Xəbər lenti
12/12/2018 [13:25]:
Yol polisi texniki baxışa görə sürücülərə müraciət etdi - Qaydalar dəyişib
12/12/2018 [13:21]:
UNEC-də Elmmetrika şöbəsi fəaliyyətə başlayıb...
12/12/2018 [13:17]:
Sabah külək güclənəcək - PROQNOZ
12/12/2018 [13:13]:
Avropa Məhkəməsində Şahbazla Dilqəm haqda müsbət nəticə əldə oluna bilər
12/12/2018 [13:08]:
Heydər Əliyevin xatirəsi Lənkəranda ehtiramla yad olunub... - FOTOLAR
12/12/2018 [13:06]:
Azərbaycan nefti UCUZLAŞDI
12/12/2018 [13:03]:
Çobanovun evindən qumbara tapıldı
12/12/2018 [12:57]:
“O şeirlərə görə başsağlığı vermək əvəzinə, hamı təbrik edirdi...” -“Çox qəribə taleyim var”
12/12/2018 [12:55]:
“İstanbul və Azərbaycan türkcəsi ümumtürk dili üçün daha münasibdir”
12/12/2018 [12:54]:
Səidə ərsiz doğan məşhurları biabır etdi: “Ona “zontik” kimi baxmaq…”
12/12/2018 [12:47]:
Bakıda vəzifəli şəxsin törətdiyi qətllə bağlı – Rəsmi açıqlama
12/12/2018 [12:45]:
DİN-dən əməliyyat: 25 həbs
12/12/2018 [12:40]:
Nadirin evində oğurluq olub: “50 min dolları apardılar”
12/12/2018 [12:25]:
Putinin yaxın adamının şirkəti  Ermənistanda mis çıxaracaq?..
12/12/2018 [12:15]:
"Düzünü deyim, hamımız qorxmuşduq..." -Deputatın Heydər Əliyev xatirələri...
12/12/2018 [12:07]:
Avtomobilini hissələrə bölüb satan şəxs polisə yalan məlumat verdi
12/12/2018 [12:06]:
Çavuşoğlu Bakıya gəlir
12/12/2018 [12:04]:
“Onun tapşırığından bir gün sonra mənə xalq artisti adı verdilər...” - Heydər Əliyevlə bağlı xatirə...
12/12/2018 [12:02]:
Gələn il kişilərin və qadınların pensiya yaşı belə olacaq - CƏDVƏL
12/12/2018 [11:50]:
Bakıda bir ay ərzində 2 mindən çox ağac əkildi -FOTOLAR
12/12/2018 [11:43]:
Paşinyanın yeni kadr təyinatları məlum oldu
12/12/2018 [11:39]:
“Huawei” şirkətinin maliyyə direktoru sərbəst buraxılıb - Məhkəmə qərarı
12/12/2018 [11:34]:
İndiyədək 2338 şəhidin varisinə birdəfəlik ödəmə qərarı təsdiqləndi
12/12/2018 [11:31]:
Əhali pulu hara xərcləyib?
12/12/2018 [11:26]:
Serialı yarımçıq tərk etdi, 112 min cərimələndi
12/12/2018 [11:15]:
"Saza baxsın tariximi yazanlar..."
12/12/2018 [11:11]:
Zırramanın biridir, amma özünü alim kimi göstərir...
12/12/2018 [11:07]:
Di Kaprio “Oskar”ı geri qaytarır -FOTOLAR
12/12/2018 [11:06]:
Milan Konservatoriyasının professoru: ”Novruz Novruzlu Dədə Qorqud kimi müdrik danışırdı”
12/12/2018 [11:01]:
"Həyat yoldaşım əşyadır ki, onu gizlədəm?" - "O, elə bir yerdə işləyir ki..."
12/12/2018 [10:57]:
Ağcabədidə zəlzələ olub
12/12/2018 [10:52]:
Arktika planetin qalan hissəsindən iki dəfə daha tez “isinir”miş - ARAŞDIRMA...
12/12/2018 [10:43]:
Assosiasiyada kadr dəyişikliyi oldu
12/12/2018 [10:32]:
Heydər Əliyev FOTOLARDA...
12/12/2018 [10:30]:
At hərəkət edən avtomobili vurdu və qaçdı - İnanılmaz yol-nəqliyyat hadisəsi... + VİDEO
12/12/2018 [10:29]:
İşəgötürənlərin məlumatlandırılması üçün tədbirlər keçirilib
12/12/2018 [10:25]:
İlham Əliyev Heydər Əliyevin məzarını ziyarət etdi
12/12/2018 [10:07]:
Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam etdi
12/12/2018 [10:04]:
"Hələlik Moskvada hansı yolla Paşinyanı yıxmaq barədə müzakirələr gedir..."
12/12/2018 [10:01]:
Dünyanın ən bahalı toy mərasimi başladı -FOTOLAR
12/12/2018 [09:58]:
“Facebook”un binası boşaldıldı - Bomba xəbərdarlığı
12/12/2018 [09:56]:
"“Xanımlar ürəklə yox, ağılla sevsinlər..."
12/12/2018 [09:54]:
“Sarı jiletlilər” sakitləşmir - Yeni aksiya üçün çağırış edildi
12/12/2018 [09:48]:
Tramp: "Xalq müdafiəmə qalxacaq"
12/12/2018 [09:47]:
Qəhvənin ağlasığmaz faydası aşkarlandı
12/12/2018 [09:45]:
Çempionlar Liqasında 6-cı tur - “Qalarasaray” qismən xilas oldu - NƏTİCƏLƏR
12/12/2018 [09:30]:
Pul və xoşbəxtlik arasında sirli əlaqə varmı? - MARAQLI...
12/12/2018 [09:13]:
Liderləri Tanrı seçir...
12/12/2018 [09:05]:
Dünyanın ən varlı yazıçıları - SİYAHI
12/12/2018 [09:03]:
"Sonra anladım ki, Heydər Əliyev bunu bilərəkdən edib" - Xalq artisti İran xatirələrindən DANIŞDI
12/12/2018 [09:01]:
İsgəndər Həmidovun "Müxalifət zirvəsi" təklifi birmənalı qarşılanmadı Kimlər qarşı çıxdı...
12/12/2018 [08:57]:
“Qarabağlar”dan çıxmış jurnalist: “Uşaqlığımızın bütün “ixtiraları” evimizin yaxınlığında yerləşən göllə bağlı idi”
12/12/2018 [08:49]:
Milli Onkologiya Mərkəzi, Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi... - “Milli” sözünü bu adlara niyə qoşublar?
12/12/2018 [08:48]:
Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
12/12/2018 [08:22]:
Su üzündə “qalan” məscid üzə çıxdı- FOTOLAR
12/12/2018 [07:35]:
Oğrunun əli hansı hallarda kəsilməlidir?- Allahın müəyyən etdiyi cəza...
12/12/2018 [00:33]:
Vüqar Əhməd AMEA Ədəbiyyat institutuna şöbə müdiri təyin edildi
11/12/2018 [23:58]:
"Əsas olan seçicilər üçün əlçatan olmaqdır, məkan önəmli deyil..."
11/12/2018 [23:51]:
Parlamentdə yer almayan ən populyar partiya...
11/12/2018 [23:41]:
ATƏT PA sədri: "İşğalçılara qarşı sanksiyalar tətbiq olunmalıdır"
11/12/2018 [23:31]:
Məhkəmə azərbaycanlını yüksək vəzifəyə bərpa etdi –Ukraynada Roman Nəsirova qarşı iddialar sübut olunmayıb
11/12/2018 [23:29]:
“Ərdoğan artıq mənə iki gündən bir yox, altı gündən bir “Hitler” deyir”
11/12/2018 [23:01]:
Saday Şəkərli Mübariz Mənsimova müraciət etdi: "Əyilmədim, yalvarıb kiməsə əl açmadım...."
11/12/2018 [22:55]:
Rus səfir, pop-ulduz, ağır atlət, hüquqşunas... - Trampın impiçmenti üçün hansı sübutlar toplanıb?
11/12/2018 [22:52]:
Vladimir Solovyov bu elanı ermənilərlə müzakirəyə çıxaracaq...
11/12/2018 [22:41]:
Tereza Mey “Mercedes”dən düşə bilmədi - Qapısı bağlandı
11/12/2018 [22:22]:
Rihannanın qəribə kaprizləri - “Razetka”, güldan...
11/12/2018 [22:05]:
Nazir USAİD-in missiya direktoru ilə görüşdü -FOTOLAR
11/12/2018 [22:02]:
2019-cu ilin Ay tutulmaları mafiyaların süqut edəcəyini xəbər verir
11/12/2018 [21:58]:
Nazirlikdə balıqçılığın və akvakulturanın inkişafı ilə bağlı görüş keçirildi - Foto
11/12/2018 [21:49]:
Faiq Ələkbərli Türkiyədə konfrans verəcək
11/12/2018 [21:41]:
ADNSU-da Heydər Əliyevin anım günü qeyd olundu
11/12/2018 [21:31]:
Yüksək təzyiqdən əziyyət çəkənlər üçün ən faydalı məhsullar
11/12/2018 [21:25]:
ƏƏSMN-də Heydər Əliyevin anım mərasimi keçirildi
11/12/2018 [21:18]:
Yeni Zelandiyada marixuana leqallaşdırılır
11/12/2018 [21:15]:
Qurbanovun istefasıyla bağlı yeni sensasiyalar - Müqaviləsi 6 illik deyilmiş, təzminat məbləği...
11/12/2018 [21:12]:
"Paşinyan Sarkisyana çevriləcəkmi?" - Elnur Eltürk
11/12/2018 [21:07]:
14 yaşlı qapıçı oyunda xəsarət aldıqdan sonra dünyasını dəyişib
11/12/2018 [21:06]:
Nəsrəddin şahı taxtda, Xamnəini “beşikdə görmüş” qadın –İranın ən yaşlı vətəndaşı vəfat edib
11/12/2018 [21:05]:
Düşmən Kəlbəcərin kəndində belə icma mərkəzi qurdu...  – FOTOLAR
Bütün arxiv bir sırada
11/12/2017 [09:50] - Araşdırma - ( 1249 dəfə baxılıb)

Yeni məhəbbət dastanlarının xarakterik xüsusiyyətləri



XX əsr məhəbbət dastanları bir çox parametrləri ilə klassik məhəbbət dastanlarından fərqlənir. Ən əsas məsələ XX əsr məhəbbət dastanlarının olduqca məhdud arealda yayılması və ya heç yayılmamasıdır. Nə qədər acınacaqlı da olsa, qeyd etmək lazımdır ki, bəzi yeni məhəbbət dastanları dastanı düzüb-qoşan el şairi və ya aşıqdan başqa heç kim tərəfindən ifa edilmir. Bu da dastanın cilalanmasına, yeni motivlərlə, elementlərlə zənginləşməsinə, ən əsası da şeirin bitkinləşməsinə mənfi təsir göstərir. Yeni məhəbbət dastanları aşıq mühitində geniş yayılmadığı kimi, ən azından təsviri tədqiqi də aparılmamışdır. Ancaq bu və ya digər səbəbdən araşdırma obyekti olan XX əsr məhəbbət dastanları da vardır ki, onlara nümunə olaraq “Şahzadə Bəhrəm”, “Dilsuz və Xəzangül”, “Sam Şahzadə”, “Şəmşir və Sənubər”, “Tarlaçı qız”, “Əyyub və Sənəm” və s. dastanları göstərmək olar. Bu yarımfəsildə tədqiqatda istifadə edilən yeni məhəbbət dastanları haqqında qısa məlumat verməklə onların xarakterik özəllikləri sıralanacaqdır. İlk öncə onu demək lazımdır ki, XX əsr məhəbbət dastanlarının bir qisminin mövzusu yazılı ədəbiyyatdan götürülmüş, bir qismi sosializmi təbliğ etmək üçün yaradılmış, bir qismi avtobioqrafik xarakter daşımış, bir qismi də müstəqillik ərəfəsində və ya ondan sonra formalaşmağa başlamışdır.
Bir mühüm məsələyə də toxunulmuşdur ki, o da XX əsrdə yaranan yeni məhəbbət dastanlarının əksəriyyətinin yaranma üsulu və səbəbinin fərqli olmasıdır. Qeyd edək ki, sovet dövründə yaranan dastanların böyük əksəriyyətində, hətta avtobioqrafik xarakterli məhəbbət dastanlarında da sosializm ideologiyası, yeni həyatın tərənnümü vardır. Sovet hakimiyyəti illərində mədəniyyət və incəsənətin bütün sahələri kimi, aşıq sənəti də birbaşa dövlətin ”“ siyasi ideologiyanın nəzarəti altında fəaliyyət göstərmiş, buna görə də sosializm quruculuğuna xidmət edən yeni məhəbbət dastanları (qaçaq dastanları da) yaradılmışdır. Bu isə yuxarıdan verilən sifarişlə yazılan dastanların həm bədii cəhətdən, həm də ruha yaxınlığı baxımından zəifliyinə səbəb olmuşdur. Daim siyasi hakimiyyətin nəzarətində olan aşıqlar da sosialist idieologiyasına xidmət göstərməyə məhkum edilmişdi. “Şahzadə Bəhrəm”, “Sam şahzadə”, “Dilsuz və Xəzangül”, “Fərhad və Şirin”, “Tarlaçı qız”, “Soltan və Qəndab”, “Bəhmən və Humay”, “Şəmşir və Sənubər” və s. kimi dastanlar buna əyani sübutdur. Ona görə də yeni həyatın tərənnümünə həsr olunmuş “Tarlaçı qız” (Aşıq Həsən Pərvanə), “Bəhmən və Humay” (Aşıq Bəhmən) kimi dastanlarda süni məhəbbət motivləri, süni konflikt yaradılır, müəllif də özünü əsas aparıcı obraza çevirirdi. Bir sözlə, təvazökar aşığın yerini özünü qəhrəman sayan aşıq alırdı. Məsələn, “Şəmşir və Sənubər” dastanı tamamilə avtobioqrafik səciyyə daşıdığından ozan-aşıq sənətinə xas bəzi elementlər saxlansa da, aşıq özünü dastanın baş qəhrəmanı seçmişdir. Ancaq buna baxmayaraq, adıçəkilən dastanlar müasir məhəbbət dastanları kimi tədqiqata cəlb olunmuş, onların əsas xüsusiyyətləri üzə çıxarılmışdır. Çünki bu dastanlar yeni quruluşda ”“ XX əsrdə yaranmışdır.
Beləliklə, XX əsr Azərbaycan məhəbbət dastanlarından misal olaraq Aşıq Əlinin “Fərhad və Şirin”, Aşıq Bəhmənin “Bəhmən”“Humay”, Aşıq Şəmşirin “Şəmşir və Sənubər”, şair Nəbinin “Dilsuz”“Xəzangül”, “Fəzli və Məhluqə”, Aşıq Həsən Pərvanənin “Həsən”“Aynaxanım”, “Həsən”“Durnaxanım”, Aşıq Soltanın “Soltan və Qəndab”, şair Rəsulun “Rəsul”“Nərgiz” dastanlarını, o cümlədən, bir qədər əvvəlki dövrdə, yəni XIX əsrdə yaşamış ustad Aşıq Alı tərəfindən yaradılmış “Aşıq Alı və Bəstixanım” dastanını, eləcə də Aşıq Ələsgərin “Dastan-rəvayətlər” adlandırılmış “Ələsgərlə Səhnəbanı”, “Həcər xanım”, “Anaxanımın küsməyi” və s. kimi onlarla, bəlkə də daha çox müəllifi bizsə bəlli olan məhəbbət dastanlarını göstərmək olar. Bu dastan-rəvayətlər və şeir parçaları aşığın müxtəlif illərdə çap olunan əsərlərinə də salınmışdır 
Bir əsas məsələ də XX əsrdə yaranan bir sıra məhəbbət dastanlarında müəllifin həm də əsərin qəhrəmanı kimi çıxış etməsidir. Bunlardan müəlliflərinin adları ilə bağlı “Tarlaçı qız” , “Soltan və Qəndab”, “Şəmşir və Sənubər”, “Bəhmən və Humay” kimi yeni məhəbbət dastanlarını misal olaraq göstərmək mümkündür.  
Təbii ki, XX əsr məhəbbət dastanlarının bir çoxunun mövzuları klassik yazılı ədəbiyyatdan götürülsə də, yaranma və strukturu baxımından onları yeni dastanlar kimi araşdırmaq lazımdır. Bunlara misal olaraq şair Novruzun “Sam Şahzadə”, Aşıq Əlinin “Fərhad və Şirin”, “Şahzadə Bəhrəm”, şair Nəbinin “Dilsuz və Xəzangül” və s. kimi XX əsr məhəbbət dastanlarını göstərmək olar. Bu dastanların əsas özəlliyi onları yazıb dastanlaşdıran el şairlərinin və aşıqlarının, klassik dastanlarda olduğu kimi, arxa planda qalmalarıdır. Məsələn, adları çəkilən dastanlarda əsas aparıcı obrazlar olan Fərhad, Şahzadə Bəhrəm, Dilsuz, Sam şahzadə isə həm qəhrəman, həm çalıb-çağıran aşıq, həm də eşqə düçar olmuş aşiq kimi təsvir olunurlar. Bu dastanlara, heç şübhəsiz, Şərq ədəbiyyatında məşhur olan Xosrov və Şirin mövzusu böyük təsir göstərmişdir.
Sovet həyat tərzini tərənnüm edən “Tarlaçı qız”, o cümlədən digər bir sıra bu qəbildən olan yeni məhəbbət dastanlarında isə qıza-qadına münasibət dəyişdiyi kimi, mövzu da dəyişmiş, dastanı yaradan aşıq, yaxud el şairi özünü dastanın qəhrəmanı yerinə qoymuşdur. Məsələn, “Tarlaçı qız” dastanını qoşan Aşıq Həsən Pərvanə eyni zamanda dastanın baş qəhrəmanıdır. Burada sevgili rolunda olan qız yeri gələndə öz fikir və münasibətlərini bildirmək hüququna malikdir. Buna baxmayaraq, aşıq və ya el şairi tərəfindən qoşulan və daha çox avtobioqrafik səciyyə daşıyan bu tipli dastanlarda irfani ünsürlər silinmiş, dastanı maraqlı edən konflikt, qarşıdurma , Haqq aşiqliyi aradan götürülmüşdür.
“Tarlaçı qız” (Aşıq Həsən Pərvanə) dastanının məzmunundan da göründüyü kimi, Aynaxanımın atası Əli kişinin Həsən Pərvanəni sorğu-suala tutub imtahana çəkməsi və gənc aşığın bu imtahandan müvəffəqiyyətlə çıxması və s. ünsürlər klassik dastançılıq ənənəsindən götürülmüşdür. Dastanın özəyini təşkil edən bu hissədə az və ya çox da olsa, aşığın sənətkarlıq məharəti üzə çıxır. Belə ki, dastanda Aşıq Həsən Pərvanə aşıqlar dəstəsi ilə Abbaslı kəndinə sovet dövründə çox dəbdə olan tarla zəhmətkeşləri qarşısında konsert verməyə gəlir və kənddə Aynaxanım adlı bir qıza vurulur. Hər iki dənc bir-birini elə ilk baxışdan sevir. Elə olur ki, Aşıq Həsən gecəni qızgildə qonaq qalmalı olur və onun aşıqlıq məharəti, yeni məhəbbət anlayışı, ata-ananın qızlarına aşiq olan oğlana münasibəti, qızın vəziyyəti və s. məhz bu səhnələrdə üzə çıxır. Burada sevən oğlanın və qızın sərbəstliyi, valideynlərdən çəkinməmələri diqqəti cəlb edir.
Eyni ilə “Bəhmən və Humay” (Aşıq Bəhmən) dastanında da müəllif həm də əsərin qəhrəmanı rolunda çıxış edir, bəzi məqamlarda onun dilindən söylənən şeirlər yüksək sənətkarlığı ilə seçilir. Ancaq belə nümunələr hər iki dastanda az bir hissəni təşkil edir. 
Buna baxmayaraq, qismən də olsa, sənətkarlıq baxımından bişkin olan yeni məhəbbət dastanları da vardır. Məsələn, 1973-cü ildə Bakıda “Elm” nəşriyyatı tərəfindən nəşr olunmuş “Aşıq Ələsgər” adlı kitabda “Dastan-rəvayətlər” adı altında bir neçə yeni dastan verilmişdir. Bu XX əsr məhəbbət dastanlarını (“Anaxanımın küsməyi”, eləcə də “Ələsgərlə Səhnəbanı”, “Həcər xanım” və s.) başqalarından fərqləndirən cəhət oradakı şeirlərin yüksək poetikliyidir. Zarafatyana üslubda yaradılan bu dastanlar “Aşıq Alı və Bəstixanım”, “Ələsgərlə Səhnəbanı”, əsasən, XX əsrdə formalaşıb püxtələşdiyindən orada da bir qədər sünilik sezilir. Bu dastanların çoxunu Ələsgərin oğlu Aşıq Nəcəf ifa edərək təkmilləşdirmişdir. Buna baxmayaraq, adları çəkilən məhəbbət dastanları özündə dini-mistik meyillərin izlərini yaşatmaqdadır. Bir də “Ələsgərlə Səhnəbanı”, “Aşıq Alı və Bəstixanım” dastanlarında rəvayət olunan səhnələrin çoxu, digər dastanlardan fərqli olaraq XX, əsr aşıqları tərəfindən quraşdırılıb formalaşdırılmışdır. Eyni ilə aşıq məclislərində təbii yolla ağızdan-ağıza keçərək məclisdən-məclisə dolaşan “Aşıq Alının Türkiyə səfəri”, “Aşıq Alı ilə Əsmər xanım”, “Ələsgərlə Səhnəbanı”, “Arzu”“Qənbər”, “Mahmudla Nigar” kimi dastanlarda da poetik arxitektonika, dil-üslub xüsusiyyətləri süni şəkildə qoşulan, ya da yazılan dastanlarda olduğu qədər zəifləmiş vəziyyətdə deyildir.
Ən yeni dastanlara misal olaraq XXI əsrdə yaranan məhəbbət dastanlarını göstərmək olar. Belə ki, tanınmış el şairi Əyyub Cabbarovun şeirləri əsasında yaradılan “Əyyub və Sənəm dastanı” buna misal ola bilər. Nakam eşq üzərində qurulan bu dastan 2015-ci ildə nəşr olunmuşdur və əsasən avtobioqrafik səciyyə daşıyır. Qeyd etmək lazımdır ki, bu dastanın şeirləri, deyişmələri şair Əyyub Cabbarova aiddirsə, dastanın nəsr qismi bəzi aşıqlardan, şairin özündən dinlənilərək toplayıcı-tərtibçi tərəfindən yazılmışdır. Eyni ilə “Fəzli və Məhluqə” dastanı da XXI əsrdə bu şəkildə yaradılmışdır, yəni dastanın nəzm hissəsi el şairi, XX əsrdə yaşamış şair Nəbiyə aiddirsə, nəsr qismi ayrı-ayrı dastan bilicilərinin yaddaşında qalanlar əsasında bir yerə gətirilərək bərpa edilmiş və toplayıcı-tərtibçi tərəfindən dastan formasına salınmışdır.
Ancaq dastan yaradıcılığını bununla ömrünü başa vurmuş dövr hesab etmək də doğru deyildir. Belə ki, dastanyaratma prosesi bu gün də davam edir. Paralel olaraq şifahi yolla xalq arasında yayılaraq dastanlaşma prosesi keçirməkdə olan bir sıra müxtəlif sənətkarların adları ilə bağlı əhvalat və rəvayətlər vardır ki, onlardan gələcəkdə “Səməd Vurğunla Dürrə”, “Azaflı Mikayıl”, “Nəriman”“Şölə”, “Hüseyn Arif”, “Göyəndikli Əhməd”, “Rəşid Poladoğlu”, “Ayrım Cavad”, “Miskinli Vəli” və s. kimi ən yeni dastanların formalaşacağı ehtimalı böyükdür. Artıq sovet təxribatının davam etmədiyini nəzərə alsaq, ümid etmək olar ki, bundan sonra yaranacaq dastanlarımız üslubi-poetik cəhətdən də qənaətbəxş sayılmağa layiq olacaq. 
Bütün bunlar internet və kütləvi telekommunikasiya vasitələrinin sürətlə yayıldığı, klassik folklorun virtual folklorla əvəzlənməyə başladığı bir zamanda məhəbbət dastanlarının xarakterinin, mövzu dairəsi və yayılmasının, yaşadılma məsələlərinin hələ də davam etdiyini göstərir.



Cəmilə (Çiçək) İsbəndiyarova
AMEA Folklor İnstitutunun doktorantı,
AJB və AYB-nin üzvü, prezident təqaüdçüsü

Pul və xoşbəxtlik arasında sirli əlaqə varmı? - MARAQLI...
Düşmən parlamentinin “tolerantlıq siması”: kürd, yezidi, rus və suriyalı…
"Hansı kanalı açırsan, ya ərini yuxuya verərək sevgilisinə qoşulub qaçan 10-15 günün gəlinindən, ya da ki..."
“Özümü dənizə atıb öldürmək istəmişəm” - Nazpəri Dostəliyeva
"Şaxta baba həqiqət deyil" dedi, həbs edildi - MARAQLI
Ədliyyə: 1918-2018
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
“Onun tapşırığından bir gün sonra mənə xalq artisti adı verdilər...” - Heydər Əliyevlə bağlı xatirə...
Köşə
Zırramanın biridir, amma özünü alim kimi göstərir...
Cəmiyyət
"Əsas olan seçicilər üçün əlçatan olmaqdır, məkan önəmli deyil..."
Cəmiyyət
“Bu parklarda muzeylər açılmalıdır, ictimai iaşə obyektləri yox”
Dünya
Rahibələr oğurladıqları yarım milyon dolları qumarda xərclədilər - İNANILMAZ...
Həftənin ən çox oxunanları
Paşinyan sərhədlərin açılması ilə bağlı Türkiyəyə yalvardı: "Bir şərtlə ki..."
“Təki, erməni ordusu güclü olsun -  pensiyamızın qalxması vacib deyil...”-Xankəndindəki erməni qarı-
Putin Paşinyanın xeyir-duasını çoxdan verib – Biz Qarabağın gününə ağlayaq...
Putin Paşinyandan niyə çəkinir?
"Ermənilərin yaşadığı ərazi Hüseynqulu xanın torpaqlarıdır, oranı da geri almalıyıq...”
Gələcək intim necə olacaq? - Alimlərdən maraqlı açıqlama...
Tramp ata Buşun dəfnində yarıməsrlik ənənəni pozdu - FOTO+VİDEO
"Bacı bacının balasını bu günə qoyarmı?" deyən baldızının Arif Əsgərova deyəcəkləri var...
Arif Əsgərov hardan biləydi ki, baldızı oğlu təhlükəli sularda üzür: Bir həbsin izi ilə...
"Bunu edən adam öz namussuzluğunu ictimailəşdirdi"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə