Xəbər lenti
22/05/2018 [00:12]:
Gecəni sirli səslərin gəldiyi tuneldə keçirdi, şok edici anı qeyd etdi – VİDEO
22/05/2018 [00:11]:
Ürəyi cavanlaşdırmağın asan yolu
21/05/2018 [23:59]:
Ruhani: "Vaşinqton bizə diktə edə bilməz"
21/05/2018 [23:52]:
Yaqub Mahmudovun “Real tarix”i gürcü dilində çap olunub
21/05/2018 [23:50]:
Doğuşun qadağan olduğu adada 12 il sonra ilk körpə dünyaya gəldi - FOTO+VİDEO
21/05/2018 [23:45]:
Çikaqoda Cümhuriyyətin 100 illik yubiley tədbirində incəsənət xadimləri də iştirak edib...
21/05/2018 [23:39]:
“Hətta türk kinosu da o KİŞİNİN nə boyda, nə çəkidə olduğunun fərqindədir, biz isə...”
21/05/2018 [23:25]:
"Belə gedişat bizi bir dövlət və millət olaraq irəliyə deyil, xəyal qırığlığına aparır"
21/05/2018 [23:17]:
"Biz bu işə bir kompüter və "Tefal" çaydanla başladıq..." - Narınc Rüstəmova
21/05/2018 [23:15]:
Obama özünə yeni iş tapdı - Prodüserlik edəcək...
21/05/2018 [23:03]:
İsrail hiddətlənib: "Avropadan üç səfirini geri çağırdı"
21/05/2018 [22:43]:
İmmanuel Kant: Özü özünə can sağlığı yaradan və ömrünü uzadan filosof...
21/05/2018 [22:23]:
“Qarabağ” mövsümü qələbə ilə başa vurdu
21/05/2018 [22:21]:
Ramazan ayının altıncı gününün duası və təqvimi
21/05/2018 [21:58]:
Rusiyanın dəhşətli “Satana” raketi haqqında əsas bilinməli 3 şey...
21/05/2018 [21:56]:
Bir nəfərin məhsul və xidmətlərə xərclədiyi pul nə qədərdir?
21/05/2018 [21:55]:
“Ebola”dan ölənlərin sayı durmadan artır
21/05/2018 [21:51]:
DİM qəbul imtahanlarında balların hesablanma qaydasını açıqladı
21/05/2018 [21:50]:
Rəngsiz gediş: Naxçıvan sərhəddində nə baş verir?
21/05/2018 [21:49]:
Bu adada 12 il sonra ilk uşaq doğuldu - Burada doğum qadağandır
21/05/2018 [21:47]:
Baş həkimdən partlayışda yaralananlarla bağlı - Açıqlama
21/05/2018 [21:45]:
Ramazan süfrələrində hansı qidalar olmalıdır? - Vacib məsləhətlər
21/05/2018 [21:42]:
Universitetdən intihar edən tələbə ilə bağlı - Açıqlama+ Fotolar
21/05/2018 [21:41]:
“Qəbələ” - “Qarabağ” matçında dava - Cavid Hüseynov meydandan qovuldu
21/05/2018 [21:14]:
Amerikalı xeyriyyəçi Talış kəndində yeni icma mərkəzi açdı - FOTOLAR
21/05/2018 [20:42]:
ABŞ hücuma keçdi: İranı bütün hər yerdə çökdürəcəyik
21/05/2018 [20:05]:
Andranik Baqdasaryan Kəlbəcərdəki məktəbin təmirinə 1 milyon dollar BAĞIŞLAYACAQ...
21/05/2018 [19:59]:
Azərbaycanlı tələbələr RTÜK-ün “Gələcəklə Əlaqə” seminarında çıxış etdi - FOTO
21/05/2018 [19:27]:
“Onların bəxti onda gətirib ki, erməni deyillər, yoxsa erməni olsaydılar çoxdan məzarlıqda idilər”
21/05/2018 [19:23]:
Mədəsindən 106 kokain kapsulu çıxarıldı - 735 min dollar dəyərində...
21/05/2018 [19:22]:
Moderator.az yazdı, şəhid bulağının tikintisinə icazə verildi- FOTO
21/05/2018 [19:05]:
Məktəblilər arasında “STEM plyus” bilik olimpiadası keçirildi
21/05/2018 [19:04]:
Qüdsün işğalına daha bir ölkədən dəstək - Səfirlik sayı üçə çatdı
21/05/2018 [19:02]:
Ağ və qırmızı şərabın xərçənglə mübhəm bağlılığı - ARAŞDIRMA
21/05/2018 [19:01]:
ADU-da növbəti beynəlxalq elmi-praktik konfrans keçirildi
21/05/2018 [18:55]:
Sahil Babayev BƏT-in baş direktoru ilə görüşüb -FOTO
21/05/2018 [18:54]:
ABŞ-dan İrana Suriya ilə bağlı sərt XƏBƏRDARLIQ
21/05/2018 [18:51]:
Azərbaycan vətəndaşı İstanbulda intihar etdi, kimsəsizlər qəbiristanlığında basdırıldı
21/05/2018 [18:50]:
Vətəni işğaldan azad etməyi kimlərə həvalə edək? - Tək oğlunu itirən şəhid ailələri danışır...
21/05/2018 [18:45]:
Yeni dövlət yaradılır - Suda yerləşəcək
21/05/2018 [18:44]:
Səfər Mehdiyev Aİ-nin ölkəmizdəki nümayəndəliyinin rəhbəriylə görüşdü
21/05/2018 [18:43]:
Prezidentdən azərbaycanlı müğənni və xanımı ilə bağlı - Sərəncam
21/05/2018 [17:58]:
Qənirə Paşayeva Cənubi Afrikada bir sıra görüşlər keçirdi -FOTOLAR
21/05/2018 [17:54]:
Sarkisyan istefasından sonra ilk dəfə adam arasına çıxdı – FOTO
21/05/2018 [17:52]:
Azərbaycan və Serbiya prezidentlərinin mətbuata bəyanatları
21/05/2018 [17:46]:
Kamal Abdulla Belqrad Universitetinin rektoru ilə görüşdü
21/05/2018 [17:27]:
Tacir: "Fədayəni sevgi maraqlandırsaydı, yanımda olardı"
21/05/2018 [17:22]:
Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
21/05/2018 [17:21]:
Azercell XXV "TİBO-2018" sərgisində ölkəmizi təmsil edib
21/05/2018 [17:20]:
Müdafiə Nazirliyindən Ermənistana XƏBƏRDARLIQ: ”İstənilən hava hədəflərini məhv etməyə qadirik”
21/05/2018 [17:19]:
Abituriyentlərin nəzərinə -Sual kitabçalarını əldə edə bilərsiniz!
21/05/2018 [16:56]:
İranda azərbaycanlılar yaşayan əyalətlərdə kütləvi zəhərlənmə - 11 ölü, 800 yaralı
21/05/2018 [16:23]:
Tarixdə iz qoyan FOTOLAR
21/05/2018 [16:20]:
Çikaqoda Azərbaycan Cumhuriyyətinin yaranmasının 100 illiyi qeyd edildi - FOTOLAR
21/05/2018 [16:18]:
Bakıda kafedə partlayış: İki ölü - YENİLƏNİB
21/05/2018 [16:09]:
“Şəhid bulağının tikilməsi üçün tezliklə sərəncam veriləcək...” - Gözlər başçıda...
21/05/2018 [16:07]:
Marneulidə azərbaycanlıların etnoqrafik muzeyi niyə yoxdur?
21/05/2018 [16:02]:
ABŞ-ın məşhur saytında Azərbaycan xalçaları barədə məlumatlar yerləşdirilib
21/05/2018 [16:01]:
Tək oğul övladlarına hərbi xidmətdən güzəşt hüququ tanına bilərmi? - MÜZAKİRƏ
21/05/2018 [16:01]:
Şəhid Adil Tatarov: “Gedirsənsə, ya qəhrəman olmalısan, ya da şəhid”
21/05/2018 [15:47]:
İŞİD-çi Elşən Məmmədov edam edildi, 4 uşağı Suriyada kürdlərə əsir düşdü - FOTO+VİDEO
21/05/2018 [15:41]:
Samirə: "Ərim toy gününün səhəri stolları başımda qırdı”
21/05/2018 [15:39]:
Şəhid olan əsgər yüksək vəzifəli məmurun qohumu imiş
21/05/2018 [15:32]:
Nazir kollecə yeni direktor təyin etdi
21/05/2018 [15:30]:
BAXCP İdarə Heyətinin iclası keçirildi
21/05/2018 [15:24]:
Niderland mediası Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətindən yazdı
21/05/2018 [15:19]:
Avstraliyada Qarabağ həqiqətlərinin təbliği daha da genişləndiriləcək
21/05/2018 [15:18]:
DİN-dən ƏMƏLİYYAT: Bacılar tutuldu
21/05/2018 [15:09]:
Novruz Məmmədov prezidentlə nahar etdi
21/05/2018 [15:08]:
Bu maşına sahib olmaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ: Cəmi 350 manat...
21/05/2018 [15:08]:
Mir Şahin Nikol Paşinyanı Əbülfəz Elçibəy ilə müqayisə etdi - VİDEO
21/05/2018 [15:02]:
Səsdən sürətli qanadlı raketlər sınaqdan çıxarıldı
21/05/2018 [15:00]:
İcra hakimiyyəti şəhidə bulaq tikməyə icazə vermir, alınan materiallarsa... - FOTOLAR
21/05/2018 [14:55]:
Mədəniyyət nazirinin 1-ci müavini təyin olundu
21/05/2018 [14:50]:
Şəhidimiz dəfn edildi - FOTOLAR
21/05/2018 [14:47]:
Azərbaycanlı icra başçısı işə avtobusla gedir - Fotolar
21/05/2018 [14:38]:
İran halal ət kəsimini Azərbaycan şirkətinə etibar etdi (FOTO/VİDEO)
21/05/2018 [14:25]:
Messi 5-ci dəfə “qızıl buts” mükafatını qazandı
21/05/2018 [14:15]:
200 il əvvəl İran qadınları belə olub - FOTOLAR
21/05/2018 [14:14]:
Gözdən uzaq, könüldən iraq Şağan müalicə pansionatında xəstələr fəryad edir- FOTOLAR
Bütün arxiv bir sırada
06/12/2017 [23:56] - Maraqlı - ( 1451 dəfə baxılıb)

İlk qadın Nobel mükafatçısı: Ölümündən sonra ortaya çıxan inanılmaz FAKT



Selma Lagerlöf ədəbiyyat sahəsində dünyanın ilk Nobel mükafatına layiq görülüb, İsveç Akademiyasının üzvü olan qadın kimi tarixə düşüb. Lagerlöfün "Nilsin vəhşi qazlarla sehirli səyahəti" əsəri İsveç xalqının dəyərli mədəni irsi sayılır. O öz xalqının nağıllarını, əfsanələrini gerçək məktublar şəklinə çevirərək, İsveç adlı məmləkətini bütün dünyaya tanıdıb.

Moderator.az publika.az-a istinadən istinadən "fantastik isveçli qadın" ləqəbli Selma Lagerlöf barədə materialı təqdim edir.

Nağılvari uşaqlıq

Selma İsveçin Vermland adlı gözəl şəhərciyində hərbçi və müəllim ailəsində dünyaya göz açıb. Uşaqlığı təbiətin qoynunda hər daşın, qayanın, gülün-çiçəyin əhatəsində öz nağıl dünyasını yaratmaqla keçib.

Balaca Selmanın tərbiyəsində anasının və nənəsinin böyük təsiri olub. Məhz bu iki doğma qadın İsveç xalq ədəbiyyatının sehirli qapılarını onun üzünə açmaqla, gələcəyin böyük yazıçısının mükəmməl zövqünü formalaşdırıblar. Cəmi 3 yaşında ikən Selma iflic olur. Həyatının bir neçə ilini yataq şəraitində hərəkətsiz keçirir. Bu müddətdə nənəsi onun dünyaya açılan pəncərəsinə çevrilir. Sevimli nənəsi Selmaya müxtəlif nağıllar, əhvalatlar danışmaqla kifayətlənmir, Vermland meşələrində yaşayan cinlər haqda əfsanələr uydururdu. Lagerlöf uşaqlığı barədə xatirələrində yazacaqdı:

"Nənəm sübhdən alatoranlığadək yanımda əyləşir, müxtəlif rəvayətlər danışardı. Onu dinləyə-dinləyə təxəyüllümü zənginləşdirdiyim illər həyatımın ən gözəl dövrüdür".

Mayası xalq yaradıcılığı ilə yoğrulmuş Lagerlöfün əsərləri başdan-başa cəsarət və zənginliklə dolu təsəvvür dünyasının məhsuludur.

7 yaşına çatan Selma amansız xəstəlikdən yaxa qurtarmağa nail olur. Bununla yanaşı, həyatının ən böyük qərarını verir. Nənəsinin nağıllar aləminin sehrilə gözəl hekayələr yazmağa başlayır. Günlərin bir günü Stokholmun mərkəzindəki paradda iştirak edən Selma kral sarayının pəncərələrini saya-saya o şüşələrin ardında cərəyan edən hadisələri və insanları təsəvvüründə canlandırmağa başlayır. Bu haqda nə vaxtsa gözəl bir əsər yazacağına qərar verir.

Selma şeirlər, hekayələr yazmağa başlayır. Pöhrələnən yaradıcılıq tumurcuqları onu daha gözəl əsərlər yazmağa vadar etsə də, gənc yazıçı bu enişli-yoxuşlu yolda çox sınanır.

Bir dilim çörəyin belə çətinliklə tapıldığı dövrdə Selma yaradıcılıqdan uzaqlaşıb, müəllimlər seminariyasına daxil olur. Təhsilini başa vurub, Landskrun adlı şəhərciyə köçür. Burada qızlar məktəbində müəllimə işləməyə başlayır. İllər sonra Lagerlöf etiraf edirdi ki, həyatının bu dönəmi yazıdan tamamilə uzaqlaşsa da, bir müddət sonra yaradıcılıq ruhunu toplayıb, "Yöst Berlinq haqda dastan" romanına can verir.

Romantik Selma

Selma Lagerlöfün yazmağa başladığı illərdə ölkə ədəbiyyatında realistik cərəyan hökm sürürdü. Onun əsərlərində realist yazıçıların da dərin təsiri duyulurdu. Lakin Lagerlöf yaradıcılıq səsini daha çox təsəvvür və xəyal dünyasının gücü hesabına ucalda bildi. Uşaqlıq illərində nənəsinin, anasının dilindən süzülən rəvayətlərdən qaynaqlanan sərbəst düşüncə tərzi onu standart realist ədəbiyyatından qat-qat uca zirvələrə qaldırırdı.

Dünya şöhrətli yazıçının neoromantik üslubda yazdığı "Yüst Berlinq haqda dastan" romanı Vermland şəhərciyinin qədim tarixi rəvayətlərinin toplusudur. Əsər XIX əsrin sonlarında İsveç ədəbiyyatsevərlərinin ən oxunaqlı əsərinə çevrilməyi bacarır. Romanda həmçinin realist düşüncə tərzi də sezilir. Lagerlöf doğma Vermland güzəranını gerçək ustalıqla təsvir edərək, eyni zamanda folklor qəhrəmanlarının obrazları ilə zənginləşdirməyə nail olur. İsveçin yeni kapitalist axına doğru yönləndiyi dövrdə görkəmli qələm ustası əsərində qədim tarixə malik məmləkətinin koloritini, milli cizgilərini qorumağa çalışır. Selmanın yaradıcılığının böyük hissəsi folklor motivləri əsasında qələmə alınsa da, bugünədək ən məşhur əsəri məhz bu dastandır.

1906-cı ildə "Nilsin vəhşi qazlarla sehirli səyahəti" romanı çap edilir. Kitab bir neçə gün ərzində Skandinaviya ölkələrinin ən oxunaqlı əsərinə çevrilir. Sonra onlarla dilə tərcümə edilib, yazıçıya dünya şöhrəti gətirir. Maraqlısı odur ki, bu roman demokratik təhsilə keçid etmək istəyən İsveç orta məktəblərində coğrafiya dərsliyi kimi tədris olunmaq üçün ərsəyə gətirilmişdi. Ölkə hakimiyyəti məktəb proqramlarına maarifləndirici, eyni zamanda şagirdlərin marağını cəlb edəcək dərsliklər daxil etməyə qərar verirlər. Layihə üzərində çalışmaq üçün ölkənin alimləri və yazıçıları bu işə cəlb edilməli idilər. Selma Lagerlöfə təklif gələndə, tək çalışmaq istədiyini dilə gətirir. Yazıçı bütün İsveçi qarış-qarış gəzib, kitabı üçün yeni məlumatlar toplamağa başlayır. İstinad etdiyi bir sıra mənbələr, İsveç təbiətinin gözəllikləri, təxəyyül dünyasının zənginliyini bir yerə cəm edib "Nilsin vəhşi qazlarla sehirli səyahəti" romanını ərsəyə gətirir. Bu kitab rəsmi dərslik deyil, əyləncəli səyahət xarakteri daşıyan romana çevrilir. (Yəqin ki, bu təcrübəni çağdaş təhsil sistemində də sınaqdan keçirə bilərik. Axı dünyanın ən güclü təhsil sistemi olan Finlandiya məhs bu sistemlə çalışır. Şagirdi yormadan, incitmədən, əyləncəli üsullarla ona yeni biliklər verir).

Həmin dövr üçün bu kitab təhsildə inqilab sayılırdı. Odur k, Lagerlöfün əsəri az tənqidə məruz qalmırdı.

Nobel mükafatı alan ilk qadın

XX əsrin əvvələrində Selma Lagerlöf kifayət qədər məşhur yazıçı və İsveçin ən sevimli qadınlarından idi. 1907-ci ildə qələm ustası Uppsals Universitenini fəxti üzvü seçilir. 50 yaşlı yazıçının doğum günü ölkənin milli bayramı kimi qeyd olunmağa başlanır.

1909-cu ildə Lagerlöf "Nilsin vəhşi qazlarla sehirli səyahəti" əsərinə görə Nobel mükafatına layiq görülən ilk qadın kimi tarixə düşür. Bu ədəbiyyat qələbəsi Selma yaradıcılığının zirvəsi sayılır.

Bu illər ərzində yazıçı İsveçin ən nüfuzlu şəxslərindən birinə çevrilir. Ömrünün sonunadək azad fikirləri, sərbəst düşüncələrilə qadın haqlarının müdafiəsi yolunda çalışır. Xeyriyyəçilik fəaliyyətilə də diqqət mərkəzində olan Selma İkinci Dünya Müharibəsi zamanı alman mədəniyyətinin parlaq simalarına Almaniyadan qaçıb, digər ölkələrdə məşkunlaşmağa yardım edirdi. Nobel mükafatına görə qazandığı medalı isə Finlandiyaya yardım fonduna hədiyyə edir. Qüdrətli yazıçının bu jestindən təsirlənən Finlandiya hakimiyyəti medalı geri qaytarır.

Artıq dünyada sözü keçən yazar xanım İsveç siyasətində yaxından iştirak etməyə başlayır. 1911-ci ildə Stokholm Konqresində çıxış edərək qadınları öz haqları uğrunda mübarizəyə və cəmiyyətin həyatında fəal iştirak etməyə səsləyir. Lagerlöf İsveç qadınlarına səsvermə hüququ qazandırmaq üçün böyük əmək sərf edir. Öz simasında xanım olmağın böyük üstünlüyünü sübut etməyə çalışır.

(Lakin təəssüf ki, bu gün qadınları ən çox şiddət görən, zorakılığa məruz qalan ölkə İsveçdir. Tənbəllik etməyib, statistik göstəricilərlə baxmaqla yanaşı, bir neçə isveçli xanımla əlaqə saxladım. Onlar bu faktı təsdiqlədilər).
Qadın aşiqi feminist Lagerlöf

Uzun müddət insanlar Lagerlöfü tənha qadın obrazında tanıyıblar. 1990-cı ildə yazıçının arxiv fotoşəkilləri, məktubları tapılanda bəlli oldu ki, ömrünün sonunadək qadın azadlığı uğrunda mübarizə aparan yazıçı Sofi Elkan və Valborq Olander adlı yazıçı qadınlarla eşq macərası yaşayıb. Selma Olanderə yazdığı məktubda - "Tezliklə səninlə qovuşub, bir-birimizə sahib olacağıq. Bu xoşbəxtliyin xəyalı belə məni göylərə qaldırır" - deyə qeyd edir.

Bu qadınlar arasındakı məhəbbət üçbucağı bir neçə onllik boyu davam edir. Lakin Sofinin ölümündən sonra Selma Valborqla daha da yaxınlaşır və son nəfəsinədək onunla birgə yaşayır.

Dünya şöhrətli ilk qadın Nobel mükafatçısının cinsi azlıqları cəsarətləndirən fikirlərindən biri də budur:

"Mən Kopenhagendə olduğum müddətdə bir-birinə aşiq onlarla qadın cütlüklərlə tanış oldm. Axı niyə insana məhəbbət cinsi çərçivəyə salınmalıdır?" 




Yaqub Mahmudovun “Real tarix”i gürcü dilində çap olunub
Çikaqoda Cümhuriyyətin 100 illik yubiley tədbirində incəsənət xadimləri də iştirak edib...
"Belə gedişat bizi bir dövlət və millət olaraq irəliyə deyil, xəyal qırığlığına aparır"
Tarixdə iz qoyan FOTOLAR
200 il əvvəl İran qadınları belə olub - FOTOLAR
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Doğuşun qadağan olduğu adada 12 il sonra ilk körpə dünyaya gəldi - FOTO+VİDEO
Cəmiyyət
Mədəsindən 106 kokain kapsulu çıxarıldı - 735 min dollar dəyərində...
Hadisə
Çikaqoda Azərbaycan Cumhuriyyətinin yaranmasının 100 illiyi qeyd edildi - FOTOLAR
Gündəm
“Bütün türk və islam dünyası Türkiyədən kömək gözləyir”
Cəmiyyət
“Ölkə başçımızdan kömək istəyirəm...”- Ayaqları tutulan aprel döyüşçüsü...
Həftənin ən çox oxunanları
Ramazan ayında cinsi münasibət necə tənzimlənməlidir? - QAYDALAR
Alpinistlərlə bağlı şok iddia - “Meyitlər şübhəli şəkildə, anidən tapılıb”
"Baki Moskvadan Qarabağla əlaqədar xəbərdar olunub" -Ermənistan XİN-nin sabiq müavini
Turş alçanın bu faydalarını bilirsinizmi...?
Xankəndi-Şuşa kanat yolunun tikintisinə başlanacaq - Xeyriyyə fondları hesabına
Kann kino festivalının qırmızı xalısında qıpqırmızı ƏXLAQSIZLIQ...
"Ermənilər Paşinyana görə peşman olacaqlar..." Jirnovski İranı böldü, bir parçasını da Azərbaycana "verdi" (VİDEO)
"4 bacının tək qardaşı idi..." - Dünən şəhid olan əsgərimizin FOTOSU
Bu baş versə, hamımız yanacağıq - Ərdoğan
Xalq artisti ittihamlara cavab verdi: "Gələcəkdə Almaxanım da dəvət olunar və oxuyar"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin