Xəbər lenti
19/07/2018 [19:37]:
Nazpəridən ETİRAF: "Fəlsəfə doktoru deyiləm"
19/07/2018 [19:24]:
BQXK Dilqəm Əsgərovdan ailəsinə məktub gəlməməsi barədə məlumatlara münasibət bildirdi
19/07/2018 [19:17]:
“Azərsu” ölkə ərazisində 4 regional su-kanal idarəsi yaradıb
19/07/2018 [19:10]:
Vətəndaşlara eyni mənzilləri satan MTK rəhbərlərinə hökm oxundu
19/07/2018 [19:07]:
“Nar” ucqar dağ kəndini mobil rabitə ilə təmin etdi
19/07/2018 [19:03]:
Prezident Fransaya getdi
19/07/2018 [18:58]:
İsrail rəsmən yəhudi dövləti oldu
19/07/2018 [18:57]:
“Google” okeandan internet kabeli çəkəcək
19/07/2018 [18:56]:
İcbari sığortanın tətbiqinə pul ayrılıb
19/07/2018 [18:46]:
Deputat qoca pişiyi pensiyaya çıxarmağı təklif etdi - İNANILMAZ...
19/07/2018 [18:36]:
Neftçalada kanaldan 23 yaşlı oğlanın meyiti çıxarıldı
19/07/2018 [17:49]:
Fuad Muradov Ukraynadakı diasporu barışdırdı - Koordinasiya Şurası yaradılır
19/07/2018 [17:38]:
Dövlət Komitəsi jurnalistləri Qobudakı köçkün şəhərciyinə apardı - FOTOLAR
19/07/2018 [17:37]:
Rusiya “Qiyamət günü” silahını göstərdi - VİDEO
19/07/2018 [17:31]:
Bakıda çökən yolla bağlı daha bir rəsmi AÇIQLAMA
19/07/2018 [17:13]:
Yaxtada dincələn Rəqsanə bikinidə FOTOLARINI YAYDI
19/07/2018 [17:00]:
“Azərbaycanda işsizlik 5 faiz səviyyəsindədir” -İlham Əliyev
19/07/2018 [16:54]:
Mattarella: “Azərbaycan üç dənizin iqtisadi potensialının inkişafında yeni səhifənin baş qəhrəmanı ola bilər”
19/07/2018 [16:54]:
Pirşağıda tullantı sutəmizləyici qurğunun tikitisi davam edir
19/07/2018 [16:51]:
Türkoloq: “İran şiəlikdən azərbaycanlılara qarşı istifadə edir”
19/07/2018 [16:25]:
Mövlud Çavuşoğlu Azərbaycana səfər edəcək
19/07/2018 [16:23]:
İlham Əliyev: “Yaxın zamanlarda Azərbaycan qazı Avropa İttifaqı məkanında öz yerini tutacaq”
19/07/2018 [16:20]:
Prezident: “Azərbaycanda çox sürətlə sənayeləşmə prosesi gedir”
19/07/2018 [16:16]:
Naxçıvanda inşa olunan xalça istehsalı emalatxanası və tədarük mərkəzi binalarının tikintisinə baxış oldu
19/07/2018 [16:16]:
Kəlbəcərli seçicilərin növbəti qəbulu keçirildi - FOTO
19/07/2018 [16:11]:
Naxçıvanda xalçaçılıq üzrə tədris-hazırlıq kursuna başlanıldı
19/07/2018 [16:01]:
PKK liderlərindən biri məhv edildi - VİDEO
19/07/2018 [15:59]:
Mingəçevirdəki enerji qəzasının nəticələri tam aradan qaldırıldımı? - Rəsmi AÇIQLAMA
19/07/2018 [15:56]:
5 il vaxtı qaldı - Rozadan sevənlərinə üzücü xəbər
19/07/2018 [15:52]:
Ana 3 yaşlı qızının gözü qarşısında özünü asdı - FOTO
19/07/2018 [15:48]:
Nazirlik qarpızın bahalaşmasına AYDINLIQ GƏTİRDİ
19/07/2018 [15:20]:
İntizar Mustafaya 2 ay yaxınlaşa bilməyəcək
19/07/2018 [15:20]:
Xankəndində Paşinyan və Tonoyanın oğullarına icarəyə ev axtarılır...- “Hərbi xidmət” üçün...
19/07/2018 [15:15]:
Səfirin qətli ilə bağlı daha bir nəfər həbs olundu
19/07/2018 [15:04]:
“Biz atamın uğrunda şəhid olduğu Azərbaycanı heç vaxt tərk etmərik...” - Rus “omonçu”nun qızı
19/07/2018 [14:58]:
Tanınmış astroloqdan Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinə ilginc TƏKLİF...
19/07/2018 [14:57]:
Tolik güllələnən icra başçısı haqqında heç kimin bilmədiyi FAKTI AÇIQLADI - FOTO
19/07/2018 [14:52]:
İmtahandan qorxmayan müəllimlər...
19/07/2018 [14:50]:
I və IV qrupun imtahan cavabları yaxın 2 gündə açıqlanacaq
19/07/2018 [14:45]:
İlham Əliyev və Sercio Mattarella "Şah İsmayılın sərgisi"ndə... -FOTOLAR
19/07/2018 [14:43]:
Şahzadə Cocuq Mərcanlıya getdi
19/07/2018 [14:24]:
"Qarabağ"ın "Kukesi" ilə oyunlarının vaxtı bilindi
19/07/2018 [14:19]:
Rusiyanın mundialdan qazancı açıqlandı - 13,7 milyard
19/07/2018 [14:18]:
“Qarabağ” Albaniya çempionunu keçsə, kimlərlə qarşılaşa bilər?
19/07/2018 [14:17]:
Xəzərin üzərində “Xəncər” daşıyan Rusiya qırıcıları uçur - VİDEO, FOTOLAR
19/07/2018 [13:52]:
Paşinyan rusiyalı hərbçiləri təxribatda ittiham etdi
19/07/2018 [13:46]:
Prezident əlillərlə bağlı qanunu imzaladı
19/07/2018 [13:45]:
Adnan Oktar əməliyyatı davam edir
19/07/2018 [13:43]:
Yəməndə xəstəlikdən 2300 adam həlak olub
19/07/2018 [13:38]:
Aygünün qızı yeni görünüşü ilə təəccübləndirdi - FOTO
19/07/2018 [13:37]:
Nazpərinin elmi adı saxta çıxdı - Rəsmi açıqlama
19/07/2018 [13:36]:
Bakıda məşhur plazada yanğın olub
19/07/2018 [13:35]:
Azərbaycanda leysan yağacaq, dolu düşəcək - Xəbərdarlıq
19/07/2018 [13:28]:
Rozanın özündən gözəl qızı - Anamla bağlı o sualı mənə tez-tez verirlər - VİDEO
19/07/2018 [13:24]:
Anar Bağırov Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevdən danışdı
19/07/2018 [13:07]:
DİN Baş DYP İdarəsinin sürücülərə müraciəti yayıldı...
19/07/2018 [13:07]:
Ekspert: “Hurjet”in ilk alıcısı Azərbaycan olacaq - FOTO
19/07/2018 [13:06]:
Sifariş verdi, bağlamanı açınca şoka düşdü: Çarşab əvəzinə kəfən...
19/07/2018 [13:04]:
Hindistanda məktəbli qızı huşunu itirənə qədər zorladılar - FOTO
19/07/2018 [13:00]:
Niyə daha çox Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyev? – Bəs digərləri?
19/07/2018 [12:51]:
"Kimisi qızımın özünü atanda lüt olduğunu deyir" - Özünü 17-ci mərtəbədən atan qızın anası danışdı
19/07/2018 [12:38]:
Sabiq deputatın avtomobilinin 60 litrlik bakına 68 litr benzin vurdular...
19/07/2018 [12:11]:
Trampın Ərdoğandan istədiyi keşişin – Şok PKK planı
19/07/2018 [12:06]:
Anasını güllələyən siyasətçi silahın müdafiəsinə qalxdı
19/07/2018 [11:46]:
Rusiya dəhşətli sualtı silahının istehsalına hazırlaşır - Foto
19/07/2018 [11:43]:
Türkiyəli aktyoru öz restoranında döydülər - FOTO
19/07/2018 [11:43]:
Yalan ifşa oldu: ələ keçən erməni xüsusi təyinatlısının - FOTOSU
19/07/2018 [11:40]:
“Bunu öyrədə bilsək, prinsipial dəyişikliyə nail ola bilərik”
19/07/2018 [11:36]:
Elmar Vəliyevin mühafizəçisindən təzə xəbər var
19/07/2018 [11:27]:
Ölkədə qaçqın statusu əsasında yaşayanların sayı 23 faiz artdı
19/07/2018 [11:22]:
Afrika xalqı öz qəhrəmanının 100 yaşını qeyd edir...
19/07/2018 [11:20]:
Bakıda Azərbaycan-İtaliya biznes forumu keçirilib
19/07/2018 [11:14]:
“Azərxalça” işğaldan azad olunmuş kəndin qədim xalçalarını aşkara çıxardı - FOTOLAR
19/07/2018 [11:10]:
Firəngiz Ulutürkün səhhətində problem yarandı
19/07/2018 [11:10]:
Skripal ailəsini zəhərləyənlərin kimliyi müəyyən olunub
19/07/2018 [11:05]:
Bakı Metropolitenindən avstriyalı həmkarlarına "gözdağı" - "Biz hansısa şirkəti reklam edə bilmərik"
19/07/2018 [11:00]:
Telekanallarımız və şou-biznesimiz MASONLARIN MƏKRLİ PLANLARINI İCRA EDİR...
19/07/2018 [10:53]:
“Ölkəmizdə idman iqtisadiyyatı və idman turizminin inkişafına ehtiyac var”
19/07/2018 [10:38]:
Akademik Zərifə Əliyeva adına Milli Oftalmologiya Mərkəzindən jurnalistlərlə bağlı maraqlı yenilik
19/07/2018 [10:35]:
Abituriyentlərin bilməsi lazım olan 10 mühüm fakt
Bütün arxiv bir sırada
14/01/2018 [11:33] - Müsahibə - ( 2506 dəfə baxılıb)

"Əgər cinayətlərin xarakteri mənfiyə daha çox meyllənsə, ölüm hökmü bərpa ediləcək"



Bu günlərdə hüquq professoru İlham Rəhimovun  “Ölümsüz ölüm cəzası” adlı kitabı işıq üzü görüb. Kitabda ölüm hökmünün hüquqi tərəfləri ilə yanaşı tarixi, dini, fəlsəfi, sosioloji, psixoloji aspektləri də geniş araşdırılıb. Professorla bugünkü söhbətə də əsərin yaranma səbəbləri haqda sualla başladıq. İlk suala cavabı belə oldu:

- Adından da göründüyü kimi əsas mövzu ölüm hökmüdür. Bu haqda fikirlərim ölüm hökmü haqqında yazdığım digər kitablarda da toplanıb. Ancaq həmin fikirlər, daha çox tezis formasında idilər və mən düşündüm ki, bu mövzunu daha geniş araşdırmağa ehtiyac var. Bu gün dünyada, xüsusən Avropada ölüm hökmündən imtina olduğunu görürük. Bu cəzaya moratorium qoyan, ondan imtina edən bir sıra ölkələr qərarları üzərində yenidən düşünməyə başlayıblar - bu addımımız doğru idimi? İsrail bu yaxınlarda ölüm hökmü ilə bağlı müzakirələrə başlayıb. Düzdür, onlar bu cəzanın terrorçulara tətbiq edilməsi üzərində dartışırlar, amma bütün hallarda, məsələ gündəmdədir.

- Yeri gəlmişkən, necə düşünürsünüz, İsrail ölüm hökmünü bərpa edəcək?

- Məncə, edəcəklər. Rusiya, Türkiyə, Pakistan ölüm hökmünə moratorium qoyub. Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan dəfələrlə Avropa Birliyinə mesaj ünvanlayıb ki, ölüm cəzasının tətbiqi bərpa oluna bilər. Eləcə də Pakistan... Mən həm Rusiya hakimiyyətinin, həm də alimlərin bu məsələyə münasibətindən xəbərdaram. Onlar da ölüm hökmünün tamamilə götürülməsinin tərəfdarı deyillər. Səbəbi isə odur ki, son zamanlar həm ağır cinayətlərin, həm qurbanların sayı, həm də qəddarlıq dərəcəsi artıb. Bu gün dünyada terror geniş yayılmağa başlayıb. Təbii olaraq bütün cəmiyyətlər terrorla  mübarizə yollarını aramaqdadır. Məncə, insanın həyatını itirəcəyi qorxusu onu cinayət törətməkdən çəkindirir. Bir var, insan lap ömürlük həbsdə də olsa da yaşayacağını bilir, bir də var, əmindir ki, ölüm cəzası alacaq. Özü də indiki şərtlər daxilində ömürlük həbs cəzası o qədər də vahiməli sayılmaz - məhbuslar televizora baxır, Avropa həbsxanalarında internetə giriş, hətta qida seçmək hüququ var. Ölüm hökmü ilə bağlı saysız kitablar yazılıb. Onların bir çoxu ilə tanışam. Son kitabımın özəlliyi ondadır ki, problem ayrı-ayrılıqda tarixi, dini, fəlsəfi, sosioloji-psixoloji yöndən araşdırılıb. Çünki ölüm hökmü elə bir anlayışdır ki, ona yalnız hüquqi yöndən baxılması dolğun nəticələr çıxarılması üçün yetərli sayıla bilməz. Bu problem sistemli baxış tələb edir və mən əsərimdə bütün yönləri dərindən araşdırmağa çalışmışam. Konkret hansı nəticələrə gəlmişəm - bununla kitabı oxuyanda tanış ola bilərsiniz.

- O zaman sualı belə qoyaq. Azərbaycanda da ölüm hökmünün bərpası ilə bağlı müzakirələr dayanmayıb. Bu müzakirələrin sonunu necə görürsünüz?

- Azərbaycanda ölüm hökmünün ləğvi siyasi qərar olub. Avropa strukturları bunu ölkə qarşısında tələb kimi qoymuşdular. İsveçrə də ölüm hökmünü ləğv edib. Ona görə ki, onlarda ağır cinayətlər faktiki olaraq baş vermir - statistikaya baxsaq, sayı ildə bir əlin barmaqlarından da azdır. Azərbaycanda isə ildə 200-dən çox qəsdən adamöldürmə baş verir. Özü də ildən-ilə bu cinayətin qurbanlarının sayı artır. Ancaq statistikada qurbanların sayından asılı olmayaq hər fakt bir cinayət hadisəsi kimi qeydə alınır. Yəni statistikada qurbanlarının sayı 7, ya da 1 olan ağır cinayətlər arasında fərq yoxdur. Əgər qəsdən adamöldürmə cinayətlərinin sayı ümumi cinayətlərin sayında tək-tək rast gəlinsəydi, o zaman ölüm hökmünün geri qaytarılması gündəmə gətirilməzdi. Təəssüf ki, cinayətlərin sayı çoxalır və cəmiyyət buna qarşı tədbir görməlidir. Dediyim kimi, siyasi qərar olduğu üçün Azərbaycan onun nəticələrini dəqiq hesablaya bilməyib. Ona görə də, ölüm hökmünün bərpası istisna deyil. Hər şeyi statistika müəyyən edəcək - əgər cinayətlərin xarakteri mənfiyə daha çox meyllənsə, ölüm hökmü bərpa ediləcək. Keçmişdə ağır cinayətlərdə, xüsusən qəsdən adamöldürmədə qurbanların sayı çox olmurdu. Ancaq indi eşidirik ki, kimsə bütöv bir ailəni amansızlıqla qətlə yetirib. Fikir vermisinizsə, indi canilər qurbanlarının başını kəsir - əvvəllər belə faktların sayı mindən bir idi. Bu çox vahiməlidir. Cinayətlər çox qəddar xarakter alıb.

- Sizcə, hansı səbəbdən? Məsələn, Azərbaycanda bu nə ilə bağlı ola bilər?

- Bu tendensiya yalnız Azərbaycanda deyil, bütün postsovet məkanında müşahidə olunur. Avropanı bu bölgüyə ona görə salmıram ki, Avropa daha çox terrordan əziyyət çəkir, bu, başqa mövzudur. Rusiya imperiyasında baş verən Oktyabr inqilabından sonra cinayətkarlığın durumunu geniş araşdırmışam. Faktlar göstərir ki, 1917-ci ildə inqilab baş verəndən sonra cəmiyyətdə üç problem kəskin xarakter alıb - xəstəliklərin, cinayətlərin, intiharların sayı bir neçə dəfə artıb. Çünki ictimai-siyasi düzənin pozulması, yeni formasiyaya keçilməsi insanların psixologiyasına çox güclü təsir edir. Bu dəyişikliklər insanların öyrəşdikləri həyat şərtlərini darmadağın edir, beləliklə də ictimai münasibətlər pozulur. Qətllərin səbəbini insanın daxilində axtarmaq gərəkdir. Məsələn, dələduzluq niyə baş verir? İnsan başqasının hesabına varlanmaq istəyir. Belə cinayətlərin səbəbi sosial-iqtisadi durumda axtarılmalıdır. Qətllərin səbəbini isə tapmaq son dərəcə çətindir. Araşdırmaların, müzakirələrin sonunda belə qənaətə gəlirik ki, bu insanın xisləti ilə bağlıdır. Demək, insan hələ də daxilən kamilləşmə mərhələsini keçə bilməyib, ilkin yaradılış təfəkkürünü saxlayıb. Azərbaycanda da cinayətlərin artım tendensiyası köhnə quruluş dağıldıqdan sonra baş verdi. Cəmiyyətdə ictimai münasibətlər yenidən qurulmağa başladı. Qanunlar oturuşana qədərki aralıqda bir çox məsələlər 180 dərəcə dəyişdi, təbəqələşmə baş verdi - bəzi insanlar hədsiz varlandılar, bəziləri isə həyatın dibinə yuvarlandılar. Bütün bunlar insanların psixologiyasında ciddi dəyişiklik yaradır və cinayətlərin statistikasına və xarakterinə birbaşa təsir göstərir.

- Professor, söhbətin yönünü bir qədər də beynəlxalq siyasət olaylarına çevirmək istəyirik. Ötən həftəsonu ABŞ-ın Maliyyə Nazirliyi Çeçenistanın başçısı Ramzan Kadırovun “Maqnitski siyahısı”na daxil edib. Medianın iddiasına görə, bu siyahıda Rusiya liderinə yaxın bir çox adamların adı da var. Bu xəbərləri necə qiymətləndirirsiniz?

- Mətbuatdan izlədiyimə görə bu siyahı Maqnitskinin ölümü ilə bağlı yaradılıb, ABŞ rəsmiləri bu işlə bağlı hüquq-mühafizə orqanları işçilərinin adını o siyahıya salıblar. Bu siyahıya Kadırovun hansı səbəbdən salındığı isə mənə aydın deyil.

- Keçən ilin ən böyük hadisəsi yəqin ki, ABŞ prezidenti Donald Trampın Qüdsü İsrailin paytaxtı elan eləmək və səfirliyi ora köçürməklə bağlı qərarı oldu. Ondan bir neçə gün sonra isə Türkiyə lideri İstanbulda İƏT-in təcili toplantısını çağırdı və orada Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev də iştirak etdi. Amerika liderinin bu qərarını necə şərh edərdiniz? Bu məsələ strateji xarakter daşıyan Azərbaycan-İsrail münasibətlərinə xələl gətirə bilərmi?

- Trampın prezidentliyə namizədliyi irəli sürüləndə bildirmişdim ki, o siyasətçi deyil, biznesmendir, böyük siyasət məktəbini keçməyib. Belə şəxslər hakimiyyətə gələndə gözlənilməz addımlar atırlar. Gözlənilməz addımlar isə çox zaman heç də yaxşı olmayan nəticələrə gətirir. Uzun illər siyasətdə olan insan heç zaman belə bir addım atmazdı. Çünki belə addımlar atılan zaman yalnız ölkə ictimaiyyətinin onu necə qarşılayacağı deyil, geniş geosiyasi sonucları da hesablanmalıdır. Uzun illərin siyasət adamları bu cür həssas məsələlərdə son dərəcə ehtiyatlı davranırlar. Məsələn, Rusiya prezidenti... Putin heç zaman belə düşünülməmiş addım atmaz. Bir qərarı verməzdən öncə o, dəfələrlə nəticələri hesablayır. Bu mənada Vladimir Putin çox ehtiyatlı adamdır. Tramp isə bu məsələdə özünü dolaşığa saldı, sonucda ABŞ dünya ilə üz-üzə qaldı. BMT müzakirələrində ABŞ-ı 6-7 ölkə müdafiə etdi ki, onların da adı belə çoxlarına tanış deyil. Beləliklə, Trampın bu düşünülməz addımı ABŞ-ın nüfuzuna ciddi zərbə vurdu. Qüds məsələsində ABŞ-ın daha bir ciddi yanlışı “bizi dəstəkləməyənlərə maliyyə yardımı ayırmayacağıq” bəyanatı oldu. Bu, iqtisadi şantajdır. Bu o deməkdir ki, bizimlə olmayanları cəzalandıracağıq. ABŞ kimi supergüc üçün bu doğru addım sayıla bilərmi? ABŞ elə bir cəmiyyət qurub ki, dünya onu model kimi qəbul edir, ona oxşar sistem yaratmağa çalışır və birdən, belə ehtiyatsız bəyanat eşidilir... Amma bu bəyanat tərs effekt verdi, dünya ABŞ-ın qabağından qaçmadı...

- Həmçinin Azərbaycan...

- Bəli. Azərbaycan bu şantajdan niyə çəkinməliydi ki? Azərbaycan yardımlarla yaşayan ölkələrdən deyil. Allaha şükür, bizim yetərincə sərvətimiz var. Ona görə də, belə bəyanatların bizə təsir edəcəyini düşünmək, yersizdir.

- Qüds məsələsini biznes ortaqlarınız, yəhudi əsilli Qod Nisanov və Zarax İliyevlə müzakirə etmisinizmi? Onların mövqeyi necədir?

 (ardı var)

“Yeni Musavat

Nazpərinin elmi adı saxta çıxdı - Rəsmi açıqlama
Yalan ifşa oldu: ələ keçən erməni xüsusi təyinatlısının - FOTOSU
Diyarbəkirdə günəş batır...
Qisas üçün üç yüz timsahı qətlə yetirdilər - FOTOLAR
Azadlığa gedən uzun yol...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Dövlət Komitəsi jurnalistləri Qobudakı köçkün şəhərciyinə apardı - FOTOLAR
Maraqlı
Sifariş verdi, bağlamanı açınca şoka düşdü: Çarşab əvəzinə kəfən...
Cəmiyyət
“Bunu öyrədə bilsək, prinsipial dəyişikliyə nail ola bilərik”
Araşdırma
Afrika xalqı öz qəhrəmanının 100 yaşını qeyd edir...
Hadisə
“Azərxalça” işğaldan azad olunmuş kəndin qədim xalçalarını aşkara çıxardı - FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
Kəlbəcərdə hazırlanan yeni terrorçu dəstələrin görüntüləri yayıldı - VİDEO
Prezident Gəncə hadisələri ilə bağlı sərt danışdı - VİDEO
“Gəncə olaylarında Elmar Vəliyevin inanclı insanlara münasibətdə yol verdiyi xətaların da rolu olub”
"Əyalətdə özünü quldurbaşı kimi aparıb xalqın nifrətini qazananlar iqtidardan qovulmalıdır"
Adnan Oktarın villasından çıxan bu ƏŞYA HAMINI ŞOKA SALDI - Ağlasığmaz FAKTLAR
Bakı metrosunda növbəti geyim qalmaqalı - Müdaxilə edən şəxs döyüldü - VİDEO
Melanyanın ayaqları mətbuat konfransında şorgöz Lavrovun "gözünə girdi"... -FOTO
Yunis Səfərovla bağlı yeni şok məlumatlar üzə çıxdı: Sən demə, Tohid İbrahimbəyli... - FOTO
"Atam DİN-in polkovniki olsa da bizi bir dəfə də xidməti maşını ilə məktəbə göndərmədi"
Emin Ağalarovun xanımının gəlinliyinin qiyməti məlum oldu - İnanmayacaqsız...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə