Xəbər lenti
12/12/2018 [13:25]:
Yol polisi texniki baxışa görə sürücülərə müraciət etdi - Qaydalar dəyişib
12/12/2018 [13:21]:
UNEC-də Elmmetrika şöbəsi fəaliyyətə başlayıb...
12/12/2018 [13:17]:
Sabah külək güclənəcək - PROQNOZ
12/12/2018 [13:13]:
Avropa Məhkəməsində Şahbazla Dilqəm haqda müsbət nəticə əldə oluna bilər
12/12/2018 [13:08]:
Heydər Əliyevin xatirəsi Lənkəranda ehtiramla yad olunub... - FOTOLAR
12/12/2018 [13:06]:
Azərbaycan nefti UCUZLAŞDI
12/12/2018 [13:03]:
Çobanovun evindən qumbara tapıldı
12/12/2018 [12:57]:
“O şeirlərə görə başsağlığı vermək əvəzinə, hamı təbrik edirdi...” -“Çox qəribə taleyim var”
12/12/2018 [12:55]:
“İstanbul və Azərbaycan türkcəsi ümumtürk dili üçün daha münasibdir”
12/12/2018 [12:54]:
Səidə ərsiz doğan məşhurları biabır etdi: “Ona “zontik” kimi baxmaq…”
12/12/2018 [12:47]:
Bakıda vəzifəli şəxsin törətdiyi qətllə bağlı – Rəsmi açıqlama
12/12/2018 [12:45]:
DİN-dən əməliyyat: 25 həbs
12/12/2018 [12:40]:
Nadirin evində oğurluq olub: “50 min dolları apardılar”
12/12/2018 [12:25]:
Putinin yaxın adamının şirkəti  Ermənistanda mis çıxaracaq?..
12/12/2018 [12:15]:
"Düzünü deyim, hamımız qorxmuşduq..." -Deputatın Heydər Əliyev xatirələri...
12/12/2018 [12:07]:
Avtomobilini hissələrə bölüb satan şəxs polisə yalan məlumat verdi
12/12/2018 [12:06]:
Çavuşoğlu Bakıya gəlir
12/12/2018 [12:04]:
“Onun tapşırığından bir gün sonra mənə xalq artisti adı verdilər...” - Heydər Əliyevlə bağlı xatirə...
12/12/2018 [12:02]:
Gələn il kişilərin və qadınların pensiya yaşı belə olacaq - CƏDVƏL
12/12/2018 [11:50]:
Bakıda bir ay ərzində 2 mindən çox ağac əkildi -FOTOLAR
12/12/2018 [11:43]:
Paşinyanın yeni kadr təyinatları məlum oldu
12/12/2018 [11:39]:
“Huawei” şirkətinin maliyyə direktoru sərbəst buraxılıb - Məhkəmə qərarı
12/12/2018 [11:34]:
İndiyədək 2338 şəhidin varisinə birdəfəlik ödəmə qərarı təsdiqləndi
12/12/2018 [11:31]:
Əhali pulu hara xərcləyib?
12/12/2018 [11:26]:
Serialı yarımçıq tərk etdi, 112 min cərimələndi
12/12/2018 [11:15]:
"Saza baxsın tariximi yazanlar..."
12/12/2018 [11:11]:
Zırramanın biridir, amma özünü alim kimi göstərir...
12/12/2018 [11:07]:
Di Kaprio “Oskar”ı geri qaytarır -FOTOLAR
12/12/2018 [11:06]:
Milan Konservatoriyasının professoru: ”Novruz Novruzlu Dədə Qorqud kimi müdrik danışırdı”
12/12/2018 [11:01]:
"Həyat yoldaşım əşyadır ki, onu gizlədəm?" - "O, elə bir yerdə işləyir ki..."
12/12/2018 [10:57]:
Ağcabədidə zəlzələ olub
12/12/2018 [10:52]:
Arktika planetin qalan hissəsindən iki dəfə daha tez “isinir”miş - ARAŞDIRMA...
12/12/2018 [10:43]:
Assosiasiyada kadr dəyişikliyi oldu
12/12/2018 [10:32]:
Heydər Əliyev FOTOLARDA...
12/12/2018 [10:30]:
At hərəkət edən avtomobili vurdu və qaçdı - İnanılmaz yol-nəqliyyat hadisəsi... + VİDEO
12/12/2018 [10:29]:
İşəgötürənlərin məlumatlandırılması üçün tədbirlər keçirilib
12/12/2018 [10:25]:
İlham Əliyev Heydər Əliyevin məzarını ziyarət etdi
12/12/2018 [10:07]:
Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam etdi
12/12/2018 [10:04]:
"Hələlik Moskvada hansı yolla Paşinyanı yıxmaq barədə müzakirələr gedir..."
12/12/2018 [10:01]:
Dünyanın ən bahalı toy mərasimi başladı -FOTOLAR
12/12/2018 [09:58]:
“Facebook”un binası boşaldıldı - Bomba xəbərdarlığı
12/12/2018 [09:56]:
"“Xanımlar ürəklə yox, ağılla sevsinlər..."
12/12/2018 [09:54]:
“Sarı jiletlilər” sakitləşmir - Yeni aksiya üçün çağırış edildi
12/12/2018 [09:48]:
Tramp: "Xalq müdafiəmə qalxacaq"
12/12/2018 [09:47]:
Qəhvənin ağlasığmaz faydası aşkarlandı
12/12/2018 [09:45]:
Çempionlar Liqasında 6-cı tur - “Qalarasaray” qismən xilas oldu - NƏTİCƏLƏR
12/12/2018 [09:30]:
Pul və xoşbəxtlik arasında sirli əlaqə varmı? - MARAQLI...
12/12/2018 [09:13]:
Liderləri Tanrı seçir...
12/12/2018 [09:05]:
Dünyanın ən varlı yazıçıları - SİYAHI
12/12/2018 [09:03]:
"Sonra anladım ki, Heydər Əliyev bunu bilərəkdən edib" - Xalq artisti İran xatirələrindən DANIŞDI
12/12/2018 [09:01]:
İsgəndər Həmidovun "Müxalifət zirvəsi" təklifi birmənalı qarşılanmadı Kimlər qarşı çıxdı...
12/12/2018 [08:57]:
“Qarabağlar”dan çıxmış jurnalist: “Uşaqlığımızın bütün “ixtiraları” evimizin yaxınlığında yerləşən göllə bağlı idi”
12/12/2018 [08:49]:
Milli Onkologiya Mərkəzi, Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi... - “Milli” sözünü bu adlara niyə qoşublar?
12/12/2018 [08:48]:
Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
12/12/2018 [08:22]:
Su üzündə “qalan” məscid üzə çıxdı- FOTOLAR
12/12/2018 [07:35]:
Oğrunun əli hansı hallarda kəsilməlidir?- Allahın müəyyən etdiyi cəza...
12/12/2018 [00:33]:
Vüqar Əhməd AMEA Ədəbiyyat institutuna şöbə müdiri təyin edildi
11/12/2018 [23:58]:
"Əsas olan seçicilər üçün əlçatan olmaqdır, məkan önəmli deyil..."
11/12/2018 [23:51]:
Parlamentdə yer almayan ən populyar partiya...
11/12/2018 [23:41]:
ATƏT PA sədri: "İşğalçılara qarşı sanksiyalar tətbiq olunmalıdır"
11/12/2018 [23:31]:
Məhkəmə azərbaycanlını yüksək vəzifəyə bərpa etdi –Ukraynada Roman Nəsirova qarşı iddialar sübut olunmayıb
11/12/2018 [23:29]:
“Ərdoğan artıq mənə iki gündən bir yox, altı gündən bir “Hitler” deyir”
11/12/2018 [23:01]:
Saday Şəkərli Mübariz Mənsimova müraciət etdi: "Əyilmədim, yalvarıb kiməsə əl açmadım...."
11/12/2018 [22:55]:
Rus səfir, pop-ulduz, ağır atlət, hüquqşunas... - Trampın impiçmenti üçün hansı sübutlar toplanıb?
11/12/2018 [22:52]:
Vladimir Solovyov bu elanı ermənilərlə müzakirəyə çıxaracaq...
11/12/2018 [22:41]:
Tereza Mey “Mercedes”dən düşə bilmədi - Qapısı bağlandı
11/12/2018 [22:22]:
Rihannanın qəribə kaprizləri - “Razetka”, güldan...
11/12/2018 [22:05]:
Nazir USAİD-in missiya direktoru ilə görüşdü -FOTOLAR
11/12/2018 [22:02]:
2019-cu ilin Ay tutulmaları mafiyaların süqut edəcəyini xəbər verir
11/12/2018 [21:58]:
Nazirlikdə balıqçılığın və akvakulturanın inkişafı ilə bağlı görüş keçirildi - Foto
11/12/2018 [21:49]:
Faiq Ələkbərli Türkiyədə konfrans verəcək
11/12/2018 [21:41]:
ADNSU-da Heydər Əliyevin anım günü qeyd olundu
11/12/2018 [21:31]:
Yüksək təzyiqdən əziyyət çəkənlər üçün ən faydalı məhsullar
11/12/2018 [21:25]:
ƏƏSMN-də Heydər Əliyevin anım mərasimi keçirildi
11/12/2018 [21:18]:
Yeni Zelandiyada marixuana leqallaşdırılır
11/12/2018 [21:15]:
Qurbanovun istefasıyla bağlı yeni sensasiyalar - Müqaviləsi 6 illik deyilmiş, təzminat məbləği...
11/12/2018 [21:12]:
"Paşinyan Sarkisyana çevriləcəkmi?" - Elnur Eltürk
11/12/2018 [21:07]:
14 yaşlı qapıçı oyunda xəsarət aldıqdan sonra dünyasını dəyişib
11/12/2018 [21:06]:
Nəsrəddin şahı taxtda, Xamnəini “beşikdə görmüş” qadın –İranın ən yaşlı vətəndaşı vəfat edib
11/12/2018 [21:05]:
Düşmən Kəlbəcərin kəndində belə icma mərkəzi qurdu...  – FOTOLAR
Bütün arxiv bir sırada
11/01/2018 [13:47] - Müsahibə - ( 3132 dəfə baxılıb)

“Abbas Mirzənin heykəlinin ölkəmizdə də ucaldılması vacibdir”

Sərdar Cəlaloğlu: “Onun dövlətçilik təcrübəsinin öyrənilməsinə ciddi ehtiyac var”
“Təəssüflər olsun ki, biz öz siyasi tariximizi bilmirik”


Güney Azərbaycanda, Araz Azad Ticarət Məntəqəsinin Abbas Mirzə meydanında Qacar taxt-tacının vəliəhdi, görkəmli sərkərdə Abbas Mirzənin heykəlinin açılış mərasimi keçirilib.

Maraqlıdır, Abbas Mirzə ilə bağlı oxşar addımın ölkəmizdə də atılmasına ehtiyac varmı?Abbas Mirzənin həyat və döyüş yolu, dövlət idarəçiliyi təcrübəsi öyrənilməli, gənc nəslə təbliğ edilməlidirmi?

Moderator.az olaraq bu və bu kimi məsələlərə aydınlıq gətirmək üçün ADP sədri, hər zaman maraqlı tarixi və fəlsəfi təhlilləri ilə gündəmdə olan Sərdar Cəlaloğluna müraciət etdik.

 

-Sərdar bəy, bildiyiniz kimi Güney Azərbaycanda Abbas Mirzəyə heykəl qoyuldu. Sizcə oxşar addımın ölkəmizdə də atılmasına ehtiyac varmı?

 

-Biz xeyli əvvəl prezident müraciət edərək Abbas Mirzənin, Qacarın, Nadirin və Səttərxanın Azərbaycanda heykəlinin qoyulması təklifini irəli sürdük. Azərbaycan siyasi tarixində bu şəxslər bizim dünya siyasi tarixinə çıxara biləcəyimiz nadir şəxsiyyətlərdəndir. Bunların ağlı, təfəkkürü yalnız öz dövrləri baxımından deyil, sonrakı dövrlər baxımından da digərlərinə nümunə olub.

Abbas Mirzənin Rusiyanın Azərbaycan işğalına qarşı apardığı mübarizə xalqımızın mühüm qəhrəmanlıq salhamələrindən biridir. Onun Cənubi Azərbaycanda həyata keçirdiyi islahatlar Avropanın islahatçı liderlərindən yuxarıdır, amma aşağı deyil. Təəssüflər olsun ki, ölkəmzdə siaysi şüur yetərli səviyyədə deyil. Biz siyasi tariximizi bilmirik. Bu tarixi öyrənmirik, təbliğ etmirik. Siyasətə həddindən artıq mundar bir şey kimi baxırıq. Halbuki, siyasət hər bir xalqın mövcudluğunun yeganə şərtidir. O xaqlar ayaq üstə durub öz yaşamlarına davam edə bilir ki, onlar siyasi xalqdır. Siyasi olmayan xalqlar isə məhv olub gedirlər.

Təəssüf ki, Azərbaycanda tarixə yanlış yanaşma mövcuddur. Tarixi faktları, liderləri xalqa tanıdılmır.

 

-Tarixi mnbələrə görə, Abbas Mirzə Avropa mütəfəkkirlərinin də yaradıcılığına yaxından bələd olub.

 

-Bəli. Mən Abbas Mirzə ilə bağlı saatlarla danışa bilərəm. A.Mirzə fransız dilini mükəmməl bilən, Avropa fəlsəfəsini dərindən mənimsəyən bir şəxs olub. Napoleon səfiri Abbas Mirzə ilə görüşəndə, o, səfirə Fransa ədəbiyyatı, fəlsəfəsi ilə bağlı elə mülahizələr, faktlar söyləyib ki, fransız səfir həmin filosof və yazçıların varlığındna xəbərsiz olduğunu etiraf edib. Fransız səfir A.Mirzənin təfəkkürünə heyrət edir ki, necə ola bilər ki, burda oturan bir şəxs Fransa ədəbiyyatını, fəlsəfəsini belə dərindən bilsin? Və necə ola bilir ki, fransız fəlsəfəsini öz ağlı ilə bu cür yüksək səviyyədə təhlil edə bilir?

 

-Abbas Mirzə haqqında Rusiya tarixində hansısa qeydlər varmı? Ruslara qarşı mübarizə aparan bir şəxs kimi rusların Abbas Mirzəyə qarşı yanaşma tərzində hansısa qərəz müşahidə olunurmu?

 

-Abbas Mirzə Rusiya ilə mübarizə aparan, bu mübarizəni qalibiyyətlə başa çatdıra bilməyən bir şəxs olmasına baxmayaraq, rus tarixində də A.Mirzəyə yüksək hörmətlə yanaşılır. Rus tarixində A.Mirzə ilə bağlı bir dənə də olsun yersiz söz, yersiz ifadə işlədilmir. Hətta sovet hökumətinin dönəmində belə A.Mirzə əleyhinə bir dənə də olsun kitab yazılmayıb. Bu faktların özü də A.Mirzənin Azərbayca siyasi tarixinin ən parlaq nümayəndələrindən biri olduğunu göstərir.

Abbas Mirzənin nəinki heykəli qoyulmalı, o, tariximizin ən görkəmli nümayəndələrindən biri kimi dərsliklərə salınmalı, ətraflı şəkildə öyrənilməlidir. Onun apardığı islahatlar, dövlətçilik təcrübəsi, dünyagörüşü gənc nəslə təbliğ edilməlidir. Təəssüflər olsun ki, Abbas Mirzənin vaxtsız ölümü onun nəzərdə tutduğu bir çox islahatların həyata keçməsinə imkan vermədi.

 

-Bildiyimiz qədəri ilə vəlihədliyin Təbrizə köçürülməsi də Abbas Mirzənin adı ilə bağlıdır...

 

-Bəli. Iran şahlığında belə bir qayda mövcud idi. Şah Qacarın qoyduğu qanuna görə, vəlihəd atası və anası Azərbaycan türkü olan şəxs ola bilərmiş. Fətəli şahin isə arvadlarından biri azərbaycanlı olub və onun oğlu da Abbas Mirzə olub. Abbas Mirzə vəlihənd elan olunub. İran şahlığının adət-ənənəsinə görə vəlihəd şahdan öz şəxsi həyatı ilə bağlı bir xahiş edə bilərdi. Hansı ki, şah hökmən o xahişi yerinə yetirməli idi. Vlihədlər olub ki, şahdan torpaq istəyib, pul istəyib, başqa şeylər istəyib. Abbas Mirzə vəlihəd olandan ondan nə istədiyi soruşulub. O isə cavabında deyib ki, mən vəlihədliyin Təbrizdə yerləşməsini istəyirəm. Həmin tarixdən Pəhləvilər hakimiyyətə gələnə qədər İranın bütün şahzadələri Təbrizdə yaşayıb. Yəni şahlar Tehran və İsfahanda olub. Şahzadələr isə Təbrizdə yaşayıb. Onlar Təbrizdəki azərbaycalıların ruhunda böyüyüb. Onların dostları, ətrafı da təbrizlilər, aəzrbaycanlılar olub.

 

-Abbas Mirzənin qanuna, dövlətçiliyə yanaşma tərzi ilə bağlı hansısa maraqlı faktlar mövcuddurmu?

 

-Əlbəttə mövcuddur. Təbrizə gələndən sonra A.Mirzənin bir neçə varlı iranlı həmsüfrələri olub. Onlardan biri də iranlı Nadir olur. Bir dəfə Nadir küçədə gedərkən hamamdan çıxan bir erməni qızını görür. Xoşu gəldiyi üçün həmin erməni qızını qaçırdır. Bu hadisədn sonra erməni Abbas Mirzəyə şikayət edir ki, sənin həmsüfrən qızımı qaçırdıb. Abbas Mirzə məsələni araşdırır və bəlli olur ki, həqiqətn də belə bir hadisə baş verib. Nadir etdiyi əməli etiraf edir. Bu zaman Abbas Mirzə Nadirin edam ediməsinə qərar verir. Bütün Təbriz üləmaları, varlıları ondan bu ağır cəzanın dəyişdirilməsini xahiş edir. Ona Nadirlə yaxınlığını xatırladır. O zaman Abbas Mirzə çox gözəl bir söz söyləyir. Bildirir ki, əgər biz öz həmsüfrələrimizin günahına görə qanunu pozsaq, o zaman başqalarının qeyri-qanuni hərəkətləri ilə bağlı ədalətli qərar qəbul edə bilmərik. Abbas Mirzə qərarını dəyişmir və Nadir asılır. Bu, Abbas Mirzənin qanununçuluğu nə qədər yüksək dəyər verdiyini, qanuna, şəriətə nə qədər bağlı bir insan olduğunu göstərir.

 

-Abbas Mirzə ilə bağlı maraqlı faktlardan biri də onun qohumlarını dövlət idarəçiliyindən uzaq tutması ilə bağlıdır. Bu haqda nə deyə bilərsiniz?

 

-Bu, Abbas Mirzənin dövlətçiliyə münasibətdə sərgilədiyi ən mühüm keyfiyyətlərdən biri idi. Hitler deyirdi ki, Napoleonun məğlub olmasının səbəbi öz qohumlarına dövlət idarəçiliyində yer verməsidir. Hitler bu səbəbdən də öz qohumlarını hakimiyyətdən uzaq saxlayırdı. Abbas Mirzə də dövlət idarəçiliyində dostlarından, qohumlarından istifadə etməyib. Kimin gücü, qabiliyyəti, səriştəsi olubsa, ona səlahiyyət verib, ondan dövlət idarəçiliyində istifadə edib. Abbas Mirzə mükəmməl dövlət idarəçiliyinə malik olduğu üçün, onun təcrübəsinin öyrənilməsinə çox böyük ehtiyac var.

 

Seymur Əliyev

 

Pul və xoşbəxtlik arasında sirli əlaqə varmı? - MARAQLI...
Düşmən parlamentinin “tolerantlıq siması”: kürd, yezidi, rus və suriyalı…
"Hansı kanalı açırsan, ya ərini yuxuya verərək sevgilisinə qoşulub qaçan 10-15 günün gəlinindən, ya da ki..."
“Özümü dənizə atıb öldürmək istəmişəm” - Nazpəri Dostəliyeva
"Şaxta baba həqiqət deyil" dedi, həbs edildi - MARAQLI
Ədliyyə: 1918-2018
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
“Onun tapşırığından bir gün sonra mənə xalq artisti adı verdilər...” - Heydər Əliyevlə bağlı xatirə...
Köşə
Zırramanın biridir, amma özünü alim kimi göstərir...
Cəmiyyət
"Əsas olan seçicilər üçün əlçatan olmaqdır, məkan önəmli deyil..."
Cəmiyyət
“Bu parklarda muzeylər açılmalıdır, ictimai iaşə obyektləri yox”
Dünya
Rahibələr oğurladıqları yarım milyon dolları qumarda xərclədilər - İNANILMAZ...
Həftənin ən çox oxunanları
Paşinyan sərhədlərin açılması ilə bağlı Türkiyəyə yalvardı: "Bir şərtlə ki..."
“Təki, erməni ordusu güclü olsun -  pensiyamızın qalxması vacib deyil...”-Xankəndindəki erməni qarı-
Putin Paşinyanın xeyir-duasını çoxdan verib – Biz Qarabağın gününə ağlayaq...
Putin Paşinyandan niyə çəkinir?
"Ermənilərin yaşadığı ərazi Hüseynqulu xanın torpaqlarıdır, oranı da geri almalıyıq...”
Gələcək intim necə olacaq? - Alimlərdən maraqlı açıqlama...
Tramp ata Buşun dəfnində yarıməsrlik ənənəni pozdu - FOTO+VİDEO
"Bacı bacının balasını bu günə qoyarmı?" deyən baldızının Arif Əsgərova deyəcəkləri var...
Arif Əsgərov hardan biləydi ki, baldızı oğlu təhlükəli sularda üzür: Bir həbsin izi ilə...
"Bunu edən adam öz namussuzluğunu ictimailəşdirdi"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə