Xəbər lenti
17/01/2018 [00:37]:
ABŞ-da 4 polis əməkdaşı güllələnib
17/01/2018 [00:21]:
"Ziyalılıq səviyyəsinə görə, birinci Azərbaycan Parlamenti hazırkı parlamentdən yüksəkdə dayanırdı"
17/01/2018 [00:04]:
Bürclər - 17 YANVAR
17/01/2018 [00:01]:
"Başqa işiniz-gücünüz yoxdur ki, "əsgərə" ilişirsiniz?" - "O söyüşlərdən bir pay da bizlərə düşəcək..."
16/01/2018 [23:36]:
"Bu şəhərdə"nin Coşqunu əməliyyat olundu - FOTO/VİDEO
16/01/2018 [23:32]:
Qüdrət Həsənquliyev İranın Azərbaycandakı səfirinə başsağlığı verdi...
16/01/2018 [23:15]:
"Ata sözün, oğlu da savaşın şəhididir" - "Bu üzrxahlığı da anlayışla qarşılamaq lazımdır"
16/01/2018 [23:14]:
"Bu, şagirdlərdən tutmuş, qələm adamlarına qədər hər kəsi çaşdıracaq"- Musa Yaqub
16/01/2018 [23:07]:
Dilçi alim Dilçilik İnstitutunun qərarına qarşı çıxdı -"Dillə bu şəkildə davranmaq olmaz”
16/01/2018 [23:04]:
Millət vəkili Belçika, Yunanıstan və Portuqaliyanın təşkilat rəhbərləri ilə görüşdü
16/01/2018 [23:04]:
Dünyada yalnız 6 insanın danışdığı dil - Bu balaca kənd o qədər tənha bir yerdədir ki…
16/01/2018 [23:00]:
“YouTube”a yeni funksiyalar gəlir
16/01/2018 [23:00]:
Həştərxandakı Azərbaycan diasporunun rəhbəri haqqında iddia - Erməniləri müdafiə edib...
16/01/2018 [22:43]:
Yanğınsöndürən üçüncü mərtəbədən yerə atılan uşağı tutdu – VİDEO
16/01/2018 [22:38]:
Bıçağı öz ürəyinə soxdu -Şəmkirdə şok İNTİHAR
16/01/2018 [22:28]:
Cümhuriyyət parlamentinin 20 dəqiqəlik ən qısa iclası- Niyə yarımçıq dayandırıldı?
16/01/2018 [22:27]:
Ermənilərin fəxri, intim səhnələrin simvolu Roza - FOTOLAR
16/01/2018 [22:20]:
Ərəblər Azərbaycanda otel biznesi qurmaq istəyirlər – RƏSMİ
16/01/2018 [22:07]:
“Qarabağ erməniləri Azərbaycan vətəndaşı olmaqlarıyla fəxr edirdilər” - Maksim Musayev
16/01/2018 [22:04]:
Sabah Bakının bir hissəsi qazsız qalacaq
16/01/2018 [21:41]:
Marneulidə 20 Yanvar faciəsinə həsr olunan tədbir keçirilib - FOTO
16/01/2018 [21:41]:
Burun əməliyyatından öncə bunları etmək vacibdir – TÖVSİYYƏ
16/01/2018 [21:21]:
Türkiyə Suriya sərhədinə əlavə tanklar yerləşdirdi
16/01/2018 [21:15]:
Dövlət Xidmətinin rəisi: “Keşikçi dağı məbədi təmir olunmalıdır"
16/01/2018 [21:06]:
Xudatda TIR-la minik maşını toqquşub, xəsarət alanlar var
16/01/2018 [20:52]:
Nazir Ramin Quluzadə Dövlət Dəniz Adminstrasiyasına getdi
16/01/2018 [20:29]:
“Azerspace-2” peykinin ən son görüntüləri - FOTOLAR
16/01/2018 [20:21]:
Nəcməddin Sadıkov NATO-nun iclasında - FOTOLAR
16/01/2018 [20:19]:
Pensiyaçılara şad xəbər: "Bu gün axşamdan..."
16/01/2018 [20:18]:
“Ermənistan Azərbaycan ordusundan qorxur” - General
16/01/2018 [20:16]:
"20 ildir arvadımla bacı-qardaş kimiyəm, arada biqeyrətlik edirəm" -Əli Mirəliyev
16/01/2018 [20:14]:
Moskvanın yeni təklifi: 5 rayon qaytarılır
16/01/2018 [20:13]:
15 gündə 11 nəfər qəzalarda dünyasını dəyişdi
16/01/2018 [20:12]:
İzmirdə 49 miqrant ölümdən xilas edildi
16/01/2018 [20:10]:
Rəşad Sadıqovun rəhbərliyində ilk qələbə
16/01/2018 [20:10]:
Telefon ekranı çatlayanda dəyişməyə ehtiyac qalmayacaq - Yeni kəşf
16/01/2018 [19:48]:
BSU “Elektron universitet” layihəsinə qoşulur
16/01/2018 [19:37]:
Geriyə dönüş intihardır...
16/01/2018 [19:31]:
Məşhur polyak naşir BSU-dan yazdı
16/01/2018 [19:24]:
"Oliqarx" əməliyyatı: 67 malikanə, onlarla superkar, 4 yaxta, bütöv cəbbəxana…
16/01/2018 [19:18]:
"Doğuşdan ölənə qədər rüşvət..." - Prezidentin köməkçilərinin gözləri Mübariz Qurbanlıda...
16/01/2018 [19:14]:
Qənirə Paşayeva tanınmış qadın təşkilat rəhbərləri ilə görüşdü
16/01/2018 [19:04]:
Avstriyada yeni hökumətə qarşı 20 minlik aksiya keçirildi
16/01/2018 [18:59]:
13 uşağını əsir saxlayan cütlük həbs olundu: Uşaqlar yatağa sığınmış halda tapıldı
16/01/2018 [18:59]:
“Qarabağ” dünyanın ən yaxşı 100 komandası sırasında yer aldı
16/01/2018 [18:56]:
İsa Qəmbərin qardaşı onu Almaniyada müalicə etdirmək İSTƏYİR
16/01/2018 [18:56]:
Atasını xilas etmək üçün həyatını fəda etdi
16/01/2018 [18:51]:
Hafiz Hacıyev: “Məmurların bəziləri kal armud kimi dövlətin boğazına ilişiblər”
16/01/2018 [18:45]:
Azərbaycan diasporunun üzvünü oğurlayan şəxslər tutuldu
16/01/2018 [18:44]:
"Düzgün yararlanmırlar" - Psixoloq Könül Vaqifqızı
16/01/2018 [18:38]:
Prokurorluq orqanlarına işə qəbul üçün test keçiriləcək
16/01/2018 [18:33]:
Komaya düşən deputatın müalicəsi üçün xaricdən həkimlər çağırıldı
16/01/2018 [18:30]:
“Ehtimal ki, Heminquey və Şekspir səviyyəsində yazıçı və şairlərimiz var, amma...”
16/01/2018 [18:23]:
“Whatsapp”dan daha bir YENİLİK
16/01/2018 [18:08]:
İsa Qəmbər Elçibəydən sonra yeganə müxalifət lideridir - Sərdar Cəlaloğlu
16/01/2018 [18:05]:
“Cümhuriyyət ili”ndə Amnistiya aktının təşəbbüskarı KİM OLACAQ...
16/01/2018 [18:03]:
Qürbətdə həmyerlisi tərəfindən öldürülən Düdənginskinin müəmmalı qətli- TARİX
16/01/2018 [18:02]:
Milli-mənəvi dəyərlərə zərbə vuranlar - Baş redaktorlar onları QINADILAR
16/01/2018 [17:57]:
Dünyanın ən böyük beşinci almazı tapıldı - FOTO
16/01/2018 [17:57]:
Topaz Premyer Liqası 50-ci oldu
16/01/2018 [17:54]:
Ərdoğandan 59 il sonra Vatikana ilk səfər
16/01/2018 [17:52]:
İnstitutda qalmaqal: Qoy, hamı burada qoyun kimi oturub qulaq assın – VİDEO
16/01/2018 [17:51]:
“Bağışlayıram, amma çölə çıxsa, kişi kimi pulumu qaytarsın”
16/01/2018 [17:50]:
Etirazçılar polisə gözyaşardıcı qaz sıxdılar - Kiyevdə növbəti qarşıdurma
16/01/2018 [17:49]:
“O, zəng etməsə, mən də etməyəcəm” - Ərdoğandan Trampa
16/01/2018 [17:48]:
Bəlkə orduya da Səfər Əbiyev kimi “oydu” deyək?...
16/01/2018 [17:46]:
“2018 ölkəmiz üçün önəmli hadisələrlə zəngin il olacaq” - İlham Əliyev
16/01/2018 [17:39]:
Çəkiliş prosesində kamazlar kütləvi qəzaya uğradığı Azərbaycan filmi- MARAQLI
16/01/2018 [17:38]:
Usta işləyən gənc donaraq öldü... - Binanın damına yapışaraq (FOTO)
16/01/2018 [17:33]:
Asqırmaq istəmədi, boğazı yırtıldı
16/01/2018 [17:32]:
Qarğa hava proqnozu proqramına müdaxilə etdi
16/01/2018 [17:03]:
“20 Yanvar və Xocalı faciəsi ədəbiyyatımızın roman janrında lazımınca əks olunmayıb”
16/01/2018 [16:54]:
Xalq artisti reanimasiyaya yerləşdirildi - Vəziyyəti ağırdır
16/01/2018 [16:48]:
Yaddaşını itirən qadın 23 ildən sonra ərinə qovuşdu...- VİDEO
16/01/2018 [16:42]:
Cəmi bir viski oğurladı - Qiyməti 680 manat
16/01/2018 [16:38]:
"Deyirdi ki, "mən seyidəm, bu işi həll edəcəm" - həbsdə olan həkimin məhkəməsi
16/01/2018 [16:33]:
“On dəqiqəlik əməliyyat idi…” - Rafael danışdı
16/01/2018 [16:17]:
Qarabağ problemi və biz!
16/01/2018 [15:49]:
Saakaşvili yenə ifadə verdi
16/01/2018 [15:41]:
DİM 10-cu siniflər üçün imtahan keçirdi
Bütün arxiv bir sırada
30/12/2017 [21:22] - Reportaj - ( 2780 dəfə baxılıb)

Cümhuriyyət tələbələrinin xaricə yola salınması- Vağzaldan "reportaj"





Moderator.az Azərbaycan Cümhuriyyətinin 100 illiyi ilə bağlı silsilə yazılarına davam edir.
Bildiyimiz kimi, Cümhuriyyətin təhsil sahəsində həyata keçirdiyi uğurlu addımlardan biri də xarici ölkələrə 100 tələbənin göndərilməsi oldu. Doğrudur, təəssüflər ki, məlum səbəblərdən bu tələbələr öz ölkələrinə faydalı ola bilmədilər. Çünki onların oxumağa getməsindən bir neçə ay sonra bolçeviklər ölkəni istila etdilər. Həmin tələbələrin də durumu həddindən artıq pisləşdi. Maliyyə  mənbələri kəsildi, qürbətdə yaşamaq ağır oldu. Buna baxmayaraq, əksəriyyəti min bir zülmlə təhsillərini başa vursalar da, sonra öz ölkələrinə xeyir verə bilmədilər.
Bizim isə danışacağımız tarix həmin tələbələrin ölkədən yola salınması ilə bağlıdır. O zaman Azərbaycan Cümhuriyyəti hələ bərqərar idi və böyük ümidlərlə yaşayırdı. 100 tələbəni də Balaxanı vağzalından bu ümidlərlə yola salırdılar:

O gün Rusiya və Avropa ali məktəblərində müxtəlif ixtisaslar üzrə oxumağa 100 nəfər azərbaycanlı tələbə göndərilirdi: 17 nəfər Rusiyaya, 3 nəfər İngiltərəyə, 11 nəfər Almaniyaya, 1 nəfər İtaliyaya, 13 nəfər Fransaya, 4 nəfər Türkiyəyə və 50 nəfər İsveçrəyə. Gənclərdən biri Miryusif Seyid Cənab oğlu Mir Abdullazadə qəflətən vəfat etdiyindən və onun əvəzinə orta təhsilli bir gənc tapılmadığından 99 nəfər göndərildi. 1920-ci ilin yanvar ayında, tələbələr xarici ölkələrə yola düşürdülər. Gedənləri yola salmaq üçün stansiyaya çoxlu adam: qohum-əqraba, yoldaşlar və tanışlar, elm-mədəniyyət xadimləri, ədiblər, şairlər, müxtəlif partiyaların nümayəndələri gəlmişdi. Onlar vağzalın böyük salonunda toplaşmışdılar.
Manaf Süleymanov həmin hadisənin şahidlərindən eşitdiyini özünün məşhur “Eşitdiklərim, oxuduqlarım, gördüklərim”də  bu cür əks etdirir:
“Balaxanı məktəbinin müəllimi Seyidbağır Axundzadə ayağa durub dedi: “Cavanlar, siz xaricə oxumağa yüz nəfər yollanacaqdız, çox təəssüf ki, yoldaşınız Miryusif Mir Abdullazadə həyata vida etdi... Azərbaycan fəal bir tələbəsini itirdi. O, Şamaxı qəzasının Lahıc qəsəbəsində doğulmuşdu. Şuşa orta məktəbini qurtarmışdı. İnqilab ərəfəsində, Şuşada kommunistlər firqəsinə daxil olub-çalışmışdı. Ötən 1919-cu ilin yayında Bakıya gəlib, müəllimlər kursunu  qurtardı. Balaxanı zükür məktəbində müəllimliyə başladı. Vəzifəyə son dərəcə diqqətlə yanaşırdı, Məktəbin dörd şöbəsini öhdəsinə alıb gündə fəhlə balaları ilə 5-6 saat çalışırdı. Artıq vaxtını fəhlələrə qəzet-jurnal oxumaqla keçirirdi. Bakıya qayıdanda azarlayıb xəstəxanada yatırdı. Üç gün orda qalandan sonra vəfat etdi. Yoldaşlarını yalnız buraxıb, əbədi getdi. Əziz Miryusif yoldaş, sənin müqəddəs fikirlərin, arzuların uğrunda yoldaşların çarpışacaqlar. Sən vaxtsız vəfat etdin. Allah sənə rəhmət eləsin, - tələbələrə müraciətlə əlavə etdi, - Allah sizə də yar olsun, Vətən övladları”. 

Səmədağa Ağamalıoğlu qalxdı. Hamı ayağa durdu. Miryusifin xatirəsini bir dəqiqəlik sükutla yad etdilər. Səmədağa Ağamalıoğlu ilə bərabər İbrahim Əbilov, Əhməd Pepinov və başqaları da məclisdə iştirak edib tələbələrə nəsihət, məsləhət verdilər”. 
Həmin məclisdə o zaman bütün Qafqazda məşhur olan ən güclü muğam üçlüyü də var idi; Tarzən Qurban Pirimov,  kamança çalan Oqonozaşvili,  bir də təbii ki, xanəndə Cabbar Qaryağdıoğlu….  Böyük salon musiqi təranələrinə, Cabbarın ecazkar, əfsanəvi ahənginə darısqallıq edirdi. Ədəbiyyatşünas Salman Mümtaz qürbətə gedənlərin şərəfinə çay-şirniyyat, meyvə süfrəsi açdı. Səmədağa Ağamalıoğlu gedənlərə nəsihət etdi, bol-bol elm, mədəniyyət, texniki fənn ləvazimatı gətirməyi tapşırdı. Nitqlər söyləndi, xoş arzular diləndi. Qurban Pirimov tar, Saşa Oqonozaşvili kamança çalır, Cabbar Qaryağdıoğlu vaxtaşırı oxuyurdu. Məclisdə çox xoş bir əhvali-ruhiyyə vardı. Lakin dünyanın bu qarmaqarışıq vaxtında Vətəndən, qohum-əqrəba və dostlardan ayrılmaq, övladı uzaq, qürbət ellərə yola salmaq intizarı üzlərdə oxunurdu. 
Stansiyada zəng çalındı. Parovoz uzun, sürəkli xəbərdarlıq fiti verdi. Həyəcan daha da artdı, gedənlər də, qalanlar da üzüntülü dəqiqələr keçirirdilər, gözlərdə yaş, dodaqlarda həzin bir təbəssüm vardı. Astadan səslər eşidilirdi: “Tezliklə məktub yaz!”, “Özündən muğayat ol!”, “Dərslərində diqqətli ol!”, “Qürbət eldə xoş rəftar ol!”, “Həftədə çox yox, heç olmasa bir sətir yaz!”. 
Tarzən birdən “Orta Mahur” çalmağa başladı, gözəl xanəndənin ilhamı coşqun dəniz təki təlatümə gəldi. 

Şəbi hicran yanar canım, 
Tökər qan çeşmi kiryanım... 
Oyadar xəlqi əfqanım, 
Qara bəxtim oyanmazmı...

 Hamı ayağa qalxdı... Tələbələr, qohum-əqraba, valideynlərilə vidalaşıb vaqonlara doluşdular. Musiqi təranələri altında qatar stansiyadan yavaş-yavaş ayrıldı. Pəncərələrdən yaylıqlar göyərçin qanadları təki yellənirdi. Göz yaşları ilə əzizlərini yad diyarlara yola salanlar da əlləri ilə, yellədikləri yaylıqlarla vida salamı göndərir, onlara uğurlu yol diləyirdilər.

Elmin Nuri

...
"Ata sözün, oğlu da savaşın şəhididir" - "Bu üzrxahlığı da anlayışla qarşılamaq lazımdır"
Həştərxandakı Azərbaycan diasporunun rəhbəri haqqında iddia - Erməniləri müdafiə edib...
"20 ildir arvadımla bacı-qardaş kimiyəm, arada biqeyrətlik edirəm" -Əli Mirəliyev
13 uşağını əsir saxlayan cütlük həbs olundu: Uşaqlar yatağa sığınmış halda tapıldı
Atasını xilas etmək üçün həyatını fəda etdi
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Ədəbiyyat
“Ehtimal ki, Heminquey və Şekspir səviyyəsində yazıçı və şairlərimiz var, amma...”
Köşə
Bəlkə orduya da Səfər Əbiyev kimi “oydu” deyək?...
Cəmiyyət
“Bu məmləkətin torpağı, suyu və çörəyi ona haramdır...”- Qarabağ Qazisi Xəlil Rzaya görə etiraz etdi...
Müsahibə
"Orfoqrafiya sözlüyü hər bir azərbaycanlının evində olmalıdır"- Sabir Rüstəmxanlı
Araşdırma
Mərhum araşdırmaçının unudulmuş Cümhuriyyət qəhrəmanı haqqında kədərli qeydləri
Həftənin ən çox oxunanları
"Putini 48 ildir tanıyan bir insan kimi deyirəm" - "Qarabağ düyününü açmaq onun iradəsindən asılı olsaydı..."
Qız alt paltarında, "dini" verilişdə "ilahiyyatçı" üçün erotik rəqs etdi - VIDEO
Fazil Məmmədovun "Qara qutu"ları sonadək açılacaqmı? - Gözlər Mikayıl Cabbarovda
Yemək qızdırmaq istəyən əsgər 28 milyonluq BTR-i məhv etdi – VİDEO
Təkər gətirənlər tələyə düşdü - Həyəcan təbili...
Kənd qızları bakirəliyini şəhər qızlarından tez itirir - ARAŞDIRMA
“Əbiyev gəlmirdi, Zakir Həsənov isə bir neçə dəfə bizi ziyarət edib” - Fəriköy məzarlığında...
Atasının dostu Yeni il gecəsi zorladı: bəkarətini itirdi - Görüntülər var - VİDEO
Təlim zamanı ip qopdu əsgərlər vertolyotdan yerə düşdülər - VİDEO
Hicablı qızın Papito oynaması müsəlmanları ayağa qaldırdı - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin