Xəbər lenti
21/06/2018 [16:06]:
Məmmədyarov belaruslu həmkarı ilə görüşdü
21/06/2018 [16:05]:
Bakıda 17 yaşlı qızdan oğlanlara qarşı ağılasığmaz hərəkət: intim əlaqə üçün yanına çağırır, sonra... FOTO
21/06/2018 [15:43]:
İpoteka predmetinin satışına dair prosedur müəyyənləşdi
21/06/2018 [15:20]:
Dünən toyu oldu, bu gün əkiz doğacağı bilindi - Kral ailəsi yeni təlaşda
21/06/2018 [15:06]:
Azərbaycan-İran sərhədindəki atışma ilə bağlı rəsmi MƏLUMAT
21/06/2018 [14:59]:
"Belə yarıtmaz əməllər ölkənin maliyyə dayaqlarının zəifləməsinə aparır"
21/06/2018 [14:45]:
Milli Ordunun qurulmasında iştirak etmiş döyüşçü: “Hələ ki namusumuz yad əllərdədir...”
21/06/2018 [14:44]:
Azərbaycan kanalında erotik rəqs - VİDEO
21/06/2018 [14:30]:
Azərbaycanda böyük əməliyyat – 1 tondan çox narkotik ələ keçirildi
21/06/2018 [14:28]:
Metroda sərnişinləri üzdən tanıma sistemi işə düşəcək
21/06/2018 [14:10]:
"Elmarla məni qarışdırırlar" - Çavuşoğlu
21/06/2018 [14:08]:
Arxeoloqların sensasiyalı tapıntısı: Qeyri-adi mumiya
21/06/2018 [14:05]:
"Azərbaycanın tranzit-logistika imkanları Çinin “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsünə töhfə verir"
21/06/2018 [14:01]:
Hacı Nuran xəstəxanaya yerləşdirildi – FOTO
21/06/2018 [14:01]:
Dövlət xidmətindən əcaib açıqlama: "Zəhərlənmə olmadığı üçün monitorinq keçirməmişik"
21/06/2018 [13:54]:
Mogerini: "Avropa İttifaqı Minsk qrupunun vasitəçilik səylərini və təkliflərini dəstəkləyir"
21/06/2018 [13:50]:
Havanın temperaturu 37 dərəcəyə yüksələcək
21/06/2018 [13:46]:
Əmək pensiyalarının hesablanması üçün lazım olan vəsait bəlli oldu
21/06/2018 [13:38]:
“İnam və sevgi olmayan cəmiyyətlərdə bunların yerini nifrət və kin tutur”
21/06/2018 [13:32]:
Nazirin dünən işdən çıxartdığı rəisə vəzifə verildi
21/06/2018 [13:31]:
Dəmirdaş Qəndildə öldürüldü – Şok iddia
21/06/2018 [13:29]:
Şok: Erməni generalın evində dəhşət - FOTOIAR 18+
21/06/2018 [13:23]:
Rusiyanın tanınmış jurnalisti: “Quli Şeyxi tanımaq belə istəmir, Beyləqanski isə...”
21/06/2018 [13:13]:
"Mənə dedi ki, səndən bir kişi kimi həzz almıram" - 33 illik arvadını öldürüb
21/06/2018 [13:09]:
Erməni Aydınov: “Yaşasın Bakı” – 29 ildən sonra qayıtmaq istəyir
21/06/2018 [12:58]:
Jurnalistlər üçün məlumatlandırma sessiyası keçirilib
21/06/2018 [12:50]:
Nazir: "Ali məktəblərə qəbulda iki dəyişiklik nəzərdə tutulub"
21/06/2018 [12:45]:
Millət vəkili 5 ölkənin qadın nazirləri ilə görüşüb -FOTOLAR
21/06/2018 [12:42]:
Öz maşınını qaçırdı - Bankdan
21/06/2018 [12:40]:
“Paşinyan üçün Manvel Qriroryan və onun kimilərlə mübarizə aparmaq asandır, çünki...”
21/06/2018 [12:38]:
Qatarda təcavüz edilib başı kəsilmiş qadın cəsədi tapıldı - Tükürpədici cinayət...
21/06/2018 [12:36]:
“Keçi saqqalı mənə uğur gətirir” - Ronaldo
21/06/2018 [12:33]:
"Bu, Azərbaycan kişisinə yaraşan addım deyil ki, kiməsə geyiminə görə müdaxilə etsin"
21/06/2018 [12:22]:
DİN-dən sürücülərə XƏBƏRDARLIQ
21/06/2018 [12:21]:
Bakı Beynəlxalq Avtovağzal Kompleksi yenidən qurulur
21/06/2018 [12:19]:
900 manatdan çox maaş alan müəllimlərin sayı açıqlandı
21/06/2018 [12:15]:
Natavan tanınmış idmançı ilə bir arada – FOTO/VİDEO
21/06/2018 [12:03]:
“Mavi balina” oyununu daha bir qurucusu saxlanıldı
21/06/2018 [12:01]:
Ünlü sənətçi təcili əməliyyat olundu: Qolunda iki yerdən yırtıq əmələ gəlib...
21/06/2018 [11:56]:
Qənbər Şəmşiroğlunun sözlərinə mahnı bəstələndi - VİDEO
21/06/2018 [11:34]:
“Belə qadağaların tətbiqinin bircə yolu var...”
21/06/2018 [11:33]:
“Mediadakı intihar və şiddət xəbərləri digər insanlarda çağırış effekti yaradır” - MÜSAHİBƏ
21/06/2018 [11:29]:
Öldüyü düşünülən gənc dəfn zamanı ortaya çıxdı - FOTO
21/06/2018 [11:27]:
Müharibənin acı gerçəkləri...- FOTOREPORTAJ
21/06/2018 [11:26]:
Qum Səltənəti: Yüksəklikdən çəkilən təsirli FOTOLAR
21/06/2018 [11:24]:
Xaricdə yaşayan türklər prezidenti seçdilər – Bülletenlər Ankaraya gətirildi
21/06/2018 [11:23]:
“Bu işbazlar insanların məlumatının olmamasından istifadə edib varlanırlar”
21/06/2018 [11:13]:
Qobustan və Hacıqabul stansiyalarında yeni yoldəyişənlər quraşdırılır
21/06/2018 [11:08]:
Ermənistanın keçmiş müdafiə naziri Prokurorluğa çağırıldı
21/06/2018 [11:07]:
12 yaşında Kəbəni üzərək təvaf etdi - Gözlənilməz (FOTOLAR)
21/06/2018 [11:03]:
Nüfuzlu maliyyə qəzeti SOCAR-ın Rumıniyadakı şirkətinin inkişafından yazdı
21/06/2018 [10:50]:
Olimpiada ərəfəsində Senanı təmizləyəcəklər
21/06/2018 [10:49]:
Günelin sərvət dəyərindəki geyimi -FOTO
21/06/2018 [10:46]:
London Putinlə Trampın mümkün görüşündən narahatdır
21/06/2018 [10:46]:
Qırğızların gündəlik həyatları 150 illik FOTOLARDA
21/06/2018 [10:44]:
İranlı qadınlar 40 il sonra ilk dəfə stadionda
21/06/2018 [10:23]:
Şimali Koreya 200 amerikalı əsgərin nəşini geri qaytardı
21/06/2018 [10:11]:
Ermənistan cəbhədə təxribat törətdi
21/06/2018 [10:09]:
Bu gün 65 min şagird buraxılış imtahanı verir
21/06/2018 [10:08]:
Axtarışda olan 31 nəfər saxlanıldı
21/06/2018 [10:07]:
Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
21/06/2018 [10:02]:
"Axıdılan tərin əvəzinə qiymət endirimi kampaniyası olsun...” - Deputatdan təklif
21/06/2018 [09:43]:
Pambıq tarlasında zəhərli gübrədən niyə istifadə olunur?
21/06/2018 [09:42]:
Azərbaycan telekanallarında məhdudiyyət qoyulacaq - Saatı və səbəbi
21/06/2018 [09:42]:
Bu ağacın yaşına inanmayacaqsınız - 4 min il !
21/06/2018 [09:40]:
19 pambıqçı da Tərtərdə zəhərləndi
21/06/2018 [09:38]:
Sərhəddə atışma: Bir əsgər yaralandı
21/06/2018 [09:34]:
Kişi həyat yoldaşının başına və üzünə 4 bıçaq zərbəsi vurub
21/06/2018 [09:20]:
Bakıdan düşmənə müharibə mesajı – “Tam hazırıq...”
20/06/2018 [23:55]:
Lotoreyanın sirrini tapan riyaziyyatçı 7 dəfə mükafat qazandı...
20/06/2018 [23:49]:
Süleyman Rüstəmin ilk dəfə görəcəyiniz NADİR FOTOLARI
20/06/2018 [23:18]:
Ginekoloqdan xəstəsinə əxlaqsız təklif: “Mənimlə əlaqəyə girmək istəyərsən?”
20/06/2018 [22:54]:
Səhiyyədə böyük qalmaqal: 456 xəstə ağrıkəsici ucbatından həyatını itirdi...
20/06/2018 [22:35]:
Gəlinlik geyinərək sevgilisinin toyuna gəldi - VİDEO
20/06/2018 [22:32]:
“2020-ci ildən sonra Rusiya dağılacaq” – “Türkiyə gözlənilən qlobal böhrandan uduşla çıxacaq”
20/06/2018 [22:26]:
Qarabağda canavar dişləmiş erməni uşaqlardan biri öldü...
20/06/2018 [22:02]:
Trampın oğlunu oğurlamaq istədilər
20/06/2018 [21:52]:
DÇ-2018: Rusiya və Uruqvay 1/8 finala yüksəlib
20/06/2018 [21:49]:
Prokurorluq 18 yaşlı qızın ölümü ilə bağlı əlavə ittiham irəli sürdü
20/06/2018 [21:48]:
Naxçıvanda şərab zavodu da ermənilərdən geri alınıb - VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
11/01/2018 [13:47] - Müsahibə - ( 3025 dəfə baxılıb)

“Abbas Mirzənin heykəlinin ölkəmizdə də ucaldılması vacibdir”

Sərdar Cəlaloğlu: “Onun dövlətçilik təcrübəsinin öyrənilməsinə ciddi ehtiyac var”
“Təəssüflər olsun ki, biz öz siyasi tariximizi bilmirik”


Güney Azərbaycanda, Araz Azad Ticarət Məntəqəsinin Abbas Mirzə meydanında Qacar taxt-tacının vəliəhdi, görkəmli sərkərdə Abbas Mirzənin heykəlinin açılış mərasimi keçirilib.

Maraqlıdır, Abbas Mirzə ilə bağlı oxşar addımın ölkəmizdə də atılmasına ehtiyac varmı?Abbas Mirzənin həyat və döyüş yolu, dövlət idarəçiliyi təcrübəsi öyrənilməli, gənc nəslə təbliğ edilməlidirmi?

Moderator.az olaraq bu və bu kimi məsələlərə aydınlıq gətirmək üçün ADP sədri, hər zaman maraqlı tarixi və fəlsəfi təhlilləri ilə gündəmdə olan Sərdar Cəlaloğluna müraciət etdik.

 

-Sərdar bəy, bildiyiniz kimi Güney Azərbaycanda Abbas Mirzəyə heykəl qoyuldu. Sizcə oxşar addımın ölkəmizdə də atılmasına ehtiyac varmı?

 

-Biz xeyli əvvəl prezident müraciət edərək Abbas Mirzənin, Qacarın, Nadirin və Səttərxanın Azərbaycanda heykəlinin qoyulması təklifini irəli sürdük. Azərbaycan siyasi tarixində bu şəxslər bizim dünya siyasi tarixinə çıxara biləcəyimiz nadir şəxsiyyətlərdəndir. Bunların ağlı, təfəkkürü yalnız öz dövrləri baxımından deyil, sonrakı dövrlər baxımından da digərlərinə nümunə olub.

Abbas Mirzənin Rusiyanın Azərbaycan işğalına qarşı apardığı mübarizə xalqımızın mühüm qəhrəmanlıq salhamələrindən biridir. Onun Cənubi Azərbaycanda həyata keçirdiyi islahatlar Avropanın islahatçı liderlərindən yuxarıdır, amma aşağı deyil. Təəssüflər olsun ki, ölkəmzdə siaysi şüur yetərli səviyyədə deyil. Biz siyasi tariximizi bilmirik. Bu tarixi öyrənmirik, təbliğ etmirik. Siyasətə həddindən artıq mundar bir şey kimi baxırıq. Halbuki, siyasət hər bir xalqın mövcudluğunun yeganə şərtidir. O xaqlar ayaq üstə durub öz yaşamlarına davam edə bilir ki, onlar siyasi xalqdır. Siyasi olmayan xalqlar isə məhv olub gedirlər.

Təəssüf ki, Azərbaycanda tarixə yanlış yanaşma mövcuddur. Tarixi faktları, liderləri xalqa tanıdılmır.

 

-Tarixi mnbələrə görə, Abbas Mirzə Avropa mütəfəkkirlərinin də yaradıcılığına yaxından bələd olub.

 

-Bəli. Mən Abbas Mirzə ilə bağlı saatlarla danışa bilərəm. A.Mirzə fransız dilini mükəmməl bilən, Avropa fəlsəfəsini dərindən mənimsəyən bir şəxs olub. Napoleon səfiri Abbas Mirzə ilə görüşəndə, o, səfirə Fransa ədəbiyyatı, fəlsəfəsi ilə bağlı elə mülahizələr, faktlar söyləyib ki, fransız səfir həmin filosof və yazçıların varlığındna xəbərsiz olduğunu etiraf edib. Fransız səfir A.Mirzənin təfəkkürünə heyrət edir ki, necə ola bilər ki, burda oturan bir şəxs Fransa ədəbiyyatını, fəlsəfəsini belə dərindən bilsin? Və necə ola bilir ki, fransız fəlsəfəsini öz ağlı ilə bu cür yüksək səviyyədə təhlil edə bilir?

 

-Abbas Mirzə haqqında Rusiya tarixində hansısa qeydlər varmı? Ruslara qarşı mübarizə aparan bir şəxs kimi rusların Abbas Mirzəyə qarşı yanaşma tərzində hansısa qərəz müşahidə olunurmu?

 

-Abbas Mirzə Rusiya ilə mübarizə aparan, bu mübarizəni qalibiyyətlə başa çatdıra bilməyən bir şəxs olmasına baxmayaraq, rus tarixində də A.Mirzəyə yüksək hörmətlə yanaşılır. Rus tarixində A.Mirzə ilə bağlı bir dənə də olsun yersiz söz, yersiz ifadə işlədilmir. Hətta sovet hökumətinin dönəmində belə A.Mirzə əleyhinə bir dənə də olsun kitab yazılmayıb. Bu faktların özü də A.Mirzənin Azərbayca siyasi tarixinin ən parlaq nümayəndələrindən biri olduğunu göstərir.

Abbas Mirzənin nəinki heykəli qoyulmalı, o, tariximizin ən görkəmli nümayəndələrindən biri kimi dərsliklərə salınmalı, ətraflı şəkildə öyrənilməlidir. Onun apardığı islahatlar, dövlətçilik təcrübəsi, dünyagörüşü gənc nəslə təbliğ edilməlidir. Təəssüflər olsun ki, Abbas Mirzənin vaxtsız ölümü onun nəzərdə tutduğu bir çox islahatların həyata keçməsinə imkan vermədi.

 

-Bildiyimiz qədəri ilə vəlihədliyin Təbrizə köçürülməsi də Abbas Mirzənin adı ilə bağlıdır...

 

-Bəli. Iran şahlığında belə bir qayda mövcud idi. Şah Qacarın qoyduğu qanuna görə, vəlihəd atası və anası Azərbaycan türkü olan şəxs ola bilərmiş. Fətəli şahin isə arvadlarından biri azərbaycanlı olub və onun oğlu da Abbas Mirzə olub. Abbas Mirzə vəlihənd elan olunub. İran şahlığının adət-ənənəsinə görə vəlihəd şahdan öz şəxsi həyatı ilə bağlı bir xahiş edə bilərdi. Hansı ki, şah hökmən o xahişi yerinə yetirməli idi. Vlihədlər olub ki, şahdan torpaq istəyib, pul istəyib, başqa şeylər istəyib. Abbas Mirzə vəlihəd olandan ondan nə istədiyi soruşulub. O isə cavabında deyib ki, mən vəlihədliyin Təbrizdə yerləşməsini istəyirəm. Həmin tarixdən Pəhləvilər hakimiyyətə gələnə qədər İranın bütün şahzadələri Təbrizdə yaşayıb. Yəni şahlar Tehran və İsfahanda olub. Şahzadələr isə Təbrizdə yaşayıb. Onlar Təbrizdəki azərbaycalıların ruhunda böyüyüb. Onların dostları, ətrafı da təbrizlilər, aəzrbaycanlılar olub.

 

-Abbas Mirzənin qanuna, dövlətçiliyə yanaşma tərzi ilə bağlı hansısa maraqlı faktlar mövcuddurmu?

 

-Əlbəttə mövcuddur. Təbrizə gələndən sonra A.Mirzənin bir neçə varlı iranlı həmsüfrələri olub. Onlardan biri də iranlı Nadir olur. Bir dəfə Nadir küçədə gedərkən hamamdan çıxan bir erməni qızını görür. Xoşu gəldiyi üçün həmin erməni qızını qaçırdır. Bu hadisədn sonra erməni Abbas Mirzəyə şikayət edir ki, sənin həmsüfrən qızımı qaçırdıb. Abbas Mirzə məsələni araşdırır və bəlli olur ki, həqiqətn də belə bir hadisə baş verib. Nadir etdiyi əməli etiraf edir. Bu zaman Abbas Mirzə Nadirin edam ediməsinə qərar verir. Bütün Təbriz üləmaları, varlıları ondan bu ağır cəzanın dəyişdirilməsini xahiş edir. Ona Nadirlə yaxınlığını xatırladır. O zaman Abbas Mirzə çox gözəl bir söz söyləyir. Bildirir ki, əgər biz öz həmsüfrələrimizin günahına görə qanunu pozsaq, o zaman başqalarının qeyri-qanuni hərəkətləri ilə bağlı ədalətli qərar qəbul edə bilmərik. Abbas Mirzə qərarını dəyişmir və Nadir asılır. Bu, Abbas Mirzənin qanununçuluğu nə qədər yüksək dəyər verdiyini, qanuna, şəriətə nə qədər bağlı bir insan olduğunu göstərir.

 

-Abbas Mirzə ilə bağlı maraqlı faktlardan biri də onun qohumlarını dövlət idarəçiliyindən uzaq tutması ilə bağlıdır. Bu haqda nə deyə bilərsiniz?

 

-Bu, Abbas Mirzənin dövlətçiliyə münasibətdə sərgilədiyi ən mühüm keyfiyyətlərdən biri idi. Hitler deyirdi ki, Napoleonun məğlub olmasının səbəbi öz qohumlarına dövlət idarəçiliyində yer verməsidir. Hitler bu səbəbdən də öz qohumlarını hakimiyyətdən uzaq saxlayırdı. Abbas Mirzə də dövlət idarəçiliyində dostlarından, qohumlarından istifadə etməyib. Kimin gücü, qabiliyyəti, səriştəsi olubsa, ona səlahiyyət verib, ondan dövlət idarəçiliyində istifadə edib. Abbas Mirzə mükəmməl dövlət idarəçiliyinə malik olduğu üçün, onun təcrübəsinin öyrənilməsinə çox böyük ehtiyac var.

 

Seymur Əliyev

 

Qırğızların gündəlik həyatları 150 illik FOTOLARDA
Ərə getmək istəmədi, küçədə öldürüldü – VİDEO
İki kişinin inək kəsməsi birinin ölümüylə nəticələndi - FOTO
Afaq Aslan Damlanın keçmişilə bağlı qalmaqallı iddianı təsdiqlədi: "Pula görə yad kişilərin stollarının altından..."
ATV-nin məşhur aparıcısının modellə seksual FOTOLARI
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Öldüyü düşünülən gənc dəfn zamanı ortaya çıxdı - FOTO
Maraqlı
Qum Səltənəti: Yüksəklikdən çəkilən təsirli FOTOLAR
Maraqlı
Lotoreyanın sirrini tapan riyaziyyatçı 7 dəfə mükafat qazandı...
Dünya
Ginekoloqdan xəstəsinə əxlaqsız təklif: “Mənimlə əlaqəyə girmək istəyərsən?”
Araşdırma
Xoyskinin böyük etirafı, tarixi müsahibəsi və istefa səbəbləri - GİZLİNLƏR
Həftənin ən çox oxunanları
Maşın Rozanın əlindən alındı - SON DƏQİQƏ
Xankəndi səmasına qırıcılar qaldırıldı - Düşmən “gəl-gəl” deyir... Fotolar+Video
Tanınmış aparıcı canlı yayımdan qovuldu, səbəbi hər kəsi təəccübləndirdi - FOTO
32 yaşında dövlət quran, 33 yaşında isə öldürülərək cəsədi dənizə atılan qəhrəman Kırım türkü - ARAŞDIRMA
Yarıçılpaq səudiyyəli fanat qadın və hicablı rus azarkeş qız - Futbol çempionatındakı təzadlar + VİDEO
Paşinyan Azərbaycanda yeni açılan erməni kilsəsinə baş çəkdi- FOTOLAR
İki Ali Baş Komandanımızın Xankəndindəki paradını bizə çox görməyin: - TARİXİ SEÇİM...
"Ölkəni mollaxanaya çevirmək istəyənlərə qarşı dirəniş göstərməliyik" -Deputatdan çağırış...
Paşinyanın gəncliyinə aid biabırçı şəkli paylaşıldı - FOTO
DÇ-2018: Ən gözəl azarkeşlər -FOTOLAR
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin