Xəbər lenti
16/01/2018 [11:51]:
Avropa “Metsamor”un bağlanması üçün 200 milyon avro ayıracaq
16/01/2018 [11:47]:
Millət vəkili: "Təhsil haqqı məsələsi köklü həll olunmalıdır"
16/01/2018 [11:44]:
Ehtiyatda olan zabitlərin hərbi biletinin forması dəyişdirildi
16/01/2018 [11:32]:
Varis Diriye, Opra Uinfri və bizim Bircə
16/01/2018 [11:29]:
“Əsgər” sözü “əskər”, “alqı-satqı” isə “alğı-satqı” kimi yazılacaq - RƏSMİ
16/01/2018 [11:19]:
Vasif Talıbov ad gününü necə keçirdi?
16/01/2018 [11:02]:
Uşaqların gec dil açmasına səbəb nədir?
16/01/2018 [10:47]:
Kadırov 104 yaşlı qadına ev bağışladı
16/01/2018 [10:43]:
Müəllimlərdən rüşvət istəyən qalmaqallı direktor işdən çıxarıldı
16/01/2018 [10:38]:
Peşə məktəblərinin müəllimləri imtahana çəkilir
16/01/2018 [10:31]:
Deputat məclis iclası zamanı erotik şəkillərə baxır... - FOTO
16/01/2018 [10:26]:
Prezidentin mənzil təminatı ilə bağlı tapşırığının icrasına başlanıldı – RƏSMİ
16/01/2018 [10:10]:
Azərbaycanda əhalisi ən çox və ən az olan rayon və şəhərlərin adları - SİYAHI
16/01/2018 [10:02]:
Cəbhədə erməni təxribatı
16/01/2018 [09:53]:
“Bu şəhərdə”nin Rafaeli əməliyyat olundu
16/01/2018 [09:50]:
Amerikanlar “Ermənistan yolu” ilə addımlayacaqlar…
16/01/2018 [09:35]:
Deputatlar Bolqarıstana getdilər
16/01/2018 [09:34]:
Vergilər Nazirliyində yeni müşavirlər təyin olundu
16/01/2018 [09:24]:
Manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
16/01/2018 [08:33]:
Beynəlxalq Mahmud Kaşqari mükafatı Serhat Kabaklıya verildi
16/01/2018 [08:25]:
Lotu Qulinin adamları Kiyevdə cinayət başında yaxalandı - Dəstə üzvlərinə qarşı əməliyyat...
16/01/2018 [07:42]:
Nursultan Nazarbayev ABŞ-a səfər edib
16/01/2018 [07:41]:
Ajda Pekkan Azərbaycan mahnısının sədaları altında rəqs etdi - VİDEO
16/01/2018 [07:40]:
Madaqaskarda qasırğa 51 nəfərin ölümünə səbəb oldu
16/01/2018 [07:37]:
Rumıniyanın baş naziri istefa verdi
16/01/2018 [07:36]:
Gürcüstan prezidenti üçüncü dəfə ata oldu
16/01/2018 [07:35]:
Fələstin İsraili dövlət kimi tanımaqdan imtina etdi
16/01/2018 [00:05]:
Bürclər - 16 YANVAR
15/01/2018 [23:19]:
Namiq Qaraçuxurlu əlil arabasında - FOTO
15/01/2018 [23:15]:
XİN-dən Lavrovun Qarabağla bağlı açıqlamasına - Münasibət
15/01/2018 [22:55]:
İlham Əliyev: “Sabah Bakı-Sofiya marşrutu ilə birinci aviareys təşkil ediləcək”
15/01/2018 [22:46]:
“Millətin faciələri onun bədii ədəbiyyatında əks olunmalıdır”
15/01/2018 [22:41]:
Lavrovun yeni Qarabağ açıqlaması nəyə hesablanıb?
15/01/2018 [22:26]:
Azərbaycanda qeydiyyatdan keçən əsərlərin sayı açıqlandı
15/01/2018 [22:18]:
Poroşenko Hamlet rolunda: ”Olum, ya ölüm...” - VİDEO
15/01/2018 [21:56]:
Erməni deputat xalqı etiraza çağırdı
15/01/2018 [21:49]:
“O Putinin fahişəsidir!” - Çexiya prezidentinə qarşı ağılasığmaz hücum - FOTO+VİDEO
15/01/2018 [21:38]:
Balaca Ana...
15/01/2018 [21:35]:
"Fast Food"un insan sağlamlığına zərəri saymaqla qurtarmır...
15/01/2018 [21:10]:
Bilgəhdə qədim qalaya bitişik divar söküləcək
15/01/2018 [20:57]:
Avtomobil ilə motosiklet toqquşdu - VİDEO
15/01/2018 [20:55]:
Millət vəkili Avstraliya, Kanada və İsveçrənin tanınmış təşkilat rəhbərləri ilə görüşdü
15/01/2018 [20:48]:
"Şəkillərimdən istifadə edirlər, qızlarla tanış olurlar" -İdmançımız üsyan etdi
15/01/2018 [20:41]:
Sirkdəki məşqdə şir və pələng ata hücum etdi - qorxu dolu anlar (VİDEO)
15/01/2018 [20:41]:
BƏƏ-də saxlanılan Qətər şeyxi sərbəst buraxıldı
15/01/2018 [20:39]:
Masallıda iki uşaq anası övladlarını ataraq evdən qaçdı
15/01/2018 [20:37]:
Qənirə Paşayevadan efirdə -MARAQLI HƏDİS
15/01/2018 [20:34]:
Kəramət Böyükçöl "Facebook"dan getdi - FOTO
15/01/2018 [20:32]:
Portuqaliyada partlayış: 8 ölü, 36 yaralı
15/01/2018 [20:30]:
Tualetdən çıxmadan ultramarafonun qalibi oldu - QALMAQAL...
15/01/2018 [20:29]:
Rustavidə iş adamı güllələndi
15/01/2018 [20:25]:
“İrşad Əliyevlə birgə Qarabağda ermənilərlə gizli görüş keçirdik...” - Maksim Musayev
15/01/2018 [20:25]:
Gömrükdə qaçaqmal siqaret aşkarlandı
15/01/2018 [20:23]:
Bu ölkədə “falçı ovu” başladı
15/01/2018 [20:20]:
"Qoca qurd Rusiya-Çin cütlüyünün hegemon rolunu ABŞ vasitəsilə tarazlaşdırmağı zəruri sayır"
15/01/2018 [20:19]:
Prezidentlə xanımı Bolqarıstan baş naziri ilə birgə şam ediblər
15/01/2018 [20:16]:
PKK-ya növbəti zərbə 6 terrorçu öldürüldü
15/01/2018 [20:14]:
Yeridikləri pilləkən bir anda çökdü ... FOTO/VİDEO
15/01/2018 [20:10]:
Güvənc və ərk yeri - Müzəffər Vəlioğlunun 55 illik yubileyinə könül töhfəsi...
15/01/2018 [20:00]:
“Bakı və Sofiya arasında birbaşa aviareysin açılışı...”
15/01/2018 [19:53]:
“Bu günü çoxdan gözləyirdik...”- Qarabağ Qazisi
15/01/2018 [19:50]:
Ərinin cinsi fantaziyalarından bezib onu öldürdü
15/01/2018 [19:48]:
Ərdoğan PYD və YPG terrorçularının mövqelərinin bombalanacağını bildirdi
15/01/2018 [19:34]:
Əli İnsanov yenidən məhkəmə qarşısına çıxacaq
15/01/2018 [19:25]:
Vaşinqtonda metroda sərnişin dolu qatar relslərdən çıxdı
15/01/2018 [19:23]:
"Elə adamlar var ki, onlara "eşşək" deyəndə də ürəyin soyumur, üç “ş”la deyəndə ləzzət eləyir"
15/01/2018 [19:14]:
Fazil Məmmədov güləşçiləri nəzarətdə saxlayır - FEDERASİYA VİTSE-PREZİDENTİ
15/01/2018 [19:13]:
“2018-ci il bizim dostumuzun səfəri ilə başlayır” - İlham Əliyev
15/01/2018 [19:12]:
Fransızlar Rusiya dövlətindən 30 milyard avro tələb edirlər
15/01/2018 [19:06]:
Erməni nazir yaralı əsgər üçün diləndi -“Kimin imkanı varsa..."
15/01/2018 [19:01]:
Mülki Aviasiya Administrasiyası öz fəaliyyətini dayandırdı
15/01/2018 [18:58]:
Aynur Camalqızı: “Xəlil Rzanı söyən mənim atamı söyür”
15/01/2018 [18:56]:
Britaniya “Tayfun”larını havaya qaldırdı - Ruslar təhlükədə
15/01/2018 [18:55]:
Hüquq müdafiəçisi Titievin ailəsi Çeçenistandan qaçdı
15/01/2018 [18:54]:
Qayınanasına görə tənqid olunan Sevda: “Ərim nə desin?”
15/01/2018 [18:45]:
“İctimai təhlükəsizliyin təminində uğurlar qazanmışıq” -Fuad Ələsgərov
15/01/2018 [18:37]:
Elmar Məmmədyarov Fransaya gedir
15/01/2018 [18:36]:
Belə mübarizə heç yerdə görülmədi...- VİDEO
15/01/2018 [18:28]:
ADNSU-nun İctimai Etimad Şurası imtahan prosesini izlədi
15/01/2018 [18:20]:
Azərbaycanlı qız poposu ilə ulduza çevrildi - “50 Cent” də onu izləyir/ FOTOLAR
Bütün arxiv bir sırada
11/12/2017 [18:44] - Müsahibə - ( 844 dəfə baxılıb)

"Sözə xəyanət Tanrıya xəyanətdir..."



Söz İlahi işarədir. Sözün gücü var. Bir də söz sahibləri var. O söz sahibləri ki, sözün dəyərini bilir, onun üzərində zərgər dəqiqliyi ilə işləyir.Belə söz adamlarını tanımaq, onlarla ünsiyyət qurmaq bizim “söz” haqqında anlayışımıza yeni bir məna gətirir.“Söz adamı” layihəsinin növbəti qonağı jurnalist Ağa Cəfərlidir.
 
- Son zamanlar mətbuatda ədəbi normaların, dil və üslub qaydalarının pozulmasına, jarqon ifadələrin istifadəsinə tez-tez rast gəlinir. Belə halların qarşısını almaq üçün mətbuat və medianın üzərinə hansı vəzifələr düşür?
 
- Çox ciddi məsələyə toxunursunuz, bu mövzuda saatlarla danışmaq olar və mənə elə gəlir ki, danışmaq da lazımdır. Bu mövzuda təşkil edilən müzakirələri əhəmiyyətli hesab etmək olar və sevindirici haldır ki, bir müddət əvvəl prezident İlham Əliyevin tapşırığı ilə “Azərbaycan ədəbi dilinin qorunmasında və inkişafında KİV-in rolu” mövzusunda konfrans keçirildi. Azərbaycan Dillər Universitetinin rektoru Kamal Abdulla həmin tədbirdə çox mühüm bir təklif səsləndirdi, bildirdi ki, dilçi alimlərin potensialından istifadə etməklə, jurnalistlər, aparıcılar üçün aylıq seminarlar təşkil olunmasının tərəfdarıdır. Həmin tədbirdə xüsusi qeyd olundu ki, media təmsilçilərinin peşə hazırlığının yüksəldilməsi, nitq mədəniyyətinin formalaşdırılmasına böyük ehtiyac var. Mənə elə gəlir ki, o tədbirlərdə səslənən təkliflərin həyata keçirilməsi üçün konkret addımlar atmaq lazımdır. Belə olsa, “Əvvəlki əri ilə olan intim həyatını indiki həyat yoldaşına anladan kişini qadın deşik-deşik etdi” kimi başlıqlara, cümlələrə də rast gəlmərik.
 
- Ədəbi mühiti formalaşdıran amillər hansılardı və ədəbi mühit necə formalaşır?
 
- Yaman qəliz suallar verirsən... Düzü bilmirəm ədəbi mühiti formalaşdıran amillər hansılardır və ədəbi mühit necə formalaşır. Ancaq onu bilirəm ki, bu gün həm də texnikanın çox yüksək səviyyədə inkişaf etməsinin nəticəsi olaraq ədəbiyyata maraq azdır. Yaxşı əsərlər yazılır, ancaq o əsərlərə diqqət yetirən, dəyər verən demək olar ki, yoxdur. Vəziyyətin bu həddə olması müəlliflərdə çox ciddi ruh düşkünlüyü yaradır, bu isə son nəticədə yaradıcılığa öz mənfi təsirini göstərir. Diqqətsizliklə üzləşən, dəyəri verilməyən müəllif ümidini araq şüşəsinə bağlayır. Bir az içir, ürəyi açılır, hirsini-hikkəsini araq yoldaşlarından çıxır... Sonra da söyüşün biri bir qəpik, dava-dalaş, yumruqlaşma. Bu da oldu sənə ədəbi mühit, onu formalaşdıran amillər...
 
- Folkner ədəbiyyatı göy qurşağına bənzədirdi. Bu göy qurşağında qara rəng daha çox diqqəti cəlb edir. Bir söz adamının, yazıçının yaradıcılığı onun həyatı ilə bir çox hallarda vəhdət təşkil edir. Buna münasibətiniz necədir?
 
- Hamı bilir ki, Dostoyevski qumarbaz idi və bəzi əsərlərini məhz qumar borcunu ödəmək üçün yazmışdı.
 
Folkner içkiyə aludə idi, bundan əziyyət çəkirdi.
 
Knut Hamsun böyük yazıçı, eyni zamanda Almaniya və İtaliyada faşistlərin hakimiyyətə gəlməsini açıq şəkildə təqdir edən azsaylı Avropa intellektuallarından biri idi. Onun fikrincə, Norveçin yeganə хilas yolu Hitlerlə müttəfiqlikdən keçirdi.
 
Və yaxud “Ceyran” kimi gözəl şeirin müəllifi olan Səməd Vurğun ceyran ovundan çox böyük zövq alırdı. Səhv etmirsəmsə, ceyran kababını çox sevirmiş.
 
Söz adamının, yazıçının yaradıcılığı onun həyatı ilə bir çox hallarda vəhdət təşkil edə də bilər, bilməyə də. Biz ədəbiyyata qiyməti bu vəhdətə görə vermirik, bu məqamda bizim üçün önəmli olan əlahəzrət mətndir.
 
- Fixte alman fəlsəfəsində maraqlı imza idi, amma o qədər də tanınmırdı. Bizim ədəbi mühitdə də maraqlı imzalar var... Bəs onların tanınmamaqlarının səbəbi nədir?
 
- Sağlığında Amеrikada o qədər də başa düşülməyən, Folknеr əsl ədəbi şöhrətə ölümündən sonra qovuşmuşdu. Folkner Nobel alanda amerikalılar təəccüblənmişdi: axı bizim tanımadığımız bu adam kimdir, ona niyə belə yüksək mükafat veriblər?
 
Başqa bir misal deyim: son illərə qədər isveçli yazıçı, Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı, şərə qarşı mübarizədə fövqəlqüvvə axtarışlarına görə Frans Kafka və Alber Kamyu kimi sənətkarlarla müqayisə edilən Per Lagerkvisti son illərə qədər Azərbaycanda bir o qədər də tanımırdılar. Elə indi də onu tanıyanların sayı çox deyil, amma əvvəlki illərlə müqayisədə artım var. Demək istədiyim odur ki, tanınmamaq keyfiyyət göstəricisi deyil. Keyfiyyət göstəricisi mətndir, mətn.
 
Bayaq dedim, Azərbaycanda mətnin qiymətləndirilməsi, dəyərləndirilməsi istiqamətində ciddi problemlər mövcuddur. Müəlliflərin tanınmamağının əsas səbəbi məncə bu problemlərdir.
 
- İstedad və zəhmət. Bu iki anlayış bir-birilə nə dərəcədə əlaqəlidir?
 
- Zəhmət olmasa istedad bada gedəcək. Bizdə çox istedadlı gənclər var, amma zəhmət çəkmək istəmədiklərinə, tənbəl olduqlarına, oxumadıqlarına görə inkişaf edə, ortaya normal mətn qoya bilmirlər. Çaykovski deyir ki, uğur doxsan doqquz faiz zəhmət, bir faiz istedaddır.
 
- Müasir ədəbiyyatımızda oxucular üçün vacib bildiyiniz imzalar....
 
- Mən istərdim ki, hər bir gənc mütləq Kamal Abdullanın “Yarımçıq əlyazma” romanını oxusun. Azərbaycanın ilk postmodern əsəri olan “Yarımçıq əlyazma”da bizə doğru yol göstərilir. Hadisələrə, indiyədək doğru bildiklərimizə fərqli yanaşma... Bütü dağıtmaq... Dünya ədəbiyyatdakı tendensiyaları yüksək sənətkarlıqla Azərbaycana gətirmək. Kamal Abdulla yüksək sənətkarlıqla hər birimizə doğru istiqamət verir, yol göstərir. Gənclər indiyə qədər Kamal Abdulladan çox şey öyrəniblər və bundan sonra da öyrənməlidir.
 
Bundan başqa Kamal Abdullanın “Unutmağa kimsə yox” və “Sehrbazlar dərəsi” əsərləri də estetik şedevrlər hesab edilir. Zövqünə inandığınız istənilən adamdan bu əsərlər barəsində soruşsanız inanın ki, eyni cavabı alacaqsınız.
 
Mən istərdim, bizim gənclər Nəriman Əbdülrəhmanlının “Qurban” romanını oxusunlar. “Qurban” 20 illik zəhmətin nəticəsində yazılmış çox gözəl sənədli romandır və ən azı müəllifin əziyyətinə hörmət naminə bu əsəri oxumaq lazımdır.

 
- Dünya ədəbiyyatından kimləri oxuyursunuz?
 
- Mütaliə daim prosesdir, dayansan geri qalacaqsan, uduzacaqsan. Ona görə də dayanmamağa, daim oxumağa çalışıram. Bu günlərdə Culian Barnsın “Aqibət duyğusu” əsərini oxudum. Gözəl tərcüməyə görə Seyfəddin Hüseynliyə böyük bir sağ ol düşür. Əsəri çox bəyəndim və Barnsın başqa əsərləri ilə maraqlandım. Barnısın “10 1/2 bölümdə Dünya Tarixi”, “Floberin tutuquşusu” kimi əla əsərləri də var. “Floberin tutuquşusu” romanında müəllif bir yerdə Floberin həyatı ilə bağlı iki bioqrafik xronologiya təklif edir. Birinci xronologiya əksər kitablarda gördüyümüz rəsmi tarixçədir, ikinci isə Floberin gündəlikləri əsasında tərtib edilmiş yeni xronologiyadır. Barns bu iki xronologiyanı yan-yana qoymaqla tarixdə yer alan hər bir detalın ən azı ikibaşlı olduğunu göstərmək istəyir
 
“10 1/2 bölümdə Dünya Tarixi” romanın strukturu ənənəvi, vərdiş etdiyimiz tarix kitablarına bənzəyir, hər fəsil ayrı bir tarixi dönəmə və hadisəyə həsr olunub, süjetlərin arasında zahirən heç bir bağ yoxdur. Yeganə bağ odur ki, bu əhvalatlar ənənəvi tarixə parodiyadır və müəllif onun özünəməxsus şərhini təklif edir. Roman hamıya yaxşı bəlli olan Nuh əhvalatının taxtabitinin dilindən nəql edilməsi ilə başlayır. Taxtabiti öz yoldaşları ilə birgə Nuhun gəmisinə gizlicə girib, hər şeyi izləyib və danışdığı əhvalatdan məlum olur ki, hadisə heç də bizim bildiyimiz kimi cərəyan etməyib. Məsələlərə bu cür yanaşma məni daha çox cəlb edir və yəqin “Yarımçıq əlyazma”nı da çox sevməyim bu baxımdan təsadüfü deyil.
 
- Ədəbi mükafatlara münasibətiniz...
 
- Obyektivlik qorunursa, ədəbi mükafatların verilməsinə normal yanaşmaq olar. Ən azından ədəbiyyat adamlarını stimullaşdırmaq baxımdan belə mükafatların verilməsi əhəmiyyətli hesab edilə bilər. Ancaq təəssüf ki, Azərbaycanda ədəbi mükafatların verilməsində əksər hallarda obyektivliyə əməl edilmir. Bu isə öz növbəsində inamsızlıq və başqa ciddi problemlər yaradır.
 
- Mütaliə vərdişinin formalaşması üçün zəruri olan amillər...
 
- Oxumaq, oxumaq, oxumaq. Sadədən mürəkkəbə doğru. Həm də mümkün qədər sistemli.
 
 
- Son olaraq “Söz” haqqında sözünüz...
 
- Söz müqəddəsdir, sənin müsahibənin əvvəlində dediyin kimi Söz İlahi işarədir. İncildə deyilir: "Başlangıçta Söz vardı. Söz Tanrı’yla birlikteydi ve Söz Tanrı’ydı. Başlangıçta O, Tanrı’yla birlikteydi. Her şey O’nun aracılığıyla var oldu, var olan hiçbir şey O’nsuz olmadı". Söz mənim üçün Tanrıdır. Sözə xəyanət Tanrıya xəyanətdir. Xəyanət etməyin...
/manera.az/

...
Beynəlxalq Mahmud Kaşqari mükafatı Serhat Kabaklıya verildi
Avtomobil ilə motosiklet toqquşdu - VİDEO
Qənirə Paşayevadan efirdə -MARAQLI HƏDİS
"Qoca qurd Rusiya-Çin cütlüyünün hegemon rolunu ABŞ vasitəsilə tarazlaşdırmağı zəruri sayır"
“Bu günü çoxdan gözləyirdik...”- Qarabağ Qazisi
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Ədəbiyyat
“Millətin faciələri onun bədii ədəbiyyatında əks olunmalıdır”
Dünya
Sirkdəki məşqdə şir və pələng ata hücum etdi - qorxu dolu anlar (VİDEO)
Dünya
Ərinin cinsi fantaziyalarından bezib onu öldürdü
Cəmiyyət
"Elə adamlar var ki, onlara "eşşək" deyəndə də ürəyin soyumur, üç “ş”la deyəndə ləzzət eləyir"
Cəmiyyət
Ayaz Mütəllibov Bakıdan köçmüş ermənilərə müraciətində nələr söylədi?
Həftənin ən çox oxunanları
"Putini 48 ildir tanıyan bir insan kimi deyirəm" - "Qarabağ düyününü açmaq onun iradəsindən asılı olsaydı..."
Fazil Məmmədovun "Qara qutu"ları sonadək açılacaqmı? - Gözlər Mikayıl Cabbarovda
Elzadan yeni şeir: "Gəl mənə əl çək, Müşviq"
Bakı metrosunda qatarın iki yerә böldüyü gənc cinsi azlıq imiş... - FOTOLAR
Qız alt paltarında, "dini" verilişdə "ilahiyyatçı" üçün erotik rəqs etdi - VIDEO
Yemək qızdırmaq istəyən əsgər 28 milyonluq BTR-i məhv etdi – VİDEO
Təkər gətirənlər tələyə düşdü - Həyəcan təbili...
Kənd qızları bakirəliyini şəhər qızlarından tez itirir - ARAŞDIRMA
“Əbiyev gəlmirdi, Zakir Həsənov isə bir neçə dəfə bizi ziyarət edib” - Fəriköy məzarlığında...
Atasının dostu Yeni il gecəsi zorladı: bəkarətini itirdi - Görüntülər var - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin