Xəbər lenti
25/06/2018 [15:39]:
Ermənilər Azərbaycanda daha bir xaçlı ibadətgah ucaltdı...- Foto+Video
25/06/2018 [15:34]:
Prezident Administrasiyasında 6 yeni sektor yaradılıb
25/06/2018 [15:30]:
Prezidentdən Zakir Həsənov və Nəcməddin Sadıqovla bağlı - Sərəncam
25/06/2018 [15:27]:
Pərvin Abıyeva eşq yaşadığı kişilərin sayını açıqladı –"Hər birinə 3 ilimi vermişəm"
25/06/2018 [14:54]:
Taksi sürücüsü qısa ətəkli müştərisini zorladı: “Ayaqları xoşuma gəldi”
25/06/2018 [14:47]:
"Uşaqlara intim nahiyələr barədə məlumat vermək lazımdır"- Psixoloq məsləhəti
25/06/2018 [14:44]:
Prezident onlara ali hərbi rütbələr verdi - Siyahı
25/06/2018 [14:42]:
Rusiya şirkətləri Azərbaycana 4 milyard dollar investisiya qoyub
25/06/2018 [14:41]:
Azərbaycanlı müğənni yoldaşından ayrıldı - FOTOFAKT
25/06/2018 [14:38]:
Türkiyə ordusu 24 terrorçunu məhv etdi
25/06/2018 [14:33]:
“17 yaşımda oğlanın gözəlliyinə aldanıb, qoşulub qaçdım” – Şəbnəm Tovuzlu (VİDEO)
25/06/2018 [14:23]:
BMqT-nin nümayəndəsi qaçqın problemi haqda məlumatlandırıldı
25/06/2018 [14:22]:
Dəmirəlin doktoru, Bülent Arınçın oğlu, “Fənərbaxça”nın keçmiş futbolçusu deputat seçildi
25/06/2018 [14:21]:
"Neft gəlirlərini indi elə xərcləmək lazımdır ki…" - Deputat istiqamətləri sadaladı
25/06/2018 [14:20]:
Fuad Muradov Türkiyədə millət vəkili seçilən azərbaycanlıya zəng etdi
25/06/2018 [14:18]:
Sabah paradda bu silahlar ilk dəfə göstəriləcək - SİYAHI
25/06/2018 [14:07]:
"Cənab Ərdoğan, 81 milyonun prezidenti olun..." - İncedən ilk açıqlama
25/06/2018 [14:02]:
56 yaşında dünyasını dəyişən milyarder: "Zənginlik arxasınca yorulmadan qaçmaq insanı oyuncağa çevirir, necə ki, mənimlə baş verdi"
25/06/2018 [13:58]:
““Neftçi” rəhbərliyi məni evsiz və maşınsız qoydu” - Kolumbiyalı futbolçu
25/06/2018 [13:55]:
Ajdaya görə ayrılmışdılar - 7 il sonra boşandılar
25/06/2018 [13:52]:
Sabahdan anomal istilər başlayır - Xəbərdarlıq
25/06/2018 [13:50]:
Baş nazirdən xəbərdarlıq: "Miqrantlara yardım etməyin"
25/06/2018 [13:04]:
Hərbi Hava Qüvvələrinin təyyarə və helikopterlərinin Bakıda növbəti uçuşları keçirilib
25/06/2018 [13:02]:
“Əcəb edirəm, narkotik də qəbul edərəm, içki də içərəm” -Məşhur meyxanaçı
25/06/2018 [13:00]:
Ermənistanın müdafiə naziri qumarda uduzdu -FOTOLAR
25/06/2018 [13:00]:
Xəstəxanaya at gətirmək ucuz reklamdır - RƏY
25/06/2018 [12:56]:
İncənin “poqonlarını sökəcəyəm” dediyi generalın kəndindən aldığı - Səs...
25/06/2018 [12:55]:
Azərbaycanlı naşirin doğum gününü övladları belə təbrik etdi - VİDEO
25/06/2018 [12:54]:
Volodin Qarabağ münaqişəsi haqqında...
25/06/2018 [12:53]:
“Bu şeylərə görə içimdə böyük peşmançılıq var”- Əlli yaşlı Şahbaz Xuduoğlu...
25/06/2018 [12:49]:
Dünya Ərdoğanın qələbəsini BELƏ GÖRDÜ - FOTOLAR
25/06/2018 [12:47]:
Putin Ərdoğanı təbrik etdi
25/06/2018 [12:46]:
Ermənilər ayağa qalxdı: Meriya binası mühasirəyə alındı
25/06/2018 [12:44]:
Bakıda məşhur restoran yanır...
25/06/2018 [12:43]:
Vikipediya könüllüləri Ordu Gününə öz töhfələrini verdilər - VİDEO
25/06/2018 [12:33]:
22 yaşlı azərbaycanlı müğənni ata olacaq - FOTOLAR
25/06/2018 [12:28]:
Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu xətti ilə ilk dəfə yük vaqonları nəql edilib
25/06/2018 [12:19]:
“Bu, Ərdoğanın siyasi nüfuzunun sübutudur” - Putindən təbrik
25/06/2018 [11:59]:
Dünyanın ən çirkin iti - FOTO
25/06/2018 [11:55]:
“Emin Sabitoğlunun estrada mahnılarını muğam ifaçısı kimi ilk dəfə ifa etdim”
25/06/2018 [11:52]:
Natavan Həbibi 3 mərtəbəli villa aldı - VİDEO
25/06/2018 [11:44]:
Etibar Əliyevdən Şahbaz Xuduoğluna yubiley təbriki -"Kitab köməyin olsun..."
25/06/2018 [11:37]:
ADAU-nun rektoru Ibrahim Cəfərov Almaniyada səfərdədir
25/06/2018 [11:35]:
Volodin Bakı səfərinin detallarını açıqladı
25/06/2018 [11:27]:
Hospitaldan Hacının palatasına poni gətirilməsi ilə bağlı açıqlama: "Atı gətirməyə icazə olmasa da..."
25/06/2018 [11:23]:
Tərtərdə 87 yaşlı qadından DƏHŞƏTLİ ADDIM
25/06/2018 [11:14]:
Ronaldu iranlı azarkeşlərə müraciət etdi: " Sakit olun! "
25/06/2018 [11:13]:
Azərbaycanda yeni mədəniyyət portalı təsis edildi
25/06/2018 [11:09]:
Azərbaycanlı aparıcı elə FOTOLAR çəkdirdi ki, alt paltarı göründü
25/06/2018 [11:00]:
“Əlli iki illik yorğunluq bu təbriklərlə canımdan çıxır”
25/06/2018 [11:00]:
Roza Zərgərli: "Günaya beş minlik SMS göndərmişəm"
25/06/2018 [10:57]:
Kürdə batan yeniyetmənin meyiti tapılıb
25/06/2018 [10:57]:
Şəmistan Əlizamanlı Qələbə Paradına mahnı həsr edib: “Yürüyün əsgər, yürüyün”
25/06/2018 [10:49]:
Emin Musəviyə ağır itki...
25/06/2018 [10:45]:
Röya bu paltara 8 mindən çox pul verdi - Fotolar
25/06/2018 [10:33]:
Diqqət: Bu yollarda hərəkət məhdudlaşdırılır
25/06/2018 [10:32]:
Müəllimlərin işə qəbulu üçün qeydiyyat başladı
25/06/2018 [10:31]:
Ukrayna dünyanı heyrətə salacaq silahların sınaqlarını KEÇİRDİ
25/06/2018 [10:22]:
İyunun 27-də 70 min şagird buraxılış imtahanı verəcək
25/06/2018 [10:21]:
İtaliyada batan miqrantları xilas etmək qadağan olundu
25/06/2018 [10:19]:
"Türkiyə digərlərinə nümunədir" – Merkel
25/06/2018 [10:14]:
"Qərb dövlətləri Ərdoğanın zəfəri ilə ağır bir Osmanlı tokatı yedi..."
25/06/2018 [10:13]:
Ərdoğan prezident seçildi - RƏSMİ
25/06/2018 [10:12]:
Laçının rəmzlərindən biri sayılan Hocaz dağından ürəkdağlayan görüntülər - VİDEO
25/06/2018 [10:09]:
Ermənistan atəşkəsi 98 dəfə pozdu
25/06/2018 [10:03]:
Ərdoğan neçə faizlə qələbə qazandı... - Prezident və parlament seçkilərinin yekun nəticələri
25/06/2018 [09:57]:
Rəcəb Tayyib Ərdoğandan zəfər çıxışı - Video (Yenilənib)
25/06/2018 [09:50]:
Bu gün AŞPA-nın yay sessiyası başlayır
25/06/2018 [09:47]:
Daşkəsənə sel gəldi: Evləri su basdı
25/06/2018 [09:46]:
Qabil Hüseynli: “Moskva Nikol Paşinyanı aradan götürə bilər”
25/06/2018 [09:42]:
Muharrem İnce Ərdoğanın seçkini udduğunu qəbul etdi
25/06/2018 [09:40]:
Türkiyədə Putinə “səs verdilər”...
25/06/2018 [09:38]:
Ərdoğan: "Türkiyə bütün dünyaya demokratiya dərsi verdi"
25/06/2018 [01:53]:
“Vəziyyət çox ağırdı, verdiyiniz pul isə azdır” – Tağıyevdən ADR hökumətinə Novruz jesti
25/06/2018 [01:34]:
“Nəsib bəyin komandası Avropa ölkələri üçün nümunədir” – İngilis ali komissarının tarixi məktubu
24/06/2018 [23:24]:
"Türkiyədə sözün əsl mənasında bir demokratiya şöləni yaşandı"
24/06/2018 [23:14]:
Qarabağda dörd yaşlı qız öldü
24/06/2018 [22:47]:
Rusiya səmasında meteorit partladı - VİDEO
24/06/2018 [22:45]:
Dövlət Baxçalı Ərdoğanı təbrik etdi
24/06/2018 [22:43]:
Qüllə kranında namaz qıldı - VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
11/12/2017 [18:44] - Müsahibə - ( 1018 dəfə baxılıb)

"Sözə xəyanət Tanrıya xəyanətdir..."



Söz İlahi işarədir. Sözün gücü var. Bir də söz sahibləri var. O söz sahibləri ki, sözün dəyərini bilir, onun üzərində zərgər dəqiqliyi ilə işləyir.Belə söz adamlarını tanımaq, onlarla ünsiyyət qurmaq bizim “söz” haqqında anlayışımıza yeni bir məna gətirir.“Söz adamı” layihəsinin növbəti qonağı jurnalist Ağa Cəfərlidir.
 
- Son zamanlar mətbuatda ədəbi normaların, dil və üslub qaydalarının pozulmasına, jarqon ifadələrin istifadəsinə tez-tez rast gəlinir. Belə halların qarşısını almaq üçün mətbuat və medianın üzərinə hansı vəzifələr düşür?
 
- Çox ciddi məsələyə toxunursunuz, bu mövzuda saatlarla danışmaq olar və mənə elə gəlir ki, danışmaq da lazımdır. Bu mövzuda təşkil edilən müzakirələri əhəmiyyətli hesab etmək olar və sevindirici haldır ki, bir müddət əvvəl prezident İlham Əliyevin tapşırığı ilə “Azərbaycan ədəbi dilinin qorunmasında və inkişafında KİV-in rolu” mövzusunda konfrans keçirildi. Azərbaycan Dillər Universitetinin rektoru Kamal Abdulla həmin tədbirdə çox mühüm bir təklif səsləndirdi, bildirdi ki, dilçi alimlərin potensialından istifadə etməklə, jurnalistlər, aparıcılar üçün aylıq seminarlar təşkil olunmasının tərəfdarıdır. Həmin tədbirdə xüsusi qeyd olundu ki, media təmsilçilərinin peşə hazırlığının yüksəldilməsi, nitq mədəniyyətinin formalaşdırılmasına böyük ehtiyac var. Mənə elə gəlir ki, o tədbirlərdə səslənən təkliflərin həyata keçirilməsi üçün konkret addımlar atmaq lazımdır. Belə olsa, “Əvvəlki əri ilə olan intim həyatını indiki həyat yoldaşına anladan kişini qadın deşik-deşik etdi” kimi başlıqlara, cümlələrə də rast gəlmərik.
 
- Ədəbi mühiti formalaşdıran amillər hansılardı və ədəbi mühit necə formalaşır?
 
- Yaman qəliz suallar verirsən... Düzü bilmirəm ədəbi mühiti formalaşdıran amillər hansılardır və ədəbi mühit necə formalaşır. Ancaq onu bilirəm ki, bu gün həm də texnikanın çox yüksək səviyyədə inkişaf etməsinin nəticəsi olaraq ədəbiyyata maraq azdır. Yaxşı əsərlər yazılır, ancaq o əsərlərə diqqət yetirən, dəyər verən demək olar ki, yoxdur. Vəziyyətin bu həddə olması müəlliflərdə çox ciddi ruh düşkünlüyü yaradır, bu isə son nəticədə yaradıcılığa öz mənfi təsirini göstərir. Diqqətsizliklə üzləşən, dəyəri verilməyən müəllif ümidini araq şüşəsinə bağlayır. Bir az içir, ürəyi açılır, hirsini-hikkəsini araq yoldaşlarından çıxır... Sonra da söyüşün biri bir qəpik, dava-dalaş, yumruqlaşma. Bu da oldu sənə ədəbi mühit, onu formalaşdıran amillər...
 
- Folkner ədəbiyyatı göy qurşağına bənzədirdi. Bu göy qurşağında qara rəng daha çox diqqəti cəlb edir. Bir söz adamının, yazıçının yaradıcılığı onun həyatı ilə bir çox hallarda vəhdət təşkil edir. Buna münasibətiniz necədir?
 
- Hamı bilir ki, Dostoyevski qumarbaz idi və bəzi əsərlərini məhz qumar borcunu ödəmək üçün yazmışdı.
 
Folkner içkiyə aludə idi, bundan əziyyət çəkirdi.
 
Knut Hamsun böyük yazıçı, eyni zamanda Almaniya və İtaliyada faşistlərin hakimiyyətə gəlməsini açıq şəkildə təqdir edən azsaylı Avropa intellektuallarından biri idi. Onun fikrincə, Norveçin yeganə Ñ…ilas yolu Hitlerlə müttəfiqlikdən keçirdi.
 
Və yaxud “Ceyran” kimi gözəl şeirin müəllifi olan Səməd Vurğun ceyran ovundan çox böyük zövq alırdı. Səhv etmirsəmsə, ceyran kababını çox sevirmiş.
 
Söz adamının, yazıçının yaradıcılığı onun həyatı ilə bir çox hallarda vəhdət təşkil edə də bilər, bilməyə də. Biz ədəbiyyata qiyməti bu vəhdətə görə vermirik, bu məqamda bizim üçün önəmli olan əlahəzrət mətndir.
 
- Fixte alman fəlsəfəsində maraqlı imza idi, amma o qədər də tanınmırdı. Bizim ədəbi mühitdə də maraqlı imzalar var... Bəs onların tanınmamaqlarının səbəbi nədir?
 
- Sağlığında Amеrikada o qədər də başa düşülməyən, Folknеr əsl ədəbi şöhrətə ölümündən sonra qovuşmuşdu. Folkner Nobel alanda amerikalılar təəccüblənmişdi: axı bizim tanımadığımız bu adam kimdir, ona niyə belə yüksək mükafat veriblər?
 
Başqa bir misal deyim: son illərə qədər isveçli yazıçı, Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı, şərə qarşı mübarizədə fövqəlqüvvə axtarışlarına görə Frans Kafka və Alber Kamyu kimi sənətkarlarla müqayisə edilən Per Lagerkvisti son illərə qədər Azərbaycanda bir o qədər də tanımırdılar. Elə indi də onu tanıyanların sayı çox deyil, amma əvvəlki illərlə müqayisədə artım var. Demək istədiyim odur ki, tanınmamaq keyfiyyət göstəricisi deyil. Keyfiyyət göstəricisi mətndir, mətn.
 
Bayaq dedim, Azərbaycanda mətnin qiymətləndirilməsi, dəyərləndirilməsi istiqamətində ciddi problemlər mövcuddur. Müəlliflərin tanınmamağının əsas səbəbi məncə bu problemlərdir.
 
- İstedad və zəhmət. Bu iki anlayış bir-birilə nə dərəcədə əlaqəlidir?
 
- Zəhmət olmasa istedad bada gedəcək. Bizdə çox istedadlı gənclər var, amma zəhmət çəkmək istəmədiklərinə, tənbəl olduqlarına, oxumadıqlarına görə inkişaf edə, ortaya normal mətn qoya bilmirlər. Çaykovski deyir ki, uğur doxsan doqquz faiz zəhmət, bir faiz istedaddır.
 
- Müasir ədəbiyyatımızda oxucular üçün vacib bildiyiniz imzalar....
 
- Mən istərdim ki, hər bir gənc mütləq Kamal Abdullanın “Yarımçıq əlyazma” romanını oxusun. Azərbaycanın ilk postmodern əsəri olan “Yarımçıq əlyazma”da bizə doğru yol göstərilir. Hadisələrə, indiyədək doğru bildiklərimizə fərqli yanaşma... Bütü dağıtmaq... Dünya ədəbiyyatdakı tendensiyaları yüksək sənətkarlıqla Azərbaycana gətirmək. Kamal Abdulla yüksək sənətkarlıqla hər birimizə doğru istiqamət verir, yol göstərir. Gənclər indiyə qədər Kamal Abdulladan çox şey öyrəniblər və bundan sonra da öyrənməlidir.
 
Bundan başqa Kamal Abdullanın “Unutmağa kimsə yox” və “Sehrbazlar dərəsi” əsərləri də estetik şedevrlər hesab edilir. Zövqünə inandığınız istənilən adamdan bu əsərlər barəsində soruşsanız inanın ki, eyni cavabı alacaqsınız.
 
Mən istərdim, bizim gənclər Nəriman Əbdülrəhmanlının “Qurban” romanını oxusunlar. “Qurban” 20 illik zəhmətin nəticəsində yazılmış çox gözəl sənədli romandır və ən azı müəllifin əziyyətinə hörmət naminə bu əsəri oxumaq lazımdır.

 
- Dünya ədəbiyyatından kimləri oxuyursunuz?
 
- Mütaliə daim prosesdir, dayansan geri qalacaqsan, uduzacaqsan. Ona görə də dayanmamağa, daim oxumağa çalışıram. Bu günlərdə Culian Barnsın “Aqibət duyğusu” əsərini oxudum. Gözəl tərcüməyə görə Seyfəddin Hüseynliyə böyük bir sağ ol düşür. Əsəri çox bəyəndim və Barnsın başqa əsərləri ilə maraqlandım. Barnısın “10 1/2 bölümdə Dünya Tarixi”, “Floberin tutuquşusu” kimi əla əsərləri də var. “Floberin tutuquşusu” romanında müəllif bir yerdə Floberin həyatı ilə bağlı iki bioqrafik xronologiya təklif edir. Birinci xronologiya əksər kitablarda gördüyümüz rəsmi tarixçədir, ikinci isə Floberin gündəlikləri əsasında tərtib edilmiş yeni xronologiyadır. Barns bu iki xronologiyanı yan-yana qoymaqla tarixdə yer alan hər bir detalın ən azı ikibaşlı olduğunu göstərmək istəyir
 
“10 1/2 bölümdə Dünya Tarixi” romanın strukturu ənənəvi, vərdiş etdiyimiz tarix kitablarına bənzəyir, hər fəsil ayrı bir tarixi dönəmə və hadisəyə həsr olunub, süjetlərin arasında zahirən heç bir bağ yoxdur. Yeganə bağ odur ki, bu əhvalatlar ənənəvi tarixə parodiyadır və müəllif onun özünəməxsus şərhini təklif edir. Roman hamıya yaxşı bəlli olan Nuh əhvalatının taxtabitinin dilindən nəql edilməsi ilə başlayır. Taxtabiti öz yoldaşları ilə birgə Nuhun gəmisinə gizlicə girib, hər şeyi izləyib və danışdığı əhvalatdan məlum olur ki, hadisə heç də bizim bildiyimiz kimi cərəyan etməyib. Məsələlərə bu cür yanaşma məni daha çox cəlb edir və yəqin “Yarımçıq əlyazma”nı da çox sevməyim bu baxımdan təsadüfü deyil.
 
- Ədəbi mükafatlara münasibətiniz...
 
- Obyektivlik qorunursa, ədəbi mükafatların verilməsinə normal yanaşmaq olar. Ən azından ədəbiyyat adamlarını stimullaşdırmaq baxımdan belə mükafatların verilməsi əhəmiyyətli hesab edilə bilər. Ancaq təəssüf ki, Azərbaycanda ədəbi mükafatların verilməsində əksər hallarda obyektivliyə əməl edilmir. Bu isə öz növbəsində inamsızlıq və başqa ciddi problemlər yaradır.
 
- Mütaliə vərdişinin formalaşması üçün zəruri olan amillər...
 
- Oxumaq, oxumaq, oxumaq. Sadədən mürəkkəbə doğru. Həm də mümkün qədər sistemli.
 
 
- Son olaraq “Söz” haqqında sözünüz...
 
- Söz müqəddəsdir, sənin müsahibənin əvvəlində dediyin kimi Söz İlahi işarədir. İncildə deyilir: "Başlangıçta Söz vardı. Söz Tanrı”™yla birlikteydi ve Söz Tanrı”™ydı. Başlangıçta O, Tanrı”™yla birlikteydi. Her şey O”™nun aracılığıyla var oldu, var olan hiçbir şey O”™nsuz olmadı". Söz mənim üçün Tanrıdır. Sözə xəyanət Tanrıya xəyanətdir. Xəyanət etməyin...
/manera.az/

Prezidentdən Zakir Həsənov və Nəcməddin Sadıqovla bağlı - Sərəncam
İncənin “poqonlarını sökəcəyəm” dediyi generalın kəndindən aldığı - Səs...
Azərbaycanlı naşirin doğum gününü övladları belə təbrik etdi - VİDEO
22 yaşlı azərbaycanlı müğənni ata olacaq - FOTOLAR
Natavan Həbibi 3 mərtəbəli villa aldı - VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Xəstəxanaya at gətirmək ucuz reklamdır - RƏY
Cəmiyyət
“Bu şeylərə görə içimdə böyük peşmançılıq var”- Əlli yaşlı Şahbaz Xuduoğlu...
Cəmiyyət
Laçının rəmzlərindən biri sayılan Hocaz dağından ürəkdağlayan görüntülər - VİDEO
Araşdırma
“Nəsib bəyin komandası Avropa ölkələri üçün nümunədir” – İngilis ali komissarının tarixi məktubu
Gündəm
“Azərbaycan əsgərinin addım səslərini eşitmək bizim üçün şərəfdir”
Həftənin ən çox oxunanları
Rusiya üzərində qələbə: "Baş nazir sevinir, prezident əleyhinədir"
"Hakimiyyətdə olduğu neçə illər ərzində ilk dəfə olaraq sükan Ərdoğanın əlində deyil..."
Lotoreyanın sirrini tapan riyaziyyatçı 7 dəfə mükafat qazandı...
“Türk Yıldızları” Bakı səmasında uçuşlar keçirəndə hamımız sevincdən ağlayırdıq”
12 yaşında Kəbəni üzərək təvaf etdi - Gözlənilməz (FOTOLAR)
Paşinyanın gəncliyinə aid biabırçı şəkli paylaşıldı - FOTO
Afaq Aslan Damlanın keçmişilə bağlı qalmaqallı iddianı təsdiqlədi: "Pula görə yad kişilərin stollarının altından..."
Azərbaycanlı aparıcını tənqid etdilər: "Soyunmaqla gündəmə gəlmək istəyir" - FOTOLAR
"Bu, Azərbaycan kişisinə yaraşan addım deyil ki, kiməsə geyiminə görə müdaxilə etsin"
Öldüyü düşünülən gənc dəfn zamanı ortaya çıxdı - FOTO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin