Xəbər lenti
17/01/2018 [00:37]:
ABŞ-da 4 polis əməkdaşı güllələnib
17/01/2018 [00:21]:
"Ziyalılıq səviyyəsinə görə, birinci Azərbaycan Parlamenti hazırkı parlamentdən yüksəkdə dayanırdı"
17/01/2018 [00:04]:
Bürclər - 17 YANVAR
17/01/2018 [00:01]:
"Başqa işiniz-gücünüz yoxdur ki, "əsgərə" ilişirsiniz?" - "O söyüşlərdən bir pay da bizlərə düşəcək..."
16/01/2018 [23:36]:
"Bu şəhərdə"nin Coşqunu əməliyyat olundu - FOTO/VİDEO
16/01/2018 [23:32]:
Qüdrət Həsənquliyev İranın Azərbaycandakı səfirinə başsağlığı verdi...
16/01/2018 [23:15]:
"Ata sözün, oğlu da savaşın şəhididir" - "Bu üzrxahlığı da anlayışla qarşılamaq lazımdır"
16/01/2018 [23:14]:
"Bu, şagirdlərdən tutmuş, qələm adamlarına qədər hər kəsi çaşdıracaq"- Musa Yaqub
16/01/2018 [23:07]:
Dilçi alim Dilçilik İnstitutunun qərarına qarşı çıxdı -"Dillə bu şəkildə davranmaq olmaz”
16/01/2018 [23:04]:
Millət vəkili Belçika, Yunanıstan və Portuqaliyanın təşkilat rəhbərləri ilə görüşdü
16/01/2018 [23:04]:
Dünyada yalnız 6 insanın danışdığı dil - Bu balaca kənd o qədər tənha bir yerdədir ki…
16/01/2018 [23:00]:
“YouTube”a yeni funksiyalar gəlir
16/01/2018 [23:00]:
Həştərxandakı Azərbaycan diasporunun rəhbəri haqqında iddia - Erməniləri müdafiə edib...
16/01/2018 [22:43]:
Yanğınsöndürən üçüncü mərtəbədən yerə atılan uşağı tutdu – VİDEO
16/01/2018 [22:38]:
Bıçağı öz ürəyinə soxdu -Şəmkirdə şok İNTİHAR
16/01/2018 [22:28]:
Cümhuriyyət parlamentinin 20 dəqiqəlik ən qısa iclası- Niyə yarımçıq dayandırıldı?
16/01/2018 [22:27]:
Ermənilərin fəxri, intim səhnələrin simvolu Roza - FOTOLAR
16/01/2018 [22:20]:
Ərəblər Azərbaycanda otel biznesi qurmaq istəyirlər – RƏSMİ
16/01/2018 [22:07]:
“Qarabağ erməniləri Azərbaycan vətəndaşı olmaqlarıyla fəxr edirdilər” - Maksim Musayev
16/01/2018 [22:04]:
Sabah Bakının bir hissəsi qazsız qalacaq
16/01/2018 [21:41]:
Marneulidə 20 Yanvar faciəsinə həsr olunan tədbir keçirilib - FOTO
16/01/2018 [21:41]:
Burun əməliyyatından öncə bunları etmək vacibdir – TÖVSİYYƏ
16/01/2018 [21:21]:
Türkiyə Suriya sərhədinə əlavə tanklar yerləşdirdi
16/01/2018 [21:15]:
Dövlət Xidmətinin rəisi: “Keşikçi dağı məbədi təmir olunmalıdır"
16/01/2018 [21:06]:
Xudatda TIR-la minik maşını toqquşub, xəsarət alanlar var
16/01/2018 [20:52]:
Nazir Ramin Quluzadə Dövlət Dəniz Adminstrasiyasına getdi
16/01/2018 [20:29]:
“Azerspace-2” peykinin ən son görüntüləri - FOTOLAR
16/01/2018 [20:21]:
Nəcməddin Sadıkov NATO-nun iclasında - FOTOLAR
16/01/2018 [20:19]:
Pensiyaçılara şad xəbər: "Bu gün axşamdan..."
16/01/2018 [20:18]:
“Ermənistan Azərbaycan ordusundan qorxur” - General
16/01/2018 [20:16]:
"20 ildir arvadımla bacı-qardaş kimiyəm, arada biqeyrətlik edirəm" -Əli Mirəliyev
16/01/2018 [20:14]:
Moskvanın yeni təklifi: 5 rayon qaytarılır
16/01/2018 [20:13]:
15 gündə 11 nəfər qəzalarda dünyasını dəyişdi
16/01/2018 [20:12]:
İzmirdə 49 miqrant ölümdən xilas edildi
16/01/2018 [20:10]:
Rəşad Sadıqovun rəhbərliyində ilk qələbə
16/01/2018 [20:10]:
Telefon ekranı çatlayanda dəyişməyə ehtiyac qalmayacaq - Yeni kəşf
16/01/2018 [19:48]:
BSU “Elektron universitet” layihəsinə qoşulur
16/01/2018 [19:37]:
Geriyə dönüş intihardır...
16/01/2018 [19:31]:
Məşhur polyak naşir BSU-dan yazdı
16/01/2018 [19:24]:
"Oliqarx" əməliyyatı: 67 malikanə, onlarla superkar, 4 yaxta, bütöv cəbbəxana…
16/01/2018 [19:18]:
"Doğuşdan ölənə qədər rüşvət..." - Prezidentin köməkçilərinin gözləri Mübariz Qurbanlıda...
16/01/2018 [19:14]:
Qənirə Paşayeva tanınmış qadın təşkilat rəhbərləri ilə görüşdü
16/01/2018 [19:04]:
Avstriyada yeni hökumətə qarşı 20 minlik aksiya keçirildi
16/01/2018 [18:59]:
13 uşağını əsir saxlayan cütlük həbs olundu: Uşaqlar yatağa sığınmış halda tapıldı
16/01/2018 [18:59]:
“Qarabağ” dünyanın ən yaxşı 100 komandası sırasında yer aldı
16/01/2018 [18:56]:
İsa Qəmbərin qardaşı onu Almaniyada müalicə etdirmək İSTƏYİR
16/01/2018 [18:56]:
Atasını xilas etmək üçün həyatını fəda etdi
16/01/2018 [18:51]:
Hafiz Hacıyev: “Məmurların bəziləri kal armud kimi dövlətin boğazına ilişiblər”
16/01/2018 [18:45]:
Azərbaycan diasporunun üzvünü oğurlayan şəxslər tutuldu
16/01/2018 [18:44]:
"Düzgün yararlanmırlar" - Psixoloq Könül Vaqifqızı
16/01/2018 [18:38]:
Prokurorluq orqanlarına işə qəbul üçün test keçiriləcək
16/01/2018 [18:33]:
Komaya düşən deputatın müalicəsi üçün xaricdən həkimlər çağırıldı
16/01/2018 [18:30]:
“Ehtimal ki, Heminquey və Şekspir səviyyəsində yazıçı və şairlərimiz var, amma...”
16/01/2018 [18:23]:
“Whatsapp”dan daha bir YENİLİK
16/01/2018 [18:08]:
İsa Qəmbər Elçibəydən sonra yeganə müxalifət lideridir - Sərdar Cəlaloğlu
16/01/2018 [18:05]:
“Cümhuriyyət ili”ndə Amnistiya aktının təşəbbüskarı KİM OLACAQ...
16/01/2018 [18:03]:
Qürbətdə həmyerlisi tərəfindən öldürülən Düdənginskinin müəmmalı qətli- TARİX
16/01/2018 [18:02]:
Milli-mənəvi dəyərlərə zərbə vuranlar - Baş redaktorlar onları QINADILAR
16/01/2018 [17:57]:
Dünyanın ən böyük beşinci almazı tapıldı - FOTO
16/01/2018 [17:57]:
Topaz Premyer Liqası 50-ci oldu
16/01/2018 [17:54]:
Ərdoğandan 59 il sonra Vatikana ilk səfər
16/01/2018 [17:52]:
İnstitutda qalmaqal: Qoy, hamı burada qoyun kimi oturub qulaq assın – VİDEO
16/01/2018 [17:51]:
“Bağışlayıram, amma çölə çıxsa, kişi kimi pulumu qaytarsın”
16/01/2018 [17:50]:
Etirazçılar polisə gözyaşardıcı qaz sıxdılar - Kiyevdə növbəti qarşıdurma
16/01/2018 [17:49]:
“O, zəng etməsə, mən də etməyəcəm” - Ərdoğandan Trampa
16/01/2018 [17:48]:
Bəlkə orduya da Səfər Əbiyev kimi “oydu” deyək?...
16/01/2018 [17:46]:
“2018 ölkəmiz üçün önəmli hadisələrlə zəngin il olacaq” - İlham Əliyev
16/01/2018 [17:39]:
Çəkiliş prosesində kamazlar kütləvi qəzaya uğradığı Azərbaycan filmi- MARAQLI
16/01/2018 [17:38]:
Usta işləyən gənc donaraq öldü... - Binanın damına yapışaraq (FOTO)
16/01/2018 [17:33]:
Asqırmaq istəmədi, boğazı yırtıldı
16/01/2018 [17:32]:
Qarğa hava proqnozu proqramına müdaxilə etdi
16/01/2018 [17:03]:
“20 Yanvar və Xocalı faciəsi ədəbiyyatımızın roman janrında lazımınca əks olunmayıb”
16/01/2018 [16:54]:
Xalq artisti reanimasiyaya yerləşdirildi - Vəziyyəti ağırdır
16/01/2018 [16:48]:
Yaddaşını itirən qadın 23 ildən sonra ərinə qovuşdu...- VİDEO
16/01/2018 [16:42]:
Cəmi bir viski oğurladı - Qiyməti 680 manat
16/01/2018 [16:38]:
"Deyirdi ki, "mən seyidəm, bu işi həll edəcəm" - həbsdə olan həkimin məhkəməsi
16/01/2018 [16:33]:
“On dəqiqəlik əməliyyat idi…” - Rafael danışdı
16/01/2018 [16:17]:
Qarabağ problemi və biz!
16/01/2018 [15:49]:
Saakaşvili yenə ifadə verdi
16/01/2018 [15:41]:
DİM 10-cu siniflər üçün imtahan keçirdi
Bütün arxiv bir sırada
11/01/2018 [13:47] - Müsahibə - ( 2870 dəfə baxılıb)

“Abbas Mirzənin heykəlinin ölkəmizdə də ucaldılması vacibdir”

Sərdar Cəlaloğlu: “Onun dövlətçilik təcrübəsinin öyrənilməsinə ciddi ehtiyac var”
“Təəssüflər olsun ki, biz öz siyasi tariximizi bilmirik”


Güney Azərbaycanda, Araz Azad Ticarət Məntəqəsinin Abbas Mirzə meydanında Qacar taxt-tacının vəliəhdi, görkəmli sərkərdə Abbas Mirzənin heykəlinin açılış mərasimi keçirilib.

Maraqlıdır, Abbas Mirzə ilə bağlı oxşar addımın ölkəmizdə də atılmasına ehtiyac varmı?Abbas Mirzənin həyat və döyüş yolu, dövlət idarəçiliyi təcrübəsi öyrənilməli, gənc nəslə təbliğ edilməlidirmi?

Moderator.az olaraq bu və bu kimi məsələlərə aydınlıq gətirmək üçün ADP sədri, hər zaman maraqlı tarixi və fəlsəfi təhlilləri ilə gündəmdə olan Sərdar Cəlaloğluna müraciət etdik.

 

-Sərdar bəy, bildiyiniz kimi Güney Azərbaycanda Abbas Mirzəyə heykəl qoyuldu. Sizcə oxşar addımın ölkəmizdə də atılmasına ehtiyac varmı?

 

-Biz xeyli əvvəl prezident müraciət edərək Abbas Mirzənin, Qacarın, Nadirin və Səttərxanın Azərbaycanda heykəlinin qoyulması təklifini irəli sürdük. Azərbaycan siyasi tarixində bu şəxslər bizim dünya siyasi tarixinə çıxara biləcəyimiz nadir şəxsiyyətlərdəndir. Bunların ağlı, təfəkkürü yalnız öz dövrləri baxımından deyil, sonrakı dövrlər baxımından da digərlərinə nümunə olub.

Abbas Mirzənin Rusiyanın Azərbaycan işğalına qarşı apardığı mübarizə xalqımızın mühüm qəhrəmanlıq salhamələrindən biridir. Onun Cənubi Azərbaycanda həyata keçirdiyi islahatlar Avropanın islahatçı liderlərindən yuxarıdır, amma aşağı deyil. Təəssüflər olsun ki, ölkəmzdə siaysi şüur yetərli səviyyədə deyil. Biz siyasi tariximizi bilmirik. Bu tarixi öyrənmirik, təbliğ etmirik. Siyasətə həddindən artıq mundar bir şey kimi baxırıq. Halbuki, siyasət hər bir xalqın mövcudluğunun yeganə şərtidir. O xaqlar ayaq üstə durub öz yaşamlarına davam edə bilir ki, onlar siyasi xalqdır. Siyasi olmayan xalqlar isə məhv olub gedirlər.

Təəssüf ki, Azərbaycanda tarixə yanlış yanaşma mövcuddur. Tarixi faktları, liderləri xalqa tanıdılmır.

 

-Tarixi mnbələrə görə, Abbas Mirzə Avropa mütəfəkkirlərinin də yaradıcılığına yaxından bələd olub.

 

-Bəli. Mən Abbas Mirzə ilə bağlı saatlarla danışa bilərəm. A.Mirzə fransız dilini mükəmməl bilən, Avropa fəlsəfəsini dərindən mənimsəyən bir şəxs olub. Napoleon səfiri Abbas Mirzə ilə görüşəndə, o, səfirə Fransa ədəbiyyatı, fəlsəfəsi ilə bağlı elə mülahizələr, faktlar söyləyib ki, fransız səfir həmin filosof və yazçıların varlığındna xəbərsiz olduğunu etiraf edib. Fransız səfir A.Mirzənin təfəkkürünə heyrət edir ki, necə ola bilər ki, burda oturan bir şəxs Fransa ədəbiyyatını, fəlsəfəsini belə dərindən bilsin? Və necə ola bilir ki, fransız fəlsəfəsini öz ağlı ilə bu cür yüksək səviyyədə təhlil edə bilir?

 

-Abbas Mirzə haqqında Rusiya tarixində hansısa qeydlər varmı? Ruslara qarşı mübarizə aparan bir şəxs kimi rusların Abbas Mirzəyə qarşı yanaşma tərzində hansısa qərəz müşahidə olunurmu?

 

-Abbas Mirzə Rusiya ilə mübarizə aparan, bu mübarizəni qalibiyyətlə başa çatdıra bilməyən bir şəxs olmasına baxmayaraq, rus tarixində də A.Mirzəyə yüksək hörmətlə yanaşılır. Rus tarixində A.Mirzə ilə bağlı bir dənə də olsun yersiz söz, yersiz ifadə işlədilmir. Hətta sovet hökumətinin dönəmində belə A.Mirzə əleyhinə bir dənə də olsun kitab yazılmayıb. Bu faktların özü də A.Mirzənin Azərbayca siyasi tarixinin ən parlaq nümayəndələrindən biri olduğunu göstərir.

Abbas Mirzənin nəinki heykəli qoyulmalı, o, tariximizin ən görkəmli nümayəndələrindən biri kimi dərsliklərə salınmalı, ətraflı şəkildə öyrənilməlidir. Onun apardığı islahatlar, dövlətçilik təcrübəsi, dünyagörüşü gənc nəslə təbliğ edilməlidir. Təəssüflər olsun ki, Abbas Mirzənin vaxtsız ölümü onun nəzərdə tutduğu bir çox islahatların həyata keçməsinə imkan vermədi.

 

-Bildiyimiz qədəri ilə vəlihədliyin Təbrizə köçürülməsi də Abbas Mirzənin adı ilə bağlıdır...

 

-Bəli. Iran şahlığında belə bir qayda mövcud idi. Şah Qacarın qoyduğu qanuna görə, vəlihəd atası və anası Azərbaycan türkü olan şəxs ola bilərmiş. Fətəli şahin isə arvadlarından biri azərbaycanlı olub və onun oğlu da Abbas Mirzə olub. Abbas Mirzə vəlihənd elan olunub. İran şahlığının adət-ənənəsinə görə vəlihəd şahdan öz şəxsi həyatı ilə bağlı bir xahiş edə bilərdi. Hansı ki, şah hökmən o xahişi yerinə yetirməli idi. Vlihədlər olub ki, şahdan torpaq istəyib, pul istəyib, başqa şeylər istəyib. Abbas Mirzə vəlihəd olandan ondan nə istədiyi soruşulub. O isə cavabında deyib ki, mən vəlihədliyin Təbrizdə yerləşməsini istəyirəm. Həmin tarixdən Pəhləvilər hakimiyyətə gələnə qədər İranın bütün şahzadələri Təbrizdə yaşayıb. Yəni şahlar Tehran və İsfahanda olub. Şahzadələr isə Təbrizdə yaşayıb. Onlar Təbrizdəki azərbaycalıların ruhunda böyüyüb. Onların dostları, ətrafı da təbrizlilər, aəzrbaycanlılar olub.

 

-Abbas Mirzənin qanuna, dövlətçiliyə yanaşma tərzi ilə bağlı hansısa maraqlı faktlar mövcuddurmu?

 

-Əlbəttə mövcuddur. Təbrizə gələndən sonra A.Mirzənin bir neçə varlı iranlı həmsüfrələri olub. Onlardan biri də iranlı Nadir olur. Bir dəfə Nadir küçədə gedərkən hamamdan çıxan bir erməni qızını görür. Xoşu gəldiyi üçün həmin erməni qızını qaçırdır. Bu hadisədn sonra erməni Abbas Mirzəyə şikayət edir ki, sənin həmsüfrən qızımı qaçırdıb. Abbas Mirzə məsələni araşdırır və bəlli olur ki, həqiqətn də belə bir hadisə baş verib. Nadir etdiyi əməli etiraf edir. Bu zaman Abbas Mirzə Nadirin edam ediməsinə qərar verir. Bütün Təbriz üləmaları, varlıları ondan bu ağır cəzanın dəyişdirilməsini xahiş edir. Ona Nadirlə yaxınlığını xatırladır. O zaman Abbas Mirzə çox gözəl bir söz söyləyir. Bildirir ki, əgər biz öz həmsüfrələrimizin günahına görə qanunu pozsaq, o zaman başqalarının qeyri-qanuni hərəkətləri ilə bağlı ədalətli qərar qəbul edə bilmərik. Abbas Mirzə qərarını dəyişmir və Nadir asılır. Bu, Abbas Mirzənin qanununçuluğu nə qədər yüksək dəyər verdiyini, qanuna, şəriətə nə qədər bağlı bir insan olduğunu göstərir.

 

-Abbas Mirzə ilə bağlı maraqlı faktlardan biri də onun qohumlarını dövlət idarəçiliyindən uzaq tutması ilə bağlıdır. Bu haqda nə deyə bilərsiniz?

 

-Bu, Abbas Mirzənin dövlətçiliyə münasibətdə sərgilədiyi ən mühüm keyfiyyətlərdən biri idi. Hitler deyirdi ki, Napoleonun məğlub olmasının səbəbi öz qohumlarına dövlət idarəçiliyində yer verməsidir. Hitler bu səbəbdən də öz qohumlarını hakimiyyətdən uzaq saxlayırdı. Abbas Mirzə də dövlət idarəçiliyində dostlarından, qohumlarından istifadə etməyib. Kimin gücü, qabiliyyəti, səriştəsi olubsa, ona səlahiyyət verib, ondan dövlət idarəçiliyində istifadə edib. Abbas Mirzə mükəmməl dövlət idarəçiliyinə malik olduğu üçün, onun təcrübəsinin öyrənilməsinə çox böyük ehtiyac var.

 

Seymur Əliyev

 

...
"Ata sözün, oğlu da savaşın şəhididir" - "Bu üzrxahlığı da anlayışla qarşılamaq lazımdır"
Həştərxandakı Azərbaycan diasporunun rəhbəri haqqında iddia - Erməniləri müdafiə edib...
"20 ildir arvadımla bacı-qardaş kimiyəm, arada biqeyrətlik edirəm" -Əli Mirəliyev
13 uşağını əsir saxlayan cütlük həbs olundu: Uşaqlar yatağa sığınmış halda tapıldı
Atasını xilas etmək üçün həyatını fəda etdi
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Ədəbiyyat
“Ehtimal ki, Heminquey və Şekspir səviyyəsində yazıçı və şairlərimiz var, amma...”
Köşə
Bəlkə orduya da Səfər Əbiyev kimi “oydu” deyək?...
Cəmiyyət
“Bu məmləkətin torpağı, suyu və çörəyi ona haramdır...”- Qarabağ Qazisi Xəlil Rzaya görə etiraz etdi...
Müsahibə
"Orfoqrafiya sözlüyü hər bir azərbaycanlının evində olmalıdır"- Sabir Rüstəmxanlı
Araşdırma
Mərhum araşdırmaçının unudulmuş Cümhuriyyət qəhrəmanı haqqında kədərli qeydləri
Həftənin ən çox oxunanları
"Putini 48 ildir tanıyan bir insan kimi deyirəm" - "Qarabağ düyününü açmaq onun iradəsindən asılı olsaydı..."
Qız alt paltarında, "dini" verilişdə "ilahiyyatçı" üçün erotik rəqs etdi - VIDEO
Fazil Məmmədovun "Qara qutu"ları sonadək açılacaqmı? - Gözlər Mikayıl Cabbarovda
Yemək qızdırmaq istəyən əsgər 28 milyonluq BTR-i məhv etdi – VİDEO
Təkər gətirənlər tələyə düşdü - Həyəcan təbili...
Kənd qızları bakirəliyini şəhər qızlarından tez itirir - ARAŞDIRMA
“Əbiyev gəlmirdi, Zakir Həsənov isə bir neçə dəfə bizi ziyarət edib” - Fəriköy məzarlığında...
Atasının dostu Yeni il gecəsi zorladı: bəkarətini itirdi - Görüntülər var - VİDEO
Təlim zamanı ip qopdu əsgərlər vertolyotdan yerə düşdülər - VİDEO
Hicablı qızın Papito oynaması müsəlmanları ayağa qaldırdı - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin