Xəbər lenti
19/01/2018 [09:56]:
“ASAN”la “Azərişıq”a müraciətlərin sayı rekord həddə çatdı
19/01/2018 [09:54]:
Fazil Məmmədovun Vergilər Nazirliyindəki şəkillərinə əl vurulmur...
19/01/2018 [09:47]:
“Əgər qadın itdən uşaq doğubsa, həmin məxluq da namaz qılmalıdır...” - Rəzalət
19/01/2018 [09:36]:
Neft ucuzlaşdı, qızıl bahalaşdı
19/01/2018 [09:25]:
Enerji içkilərinin reklamına qadağa məsələsi parlamentdə müzakirəyə çıxarılacaq
19/01/2018 [09:15]:
Manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
19/01/2018 [01:04]:
Bir verilişə görə işdən uzaqlaşdırılan, məşhur ifanın səbəbkarı olan Nahid Hacızadə- Vida yazısı
19/01/2018 [00:21]:
Bürclər - 19 YANVAR
18/01/2018 [23:53]:
Bitkoini bu ölkənin kəşfiyyatı yaradıb - Rusiyadan İDDİA
18/01/2018 [23:32]:
"Əziz dostumuzu son mənzilinə yola salanlar arasında olmadığıma çox təəssüfləndim"
18/01/2018 [23:26]:
Yol polisindən MMX-sı olan sürücülərə "qara" xəbər... - VİDEO
18/01/2018 [23:03]:
“Feysbuk”da paylaşılan şəkil 3 il əvvəlki CİNAYƏTİN ÜSTÜNÜ AÇDI - FOTO
18/01/2018 [23:03]:
Bütün zamanların ən yaxşı 10 aktyoru - SİYAHI
18/01/2018 [22:59]:
Çay içənlər daha yaradıcı olurlar
18/01/2018 [22:54]:
Qənirə Paşayeva Çili, Boliviya, Venesuela və Əlcəzairin tanınmış təşkilat rəhbərləri ilə görüşdü
18/01/2018 [22:34]:
ABŞ geri çəkildi: Belə demək istəmirdik...
18/01/2018 [22:28]:
Türkiyədə fövqəladə vəziyyət rejimi uzadıldı
18/01/2018 [22:26]:
Hacıqabulda avtoqəzada sürücü ağır yaralanıb
18/01/2018 [22:09]:
Dövlət naziri: “Bizim vəzifəmiz milli azlıq nümayəndələri olan vətəndaşlarımızın keyfiyyətli təhsilini yüksəltməkdir”
18/01/2018 [21:57]:
Zabit Səmədov: "Makqreqoru rəqib kimi görmürəm"
18/01/2018 [21:36]:
“İnformasiya sızacağı təqdirdə məni və İrşad Əliyevi öldürə bilərdilər...”
18/01/2018 [21:32]:
Həmsədrlər fevralın əvvəlində regiona səfər edəcəklər
18/01/2018 [21:31]:
XİN şefi: “Həmsədrlər kreativ fikirlər irəli sürüb”
18/01/2018 [21:28]:
78 yaşında intihara cəhd etdi
18/01/2018 [21:02]:
Tolstoyun zifaf gecəsindən sonrakı qeydi: "Qane olmadım"
18/01/2018 [20:53]:
Rusiya açıqladı: "Türkiyənin təsdiqini gözləyirik"
18/01/2018 [20:34]:
Çəmənzəminlinin ağır günləri, itirilən pullar, qalaqlanan borclar - Romandan parça
18/01/2018 [20:28]:
Dəcəllik edən oğlunu motosikletə bağlayıb yerlərdə sürüdü - VİDEO
18/01/2018 [20:26]:
Rusiya məmurlarının ehtiraslı köməkçiləri... - FOTOLAR
18/01/2018 [20:25]:
Cərimə olunmamaq üçün sürücülük vəsiqəsini udmaq istədi - FOTO+VİDEO
18/01/2018 [20:08]:
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecində 20 Yanvar şəhidləri anıldı
18/01/2018 [20:08]:
Avropanın ən böyük həbsxanasında üsyan çıxdı
18/01/2018 [20:02]:
Avropada qasırğa 4 nəfəri öldürdü
18/01/2018 [20:01]:
Mikayıl Cabbarov bəstəkarın oğlunu baş direktor təyin etdi
18/01/2018 [19:59]:
Qəza Heydər Əliyev prospektində tıxac yaratdı
18/01/2018 [19:52]:
Ukraynalı katibə, qazaxıstanlı məşuqə, müavinlərə 10 min manatlıq maaş... - "Canik"in adamının ŞOK dosyesi
18/01/2018 [19:47]:
Bakıda 272 kq narkotik vasitə ələ keçirildi
18/01/2018 [19:46]:
Məmmədyarovun Nalbəndyanla görüşü başa çatdı
18/01/2018 [19:43]:
Türkiyənin kəşfiyyat rəhbəri Moskvada: Diqqətçəkən detal...
18/01/2018 [19:31]:
Ramin Quluzadənin "islahatlar"ı nazir müavinlərinin başında çatladı...
18/01/2018 [19:25]:
Suriyada kütləvi məzarlıq tapıldı - 10 min cəsəd var
18/01/2018 [19:17]:
“YouTube” saxtakarlara qarşı yeni mübarizə metodu hazırladı
18/01/2018 [19:04]:
İlham Əliyevdən Milli Televiziya və Radio Şurası ilə bağlı - Sərəncam
18/01/2018 [18:57]:
Bakıda daha bir sürücü sərnişinlərin həyatını təhlükəyə atdı -Video
18/01/2018 [18:54]:
Qərbi Kaspi Universitetində ABŞ səfiri ilə görüş keçirildi
18/01/2018 [18:51]:
Nəsib bəy Yusifbəylinin dünyagörüşündə Azərbaycan türkçülüyü ideyası...
18/01/2018 [18:43]:
Hamilə qalmaq istəyən qadınların qarnını...
18/01/2018 [18:43]:
"Qəsdən adam öldürmə cinayətlərinin 92,9 faizinin açılması təmin edilib" -Mirqafar Seyidov
18/01/2018 [18:38]:
Teymur Bünyadov “Şərəf” ordeni ilə təltif edildi
18/01/2018 [18:37]:
Prezident 1918-ci il azərbaycanlıların soyqırımının 100 illiyi haqqında sərəncam imzaladı
18/01/2018 [18:35]:
Elza İbrahimovanın 80 illik yubileyi keçiriləcək
18/01/2018 [18:34]:
BSU-da “Qanlı və şanlı tarix” mövzusunda dəyirmi masa keçirildi
18/01/2018 [18:27]:
Ramil Usubov Bakıda polis rəislərinin qarşısına tələblər qoydu - MÜŞAVİRƏ
18/01/2018 [18:17]:
15 milyon dollara ayaqqabı buraxıldı - FOTO
18/01/2018 [18:13]:
Kirpikləri uzanan qız gözlərini aça bilmir - FOTO
18/01/2018 [18:12]:
Bir yerdə çox oturmaq hansı xəstəliklərə yol açır?
18/01/2018 [18:10]:
“Sahil” bağı “Cümhuriyyət” bağı adlandırılsın” - Rəşad Məcid
18/01/2018 [18:07]:
“20 Yanvar qətliamının iştirakçıları arasında ermənilər də olub” -MÜSAHİBƏ
18/01/2018 [17:58]:
Cəfər Cabbarlının yeni sözlərlərin istifadəsi üçün işlətdiyi kələk - MARAQLI ƏHVALAT
18/01/2018 [17:55]:
Yevda Abramov hələ İsraildən qayıtmayıb - Deputatın müalicəsi haqda açıqlama
18/01/2018 [17:50]:
Azərbaycanda müəlliməni oğurlayıb zorlayanlara AĞIR CƏZA
18/01/2018 [17:46]:
Trampın oğlu: "Atam ancaq dolların yaşıl rəngini görür"
18/01/2018 [17:43]:
"Barselona" Pike ilə yeni müqavilə imzaladı - 500 milyon qiymət qoydu
18/01/2018 [17:20]:
Həftənin son iş günü üçün məzənnə
18/01/2018 [17:14]:
Salam Sarvandan orfoqrafiya lüğətindəki biabırçı sözlərə etiraz - Fahişəolma, ağacgəmirmə, bəstiqoyma...
18/01/2018 [17:11]:
İki qurum necə birləşəcək?
18/01/2018 [17:09]:
Ermənistanda nazir istefa verdi
18/01/2018 [17:08]:
“Alpinistlərin axtarışı prezidentin nəzarətindədir”
18/01/2018 [17:06]:
İmanov qardaşlarından xalq artistinə - Hörmətsizlik
18/01/2018 [16:59]:
Barmaqlarınızda bu dəyişiklik varsa... – SİMPTOMLAR
18/01/2018 [16:58]:
Hansı insanlarla evlənmək olmaz? - 2 psixoloji FAKT
18/01/2018 [16:49]:
Sən demə, ABŞ-ın hər kəsə borcu var - SİYAHI
18/01/2018 [16:44]:
Azərbaycanda bu qiymətlər bahalaşdı -XƏBƏRDAR OLUN
18/01/2018 [16:41]:
Suriyadan şok açıqlama: " Türkiyəni dərhal vuracağıq"
18/01/2018 [16:40]:
Mark Zukerberq 107 metrlik üzən saray aldı – FOTO
18/01/2018 [16:39]:
20 Yanvar günü dərs və iş olacaqmı? - Açıqlama
18/01/2018 [16:35]:
SOCAR “Palmali”dən 14 gəmi aldığını TƏSDİQLƏDİ
18/01/2018 [16:33]:
O, heç bir sığınacağa, bunkerə “rəhm etmir” - CƏHƏNNƏM SİLAHI
18/01/2018 [16:19]:
Bu adamı tanımalyıq - Ayın görünməyən tərəfi
18/01/2018 [16:16]:
Direktorun qardaşı oğlu nişanlı müəlliməni zorla qaçırdı - TƏFƏRRÜAT
Bütün arxiv bir sırada
14/01/2018 [11:33] - Müsahibə - ( 2304 dəfə baxılıb)

"Əgər cinayətlərin xarakteri mənfiyə daha çox meyllənsə, ölüm hökmü bərpa ediləcək"



Bu günlərdə hüquq professoru İlham Rəhimovun  “Ölümsüz ölüm cəzası” adlı kitabı işıq üzü görüb. Kitabda ölüm hökmünün hüquqi tərəfləri ilə yanaşı tarixi, dini, fəlsəfi, sosioloji, psixoloji aspektləri də geniş araşdırılıb. Professorla bugünkü söhbətə də əsərin yaranma səbəbləri haqda sualla başladıq. İlk suala cavabı belə oldu:

- Adından da göründüyü kimi əsas mövzu ölüm hökmüdür. Bu haqda fikirlərim ölüm hökmü haqqında yazdığım digər kitablarda da toplanıb. Ancaq həmin fikirlər, daha çox tezis formasında idilər və mən düşündüm ki, bu mövzunu daha geniş araşdırmağa ehtiyac var. Bu gün dünyada, xüsusən Avropada ölüm hökmündən imtina olduğunu görürük. Bu cəzaya moratorium qoyan, ondan imtina edən bir sıra ölkələr qərarları üzərində yenidən düşünməyə başlayıblar - bu addımımız doğru idimi? İsrail bu yaxınlarda ölüm hökmü ilə bağlı müzakirələrə başlayıb. Düzdür, onlar bu cəzanın terrorçulara tətbiq edilməsi üzərində dartışırlar, amma bütün hallarda, məsələ gündəmdədir.

- Yeri gəlmişkən, necə düşünürsünüz, İsrail ölüm hökmünü bərpa edəcək?

- Məncə, edəcəklər. Rusiya, Türkiyə, Pakistan ölüm hökmünə moratorium qoyub. Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan dəfələrlə Avropa Birliyinə mesaj ünvanlayıb ki, ölüm cəzasının tətbiqi bərpa oluna bilər. Eləcə də Pakistan... Mən həm Rusiya hakimiyyətinin, həm də alimlərin bu məsələyə münasibətindən xəbərdaram. Onlar da ölüm hökmünün tamamilə götürülməsinin tərəfdarı deyillər. Səbəbi isə odur ki, son zamanlar həm ağır cinayətlərin, həm qurbanların sayı, həm də qəddarlıq dərəcəsi artıb. Bu gün dünyada terror geniş yayılmağa başlayıb. Təbii olaraq bütün cəmiyyətlər terrorla  mübarizə yollarını aramaqdadır. Məncə, insanın həyatını itirəcəyi qorxusu onu cinayət törətməkdən çəkindirir. Bir var, insan lap ömürlük həbsdə də olsa da yaşayacağını bilir, bir də var, əmindir ki, ölüm cəzası alacaq. Özü də indiki şərtlər daxilində ömürlük həbs cəzası o qədər də vahiməli sayılmaz - məhbuslar televizora baxır, Avropa həbsxanalarında internetə giriş, hətta qida seçmək hüququ var. Ölüm hökmü ilə bağlı saysız kitablar yazılıb. Onların bir çoxu ilə tanışam. Son kitabımın özəlliyi ondadır ki, problem ayrı-ayrılıqda tarixi, dini, fəlsəfi, sosioloji-psixoloji yöndən araşdırılıb. Çünki ölüm hökmü elə bir anlayışdır ki, ona yalnız hüquqi yöndən baxılması dolğun nəticələr çıxarılması üçün yetərli sayıla bilməz. Bu problem sistemli baxış tələb edir və mən əsərimdə bütün yönləri dərindən araşdırmağa çalışmışam. Konkret hansı nəticələrə gəlmişəm - bununla kitabı oxuyanda tanış ola bilərsiniz.

- O zaman sualı belə qoyaq. Azərbaycanda da ölüm hökmünün bərpası ilə bağlı müzakirələr dayanmayıb. Bu müzakirələrin sonunu necə görürsünüz?

- Azərbaycanda ölüm hökmünün ləğvi siyasi qərar olub. Avropa strukturları bunu ölkə qarşısında tələb kimi qoymuşdular. İsveçrə də ölüm hökmünü ləğv edib. Ona görə ki, onlarda ağır cinayətlər faktiki olaraq baş vermir - statistikaya baxsaq, sayı ildə bir əlin barmaqlarından da azdır. Azərbaycanda isə ildə 200-dən çox qəsdən adamöldürmə baş verir. Özü də ildən-ilə bu cinayətin qurbanlarının sayı artır. Ancaq statistikada qurbanların sayından asılı olmayaq hər fakt bir cinayət hadisəsi kimi qeydə alınır. Yəni statistikada qurbanlarının sayı 7, ya da 1 olan ağır cinayətlər arasında fərq yoxdur. Əgər qəsdən adamöldürmə cinayətlərinin sayı ümumi cinayətlərin sayında tək-tək rast gəlinsəydi, o zaman ölüm hökmünün geri qaytarılması gündəmə gətirilməzdi. Təəssüf ki, cinayətlərin sayı çoxalır və cəmiyyət buna qarşı tədbir görməlidir. Dediyim kimi, siyasi qərar olduğu üçün Azərbaycan onun nəticələrini dəqiq hesablaya bilməyib. Ona görə də, ölüm hökmünün bərpası istisna deyil. Hər şeyi statistika müəyyən edəcək - əgər cinayətlərin xarakteri mənfiyə daha çox meyllənsə, ölüm hökmü bərpa ediləcək. Keçmişdə ağır cinayətlərdə, xüsusən qəsdən adamöldürmədə qurbanların sayı çox olmurdu. Ancaq indi eşidirik ki, kimsə bütöv bir ailəni amansızlıqla qətlə yetirib. Fikir vermisinizsə, indi canilər qurbanlarının başını kəsir - əvvəllər belə faktların sayı mindən bir idi. Bu çox vahiməlidir. Cinayətlər çox qəddar xarakter alıb.

- Sizcə, hansı səbəbdən? Məsələn, Azərbaycanda bu nə ilə bağlı ola bilər?

- Bu tendensiya yalnız Azərbaycanda deyil, bütün postsovet məkanında müşahidə olunur. Avropanı bu bölgüyə ona görə salmıram ki, Avropa daha çox terrordan əziyyət çəkir, bu, başqa mövzudur. Rusiya imperiyasında baş verən Oktyabr inqilabından sonra cinayətkarlığın durumunu geniş araşdırmışam. Faktlar göstərir ki, 1917-ci ildə inqilab baş verəndən sonra cəmiyyətdə üç problem kəskin xarakter alıb - xəstəliklərin, cinayətlərin, intiharların sayı bir neçə dəfə artıb. Çünki ictimai-siyasi düzənin pozulması, yeni formasiyaya keçilməsi insanların psixologiyasına çox güclü təsir edir. Bu dəyişikliklər insanların öyrəşdikləri həyat şərtlərini darmadağın edir, beləliklə də ictimai münasibətlər pozulur. Qətllərin səbəbini insanın daxilində axtarmaq gərəkdir. Məsələn, dələduzluq niyə baş verir? İnsan başqasının hesabına varlanmaq istəyir. Belə cinayətlərin səbəbi sosial-iqtisadi durumda axtarılmalıdır. Qətllərin səbəbini isə tapmaq son dərəcə çətindir. Araşdırmaların, müzakirələrin sonunda belə qənaətə gəlirik ki, bu insanın xisləti ilə bağlıdır. Demək, insan hələ də daxilən kamilləşmə mərhələsini keçə bilməyib, ilkin yaradılış təfəkkürünü saxlayıb. Azərbaycanda da cinayətlərin artım tendensiyası köhnə quruluş dağıldıqdan sonra baş verdi. Cəmiyyətdə ictimai münasibətlər yenidən qurulmağa başladı. Qanunlar oturuşana qədərki aralıqda bir çox məsələlər 180 dərəcə dəyişdi, təbəqələşmə baş verdi - bəzi insanlar hədsiz varlandılar, bəziləri isə həyatın dibinə yuvarlandılar. Bütün bunlar insanların psixologiyasında ciddi dəyişiklik yaradır və cinayətlərin statistikasına və xarakterinə birbaşa təsir göstərir.

- Professor, söhbətin yönünü bir qədər də beynəlxalq siyasət olaylarına çevirmək istəyirik. Ötən həftəsonu ABŞ-ın Maliyyə Nazirliyi Çeçenistanın başçısı Ramzan Kadırovun “Maqnitski siyahısı”na daxil edib. Medianın iddiasına görə, bu siyahıda Rusiya liderinə yaxın bir çox adamların adı da var. Bu xəbərləri necə qiymətləndirirsiniz?

- Mətbuatdan izlədiyimə görə bu siyahı Maqnitskinin ölümü ilə bağlı yaradılıb, ABŞ rəsmiləri bu işlə bağlı hüquq-mühafizə orqanları işçilərinin adını o siyahıya salıblar. Bu siyahıya Kadırovun hansı səbəbdən salındığı isə mənə aydın deyil.

- Keçən ilin ən böyük hadisəsi yəqin ki, ABŞ prezidenti Donald Trampın Qüdsü İsrailin paytaxtı elan eləmək və səfirliyi ora köçürməklə bağlı qərarı oldu. Ondan bir neçə gün sonra isə Türkiyə lideri İstanbulda İƏT-in təcili toplantısını çağırdı və orada Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev də iştirak etdi. Amerika liderinin bu qərarını necə şərh edərdiniz? Bu məsələ strateji xarakter daşıyan Azərbaycan-İsrail münasibətlərinə xələl gətirə bilərmi?

- Trampın prezidentliyə namizədliyi irəli sürüləndə bildirmişdim ki, o siyasətçi deyil, biznesmendir, böyük siyasət məktəbini keçməyib. Belə şəxslər hakimiyyətə gələndə gözlənilməz addımlar atırlar. Gözlənilməz addımlar isə çox zaman heç də yaxşı olmayan nəticələrə gətirir. Uzun illər siyasətdə olan insan heç zaman belə bir addım atmazdı. Çünki belə addımlar atılan zaman yalnız ölkə ictimaiyyətinin onu necə qarşılayacağı deyil, geniş geosiyasi sonucları da hesablanmalıdır. Uzun illərin siyasət adamları bu cür həssas məsələlərdə son dərəcə ehtiyatlı davranırlar. Məsələn, Rusiya prezidenti... Putin heç zaman belə düşünülməmiş addım atmaz. Bir qərarı verməzdən öncə o, dəfələrlə nəticələri hesablayır. Bu mənada Vladimir Putin çox ehtiyatlı adamdır. Tramp isə bu məsələdə özünü dolaşığa saldı, sonucda ABŞ dünya ilə üz-üzə qaldı. BMT müzakirələrində ABŞ-ı 6-7 ölkə müdafiə etdi ki, onların da adı belə çoxlarına tanış deyil. Beləliklə, Trampın bu düşünülməz addımı ABŞ-ın nüfuzuna ciddi zərbə vurdu. Qüds məsələsində ABŞ-ın daha bir ciddi yanlışı “bizi dəstəkləməyənlərə maliyyə yardımı ayırmayacağıq” bəyanatı oldu. Bu, iqtisadi şantajdır. Bu o deməkdir ki, bizimlə olmayanları cəzalandıracağıq. ABŞ kimi supergüc üçün bu doğru addım sayıla bilərmi? ABŞ elə bir cəmiyyət qurub ki, dünya onu model kimi qəbul edir, ona oxşar sistem yaratmağa çalışır və birdən, belə ehtiyatsız bəyanat eşidilir... Amma bu bəyanat tərs effekt verdi, dünya ABŞ-ın qabağından qaçmadı...

- Həmçinin Azərbaycan...

- Bəli. Azərbaycan bu şantajdan niyə çəkinməliydi ki? Azərbaycan yardımlarla yaşayan ölkələrdən deyil. Allaha şükür, bizim yetərincə sərvətimiz var. Ona görə də, belə bəyanatların bizə təsir edəcəyini düşünmək, yersizdir.

- Qüds məsələsini biznes ortaqlarınız, yəhudi əsilli Qod Nisanov və Zarax İliyevlə müzakirə etmisinizmi? Onların mövqeyi necədir?

 (ardı var)

“Yeni Musavat

...
Dəcəllik edən oğlunu motosikletə bağlayıb yerlərdə sürüdü - VİDEO
Ukraynalı katibə, qazaxıstanlı məşuqə, müavinlərə 10 min manatlıq maaş... - "Canik"in adamının ŞOK dosyesi
Kirpikləri uzanan qız gözlərini aça bilmir - FOTO
Bir yerdə çox oturmaq hansı xəstəliklərə yol açır?
O, heç bir sığınacağa, bunkerə “rəhm etmir” - CƏHƏNNƏM SİLAHI
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Hadisə
Cərimə olunmamaq üçün sürücülük vəsiqəsini udmaq istədi - FOTO+VİDEO
Gündəm
Ramin Quluzadənin "islahatlar"ı nazir müavinlərinin başında çatladı...
Dünya
Hamilə qalmaq istəyən qadınların qarnını...
Dünya
15 milyon dollara ayaqqabı buraxıldı - FOTO
Ədəbiyyat
Tanınmış astroloqdan Zərdüşt barəsində bilmədiyimiz və tam fərqli FAKTLAR
Həftənin ən çox oxunanları
"Putini 48 ildir tanıyan bir insan kimi deyirəm" - "Qarabağ düyününü açmaq onun iradəsindən asılı olsaydı..."
Qız alt paltarında, "dini" verilişdə "ilahiyyatçı" üçün erotik rəqs etdi - VIDEO
“Dövlətim əmr versə ki, əmim Sərdar Cəlaloğlunun evini tankla yıx.." -Şəhid komandir Rasim Məmmədov
Təkər gətirənlər tələyə düşdü - Həyəcan təbili...
“Əbiyev gəlmirdi, Zakir Həsənov isə bir neçə dəfə bizi ziyarət edib” - Fəriköy məzarlığında...
Dünya Əzimovun hazırladığı tortdan danışır - VİDEO
Təlim zamanı ip qopdu əsgərlər vertolyotdan yerə düşdülər - VİDEO
Arvadı kənddən Bakıya gedib bacısının qeyri-rəsmi əri ilə “yatdı”, sonra... - 3 uşaq atasından dəhşətli əməl
Ziya Məmmədov xüsusi təyinatlılarla biznesmenin oğlunu tutdu: "Atana de ki..."
Qubadlının Xanlıq kəndində livanlı erməniyə ev verildi - FOTO/VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin