Xəbər lenti
25/06/2018 [09:50]:
Bu gün AŞPA-nın yay sessiyası başlayır
25/06/2018 [09:47]:
Daşkəsənə sel gəldi: Evləri su basdı
25/06/2018 [09:46]:
Qabil Hüseynli: “Moskva Nikol Paşinyanı aradan götürə bilər”
25/06/2018 [09:42]:
Muharrem İnce Ərdoğanın seçkini udduğunu qəbul etdi
25/06/2018 [09:40]:
Türkiyədə Putinə “səs verdilər”...
25/06/2018 [09:38]:
Ərdoğan: "Türkiyə bütün dünyaya demokratiya dərsi verdi"
25/06/2018 [01:53]:
“Vəziyyət çox ağırdı, verdiyiniz pul isə azdır” – Tağıyevdən ADR hökumətinə Novruz jesti
25/06/2018 [01:34]:
“Nəsib bəyin komandası Avropa ölkələri üçün nümunədir” – İngilis ali komissarının tarixi məktubu
24/06/2018 [23:24]:
"Türkiyədə sözün əsl mənasında bir demokratiya şöləni yaşandı"
24/06/2018 [23:14]:
Qarabağda dörd yaşlı qız öldü
24/06/2018 [22:47]:
Rusiya səmasında meteorit partladı - VİDEO
24/06/2018 [22:45]:
Dövlət Baxçalı Ərdoğanı təbrik etdi
24/06/2018 [22:43]:
Qüllə kranında namaz qıldı - VİDEO
24/06/2018 [21:59]:
“Arzu edirəm ki, 26 iyun paradı ordumuzun yeni zəfərlərinin başlanğıcı olsun”
24/06/2018 [21:59]:
Türkiyədə seçkilər başa çatdı: Ərdoğan liderdir - YENİLƏNİB
24/06/2018 [21:40]:
Ərdoğanı ilk təbrik edən Azərbaycan prezidenti oldu
24/06/2018 [21:33]:
Gürcüstanda 100-ə yaxın insan zəhərləndi
24/06/2018 [21:28]:
“Bu parad həm də düşmənlərimizə bir mesajdır”
24/06/2018 [21:18]:
“Taxt oyunları”nın ulduzları evləndi – FOTO
24/06/2018 [21:16]:
Səudiyyə Ərəbistanında qadınlar taksi işinə başladı
24/06/2018 [21:12]:
“Azərbaycan əsgərinin addım səslərini eşitmək bizim üçün şərəfdir”
24/06/2018 [21:06]:
Məhərrəm İncəyə ŞOK SÜRPRİZ: səs verdiyi sandıqdan özü çıxmadı
24/06/2018 [20:18]:
Könül Xasıyeva Hacı Nuranın görüşünə gəldi - Bu video ürək parçaladı
24/06/2018 [20:13]:
İlham Əliyev rusiyalı spikeri qəbul etdi - FOTO
24/06/2018 [20:11]:
Ərdoğan Türkiyədə keçirilən prezident seçkilərində liderlik edir
24/06/2018 [19:59]:
"Əlli yaşı olur, amma Şahbaz hələ də gözümdə uşaqdı..." - Sabir Rüstəmxanlı
24/06/2018 [19:53]:
Şahzadə günəşin çıxmasını gözləmədən sükan arxasına keçdi: Qanun qüvvəyə minəndən sonra...
24/06/2018 [19:42]:
Rusiya Dövlət Dumasının spikeri: "Rusiya və Azərbaycan strateji tərəfdaşlardır"
24/06/2018 [19:25]:
Xaçmazda 5 hektar biçilməmiş taxıl sahəsi yandı
24/06/2018 [19:16]:
Türkiyədə seçki məntəqəsində atışma olub, 2 nəfər ölüb, 3-ü yaralandı
24/06/2018 [18:37]:
Türkiyədə səsvermə başa çatıb - səslər sayılır
24/06/2018 [18:25]:
Elza Seyidcahanın heç yerdə görmədiyiniz anası - VİDEO
24/06/2018 [18:14]:
Rusiya Dövlət Dumasının sədri Bakıda...- FOTO
24/06/2018 [17:59]:
Bəşər Əsəd İradə Zeynalovaya cəngəllik qanunlarından danışdı
24/06/2018 [17:52]:
Şimali Koreya lideri 500 türk şəhidinin nəşini Ankaraya qaytarır
24/06/2018 [17:50]:
Ördək balaları ticarət mərkəzində sahibinin "sıraya düzlən" əmrini yerinə yetirdi - VİDEO
24/06/2018 [17:43]:
Qoldan sonra siyasi jest edən İsveçrə futbolçuları cəzalandırıla bilər
24/06/2018 [17:42]:
PKK bütün əməliyyatları 24 saatlığına dondurdu
24/06/2018 [17:00]:
Bu da Nəsrinin hər kəsdən gizlətdiyi sevgilisi -FOTO
24/06/2018 [16:59]:
Livan nəşri anons verdi: Azərbaycan yeni İsrail raketləri ala bilər
24/06/2018 [16:57]:
Ərdoğan nəvələri ilə birlikdə səs verdi...
24/06/2018 [16:31]:
Türkiyənin baş naziri kreslosunu hərraca çıxaracağına söz verdi
24/06/2018 [16:30]:
“Türk Ulduzları” Bakıda – FOTO
24/06/2018 [16:01]:
Deputat: “Türkiyədəki seçkilərdə qanun pozuntusu yoxdur”
24/06/2018 [15:52]:
Rusiya və ABŞ prezidentləri iyulun 15-də Vyanada görüşəcək
24/06/2018 [15:48]:
Qənirə Paşayeva Braziliya, Çin və İndoneziyanın fəal qadınları ilə Qarabağdan danışdı - FOTO
24/06/2018 [15:35]:
Avropa İttifaqının ən varlı və kasıb ölkələri açıqlandı
24/06/2018 [15:20]:
Tailandda futbol komandası mağarada itdi
24/06/2018 [15:19]:
Ərdoğan: "Hazırda seçicilərin 50 faizdən çoxu artıq səs verib"
24/06/2018 [15:15]:
İlham Əliyev nazirin vəfatı ilə bağlı başsağlığı verdi
24/06/2018 [14:40]:
Ərdoğanın səs verəcəyi məktəbdə ciddi təhlükəsizlik tədbirləri görülür -FOTOLAR
24/06/2018 [14:36]:
"Bizdə elə silah-sursat var ki, onlar haqqında biz özümüz danışmırıq"
24/06/2018 [14:32]:
Messiyə görə intihar etdi...
24/06/2018 [14:29]:
Ruhani haqda yazılmış kitab aləmi bir-birinə qatdı
24/06/2018 [14:27]:
Türkiyədə seçkilər ən tez bu kənddə qurtardı: 2 səs - Video+fotolar
24/06/2018 [14:14]:
Kadırov Salaha hədiyyə verdi
24/06/2018 [14:12]:
"Qanuni oğru"nun lüks həyat yaşayan cazibədar qızı - FOTO
24/06/2018 [14:04]:
"Güclü və tarixi ənənəsini yaşadan qeyrətli orduya malikik"
24/06/2018 [14:03]:
"Soyunur, sonra da yarım milyonluq "Porsche" aldırıb qoyur altına" -Xalq artisti yıxıb-sürüdü
24/06/2018 [13:47]:
Sovetin Bakıya verdiyi MODERN BİNALAR – FOTO/VİDEO
24/06/2018 [13:46]:
Xırdalanda evdə yanğın: 3 azyaşlı yanıq xəsarətləri aldı
24/06/2018 [13:39]:
Müdafiə sənayesi naziri Yavər Camalov dəfn edilib - FOTOLAR
24/06/2018 [13:33]:
"Bu nə hoqqabazlıqdır, bu nə özbaşınalıqdır, bu nə düşüklükdür?"
24/06/2018 [13:28]:
Əbülfəz Elçibəyin Kələkidə 80 illiyi keçirilir
24/06/2018 [12:55]:
Nəcəf Nəcəfovun qeyri-adi jurnalist fəaliyyəti - NƏSİMAN YAQUBLUNUN YAZISI
24/06/2018 [12:54]:
Səs verən Muharrem İnce jurnalisti danladı: “Əlimdən tutub...”
24/06/2018 [12:53]:
Aprel şəhidimizin qardaşının toyu oldu - FOTOLAR
24/06/2018 [12:34]:
Yavər Camalov Şüvəlan qəbiristanlığında dəfn olunacaq
24/06/2018 [12:10]:
Onunla zarafat edən ərini və yaxınlarını zəhərlədi - Beş adam öldü...
24/06/2018 [12:06]:
"Estrada oxuyanlar Şur dəstgahını ifa edə bilməzlər, heç onu bilmirlər də..."
24/06/2018 [12:05]:
Muharrəm İncə ailəsiylə səs verdi...
24/06/2018 [12:00]:
Türkiyədə prezident və parlament seçkiləri başlayıb
24/06/2018 [11:53]:
Hərbi aviasiya vasitələri Bakı buxtası üzərində hazırlıq uçuşları keçirir
24/06/2018 [11:52]:
"Elə silahlarımız var ki, onların bizdə olduğunu düşmənlərimizin bilməməsi daha yaxşı olardı"
24/06/2018 [11:24]:
Rusiya Dövlət Dumasının sədri Bakıya gəlir
24/06/2018 [11:18]:
"Ərdoğan müxalifət tərəfindən belə genişmiqyaslı seçki kampaniyası aparılacağını gözləmirdi"
24/06/2018 [11:12]:
“Türk ulduzları”nın Bakıda möhtəşəm şousunun vaxtı AÇIQLANDI
24/06/2018 [11:06]:
İtaliya baş nazirinin müavini Emmanuel Makronu həyasız adlandırıb
24/06/2018 [11:02]:
“Serj Sərkisyanın həbsinin gündəmə gəlməsi mümkündür”
24/06/2018 [10:56]:
Ceyhun Bayramovdan ilginc açıqlama: Buraxılış imtahanlarının nəticələri həlledici olacaq...
Bütün arxiv bir sırada
12/12/2017 [14:37] - Mədəniyyət - ( 5233 dəfə baxılıb)

Tarixi filmlərimizdə kəsilən nadir səhnələr- Heyf ki, onları görmədik





Bu gün də tarixi günlərdə, bayramlarda əsasən, sovet dövründə çəkilən, tarixi janrda olan, ağ-qara filmləri sevə-sevə izləyirik. Əlimizin altında istənilən dəqiqə həmin filmləri izləməyə imkan verən internet, “Youtube” olsa da, yenə də həmin nostalgiyaya qayıtmaq, televiziyadan izləmək bizə xoş gəlir. 

Amma tarixi filmlər heç də sağ-salamat çəkilməyib. Daha doğrusu, çəkilib, amma baxış üçün Mərkəzə yollandıqdan sonra bir çox səhnələri kəsilib.

Moderator.az bu aqibəti yaşayan tarixi filmlərin üçünü təqdim edir.

“Axırıncı aşırım” filmi də bu gün az qala çox sözlərini əzbər bildiyimiz bir filmdir. Amma bu film də senzuranın tələsindən xilas ola bilməyib.

Məsələ bundadır ki, filmin ilk orjinal versiyasında Qəmlonu Kərbəlayı İsmayıl öldürür. Kərbəlayı İsmayıl bunu ona görə edir ki, Qəmlo onun sözündən çıxır və Kərbəlayının dostu olan Abbasqulu bəy Şadlinskini öldürür. Yuxarı dairələrdə kinotənqidçilər tərəfindən sözügedən səhnə elə də yaxşı qarşılanmır. Səbəb kimi isə rejissorun Kərbəlayı İsmayılı sonda qəhrəman obraz kimi göstərməsi olur. Bundan sonra rejissor Kamil Rüstəmbəyov məcbur qalıb filmdə dəyişiklik edir. Yeni versiyada Qəmlonu Kərbəlayı İsmayıl yox, Xudayarın qardaşı öldürür. Məhz bu versiya ilə film ictimaiyyətə təqdim olunur. Edilən montaja baxmayaraq, Qəmlonun ölüm səhnəsindən sonra Kərbəlayı İsmayılın adamlarından birinin dilindən “Kərbəlayı Qəmlonu gəbərtdi” ifadəsini eşitmək olar. Rejissor tərəfindən kəsilməyən bu səhnə sübut edir ki, filmin ilkin versiyasında Qəmlonu Kərbəlayı İsmayıl öldürüb.

“Qaçaq Nəbi” filmi uzun istehsal dövründən sonra 1985-ci ildə çəkilməyə başalayıb. O vaxt vəzifə sahibi olan erməni Mevedev soyadlı birisi filmin çəkilişinə hər vəchlə maneçilik törətməyə çalışsa da, buna nail ola bilməyib.

filmin rejissoru Əbdül Mahmudov mətbuata açıqlamasında kəsilən səhnələr barəsində maraqlı faktları səsləndirib:

“Məni yandıran kadrlar var. Bir rejissor üçün hər hansı kadrın çıxarılması övladını şikəst etmək kimidir. Film hər bir rejissorun ömrü və ölümüdür. İnsan hər nəfəs aldıqca ölümünə yaxınlaşır deyirlər. Rejissor həm nəfəs aldıqca, həm də yaratdığı əsərə toxunulanda ölümünə yaxınlaşır. Bu filmin acınacaqlı bir taleyi oldu.

SSRİ Kinematoqrafiya Komitəsində Medvedev soyadlı bir baş redaktor hər vəchlə filmin ərsəyə gəlməsinə və ekranlara çıxamasına mane olurdu. Sən demə o sırf erməni mənşəli bir adam imiş. Film hazır olanda başda Medvedev olmaqla daxili və xarici düşmənlər öz mənfur sifətlərini biruzə verməyə başladılar. Qərbi Azərbyacanın Zəngəzur, Gorus zonalarında Qara Nəbi adlı bir quldur olub. Biz onu filmdəki epizodların birinə salmışdıq. Yəni pis bir adam kimi Qaçaq Nəbi Qara Nəbini öldürür. Bir də Stepan Yüzbaşı adlı içki düşkünü olan erməni var imiş, hansı ki, camaata qan uddurub. Bu da ekran əsəsrinə salınmışdı.

Həmin epizodlara irad olaraq bildirdilər ki, guya, biz erməni xalqını alçaltmışıq, erməni xalqının düşmənini milli qəhrəman etmişik, Qara Nəbi faktorunu da şişirtmişdilər. Məhz onlarla bağlı olan kadrlar filmdən çıxarıldı.

Daha sonra mən Moskvaya gedəndə bu məsələnın əsas səbəbi aydınlaşdı. Mən elə gecə ikən oradan zəng vurub bildirdim ki, Azərbaycanın xalq qəhrəmanı Qaçaq Nəbi bir erməni dığasının qurbanı olub. Yer-göy bir-birinə qarışdı. Üstündən bir həftə keçəndən sonra Medvedevi işdən qovdular. Demək yalançı tarix, yalançı şəxsləri məhz Medvedev təşkil etdiribmiş. Amma daha “cin şüşədən çıxmışdı”. Ona görə də məni Mərkəzi Kinostidiyaya çağırıb dedilər ki, erməni epizodunu, Qara Nəbiylə bağlı və 1-2 xırda epizodu çıxart və filmin adını da dəyiş. “Qaçaq Nəbi” olmaz. Mənim üçün önəmli məsələ olsa belə, düzələn səmti tutmaq xatirinə onların dediklərini etdim. Amma heyf o epizodlardan. Film indi sevilir, amma həmin epizodlar filmdə qalsaydı indi hər kəsin boynunda “medalyon” idi. Hansı ki, o vaxt hələ nə Qarabağ məsələsi, nə də işğal olunmuş torpaqlarımız vardı. O epizodlarda çox məqamları açmışdıq. Orda bir epizodda tarixi faktlar vardı ki, erməni qadınları öz ermənilərinin əlindən yığılıb Qaçaq Nəbiyə şikayətə gəlirlər. Nəbi onlara kömək edir. Bu səbəblərdən dolayı həmin kadrlar çıxarıldı”.

“Qatır Məmməd” filmi də öz nakam taleyi ilə kino tarixinə düşüb. Moskvalı ssenaristlər Mixail Maklyariski və Kirill Rapoportun yazdığı ssenaridə milliliklə uzlaşmayan detallar olub. Elə o səbəbdən də 1969-u ildə rejissor Hüseyn Seyidzadə ssenaridə bəzi düzəlişlər aparmaq istəyib.

Hüseyn Seyidzadə ssenaridəki kəm-kəsiri düzəltmək üçün ömrünün bir ilini bu işə sərf edir. Müəlliflər də əvvəlcə onunla razılaşırlar, film istehsalata buraxılandan sonra qəti etiraz edirlər ki, Hüseyn Seyidzadə süjeti tamam dəyişdirib. Kinostudiyanın Bədii Şurası onların xahişi ilə ssenarini müzakirə edir və rejissorun həqiqətən də haqlı olduğu üzə çıxır. Uzun mübahisələrdən, çəkişmələrdən, yazışmalardan sonra filmin çəkilişinə icazə verilir. Film 450 min rubl məbləğlə 1973-cü ilin sentyabrında çəkilib qurtarmalı idi. Bu, “yuxarı”nın göstərişi idi. Hüseyn Seyidzadə sınaq çəkilişlərini başa vurur, əsas rolların ifaçılarını Bədii Şura təsdiq edir. 1973-cü ilin yazında çəkilişlərə başlayan Hüseyn Seyidzadə ssenariyə öz əlavələrini etməklə çəkilişi başa çatdırır. Moskvadakı Mərkəzi Bədii Şura son anda filmin nümayişinə qəti qadağa qoyur və filmin yenidən çəkilməsinə göstəriş verir. 
Və “Qatır Məmməd” rejissor Hüseyn Seyidzadədən alınır. Ondan sonra film bir çox rejissorlara həvalə olunur. Amma həmin ustad rejissorlar da zəif ssenarini əsas gətirərək filmdən imtina edirlər. Sonda razılaşan rejissor (yəni, Rasim Ocaqov) tapılır və çox çətin şərtlərlə film ikinci variantda çəkilir. Çətin şərtlər deyəndə ki, konkret olaraq filmə çox qısa vaxt ayrılır və qonararı kəsilir. Təsəvvür edin ki, tarixi filmdə o boyda aktyor heyəti qonararsız çəkiliblər. Bunun səbəbi isə birinci variantda dövlət tərəfindən ayrılan bütün vəsait xərclənməsi olub. 

Elmin Nuri

Nəcəf Nəcəfovun qeyri-adi jurnalist fəaliyyəti - NƏSİMAN YAQUBLUNUN YAZISI
Aprel şəhidimizin qardaşının toyu oldu - FOTOLAR
Sərdar Cəlaloğlu: “Azərbaycanın geopolitik vaxtı Moskva saatıyla işləyir”
Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunda bir ilk də yaşandı...
"Elçibəyin əsas fərqliliklərindən biri də türklüyü ilə qürur duyması idi"
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Araşdırma
“Nəsib bəyin komandası Avropa ölkələri üçün nümunədir” – İngilis ali komissarının tarixi məktubu
Gündəm
“Azərbaycan əsgərinin addım səslərini eşitmək bizim üçün şərəfdir”
Cəmiyyət
"Bu nə hoqqabazlıqdır, bu nə özbaşınalıqdır, bu nə düşüklükdür?"
Cəmiyyət
Əbülfəz Elçibəyin anadan olmasından 80 il ötür
Araşdırma
Yeməyi oğlundan alıb, əsgərə yedirən, hərbi formanı ən yaxşı parçadan tikdirən CÜMHURİYYƏT GENERALLARI
Həftənin ən çox oxunanları
Rusiya üzərində qələbə: "Baş nazir sevinir, prezident əleyhinədir"
"Hakimiyyətdə olduğu neçə illər ərzində ilk dəfə olaraq sükan Ərdoğanın əlində deyil..."
Lotoreyanın sirrini tapan riyaziyyatçı 7 dəfə mükafat qazandı...
“Türk Yıldızları” Bakı səmasında uçuşlar keçirəndə hamımız sevincdən ağlayırdıq”
Yarıçılpaq səudiyyəli fanat qadın və hicablı rus azarkeş qız - Futbol çempionatındakı təzadlar + VİDEO
12 yaşında Kəbəni üzərək təvaf etdi - Gözlənilməz (FOTOLAR)
İki Ali Baş Komandanımızın Xankəndindəki paradını bizə çox görməyin: - TARİXİ SEÇİM...
Paşinyanın gəncliyinə aid biabırçı şəkli paylaşıldı - FOTO
Afaq Aslan Damlanın keçmişilə bağlı qalmaqallı iddianı təsdiqlədi: "Pula görə yad kişilərin stollarının altından..."
"Bu, Azərbaycan kişisinə yaraşan addım deyil ki, kiməsə geyiminə görə müdaxilə etsin"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin