13:37]:
Altı vəzifəli şəxs barəsində cinayət işi məhkəməyə göndərildi
20/08/2018 [13:28]:
Toy gecəsi sevgilisi ilə qaçdı - Gedərkən külli miqdarda pul apardı - FOTOLAR
20/08/2018 [13:07]:
“Toppuş bacı” yenidən xəstəxanaya yerləşdirildi
20/08/2018 [13:04]:
Yol polisləri üçün yeni "Mercedes" markalı avtomobillər gətirildi – VİDEO
20/08/2018 [12:56]:
Erməni özünə OD VURDU...
20/08/2018 [12:45]:
Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti ləğv edilib, yeni qurum yaradılır? – AÇIQLAMA
20/08/2018 [12:33]:
“Bu hadisə çoxdan baş verib...”- Bahalı avtomobili ilə qayda pozan müğənninin köməkçisi...
20/08/2018 [12:31]:
Ata və oğul yanan meşənin içindən necə keçdilər - Qorxunc Video
20/08/2018 [12:27]:
Rusiyanın Azərbaycandakı səfiri fəaliyyət prioritetlərini açıqlayıb
20/08/2018 [12:18]:
Rusiya Qarabağ münaqişəsinin həllinə köməyini davam etdirəcək - RƏSMİ
Bütün arxiv bir sırada
06/12/2017 [23:56] - Maraqlı - ( 1534 dəfə baxılıb)

İlk qadın Nobel mükafatçısı: Ölümündən sonra ortaya çıxan inanılmaz FAKT



Selma Lagerlöf ədəbiyyat sahəsində dünyanın ilk Nobel mükafatına layiq görülüb, İsveç Akademiyasının üzvü olan qadın kimi tarixə düşüb. Lagerlöfün "Nilsin vəhşi qazlarla sehirli səyahəti" əsəri İsveç xalqının dəyərli mədəni irsi sayılır. O öz xalqının nağıllarını, əfsanələrini gerçək məktublar şəklinə çevirərək, İsveç adlı məmləkətini bütün dünyaya tanıdıb.

Moderator.az publika.az-a istinadən istinadən "fantastik isveçli qadın" ləqəbli Selma Lagerlöf barədə materialı təqdim edir.

Nağılvari uşaqlıq

Selma İsveçin Vermland adlı gözəl şəhərciyində hərbçi və müəllim ailəsində dünyaya göz açıb. Uşaqlığı təbiətin qoynunda hər daşın, qayanın, gülün-çiçəyin əhatəsində öz nağıl dünyasını yaratmaqla keçib.

Balaca Selmanın tərbiyəsində anasının və nənəsinin böyük təsiri olub. Məhz bu iki doğma qadın İsveç xalq ədəbiyyatının sehirli qapılarını onun üzünə açmaqla, gələcəyin böyük yazıçısının mükəmməl zövqünü formalaşdırıblar. Cəmi 3 yaşında ikən Selma iflic olur. Həyatının bir neçə ilini yataq şəraitində hərəkətsiz keçirir. Bu müddətdə nənəsi onun dünyaya açılan pəncərəsinə çevrilir. Sevimli nənəsi Selmaya müxtəlif nağıllar, əhvalatlar danışmaqla kifayətlənmir, Vermland meşələrində yaşayan cinlər haqda əfsanələr uydururdu. Lagerlöf uşaqlığı barədə xatirələrində yazacaqdı:

"Nənəm sübhdən alatoranlığadək yanımda əyləşir, müxtəlif rəvayətlər danışardı. Onu dinləyə-dinləyə təxəyüllümü zənginləşdirdiyim illər həyatımın ən gözəl dövrüdür".

Mayası xalq yaradıcılığı ilə yoğrulmuş Lagerlöfün əsərləri başdan-başa cəsarət və zənginliklə dolu təsəvvür dünyasının məhsuludur.

7 yaşına çatan Selma amansız xəstəlikdən yaxa qurtarmağa nail olur. Bununla yanaşı, həyatının ən böyük qərarını verir. Nənəsinin nağıllar aləminin sehrilə gözəl hekayələr yazmağa başlayır. Günlərin bir günü Stokholmun mərkəzindəki paradda iştirak edən Selma kral sarayının pəncərələrini saya-saya o şüşələrin ardında cərəyan edən hadisələri və insanları təsəvvüründə canlandırmağa başlayır. Bu haqda nə vaxtsa gözəl bir əsər yazacağına qərar verir.

Selma şeirlər, hekayələr yazmağa başlayır. Pöhrələnən yaradıcılıq tumurcuqları onu daha gözəl əsərlər yazmağa vadar etsə də, gənc yazıçı bu enişli-yoxuşlu yolda çox sınanır.

Bir dilim çörəyin belə çətinliklə tapıldığı dövrdə Selma yaradıcılıqdan uzaqlaşıb, müəllimlər seminariyasına daxil olur. Təhsilini başa vurub, Landskrun adlı şəhərciyə köçür. Burada qızlar məktəbində müəllimə işləməyə başlayır. İllər sonra Lagerlöf etiraf edirdi ki, həyatının bu dönəmi yazıdan tamamilə uzaqlaşsa da, bir müddət sonra yaradıcılıq ruhunu toplayıb, "Yöst Berlinq haqda dastan" romanına can verir.

Romantik Selma

Selma Lagerlöfün yazmağa başladığı illərdə ölkə ədəbiyyatında realistik cərəyan hökm sürürdü. Onun əsərlərində realist yazıçıların da dərin təsiri duyulurdu. Lakin Lagerlöf yaradıcılıq səsini daha çox təsəvvür və xəyal dünyasının gücü hesabına ucalda bildi. Uşaqlıq illərində nənəsinin, anasının dilindən süzülən rəvayətlərdən qaynaqlanan sərbəst düşüncə tərzi onu standart realist ədəbiyyatından qat-qat uca zirvələrə qaldırırdı.

Dünya şöhrətli yazıçının neoromantik üslubda yazdığı "Yüst Berlinq haqda dastan" romanı Vermland şəhərciyinin qədim tarixi rəvayətlərinin toplusudur. Əsər XIX əsrin sonlarında İsveç ədəbiyyatsevərlərinin ən oxunaqlı əsərinə çevrilməyi bacarır. Romanda həmçinin realist düşüncə tərzi də sezilir. Lagerlöf doğma Vermland güzəranını gerçək ustalıqla təsvir edərək, eyni zamanda folklor qəhrəmanlarının obrazları ilə zənginləşdirməyə nail olur. İsveçin yeni kapitalist axına doğru yönləndiyi dövrdə görkəmli qələm ustası əsərində qədim tarixə malik məmləkətinin koloritini, milli cizgilərini qorumağa çalışır. Selmanın yaradıcılığının böyük hissəsi folklor motivləri əsasında qələmə alınsa da, bugünədək ən məşhur əsəri məhz bu dastandır.

1906-cı ildə "Nilsin vəhşi qazlarla sehirli səyahəti" romanı çap edilir. Kitab bir neçə gün ərzində Skandinaviya ölkələrinin ən oxunaqlı əsərinə çevrilir. Sonra onlarla dilə tərcümə edilib, yazıçıya dünya şöhrəti gətirir. Maraqlısı odur ki, bu roman demokratik təhsilə keçid etmək istəyən İsveç orta məktəblərində coğrafiya dərsliyi kimi tədris olunmaq üçün ərsəyə gətirilmişdi. Ölkə hakimiyyəti məktəb proqramlarına maarifləndirici, eyni zamanda şagirdlərin marağını cəlb edəcək dərsliklər daxil etməyə qərar verirlər. Layihə üzərində çalışmaq üçün ölkənin alimləri və yazıçıları bu işə cəlb edilməli idilər. Selma Lagerlöfə təklif gələndə, tək çalışmaq istədiyini dilə gətirir. Yazıçı bütün İsveçi qarış-qarış gəzib, kitabı üçün yeni məlumatlar toplamağa başlayır. İstinad etdiyi bir sıra mənbələr, İsveç təbiətinin gözəllikləri, təxəyyül dünyasının zənginliyini bir yerə cəm edib "Nilsin vəhşi qazlarla sehirli səyahəti" romanını ərsəyə gətirir. Bu kitab rəsmi dərslik deyil, əyləncəli səyahət xarakteri daşıyan romana çevrilir. (Yəqin ki, bu təcrübəni çağdaş təhsil sistemində də sınaqdan keçirə bilərik. Axı dünyanın ən güclü təhsil sistemi olan Finlandiya məhs bu sistemlə çalışır. Şagirdi yormadan, incitmədən, əyləncəli üsullarla ona yeni biliklər verir).

Həmin dövr üçün bu kitab təhsildə inqilab sayılırdı. Odur k, Lagerlöfün əsəri az tənqidə məruz qalmırdı.

Nobel mükafatı alan ilk qadın

XX əsrin əvvələrində Selma Lagerlöf kifayət qədər məşhur yazıçı və İsveçin ən sevimli qadınlarından idi. 1907-ci ildə qələm ustası Uppsals Universitenini fəxti üzvü seçilir. 50 yaşlı yazıçının doğum günü ölkənin milli bayramı kimi qeyd olunmağa başlanır.

1909-cu ildə Lagerlöf "Nilsin vəhşi qazlarla sehirli səyahəti" əsərinə görə Nobel mükafatına layiq görülən ilk qadın kimi tarixə düşür. Bu ədəbiyyat qələbəsi Selma yaradıcılığının zirvəsi sayılır.

Bu illər ərzində yazıçı İsveçin ən nüfuzlu şəxslərindən birinə çevrilir. Ömrünün sonunadək azad fikirləri, sərbəst düşüncələrilə qadın haqlarının müdafiəsi yolunda çalışır. Xeyriyyəçilik fəaliyyətilə də diqqət mərkəzində olan Selma İkinci Dünya Müharibəsi zamanı alman mədəniyyətinin parlaq simalarına Almaniyadan qaçıb, digər ölkələrdə məşkunlaşmağa yardım edirdi. Nobel mükafatına görə qazandığı medalı isə Finlandiyaya yardım fonduna hədiyyə edir. Qüdrətli yazıçının bu jestindən təsirlənən Finlandiya hakimiyyəti medalı geri qaytarır.

Artıq dünyada sözü keçən yazar xanım İsveç siyasətində yaxından iştirak etməyə başlayır. 1911-ci ildə Stokholm Konqresində çıxış edərək qadınları öz haqları uğrunda mübarizəyə və cəmiyyətin həyatında fəal iştirak etməyə səsləyir. Lagerlöf İsveç qadınlarına səsvermə hüququ qazandırmaq üçün böyük əmək sərf edir. Öz simasında xanım olmağın böyük üstünlüyünü sübut etməyə çalışır.

(Lakin təəssüf ki, bu gün qadınları ən çox şiddət görən, zorakılığa məruz qalan ölkə İsveçdir. Tənbəllik etməyib, statistik göstəricilərlə baxmaqla yanaşı, bir neçə isveçli xanımla əlaqə saxladım. Onlar bu faktı təsdiqlədilər).
Qadın aşiqi feminist Lagerlöf

Uzun müddət insanlar Lagerlöfü tənha qadın obrazında tanıyıblar. 1990-cı ildə yazıçının arxiv fotoşəkilləri, məktubları tapılanda bəlli oldu ki, ömrünün sonunadək qadın azadlığı uğrunda mübarizə aparan yazıçı Sofi Elkan və Valborq Olander adlı yazıçı qadınlarla eşq macərası yaşayıb. Selma Olanderə yazdığı məktubda - "Tezliklə səninlə qovuşub, bir-birimizə sahib olacağıq. Bu xoşbəxtliyin xəyalı belə məni göylərə qaldırır" - deyə qeyd edir.

Bu qadınlar arasındakı məhəbbət üçbucağı bir neçə onllik boyu davam edir. Lakin Sofinin ölümündən sonra Selma Valborqla daha da yaxınlaşır və son nəfəsinədək onunla birgə yaşayır.

Dünya şöhrətli ilk qadın Nobel mükafatçısının cinsi azlıqları cəsarətləndirən fikirlərindən biri də budur:

"Mən Kopenhagendə olduğum müddətdə bir-birinə aşiq onlarla qadın cütlüklərlə tanış oldm. Axı niyə insana məhəbbət cinsi çərçivəyə salınmalıdır?" 




Qətər əmirinin atasından italyan qadına “tualet” jesti - İBRƏTAMİZ...
40 metr hündürlüyü olan heykəl görənləri təəccübləndirməkdə davam edir - FOTO
Qadın özünü xəstəxananın 5-ci mərtəbəsindən atdı - Sumqayıtda dəhşətli intihar (Yenilənib)
“Atışma kəsiləndə “Qoca” özünü bıçaqlamağa başladı” - Polisin ifadəsi
Müqəddəs Məkkədə təbii fəlakət - VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
Nabranda ailəvi istirahət üçün kotec tipli kirayə evlər. Ətraflı məlumat üçün əlaqə nömrələri:

050 311 11 64, 055 681 11 64

N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Hansı rəng heç bir dövlətin bayrağında yoxdur və niyə?
Maraqlı
Bədənimizin ən gec təkamül edən hissəsi: Ayağın baş barmaqları...
Dünya
Bu ölkənin rəsmi səhifəsini gənc tələbə idarə edəcək - FOTO
Maraqlı
İnsan beyini haqqında heyrətləndirici faktlar – Doğransa da, ağrı verməz
Ədəbiyyat
“İki-üç imzanı çıxmaqla, oxucu müasir Azərbaycan ədəbiyyatından heç nə gözləmir”
Həftənin ən çox oxunanları
Ərdoğan Trampa QALİB GƏLDİ: dollar sürətlə düşür
Azərbaycanda benzinin qiyməti qalxdı - Son qiymət
“Extibar, Extibar, ŞTO TAKOYE “BAMBILI”?..”
Şagirdlər kütləvi şəkildə dəfn olundular – Faciənin fotosu
Bakıda "moyka"da biabırçılıq: qızı lüt soyundurub maşın yuduzdurdular – VİDEO
“İstanbul təslim olarsa, nə Bakı qalar, nə Astana, nə Daşkənd, nə Aşqabad...” -Fikir savaşı
“Böyükdən kiçiyə qədər onlara tüpürmüşəm...” - Xalq artisti televiziya rəhbərlərini sərt qınadı...
Türkiyə zəvvarları Mədinədə Peyğəmbər(s) kimi qarşılandı - GÖZLƏNİLMƏZ...+VİDEO
Avtobus sürücüsü salonda unudulmuş 852 mini sahiblərinə qaytardı - İBRƏTAMİZ
"Səhv etmirəmsə, Şeyxülİslam Allahşükür Paşazadə də Baqramyanla bərabər gəlmişdi"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə