Xəbər lenti
16/01/2018 [23:36]:
"Bu şəhərdə"ninCoşqunu əməliyyat olundu - FOTO
16/01/2018 [23:32]:
Qüdrət Həsənquliyev İranın Azərbaycandakı səfirinə başsağlığı verdi...
16/01/2018 [23:15]:
"Ata sözün, oğlu da savaşın şəhididir" - "Bu üzrxahlığı da anlayışla qarşılamaq lazımdır"
16/01/2018 [23:14]:
"Bu, şagirdlərdən tutmuş, qələm adamlarına qədər hər kəsi çaşdıracaq"- Musa Yaqub
16/01/2018 [23:07]:
Dilçi alim Dilçilik İnstitutunun qərarına qarşı çıxdı -"Dillə bu şəkildə davranmaq olmaz”
16/01/2018 [23:04]:
Millət vəkili Belçika, Yunanıstan və Portuqaliyanın təşkilat rəhbərləri ilə görüşdü
16/01/2018 [23:04]:
Dünyada yalnız 6 insanın danışdığı dil - Bu balaca kənd o qədər tənha bir yerdədir ki…
16/01/2018 [23:00]:
“YouTube”a yeni funksiyalar gəlir
16/01/2018 [23:00]:
Həştərxandakı Azərbaycan diasporunun rəhbəri haqqında iddia - Erməniləri müdafiə edib...
16/01/2018 [22:43]:
Yanğınsöndürən üçüncü mərtəbədən yerə atılan uşağı tutdu – VİDEO
16/01/2018 [22:38]:
Bıçağı öz ürəyinə soxdu -Şəmkirdə şok İNTİHAR
16/01/2018 [22:28]:
Cümhuriyyət parlamentinin 20 dəqiqəlik ən qısa iclası- Niyə yarımçıq dayandırıldı?
16/01/2018 [22:27]:
Ermənilərin fəxri, intim səhnələrin simvolu Roza - FOTOLAR
16/01/2018 [22:20]:
Ərəblər Azərbaycanda otel biznesi qurmaq istəyirlər – RƏSMİ
16/01/2018 [22:07]:
“Qarabağ erməniləri Azərbaycan vətəndaşı olmaqlarıyla fəxr edirdilər” - Maksim Musayev
16/01/2018 [22:04]:
Sabah Bakının bir hissəsi qazsız qalacaq
16/01/2018 [21:41]:
Marneulidə 20 Yanvar faciəsinə həsr olunan tədbir keçirilib - FOTO
16/01/2018 [21:41]:
Burun əməliyyatından öncə bunları etmək vacibdir – TÖVSİYYƏ
16/01/2018 [21:21]:
Türkiyə Suriya sərhədinə əlavə tanklar yerləşdirdi
16/01/2018 [21:15]:
Dövlət Xidmətinin rəisi: “Keşikçi dağı məbədi təmir olunmalıdır"
16/01/2018 [21:06]:
Xudatda TIR-la minik maşını toqquşub, xəsarət alanlar var
16/01/2018 [20:52]:
Nazir Ramin Quluzadə Dövlət Dəniz Adminstrasiyasına getdi
16/01/2018 [20:29]:
“Azerspace-2” peykinin ən son görüntüləri - FOTOLAR
16/01/2018 [20:21]:
Nəcməddin Sadıkov NATO-nun iclasında - FOTOLAR
16/01/2018 [20:19]:
Pensiyaçılara şad xəbər: "Bu gün axşamdan..."
16/01/2018 [20:18]:
“Ermənistan Azərbaycan ordusundan qorxur” - General
16/01/2018 [20:16]:
"20 ildir arvadımla bacı-qardaş kimiyəm, arada biqeyrətlik edirəm" -Əli Mirəliyev
16/01/2018 [20:14]:
Moskvanın yeni təklifi: 5 rayon qaytarılır
16/01/2018 [20:13]:
15 gündə 11 nəfər qəzalarda dünyasını dəyişdi
16/01/2018 [20:12]:
İzmirdə 49 miqrant ölümdən xilas edildi
16/01/2018 [20:10]:
Rəşad Sadıqovun rəhbərliyində ilk qələbə
16/01/2018 [20:10]:
Telefon ekranı çatlayanda dəyişməyə ehtiyac qalmayacaq - Yeni kəşf
16/01/2018 [19:48]:
BSU “Elektron universitet” layihəsinə qoşulur
16/01/2018 [19:37]:
Geriyə dönüş intihardır...
16/01/2018 [19:31]:
Məşhur polyak naşir BSU-dan yazdı
16/01/2018 [19:24]:
"Oliqarx" əməliyyatı: 67 malikanə, onlarla superkar, 4 yaxta, bütöv cəbbəxana…
16/01/2018 [19:18]:
"Doğuşdan ölənə qədər rüşvət..." - Prezidentin köməkçilərinin gözləri Mübariz Qurbanlıda...
16/01/2018 [19:14]:
Qənirə Paşayeva tanınmış qadın təşkilat rəhbərləri ilə görüşdü
16/01/2018 [19:04]:
Avstriyada yeni hökumətə qarşı 20 minlik aksiya keçirildi
16/01/2018 [18:59]:
13 uşağını əsir saxlayan cütlük həbs olundu: Uşaqlar yatağa sığınmış halda tapıldı
16/01/2018 [18:59]:
“Qarabağ” dünyanın ən yaxşı 100 komandası sırasında yer aldı
16/01/2018 [18:56]:
İsa Qəmbərin qardaşı onu Almaniyada müalicə etdirmək İSTƏYİR
16/01/2018 [18:56]:
Atasını xilas etmək üçün həyatını fəda etdi
16/01/2018 [18:51]:
Hafiz Hacıyev: “Məmurların bəziləri kal armud kimi dövlətin boğazına ilişiblər”
16/01/2018 [18:45]:
Azərbaycan diasporunun üzvünü oğurlayan şəxslər tutuldu
16/01/2018 [18:44]:
"Düzgün yararlanmırlar" - Psixoloq Könül Vaqifqızı
16/01/2018 [18:38]:
Prokurorluq orqanlarına işə qəbul üçün test keçiriləcək
16/01/2018 [18:33]:
Komaya düşən deputatın müalicəsi üçün xaricdən həkimlər çağırıldı
16/01/2018 [18:30]:
“Ehtimal ki, Heminquey və Şekspir səviyyəsində yazıçı və şairlərimiz var, amma...”
16/01/2018 [18:23]:
“Whatsapp”dan daha bir YENİLİK
16/01/2018 [18:08]:
İsa Qəmbər Elçibəydən sonra yeganə müxalifət lideridir - Sərdar Cəlaloğlu
16/01/2018 [18:05]:
“Cümhuriyyət ili”ndə Amnistiya aktının təşəbbüskarı KİM OLACAQ...
16/01/2018 [18:03]:
Qürbətdə həmyerlisi tərəfindən öldürülən Düdənginskinin müəmmalı qətli- TARİX
16/01/2018 [18:02]:
Milli-mənəvi dəyərlərə zərbə vuranlar - Baş redaktorlar onları QINADILAR
16/01/2018 [17:57]:
Dünyanın ən böyük beşinci almazı tapıldı - FOTO
16/01/2018 [17:57]:
Topaz Premyer Liqası 50-ci oldu
16/01/2018 [17:54]:
Ərdoğandan 59 il sonra Vatikana ilk səfər
16/01/2018 [17:52]:
İnstitutda qalmaqal: Qoy, hamı burada qoyun kimi oturub qulaq assın – VİDEO
16/01/2018 [17:51]:
“Bağışlayıram, amma çölə çıxsa, kişi kimi pulumu qaytarsın”
16/01/2018 [17:50]:
Etirazçılar polisə gözyaşardıcı qaz sıxdılar - Kiyevdə növbəti qarşıdurma
16/01/2018 [17:49]:
“O, zəng etməsə, mən də etməyəcəm” - Ərdoğandan Trampa
16/01/2018 [17:48]:
Bəlkə orduya da Səfər Əbiyev kimi “oydu” deyək?...
16/01/2018 [17:46]:
“2018 ölkəmiz üçün önəmli hadisələrlə zəngin il olacaq” - İlham Əliyev
16/01/2018 [17:39]:
Çəkiliş prosesində kamazlar kütləvi qəzaya uğradığı Azərbaycan filmi- MARAQLI
16/01/2018 [17:38]:
Usta işləyən gənc donaraq öldü... - Binanın damına yapışaraq (FOTO)
16/01/2018 [17:33]:
Asqırmaq istəmədi, boğazı yırtıldı
16/01/2018 [17:32]:
Qarğa hava proqnozu proqramına müdaxilə etdi
16/01/2018 [17:03]:
“20 Yanvar və Xocalı faciəsi ədəbiyyatımızın roman janrında lazımınca əks olunmayıb”
16/01/2018 [16:54]:
Xalq artisti reanimasiyaya yerləşdirildi - Vəziyyəti ağırdır
16/01/2018 [16:48]:
Yaddaşını itirən qadın 23 ildən sonra ərinə qovuşdu...- VİDEO
16/01/2018 [16:42]:
Cəmi bir viski oğurladı - Qiyməti 680 manat
16/01/2018 [16:38]:
"Deyirdi ki, "mən seyidəm, bu işi həll edəcəm" - həbsdə olan həkimin məhkəməsi
16/01/2018 [16:33]:
“On dəqiqəlik əməliyyat idi…” - Rafael danışdı
16/01/2018 [16:17]:
Qarabağ problemi və biz!
16/01/2018 [15:49]:
Saakaşvili yenə ifadə verdi
16/01/2018 [15:41]:
DİM 10-cu siniflər üçün imtahan keçirdi
16/01/2018 [15:38]:
İtkin alpinistləri tapmaq üçün Türkiyədən mütəxəssislər gəldi
16/01/2018 [15:33]:
Artur Rasizadə həmkarı ilə belə zarafatlaşdı - “Özüm də qonağam”+FOTO
16/01/2018 [15:25]:
Yol polisi ilə dalaşıb özünü yandıran sürücünün dəhşətli GÖRÜNTÜLƏRİ - VİDEO
16/01/2018 [15:21]:
“Bu məmləkətin torpağı, suyu və çörəyi ona haramdır...”- Qarabağ Qazisi Xəlil Rzaya görə etiraz etdi...
Bütün arxiv bir sırada
12/12/2017 [14:37] - Mədəniyyət - ( 4065 dəfə baxılıb)

Tarixi filmlərimizdə kəsilən nadir səhnələr- Heyf ki, onları görmədik





Bu gün də tarixi günlərdə, bayramlarda əsasən, sovet dövründə çəkilən, tarixi janrda olan, ağ-qara filmləri sevə-sevə izləyirik. Əlimizin altında istənilən dəqiqə həmin filmləri izləməyə imkan verən internet, “Youtube” olsa da, yenə də həmin nostalgiyaya qayıtmaq, televiziyadan izləmək bizə xoş gəlir. 

Amma tarixi filmlər heç də sağ-salamat çəkilməyib. Daha doğrusu, çəkilib, amma baxış üçün Mərkəzə yollandıqdan sonra bir çox səhnələri kəsilib.

Moderator.az bu aqibəti yaşayan tarixi filmlərin üçünü təqdim edir.

“Axırıncı aşırım” filmi də bu gün az qala çox sözlərini əzbər bildiyimiz bir filmdir. Amma bu film də senzuranın tələsindən xilas ola bilməyib.

Məsələ bundadır ki, filmin ilk orjinal versiyasında Qəmlonu Kərbəlayı İsmayıl öldürür. Kərbəlayı İsmayıl bunu ona görə edir ki, Qəmlo onun sözündən çıxır və Kərbəlayının dostu olan Abbasqulu bəy Şadlinskini öldürür. Yuxarı dairələrdə kinotənqidçilər tərəfindən sözügedən səhnə elə də yaxşı qarşılanmır. Səbəb kimi isə rejissorun Kərbəlayı İsmayılı sonda qəhrəman obraz kimi göstərməsi olur. Bundan sonra rejissor Kamil Rüstəmbəyov məcbur qalıb filmdə dəyişiklik edir. Yeni versiyada Qəmlonu Kərbəlayı İsmayıl yox, Xudayarın qardaşı öldürür. Məhz bu versiya ilə film ictimaiyyətə təqdim olunur. Edilən montaja baxmayaraq, Qəmlonun ölüm səhnəsindən sonra Kərbəlayı İsmayılın adamlarından birinin dilindən “Kərbəlayı Qəmlonu gəbərtdi” ifadəsini eşitmək olar. Rejissor tərəfindən kəsilməyən bu səhnə sübut edir ki, filmin ilkin versiyasında Qəmlonu Kərbəlayı İsmayıl öldürüb.

“Qaçaq Nəbi” filmi uzun istehsal dövründən sonra 1985-ci ildə çəkilməyə başalayıb. O vaxt vəzifə sahibi olan erməni Mevedev soyadlı birisi filmin çəkilişinə hər vəchlə maneçilik törətməyə çalışsa da, buna nail ola bilməyib.

filmin rejissoru Əbdül Mahmudov mətbuata açıqlamasında kəsilən səhnələr barəsində maraqlı faktları səsləndirib:

“Məni yandıran kadrlar var. Bir rejissor üçün hər hansı kadrın çıxarılması övladını şikəst etmək kimidir. Film hər bir rejissorun ömrü və ölümüdür. İnsan hər nəfəs aldıqca ölümünə yaxınlaşır deyirlər. Rejissor həm nəfəs aldıqca, həm də yaratdığı əsərə toxunulanda ölümünə yaxınlaşır. Bu filmin acınacaqlı bir taleyi oldu.

SSRİ Kinematoqrafiya Komitəsində Medvedev soyadlı bir baş redaktor hər vəchlə filmin ərsəyə gəlməsinə və ekranlara çıxamasına mane olurdu. Sən demə o sırf erməni mənşəli bir adam imiş. Film hazır olanda başda Medvedev olmaqla daxili və xarici düşmənlər öz mənfur sifətlərini biruzə verməyə başladılar. Qərbi Azərbyacanın Zəngəzur, Gorus zonalarında Qara Nəbi adlı bir quldur olub. Biz onu filmdəki epizodların birinə salmışdıq. Yəni pis bir adam kimi Qaçaq Nəbi Qara Nəbini öldürür. Bir də Stepan Yüzbaşı adlı içki düşkünü olan erməni var imiş, hansı ki, camaata qan uddurub. Bu da ekran əsəsrinə salınmışdı.

Həmin epizodlara irad olaraq bildirdilər ki, guya, biz erməni xalqını alçaltmışıq, erməni xalqının düşmənini milli qəhrəman etmişik, Qara Nəbi faktorunu da şişirtmişdilər. Məhz onlarla bağlı olan kadrlar filmdən çıxarıldı.

Daha sonra mən Moskvaya gedəndə bu məsələnın əsas səbəbi aydınlaşdı. Mən elə gecə ikən oradan zəng vurub bildirdim ki, Azərbaycanın xalq qəhrəmanı Qaçaq Nəbi bir erməni dığasının qurbanı olub. Yer-göy bir-birinə qarışdı. Üstündən bir həftə keçəndən sonra Medvedevi işdən qovdular. Demək yalançı tarix, yalançı şəxsləri məhz Medvedev təşkil etdiribmiş. Amma daha “cin şüşədən çıxmışdı”. Ona görə də məni Mərkəzi Kinostidiyaya çağırıb dedilər ki, erməni epizodunu, Qara Nəbiylə bağlı və 1-2 xırda epizodu çıxart və filmin adını da dəyiş. “Qaçaq Nəbi” olmaz. Mənim üçün önəmli məsələ olsa belə, düzələn səmti tutmaq xatirinə onların dediklərini etdim. Amma heyf o epizodlardan. Film indi sevilir, amma həmin epizodlar filmdə qalsaydı indi hər kəsin boynunda “medalyon” idi. Hansı ki, o vaxt hələ nə Qarabağ məsələsi, nə də işğal olunmuş torpaqlarımız vardı. O epizodlarda çox məqamları açmışdıq. Orda bir epizodda tarixi faktlar vardı ki, erməni qadınları öz ermənilərinin əlindən yığılıb Qaçaq Nəbiyə şikayətə gəlirlər. Nəbi onlara kömək edir. Bu səbəblərdən dolayı həmin kadrlar çıxarıldı”.

“Qatır Məmməd” filmi də öz nakam taleyi ilə kino tarixinə düşüb. Moskvalı ssenaristlər Mixail Maklyariski və Kirill Rapoportun yazdığı ssenaridə milliliklə uzlaşmayan detallar olub. Elə o səbəbdən də 1969-u ildə rejissor Hüseyn Seyidzadə ssenaridə bəzi düzəlişlər aparmaq istəyib.

Hüseyn Seyidzadə ssenaridəki kəm-kəsiri düzəltmək üçün ömrünün bir ilini bu işə sərf edir. Müəlliflər də əvvəlcə onunla razılaşırlar, film istehsalata buraxılandan sonra qəti etiraz edirlər ki, Hüseyn Seyidzadə süjeti tamam dəyişdirib. Kinostudiyanın Bədii Şurası onların xahişi ilə ssenarini müzakirə edir və rejissorun həqiqətən də haqlı olduğu üzə çıxır. Uzun mübahisələrdən, çəkişmələrdən, yazışmalardan sonra filmin çəkilişinə icazə verilir. Film 450 min rubl məbləğlə 1973-cü ilin sentyabrında çəkilib qurtarmalı idi. Bu, “yuxarı”nın göstərişi idi. Hüseyn Seyidzadə sınaq çəkilişlərini başa vurur, əsas rolların ifaçılarını Bədii Şura təsdiq edir. 1973-cü ilin yazında çəkilişlərə başlayan Hüseyn Seyidzadə ssenariyə öz əlavələrini etməklə çəkilişi başa çatdırır. Moskvadakı Mərkəzi Bədii Şura son anda filmin nümayişinə qəti qadağa qoyur və filmin yenidən çəkilməsinə göstəriş verir. 
Və “Qatır Məmməd” rejissor Hüseyn Seyidzadədən alınır. Ondan sonra film bir çox rejissorlara həvalə olunur. Amma həmin ustad rejissorlar da zəif ssenarini əsas gətirərək filmdən imtina edirlər. Sonda razılaşan rejissor (yəni, Rasim Ocaqov) tapılır və çox çətin şərtlərlə film ikinci variantda çəkilir. Çətin şərtlər deyəndə ki, konkret olaraq filmə çox qısa vaxt ayrılır və qonararı kəsilir. Təsəvvür edin ki, tarixi filmdə o boyda aktyor heyəti qonararsız çəkiliblər. Bunun səbəbi isə birinci variantda dövlət tərəfindən ayrılan bütün vəsait xərclənməsi olub. 

Elmin Nuri

...
"Ata sözün, oğlu da savaşın şəhididir" - "Bu üzrxahlığı da anlayışla qarşılamaq lazımdır"
Həştərxandakı Azərbaycan diasporunun rəhbəri haqqında iddia - Erməniləri müdafiə edib...
"20 ildir arvadımla bacı-qardaş kimiyəm, arada biqeyrətlik edirəm" -Əli Mirəliyev
13 uşağını əsir saxlayan cütlük həbs olundu: Uşaqlar yatağa sığınmış halda tapıldı
Atasını xilas etmək üçün həyatını fəda etdi
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Ədəbiyyat
“Ehtimal ki, Heminquey və Şekspir səviyyəsində yazıçı və şairlərimiz var, amma...”
Köşə
Bəlkə orduya da Səfər Əbiyev kimi “oydu” deyək?...
Cəmiyyət
“Bu məmləkətin torpağı, suyu və çörəyi ona haramdır...”- Qarabağ Qazisi Xəlil Rzaya görə etiraz etdi...
Müsahibə
"Orfoqrafiya sözlüyü hər bir azərbaycanlının evində olmalıdır"- Sabir Rüstəmxanlı
Araşdırma
Mərhum araşdırmaçının unudulmuş Cümhuriyyət qəhrəmanı haqqında kədərli qeydləri
Həftənin ən çox oxunanları
"Putini 48 ildir tanıyan bir insan kimi deyirəm" - "Qarabağ düyününü açmaq onun iradəsindən asılı olsaydı..."
Qız alt paltarında, "dini" verilişdə "ilahiyyatçı" üçün erotik rəqs etdi - VIDEO
Fazil Məmmədovun "Qara qutu"ları sonadək açılacaqmı? - Gözlər Mikayıl Cabbarovda
Yemək qızdırmaq istəyən əsgər 28 milyonluq BTR-i məhv etdi – VİDEO
Təkər gətirənlər tələyə düşdü - Həyəcan təbili...
Kənd qızları bakirəliyini şəhər qızlarından tez itirir - ARAŞDIRMA
“Əbiyev gəlmirdi, Zakir Həsənov isə bir neçə dəfə bizi ziyarət edib” - Fəriköy məzarlığında...
Atasının dostu Yeni il gecəsi zorladı: bəkarətini itirdi - Görüntülər var - VİDEO
Təlim zamanı ip qopdu əsgərlər vertolyotdan yerə düşdülər - VİDEO
Hicablı qızın Papito oynaması müsəlmanları ayağa qaldırdı - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin