Xəbər lenti
17/01/2018 [00:37]:
ABŞ-da 4 polis əməkdaşı güllələnib
17/01/2018 [00:21]:
"Ziyalılıq səviyyəsinə görə, birinci Azərbaycan Parlamenti hazırkı parlamentdən yüksəkdə dayanırdı"
17/01/2018 [00:04]:
Bürclər - 17 YANVAR
17/01/2018 [00:01]:
"Başqa işiniz-gücünüz yoxdur ki, "əsgərə" ilişirsiniz?" - "O söyüşlərdən bir pay da bizlərə düşəcək..."
16/01/2018 [23:36]:
"Bu şəhərdə"nin Coşqunu əməliyyat olundu - FOTO/VİDEO
16/01/2018 [23:32]:
Qüdrət Həsənquliyev İranın Azərbaycandakı səfirinə başsağlığı verdi...
16/01/2018 [23:15]:
"Ata sözün, oğlu da savaşın şəhididir" - "Bu üzrxahlığı da anlayışla qarşılamaq lazımdır"
16/01/2018 [23:14]:
"Bu, şagirdlərdən tutmuş, qələm adamlarına qədər hər kəsi çaşdıracaq"- Musa Yaqub
16/01/2018 [23:07]:
Dilçi alim Dilçilik İnstitutunun qərarına qarşı çıxdı -"Dillə bu şəkildə davranmaq olmaz”
16/01/2018 [23:04]:
Millət vəkili Belçika, Yunanıstan və Portuqaliyanın təşkilat rəhbərləri ilə görüşdü
16/01/2018 [23:04]:
Dünyada yalnız 6 insanın danışdığı dil - Bu balaca kənd o qədər tənha bir yerdədir ki…
16/01/2018 [23:00]:
“YouTube”a yeni funksiyalar gəlir
16/01/2018 [23:00]:
Həştərxandakı Azərbaycan diasporunun rəhbəri haqqında iddia - Erməniləri müdafiə edib...
16/01/2018 [22:43]:
Yanğınsöndürən üçüncü mərtəbədən yerə atılan uşağı tutdu – VİDEO
16/01/2018 [22:38]:
Bıçağı öz ürəyinə soxdu -Şəmkirdə şok İNTİHAR
16/01/2018 [22:28]:
Cümhuriyyət parlamentinin 20 dəqiqəlik ən qısa iclası- Niyə yarımçıq dayandırıldı?
16/01/2018 [22:27]:
Ermənilərin fəxri, intim səhnələrin simvolu Roza - FOTOLAR
16/01/2018 [22:20]:
Ərəblər Azərbaycanda otel biznesi qurmaq istəyirlər – RƏSMİ
16/01/2018 [22:07]:
“Qarabağ erməniləri Azərbaycan vətəndaşı olmaqlarıyla fəxr edirdilər” - Maksim Musayev
16/01/2018 [22:04]:
Sabah Bakının bir hissəsi qazsız qalacaq
16/01/2018 [21:41]:
Marneulidə 20 Yanvar faciəsinə həsr olunan tədbir keçirilib - FOTO
16/01/2018 [21:41]:
Burun əməliyyatından öncə bunları etmək vacibdir – TÖVSİYYƏ
16/01/2018 [21:21]:
Türkiyə Suriya sərhədinə əlavə tanklar yerləşdirdi
16/01/2018 [21:15]:
Dövlət Xidmətinin rəisi: “Keşikçi dağı məbədi təmir olunmalıdır"
16/01/2018 [21:06]:
Xudatda TIR-la minik maşını toqquşub, xəsarət alanlar var
16/01/2018 [20:52]:
Nazir Ramin Quluzadə Dövlət Dəniz Adminstrasiyasına getdi
16/01/2018 [20:29]:
“Azerspace-2” peykinin ən son görüntüləri - FOTOLAR
16/01/2018 [20:21]:
Nəcməddin Sadıkov NATO-nun iclasında - FOTOLAR
16/01/2018 [20:19]:
Pensiyaçılara şad xəbər: "Bu gün axşamdan..."
16/01/2018 [20:18]:
“Ermənistan Azərbaycan ordusundan qorxur” - General
16/01/2018 [20:16]:
"20 ildir arvadımla bacı-qardaş kimiyəm, arada biqeyrətlik edirəm" -Əli Mirəliyev
16/01/2018 [20:14]:
Moskvanın yeni təklifi: 5 rayon qaytarılır
16/01/2018 [20:13]:
15 gündə 11 nəfər qəzalarda dünyasını dəyişdi
16/01/2018 [20:12]:
İzmirdə 49 miqrant ölümdən xilas edildi
16/01/2018 [20:10]:
Rəşad Sadıqovun rəhbərliyində ilk qələbə
16/01/2018 [20:10]:
Telefon ekranı çatlayanda dəyişməyə ehtiyac qalmayacaq - Yeni kəşf
16/01/2018 [19:48]:
BSU “Elektron universitet” layihəsinə qoşulur
16/01/2018 [19:37]:
Geriyə dönüş intihardır...
16/01/2018 [19:31]:
Məşhur polyak naşir BSU-dan yazdı
16/01/2018 [19:24]:
"Oliqarx" əməliyyatı: 67 malikanə, onlarla superkar, 4 yaxta, bütöv cəbbəxana…
16/01/2018 [19:18]:
"Doğuşdan ölənə qədər rüşvət..." - Prezidentin köməkçilərinin gözləri Mübariz Qurbanlıda...
16/01/2018 [19:14]:
Qənirə Paşayeva tanınmış qadın təşkilat rəhbərləri ilə görüşdü
16/01/2018 [19:04]:
Avstriyada yeni hökumətə qarşı 20 minlik aksiya keçirildi
16/01/2018 [18:59]:
13 uşağını əsir saxlayan cütlük həbs olundu: Uşaqlar yatağa sığınmış halda tapıldı
16/01/2018 [18:59]:
“Qarabağ” dünyanın ən yaxşı 100 komandası sırasında yer aldı
16/01/2018 [18:56]:
İsa Qəmbərin qardaşı onu Almaniyada müalicə etdirmək İSTƏYİR
16/01/2018 [18:56]:
Atasını xilas etmək üçün həyatını fəda etdi
16/01/2018 [18:51]:
Hafiz Hacıyev: “Məmurların bəziləri kal armud kimi dövlətin boğazına ilişiblər”
16/01/2018 [18:45]:
Azərbaycan diasporunun üzvünü oğurlayan şəxslər tutuldu
16/01/2018 [18:44]:
"Düzgün yararlanmırlar" - Psixoloq Könül Vaqifqızı
16/01/2018 [18:38]:
Prokurorluq orqanlarına işə qəbul üçün test keçiriləcək
16/01/2018 [18:33]:
Komaya düşən deputatın müalicəsi üçün xaricdən həkimlər çağırıldı
16/01/2018 [18:30]:
“Ehtimal ki, Heminquey və Şekspir səviyyəsində yazıçı və şairlərimiz var, amma...”
16/01/2018 [18:23]:
“Whatsapp”dan daha bir YENİLİK
16/01/2018 [18:08]:
İsa Qəmbər Elçibəydən sonra yeganə müxalifət lideridir - Sərdar Cəlaloğlu
16/01/2018 [18:05]:
“Cümhuriyyət ili”ndə Amnistiya aktının təşəbbüskarı KİM OLACAQ...
16/01/2018 [18:03]:
Qürbətdə həmyerlisi tərəfindən öldürülən Düdənginskinin müəmmalı qətli- TARİX
16/01/2018 [18:02]:
Milli-mənəvi dəyərlərə zərbə vuranlar - Baş redaktorlar onları QINADILAR
16/01/2018 [17:57]:
Dünyanın ən böyük beşinci almazı tapıldı - FOTO
16/01/2018 [17:57]:
Topaz Premyer Liqası 50-ci oldu
16/01/2018 [17:54]:
Ərdoğandan 59 il sonra Vatikana ilk səfər
16/01/2018 [17:52]:
İnstitutda qalmaqal: Qoy, hamı burada qoyun kimi oturub qulaq assın – VİDEO
16/01/2018 [17:51]:
“Bağışlayıram, amma çölə çıxsa, kişi kimi pulumu qaytarsın”
16/01/2018 [17:50]:
Etirazçılar polisə gözyaşardıcı qaz sıxdılar - Kiyevdə növbəti qarşıdurma
16/01/2018 [17:49]:
“O, zəng etməsə, mən də etməyəcəm” - Ərdoğandan Trampa
16/01/2018 [17:48]:
Bəlkə orduya da Səfər Əbiyev kimi “oydu” deyək?...
16/01/2018 [17:46]:
“2018 ölkəmiz üçün önəmli hadisələrlə zəngin il olacaq” - İlham Əliyev
16/01/2018 [17:39]:
Çəkiliş prosesində kamazlar kütləvi qəzaya uğradığı Azərbaycan filmi- MARAQLI
16/01/2018 [17:38]:
Usta işləyən gənc donaraq öldü... - Binanın damına yapışaraq (FOTO)
16/01/2018 [17:33]:
Asqırmaq istəmədi, boğazı yırtıldı
16/01/2018 [17:32]:
Qarğa hava proqnozu proqramına müdaxilə etdi
16/01/2018 [17:03]:
“20 Yanvar və Xocalı faciəsi ədəbiyyatımızın roman janrında lazımınca əks olunmayıb”
16/01/2018 [16:54]:
Xalq artisti reanimasiyaya yerləşdirildi - Vəziyyəti ağırdır
16/01/2018 [16:48]:
Yaddaşını itirən qadın 23 ildən sonra ərinə qovuşdu...- VİDEO
16/01/2018 [16:42]:
Cəmi bir viski oğurladı - Qiyməti 680 manat
16/01/2018 [16:38]:
"Deyirdi ki, "mən seyidəm, bu işi həll edəcəm" - həbsdə olan həkimin məhkəməsi
16/01/2018 [16:33]:
“On dəqiqəlik əməliyyat idi…” - Rafael danışdı
16/01/2018 [16:17]:
Qarabağ problemi və biz!
16/01/2018 [15:49]:
Saakaşvili yenə ifadə verdi
16/01/2018 [15:41]:
DİM 10-cu siniflər üçün imtahan keçirdi
Bütün arxiv bir sırada
12/01/2018 [09:48] - Araşdırma - ( 892 dəfə baxılıb)

Cümhuriyyət nazirinin müəmmalı ölümü: ”Erməni onu arxadan güllələdi”



Bu dəfə Cümhuriyyət hökumətində iki nazir vəzifəsini yerinə yetirən Behbud ağa Cavanşir haqqında danışacağıq:


Behbud ağa Cavanşir 1886-cı ildə Tərtər nahiyyəsinin Azad Qaraqoyunlu kəndində anadan olub. Orta təhsilini Tiflis real məktəbində alıb, sonra dünyada ilk ali-texniki məktəb olan Frayberq Dağ-mədən Akademiyasını (Almaniya) bitirib. O, bu Akademiyanın ilk azərbaycanlı məzunu idi. Behbudağa Cavanşir Almaniyada təhsilini başa vurduqdan sonra İngiltərəyə gedərək təkmilləşdirmə kurslarında oxuyur, alman, ingilis, fransız, rus və gürcü dillərini mükəmməl öyrənir. 1916-cı ildə Azərbaycana qayıdan Behbudağa Bakının bir sıra neft müəssisələrində baş mühəndis vəzifələrində çalışır. B. Cavanşir Ə.Ağayevin 1905-ci ildə gizli şəkildə yaratdığı, qarşısma milli ideyalann həyata keçirilməsi kimi ali bir məqsəd qoymuş “Difai” partiyasının Mərkəzi Komitəsinə daxil olub. O, həmçinin “Nicat” cəmiyyətinin və “Rus texniki cəmiyyəti”nin Bakı şöbəsinin üzvü seçilib. Texniki cəmiyyətin elmi əsərlərində Behbudağa Cavanşirin xeyli elmi və elmi-kütləvi səpkili məqaləsi çap olunub.

 

Bioqrafiyasında ən şanlı səhifə isə təbii ki, Xoyski hökumətində nazir təyin edilməsidir. Xoyski Behdud ağaya o qədər inanırdı ki, ona o zaman üçün ən çətin vəzifəni- özündən sonra daxili işlər naziri postunu- təklif edir. Behbud ağa bu təklifi qəbul edir və etimadı doğruldur.

 

Xoyski ilə Behbud ağanın ikilikdə xalq daxili məsələlərlə, ictimai asayişlə bağlı etdiyi çox vacib müraciət var. O müraciəti təqdim edirik:

17 noyabr 1919-cu il Nazirlər Şurasının sədri F.X.Xoyski və daxili işlər naziri B.Cavanşir Bakı şəhər əhalisinə müraciəti:

“Azərbaycan hökuməti ilə müttəfiq qoşunların nümayəndəsi Ənzəlidə olan general Tomsonla əldə edilmiş razılığa əsasən, noyabnn 17-də səhər Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərinə general Tomsonun başçılığı altında müttəfiq qoşunlarının dəstəsi daxil olacaqdır. Bu dəstənin gəlişi Azərbaycanın müstəqilliyinə və ərazi toxunulmazlığına xələl gətirəcək düşmənçilik aktı deyil. Bütün dövlət və ictimai təşkilatlar əvvəlki kimi normal fəaliyyət göstərəcək. Hökumət tərəfindən qayda-qanun gözlənilməsi üçün bütün müvafiq tədbirlər görülmüşdür. Hökumət bütün vətəndaşları sakitliyi və qayda-qanunu gözləməyə, müttəfiq qoşunlarının dəstəsini dostcasına qarşılamağa çağırır”.

 

 

Behbud ağa üç istiqamətdə- həm daxili işlər naziri kimi, həm sənaye və ticarət nazirinin müavini kimi, həm də parlament üzvü kimi dövlət üçün əlindən gələni əsirgəməyib. Bəzi iqtisadi-ticari əhəmiyyətli sazişlərə şəxsən özü imza atıb. Bəzən də, diplomat kimi xüsusi əhəmiyyətli sənədlərə qol çəkib.

 

Amma onu Azərbaycan tarixinə həkk edən başqa bir fakt isə müəmmalı ölümüdür.

 

Araşdırmaçı Lətif Şüküroğlunun arxivdən əldə etdiyi materialda yazılır: 

“Azərbaycan üçün hələ çox işlər görməyə potensial imkanı olan bu yüksək intellekt sahibinin həyatını yarıda qıran o məşhum hadisə isə belə baş verdi: 1920-ci ilin sonlannda Almaniyaya getməli olan Behbudağa Cavanşir yolüstü İstanbulda dayanır və qısa bir müddət o vaxtlar Malta adasında sürgündə olan həmyerlisi Əhməd bəy Ağayevin evində yaşayır. Bir gecə evdən çıxıb küçə ilə gedərkən öldürülür. Ə.Ağayevin oğlu Səməd Ağaoğlunun “Babamın arkadaşları” (İstanbul, 1957) kitabında göstərildiyinə görə bu hadisə 1921-ci ilin yanvar ayının axırında və ya fevralın əvvəlində baş verib”.

 

Lakin işin əsas məğzi bu deyil. Maraqlısı budur ki, Behbud ağanın ölümü  barəsində əlavə iki versiya da var: Birincisi, deyilənə görə o, ADR dağıldıqdan sonra Nərimanovun rəhbərliyi altında çalışır. N.Nərimanov tərəfindən avadanlıq alınması üçün xaricə göndərilib və İstanbulda ermənilər tərəfindən qətlə yetirilib.

 

İkinci versiya isə belədir: Behbudağa Cavanşir N.Nərimanovun tapşırığı ilə 1920-ci ilin sonlarında Almaniyaya müasir neft avadanlığı alınması üçün göndərildiyi bu ezamiyyətdən geri qayıtdıqdan sonra 1918-ci ilin mart soyqırmında fəal iştirak edən daşnak Misaq Toplaqyan tərəfindən güllə ilə arxadan vurularaq öldürülür.

 

Maraqlıdır ki, cəmi 35 il yaşayan Behbud bəy Cavanşir ölümü hələ də dəqiqləşdirilməyən yeganə Cümhuriyyət naziri olaraq qalır.(modern.az)

...
"Ata sözün, oğlu da savaşın şəhididir" - "Bu üzrxahlığı da anlayışla qarşılamaq lazımdır"
Həştərxandakı Azərbaycan diasporunun rəhbəri haqqında iddia - Erməniləri müdafiə edib...
"20 ildir arvadımla bacı-qardaş kimiyəm, arada biqeyrətlik edirəm" -Əli Mirəliyev
13 uşağını əsir saxlayan cütlük həbs olundu: Uşaqlar yatağa sığınmış halda tapıldı
Atasını xilas etmək üçün həyatını fəda etdi
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Ədəbiyyat
“Ehtimal ki, Heminquey və Şekspir səviyyəsində yazıçı və şairlərimiz var, amma...”
Köşə
Bəlkə orduya da Səfər Əbiyev kimi “oydu” deyək?...
Cəmiyyət
“Bu məmləkətin torpağı, suyu və çörəyi ona haramdır...”- Qarabağ Qazisi Xəlil Rzaya görə etiraz etdi...
Müsahibə
"Orfoqrafiya sözlüyü hər bir azərbaycanlının evində olmalıdır"- Sabir Rüstəmxanlı
Araşdırma
Mərhum araşdırmaçının unudulmuş Cümhuriyyət qəhrəmanı haqqında kədərli qeydləri
Həftənin ən çox oxunanları
"Putini 48 ildir tanıyan bir insan kimi deyirəm" - "Qarabağ düyününü açmaq onun iradəsindən asılı olsaydı..."
Qız alt paltarında, "dini" verilişdə "ilahiyyatçı" üçün erotik rəqs etdi - VIDEO
Fazil Məmmədovun "Qara qutu"ları sonadək açılacaqmı? - Gözlər Mikayıl Cabbarovda
Yemək qızdırmaq istəyən əsgər 28 milyonluq BTR-i məhv etdi – VİDEO
Təkər gətirənlər tələyə düşdü - Həyəcan təbili...
Kənd qızları bakirəliyini şəhər qızlarından tez itirir - ARAŞDIRMA
“Əbiyev gəlmirdi, Zakir Həsənov isə bir neçə dəfə bizi ziyarət edib” - Fəriköy məzarlığında...
Atasının dostu Yeni il gecəsi zorladı: bəkarətini itirdi - Görüntülər var - VİDEO
Təlim zamanı ip qopdu əsgərlər vertolyotdan yerə düşdülər - VİDEO
Hicablı qızın Papito oynaması müsəlmanları ayağa qaldırdı - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin