Xəbər lenti
10/12/2018 [11:26]:
Son iki gündə 33 nəfər saxlanıldı
10/12/2018 [11:24]:
Federasiya prezidenti qadın futbolçulara qarşı zorakılıqda günahlandırılır
10/12/2018 [11:20]:
Bakı kəndlərində qəbiristanlıqlar belə zəbt edilir -FOTOLAR
10/12/2018 [11:16]:
Prezident türkiyəli nazirlə müzakirə apardı
10/12/2018 [11:11]:
Təbiətə dəyən ziyana görə 154 min manatlıq iddia qaldırıldı
10/12/2018 [11:09]:
İlham Əliyev FIDE prezidentini qəbul etdi
10/12/2018 [11:05]:
Tam orta təhsil səviyyəsi üzrə eksternat imtahanları keçiriləcək
10/12/2018 [11:02]:
UNEC tələbələri yarışda ilk üç yerin qalibi oldu -FOTOLAR
10/12/2018 [10:34]:
“Mükafatı ilk gətirən Röyanı unutmayın...”
10/12/2018 [10:33]:
Leyla Əliyeva beynəlxalq forumda
10/12/2018 [10:26]:
Paşinyanı 3 problem GÖZLƏYİR
10/12/2018 [10:20]:
İstirahət günləri Azərbaycan yollarında 4 nəfər öldü
10/12/2018 [10:17]:
Xəzərdə batmaq təhlükəsi ilə üzləşən 2 balıqçı xilas edildi - FOTOLAR
10/12/2018 [10:09]:
Ermənilər cəbhədə təxribat törətdi
10/12/2018 [10:09]:
“Ziyalılar uzun illərdir ki, qınaq və söyüş obyektinə çevrilib” - MÜSAHİBƏ
10/12/2018 [10:04]:
Qurbanovun millidən getməsinin - Şok səbəbləri
10/12/2018 [09:51]:
“Oğlumda Elnar Əsgərova məxsus 20-30 milyon pulun qara mühasibatlıq hesabatı var” - Sabiq nazir müavininin bacanağı
10/12/2018 [09:36]:
“Fərman Salmanov Xruşşova teleqram göndərmişdi ki,..."
10/12/2018 [09:31]:
"Bacı bacının balasını bu günə qoyarmı?" deyən baldızının Arif Əsgərova deyəcəkləri var...
10/12/2018 [09:26]:
İnsan dərisindən xərçəngin dərmanı hazırlanacaq
10/12/2018 [09:21]:
Deputat məişət zorakılığı ilə mübarizənin yolunu göstərdi
10/12/2018 [09:15]:
"Hitleri görmək istərdim" - Aktrisadan gözlənilməz cavab
10/12/2018 [09:11]:
Paşinyanın bloku erkən parlament seçkilərində qalib gəlib
10/12/2018 [09:04]:
Çində torpaq sürüşməsində 3 nəfər ölüb, bir neçə adam dağıntılar altında qalıb
10/12/2018 [08:56]:
Ermənilər İrəvanda seçki –Azərbaycanda növbəti hərbi təlim keçirdi...-VİDEO
10/12/2018 [08:55]:
İstanbulda fabrik yanır
10/12/2018 [08:51]:
Sergey Lavrov Xəzər Konvensiyasının əsas nailiyyətindən danışdı
10/12/2018 [08:48]:
"İdrak" liseyinin bir qrup müəllimi Türkiyə Cumhuriyyətində ezamiyyətdə olub - FOTOLAR
10/12/2018 [08:32]:
İnqilabçılar Ermənistan parlamentini tutdu: QARABAĞ KLANI...
10/12/2018 [07:35]:
“Nəfsimi elə adət etdirirəm ki,  bir parça çörək tapsam, ona qane olsun...”
10/12/2018 [00:33]:
Cümhuriyyət parlamentinin açılış saatında yaşanan maraqlı olaylar – Şifrəli ifadələr və böyük hədəflər
10/12/2018 [00:01]:
Polisə fövqəladə hallar üçün elektriklə işləyən avtomobillər verildi - TEXNOİNQİLAB...
09/12/2018 [23:52]:
Qazax heykəltəraşın yaratdığı möhtəşəm Koroğlu abidəsi Türkiyədə qoyulacaq...
09/12/2018 [23:46]:
Koçaryan tərəfdarları mitinqlərə çağırış etdilər
09/12/2018 [23:29]:
Avropa sarı rəngə boyanacaqmı?
09/12/2018 [23:28]:
İslamsız İran və Yaxın Şərq
09/12/2018 [23:00]:
Ermənistanda əhalinin əksəriyyəti seçkilərə getmədi - YENİLƏNİB
09/12/2018 [22:24]:
“Huawei” qalmaqalına görə ABŞ səfiri Çin XİN-ə çağırıldı
09/12/2018 [22:17]:
Ər-Riyad Ankaranın tələbini rədd etdi
09/12/2018 [22:00]:
Heydər Əliyevin vəfatından 15 il keçir: "Nə qədər ki, Odlar Yurdu Azərbaycan var..."
09/12/2018 [21:35]:
Rusiya çempionu hamamda öldü
09/12/2018 [21:25]:
Sarkisyan səsvermədə problemlə üzləşdi -Cihaz keçmiş prezidenti tanımadı
09/12/2018 [21:17]:
Rəsmi Parisdən Trampa XƏBƏRDARLIQ: “Fransanın daxili işlərinə burnunu soxma!”
09/12/2018 [21:06]:
Şahnazryan Paşinyanı ifşa etdi: "Çünki onları zibil vedrəsinə atmaq istəmirdim..."
09/12/2018 [20:13]:
CAR-da dəhşətli qəza: 13 nəfər diri-diri yandı
09/12/2018 [20:09]:
Vanadzora seçkilərdə nəzarət üçün əlavə polis qüvvələri göndərildi
09/12/2018 [20:04]:
Fransalı nazir Trampa qəzəbləndi: "İşlərimizə qarışma!"
09/12/2018 [19:58]:
“Qarabağ” 6 cavabsız qolla qalib gəldi
09/12/2018 [19:40]:
İsrail bu ölkə ilə əlaqələrin bərpası üçün “Mossad”ı dövrəyə soxub
09/12/2018 [19:23]:
Saxta şeyxdən İYRƏNC TƏLƏB: "Bir-birinizlə əlaqəyə girin"
09/12/2018 [19:05]:
"Ailə qursam, ərimlə efirə çıxacam" - Mənzurə
09/12/2018 [18:57]:
“Toyota” 13 mindən çox avtomobili geri çağırır
09/12/2018 [18:51]:
Putin Paşinyanın xeyir-duasını çoxdan verib – Biz Qarabağın gününə ağlayaq...
09/12/2018 [18:43]:
Liftdə qalanlar xilas edildi
09/12/2018 [18:23]:
İran 2018-ci ildə raket sınaqlarının sayını iki dəfə artırıb
09/12/2018 [17:46]:
Parisdəki “Azərbaycan evi”nin rəhbəri: “Azərbaycanlılar üçün hər hansı təhlükə yoxdur”
09/12/2018 [17:36]:
Qətərdən Səudiyyə ilə bağlı gözlənilməz qərar...
09/12/2018 [17:31]:
DYP Mingəçevirdə reyd keçirib, 100-dən çox sürücü saxlanılıb –VİDEO
09/12/2018 [17:27]:
“Bəlkə pulları insanlara geri qaytarmağın vaxtı çatıb?” –ABŞ prezidenti Makrona çağırış etdi
09/12/2018 [17:24]:
Dilənçi qadının milyonluq villası aşkar edildi -FOTO
09/12/2018 [17:21]:
Paşinyandan seçici fəallığının az olmasına şərh: "İndi avtobuslarla seçici daşınmır"
09/12/2018 [17:16]:
Türkiyənin insan kimi rəqs edən ilk robotu səhnədə aşdı: ""Mini ada"nın digital ekranı və başı zədələnib"
09/12/2018 [17:08]:
Trampdan “seçkiə müdaxilə” üzrə araşdırmaya etiraz: "Bu, mənə 30 milyon dollara başa gəlib"
09/12/2018 [17:03]:
Prezident xalqdan üzr istəyəcək, vergiləri kəskin azaldacaq -Makron etirazçıların tələbləri ilə razılaşdı
09/12/2018 [17:00]:
İraq yenə sel suları altında qaldı, 7 nəfər öldü
09/12/2018 [16:59]:
Azərbaycanda yeni duz yataqları açılacaq
09/12/2018 [16:55]:
“Apple”dan Çinə qarşı növbəti sərt addım...
09/12/2018 [16:40]:
Belçikada milliyətçi partiya koalisiya hökumətindən çıxdı
09/12/2018 [16:18]:
“Bizim polisimizə lağ edənlərin polisi görün nələr edir” - Ərdoğan
09/12/2018 [16:11]:
Messi 15 milyon dollara təyyarə aldı -FOTOLAR
09/12/2018 [16:09]:
Qülləyə çıxaraq intihar etmək istəyən şəxs xilas edildi
09/12/2018 [15:58]:
Ermənistanda seçki məntəqəsində qanunsuzluq aşkarlandı - Səsvermə dayandırıldı
09/12/2018 [15:49]:
"Lotu Quli"nin azadlığa çıxdığı anın görüntüləri yayıldı - VİDEO
09/12/2018 [15:39]:
"Rusiya Ukraynaya zərbə vurmaq üçün güclü hərbi hücum bölmələri yaradır" - İDDİA...
09/12/2018 [15:38]:
Asfalt yollar, hündür binalar... - Daha “quşlar, quşlar ay, quşlar” oxuya bilmirik
09/12/2018 [15:34]:
Qızıl bahalaşacaq - dünyada 7 faiz, Azərbaycanda 9 faizdən çox... - EKSPERT
09/12/2018 [15:31]:
Azərbaycanda piylənmə diaqnozu qoyulan uşaqların sayı AÇIQLANDI
09/12/2018 [14:49]:
Polislər ictimaiyyət qarşısında Qurana and içdi: "Bir daha rüşvət almayacaq - FOTO
09/12/2018 [14:24]:
Elçin Əlibəylinin verilişi bağlandı
09/12/2018 [14:05]:
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
Bütün arxiv bir sırada
12/12/2017 [14:37] - Mədəniyyət - ( 5380 dəfə baxılıb)

Tarixi filmlərimizdə kəsilən nadir səhnələr- Heyf ki, onları görmədik





Bu gün də tarixi günlərdə, bayramlarda əsasən, sovet dövründə çəkilən, tarixi janrda olan, ağ-qara filmləri sevə-sevə izləyirik. Əlimizin altında istənilən dəqiqə həmin filmləri izləməyə imkan verən internet, “Youtube” olsa da, yenə də həmin nostalgiyaya qayıtmaq, televiziyadan izləmək bizə xoş gəlir. 

Amma tarixi filmlər heç də sağ-salamat çəkilməyib. Daha doğrusu, çəkilib, amma baxış üçün Mərkəzə yollandıqdan sonra bir çox səhnələri kəsilib.

Moderator.az bu aqibəti yaşayan tarixi filmlərin üçünü təqdim edir.

“Axırıncı aşırım” filmi də bu gün az qala çox sözlərini əzbər bildiyimiz bir filmdir. Amma bu film də senzuranın tələsindən xilas ola bilməyib.

Məsələ bundadır ki, filmin ilk orjinal versiyasında Qəmlonu Kərbəlayı İsmayıl öldürür. Kərbəlayı İsmayıl bunu ona görə edir ki, Qəmlo onun sözündən çıxır və Kərbəlayının dostu olan Abbasqulu bəy Şadlinskini öldürür. Yuxarı dairələrdə kinotənqidçilər tərəfindən sözügedən səhnə elə də yaxşı qarşılanmır. Səbəb kimi isə rejissorun Kərbəlayı İsmayılı sonda qəhrəman obraz kimi göstərməsi olur. Bundan sonra rejissor Kamil Rüstəmbəyov məcbur qalıb filmdə dəyişiklik edir. Yeni versiyada Qəmlonu Kərbəlayı İsmayıl yox, Xudayarın qardaşı öldürür. Məhz bu versiya ilə film ictimaiyyətə təqdim olunur. Edilən montaja baxmayaraq, Qəmlonun ölüm səhnəsindən sonra Kərbəlayı İsmayılın adamlarından birinin dilindən “Kərbəlayı Qəmlonu gəbərtdi” ifadəsini eşitmək olar. Rejissor tərəfindən kəsilməyən bu səhnə sübut edir ki, filmin ilkin versiyasında Qəmlonu Kərbəlayı İsmayıl öldürüb.

“Qaçaq Nəbi” filmi uzun istehsal dövründən sonra 1985-ci ildə çəkilməyə başalayıb. O vaxt vəzifə sahibi olan erməni Mevedev soyadlı birisi filmin çəkilişinə hər vəchlə maneçilik törətməyə çalışsa da, buna nail ola bilməyib.

filmin rejissoru Əbdül Mahmudov mətbuata açıqlamasında kəsilən səhnələr barəsində maraqlı faktları səsləndirib:

“Məni yandıran kadrlar var. Bir rejissor üçün hər hansı kadrın çıxarılması övladını şikəst etmək kimidir. Film hər bir rejissorun ömrü və ölümüdür. İnsan hər nəfəs aldıqca ölümünə yaxınlaşır deyirlər. Rejissor həm nəfəs aldıqca, həm də yaratdığı əsərə toxunulanda ölümünə yaxınlaşır. Bu filmin acınacaqlı bir taleyi oldu.

SSRİ Kinematoqrafiya Komitəsində Medvedev soyadlı bir baş redaktor hər vəchlə filmin ərsəyə gəlməsinə və ekranlara çıxamasına mane olurdu. Sən demə o sırf erməni mənşəli bir adam imiş. Film hazır olanda başda Medvedev olmaqla daxili və xarici düşmənlər öz mənfur sifətlərini biruzə verməyə başladılar. Qərbi Azərbyacanın Zəngəzur, Gorus zonalarında Qara Nəbi adlı bir quldur olub. Biz onu filmdəki epizodların birinə salmışdıq. Yəni pis bir adam kimi Qaçaq Nəbi Qara Nəbini öldürür. Bir də Stepan Yüzbaşı adlı içki düşkünü olan erməni var imiş, hansı ki, camaata qan uddurub. Bu da ekran əsəsrinə salınmışdı.

Həmin epizodlara irad olaraq bildirdilər ki, guya, biz erməni xalqını alçaltmışıq, erməni xalqının düşmənini milli qəhrəman etmişik, Qara Nəbi faktorunu da şişirtmişdilər. Məhz onlarla bağlı olan kadrlar filmdən çıxarıldı.

Daha sonra mən Moskvaya gedəndə bu məsələnın əsas səbəbi aydınlaşdı. Mən elə gecə ikən oradan zəng vurub bildirdim ki, Azərbaycanın xalq qəhrəmanı Qaçaq Nəbi bir erməni dığasının qurbanı olub. Yer-göy bir-birinə qarışdı. Üstündən bir həftə keçəndən sonra Medvedevi işdən qovdular. Demək yalançı tarix, yalançı şəxsləri məhz Medvedev təşkil etdiribmiş. Amma daha “cin şüşədən çıxmışdı”. Ona görə də məni Mərkəzi Kinostidiyaya çağırıb dedilər ki, erməni epizodunu, Qara Nəbiylə bağlı və 1-2 xırda epizodu çıxart və filmin adını da dəyiş. “Qaçaq Nəbi” olmaz. Mənim üçün önəmli məsələ olsa belə, düzələn səmti tutmaq xatirinə onların dediklərini etdim. Amma heyf o epizodlardan. Film indi sevilir, amma həmin epizodlar filmdə qalsaydı indi hər kəsin boynunda “medalyon” idi. Hansı ki, o vaxt hələ nə Qarabağ məsələsi, nə də işğal olunmuş torpaqlarımız vardı. O epizodlarda çox məqamları açmışdıq. Orda bir epizodda tarixi faktlar vardı ki, erməni qadınları öz ermənilərinin əlindən yığılıb Qaçaq Nəbiyə şikayətə gəlirlər. Nəbi onlara kömək edir. Bu səbəblərdən dolayı həmin kadrlar çıxarıldı”.

“Qatır Məmməd” filmi də öz nakam taleyi ilə kino tarixinə düşüb. Moskvalı ssenaristlər Mixail Maklyariski və Kirill Rapoportun yazdığı ssenaridə milliliklə uzlaşmayan detallar olub. Elə o səbəbdən də 1969-u ildə rejissor Hüseyn Seyidzadə ssenaridə bəzi düzəlişlər aparmaq istəyib.

Hüseyn Seyidzadə ssenaridəki kəm-kəsiri düzəltmək üçün ömrünün bir ilini bu işə sərf edir. Müəlliflər də əvvəlcə onunla razılaşırlar, film istehsalata buraxılandan sonra qəti etiraz edirlər ki, Hüseyn Seyidzadə süjeti tamam dəyişdirib. Kinostudiyanın Bədii Şurası onların xahişi ilə ssenarini müzakirə edir və rejissorun həqiqətən də haqlı olduğu üzə çıxır. Uzun mübahisələrdən, çəkişmələrdən, yazışmalardan sonra filmin çəkilişinə icazə verilir. Film 450 min rubl məbləğlə 1973-cü ilin sentyabrında çəkilib qurtarmalı idi. Bu, “yuxarı”nın göstərişi idi. Hüseyn Seyidzadə sınaq çəkilişlərini başa vurur, əsas rolların ifaçılarını Bədii Şura təsdiq edir. 1973-cü ilin yazında çəkilişlərə başlayan Hüseyn Seyidzadə ssenariyə öz əlavələrini etməklə çəkilişi başa çatdırır. Moskvadakı Mərkəzi Bədii Şura son anda filmin nümayişinə qəti qadağa qoyur və filmin yenidən çəkilməsinə göstəriş verir. 
Və “Qatır Məmməd” rejissor Hüseyn Seyidzadədən alınır. Ondan sonra film bir çox rejissorlara həvalə olunur. Amma həmin ustad rejissorlar da zəif ssenarini əsas gətirərək filmdən imtina edirlər. Sonda razılaşan rejissor (yəni, Rasim Ocaqov) tapılır və çox çətin şərtlərlə film ikinci variantda çəkilir. Çətin şərtlər deyəndə ki, konkret olaraq filmə çox qısa vaxt ayrılır və qonararı kəsilir. Təsəvvür edin ki, tarixi filmdə o boyda aktyor heyəti qonararsız çəkiliblər. Bunun səbəbi isə birinci variantda dövlət tərəfindən ayrılan bütün vəsait xərclənməsi olub. 

Elmin Nuri

Paşinyandan seçici fəallığının az olmasına şərh: "İndi avtobuslarla seçici daşınmır"
Türkiyənin insan kimi rəqs edən ilk robotu səhnədə aşdı: ""Mini ada"nın digital ekranı və başı zədələnib"
Trampdan “seçkiə müdaxilə” üzrə araşdırmaya etiraz: "Bu, mənə 30 milyon dollara başa gəlib"
Messi 15 milyon dollara təyyarə aldı -FOTOLAR
Ermənistanda seçki məntəqəsində qanunsuzluq aşkarlandı - Səsvermə dayandırıldı
Ədliyyə: 1918-2018
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Bakı kəndlərində qəbiristanlıqlar belə zəbt edilir -FOTOLAR
Araşdırma
Cümhuriyyət parlamentinin açılış saatında yaşanan maraqlı olaylar – Şifrəli ifadələr və böyük hədəflər
Dünya
Dilənçi qadının milyonluq villası aşkar edildi -FOTO
Cəmiyyət
Bu gün İslam ümmətinin başına nadanların gəlməsinin nəticələrini yaşayırıq...
Dünya
Ən pis işləri görən və adam yerinə qoyulmayan tayfa -FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
"Əgər Prezident Leyla xanımı bu vəzifəni qəbul etməyə razı sala bilsə..." - TƏKLİF
Fitnəkar ruslar ermənilərə Naxçıvanı da vəd etdilər: Bəs bizimkilər niyə susur...?
Bu deputat Cəbrayılın kəndindəki erməni ailələrinin hər birinə 10 min dollar bağışlayıb...-VİDEO
Raket belə onu dayandırmaqda acizdir! - Putinin təkərli sığınacağı...
“Vəfa Quluzadə, Tofiq Zülfüqarov və mən istefa verməsəydik, böyük problemlər olacaqdı”
"Ermənilərin yaşadığı ərazi Hüseynqulu xanın torpaqlarıdır, oranı da geri almalıyıq...”
“Fağır” Ermənistan silahlanma sürətinə görə dünyada üçüncü, Avropada birinci oldu...
Gələcək intim necə olacaq? - Alimlərdən maraqlı açıqlama...
Tramp ata Buşun dəfnində yarıməsrlik ənənəni pozdu - FOTO+VİDEO
Putin Paşinyandan niyə çəkinir?
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə