Xəbər lenti
24/02/2018 [15:42]:
Əhməd Zakayev: "Putin Ukraynanı buna görə cəzalandırdı"
24/02/2018 [15:41]:
Brent markalı neft 67 dollara satılır
24/02/2018 [15:36]:
"Leyli və Məcnun"a aid film çəkilsə, məmuniyyətlə, baş rolu ifa edərəm"- Mənsum İbrahimov
24/02/2018 [15:33]:
XİN və Baş Prokurorluq Xocalı soyqırımı ilə bağlı birgə bəyanat yaydı
24/02/2018 [15:27]:
Bakıda I sinfə gedəcək şagirdlərin çoxu sənədlərini təqdim edib
24/02/2018 [14:50]:
“Taliban” azı 25 hərbçini qətlə yetirdi
24/02/2018 [14:45]:
Yanğında meyitləri tapılmış ər-arvadın qətlə yetirildiyi məlum oldu
24/02/2018 [14:26]:
Emomali Rahmon Azərbaycana gələcək
24/02/2018 [14:23]:
“Köçəryanı, Ohanyanı məsuliyyətə cəlb etmək üçün kifayət qədər əsas var” - Erməni deputat
24/02/2018 [14:23]:
Ramil Usubov Şirvanda vətəndaşları qəbul etdi
24/02/2018 [14:19]:
Trampın yaxın adamı Rusiya barədə ittihamları qəbul etdi
24/02/2018 [14:17]:
“Dedim dərəbəyilikdir, döydülər” – 25 nəfər hamilə qadını xəstəxanalıq etdi – VİDEO
24/02/2018 [14:16]:
Şimali Koreyanın “Gözəllər ordusu” - Nəğmələr və təbəssümlər arxasında rejim təbliğatı...
24/02/2018 [14:07]:
Leyla Əliyeva oğlu ilə salat hazırladı - VİDEO
24/02/2018 [14:04]:
Nardaran sakini silahını təhvil verdi
24/02/2018 [14:03]:
Tələbələrə ŞAD XƏBƏR – Güzəştli kreditlər veriləcək
24/02/2018 [13:57]:
Xocalıda şəhid olan milli qəhrəmanın həyat yoldaşı: “Son gülləsi bitənə kimi döyüşüb, sonra əsir düşüb” (FOTO, VİDEO)
24/02/2018 [13:51]:
Azərbaycanlılar xaricdə mülk alır - Ölkələrin adı
24/02/2018 [13:32]:
Ümumilikdə 560 minə yaxın şəxsin müavinətləri artırılacaq
24/02/2018 [13:06]:
Jirinovski: "Vurulan hər təyyarəyə görə bir baza məhv edəcəm"
24/02/2018 [13:06]:
Əfv üçün müraciət edənlər ən çox bu cinayətləri törədib - SİYAHI
24/02/2018 [12:59]:
Qənirə Paşayeva Şanlıurfada Xocalı soyqırımı ilə bağlı konfrans verdi
24/02/2018 [12:55]:
“33 yaşımda ərə getdim, gecikmişəm” -Gülyanaq Məmmədova
24/02/2018 [12:46]:
"Biz belə cağırışlarla addımlar atsaydıq və neftimizi dollara yox, manata satsaydıq..."
24/02/2018 [12:45]:
Restoranın bacasından xilas edilən şəxs oğurluğa giribmiş
24/02/2018 [12:44]:
"Elə "zapravkalar" var ki, ordan alınan 10 manatlıq benzin 90 kilometr getməmiş qurtarır"
24/02/2018 [12:38]:
Mirzəyevlər ailəsində daha bir dəhşətli faciə
24/02/2018 [12:22]:
İstirahət günün hava PROQNOZU - Bakıda 10 dərəcə isti olacaq
24/02/2018 [12:18]:
Milli Məclisin deputatları Ərdoğanla görüşəcək
24/02/2018 [12:10]:
Türkiyə Afrində daha iki kəndi terrorçulardan təmizlədi
24/02/2018 [12:05]:
Kadırov Stalini lənətlədi
24/02/2018 [12:02]:
Ayaz Mütəllibov: “Amerikanların cibinə pul salsan, yəqin, hamısı Xocalını da tanıyar…”
24/02/2018 [12:01]:
Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları Əfqan Hüseynov və İnqilab İsmayılovun doğum günüdür
24/02/2018 [11:40]:
Bakıda qanunsuz ağac kəsən şəxs saxlanıldı
24/02/2018 [11:32]:
Tovuzda dəhşətli yanğın: Ər-arvad həlak oldu
24/02/2018 [11:29]:
“Bizdə benzin niyə bahadır?” - Millət vəkili
24/02/2018 [11:20]:
Xocalı soyqırımının 26-cı ildönümü İğdırda da qeyd olundu - FOTOLAR
24/02/2018 [11:17]:
Böyük Britaniyadan İŞİD xəbərdarlığı
24/02/2018 [11:09]:
Məzahir Pənahova ağır itki üz verdi
24/02/2018 [11:08]:
İsrailli qadın Bakı aeroportunda saxlanıldı - Konsul hava limanına gəldi
24/02/2018 [11:06]:
Terrorçular 111 məktəblini oğurladılar
24/02/2018 [11:04]:
Qoyun oğruları həbs olundu
24/02/2018 [11:03]:
Elman Fəttahın qardaşı qəzada həlak oldu
24/02/2018 [11:01]:
Damla işçisini polisə verdi - "Bu oğurluq cavabsız qalmayacaq"
24/02/2018 [10:57]:
İsa Qəmbər yeni yaşını xəstəxanada qarşılayacaq - FOTOLAR
24/02/2018 [10:54]:
Deputat ATƏT PA-dan səsləndi: "Separatçıların “seçki şoularını” tanımırıq"
24/02/2018 [10:51]:
Norveç Olimpiadada tarixi rekorda imza atdı
24/02/2018 [10:50]:
Qadınların ərlərini aldatmalarının ən başlıca 10 səbəbi -İntiqam, qaçmaq, məhrum olma...
24/02/2018 [10:37]:
Lənkəranski Azərbaycan əsgərlərinə neçə min dollar yardım edib? -İstintaq materialları
24/02/2018 [10:27]:
MM-in komitə sədri prezidentin sərəncamını şərh etdi
24/02/2018 [10:13]:
Təqaüdlərin artırılması jurnalistlərə də şamil ediləcək
24/02/2018 [10:01]:
DİM-dən dövlət qulluğuna qəbul olmaq istəyənlərə XƏBƏRDARLIQ
24/02/2018 [10:00]:
Sabahdan seçicilərə səsvermə vəsiqəsinin verilməsinə başlanılacaq
24/02/2018 [09:57]:
Fabrik dəyəri 103 illik orta aylıq əmək haqqına bərabər olan avtomobil kimə məxsusdur?
24/02/2018 [09:52]:
Prezidentin kürəkəni vətəndaşları faiz borcuna görə zindana basdırır...
24/02/2018 [09:44]:
Cəbhədən son xəbər...
24/02/2018 [09:43]:
Ötən gün cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 32 nəfər saxlanıldı
24/02/2018 [09:39]:
“Qarın yağmamasına səbəb ekoloji silahlardan istifadədir” -Ekoloqdan ilginc iddia
24/02/2018 [09:34]:
“Azərbaycanı Moskvada müdafiə nazirinin deyil, nazirin müavininin təmsil eləməsi siyasi məna daşımır”
24/02/2018 [09:27]:
Bakıda keçmiş məhkumlar boğazlarını kəsərək intihara cəhd göstərdilər
24/02/2018 [09:25]:
Qarabağda yeni müharibə anonsu - “Putin Bakıdan möhlət istəyib...”
24/02/2018 [09:22]:
Ziya Bünyadovun qətlinin üstü baş prokurorun kabinetində açılıb - sensasion təfərrüat
24/02/2018 [09:17]:
“Radioda eşitdim ki, mənə Milli Qəhrəman adı verilib” 14 erməni tankını vuran Vahid Quliyev
24/02/2018 [09:16]:
Yeni Samsung smartfonlarının qiymətləri açıqlandı
24/02/2018 [09:11]:
“Sürünən müharibə”: Ermənistanın canlı və maddi itkiləri artır
24/02/2018 [09:07]:
Qırmızı ordunun Azərbaycandan aldıqları -İşğalçı ordunun 100 illiyi barədə iki rəy
24/02/2018 [08:57]:
Lavaş ermənilərin boğazında belə qaldı - Qalmaqal
24/02/2018 [08:53]:
Bolqarıstanın energetika naziri istefa verdi
24/02/2018 [08:48]:
USM müayinəsi autizm yaradır
24/02/2018 [08:47]:
Televizor alüdəçiliyi ölümə səbəb ola bilər
24/02/2018 [08:43]:
Meksikada universitet yaxınlığında silahlı insident - Ölənlər var
24/02/2018 [08:42]:
ABŞ səfirliyinin Qüdsə köçürüləcəyi tarix açıqlanıb - Rəsmi
24/02/2018 [08:40]:
Təhlükəsizlik xidməti Ağ Evə girişi bağladı
24/02/2018 [01:39]:
Şimali Koreyada "JEANS" geyinmək ölkəyə xəyanət kimi qiymətləndirilir..."
24/02/2018 [01:25]:
Səudiyyə Ərəbistanı qadınlarına öz arzusu ilə boşanmağa icazə verildi - Ədliyyə Nazirliyi
24/02/2018 [01:23]:
Azərbaycanlı Türkiyə - Bolqarıstan sərhədində saxlanıldı - Kriptovalyuta əməliyyatı
24/02/2018 [01:18]:
"Zina ilə bağlı cəza tətbiq olunarsa, o zaman cəmiyyətimizin elə eybəcərlikləri üzə çıxar ki..."
24/02/2018 [01:15]:
Nəsimidə köməksiz qalan 1 nəfər xilas edildi
24/02/2018 [00:56]:
"Məktəblərdə müəllim çoxdur, pedaqoq azdır, ona görə də..."
24/02/2018 [00:48]:
Ankara və Bakı dollardan imtina edə bilər - Türkiyəli nazirdən ŞOK AÇIQLAMA...
Bütün arxiv bir sırada
16/01/2018 [11:32] - Ədəbiyyat - ( 881 dəfə baxılıb)

Varis Diriye, Opra Uinfri və bizim Bircə



Avtobioqrafik roman müəllifi məchul qadına məktub yerinə

Rejissor Şerri Hormanın 2009-cu ildə çəkdiyi “Səhra çiçəyi” adlı bir film var. Somali əsilli fotomodel, yazıçı, ictimai xadim Varis Diriyenin (Waris Dirie) həyatından bəhs edir. Barbar ənənələrin hakim olduğu mühitdə qoca kişiyə ərə verilən 13 yaşlı Varis evdən qaçır. Afrika səhrasını keçib paytaxt Maqadişiyə gəlir. Tale küləyi onu Londona atır. Bəxt üzünə gülür, dünya şöhrətli model olur. Şöhrətin tam zirvəsindəykən bir gün BBC televiziyasına özünün dəhşətli sirrini açır ”“ uşaqlıqda sünnət olduğu deyir və BMT-nin xüsusi səfiri simasında qadın sünnəti kimi vəhşi milli adət-ənənəyə qarşı ümumdünya kampaniyası başladır.

Bircənin “Cəhənnəmdən keçmiş mələk” romanını oxuyanda o film yadıma düşdü.

desert flover

Başqalarının tabu bilib toxunmadığı, sirr deyib danışmadığı hamıyabəlli həqiqəti öz nümunəsində faş etməkdən çəkinməyən insanlar cəsurdular. Bunu eləməyə ürək gərəkdi, asan iş deyil! İlk dövrlər öz cəmiyyətlərində anlayışla qarşılanmasalar da sonradan onlar hər kəsin rəğbətini qazanan şəxslərə çevrilirlər.

Bir də, hansı Tanrı elçisi öz vətənində peyğəmbər olub ki!

“Bircə” anonim müəllifin təxəllüsüdü. “Cəhənnəmdən keçmiş mələk” romanı mühafizəkar adət-ənənələrinin hakim olduğu Azərbaycan əyalətində bir qadın taleyindən bəhs edir. Belə baxanda kitabda oxuduqlarımız hamımızın gözümüzü açıb gördüyümüz, eşitdiyimizdi. Adət-ənənələrimiz deyib qəbul etdiklərimizdi.

Söhbət təkcə hüquqsuz qadının zorən ərə verilməsindən getmir. Guya hansımızın nənəsi babamızı görüb-görüşüb, sevib-sevişib ərə gedib ki! Tək-tüklər ola, olmaya.

Elə öz nənəmdən deyim. Rəhmətlik danışırdı ki, babamı ilk dəfə Tiflisdə, “Leyli və Məcnun” operasında görüb. Əmisi arvadı uzaqdan babamı göstərib deyib ki, əmin səni ona ərə verir. “Kimə, o qara kişiyə?”

Atası öləndən nənəm Tiflisdə əmisigildə yaşayıb. Nənəmin, böyük əmimin pasportda yazılan doğum tarixlərinə inansaq, belə başa düşülür ki, o, 15 yaşında ərə verilib. Babam yaşda ondan xeyli böyük, həm də zəhmli kişiymiş. Sonralar bizə gülə-gülə danışırdı bunu. Deyirdi ki, bunu eşidəndə hətta evdən qaçmaq da istəyib, amma ürək eləməyib.

bircenin kitabi

“Ön sözü”ün müəllifi İmran Bədirxanlı əsərin qəhrəmanını belə təqdim edir: “Mələk ötən əsrin 70-80-ci illər sovet Azərbaycanında böyüyüb boya-başa çatmış tipik əyalət qadınıdır. Az qala islamaqədərki ərəb dünyasında olduğu sayaq qız övladların arzulanmadığı çoxuşaqlı bir ailədə doğulan Mələk ağlı kəsəndən özünü anasına artıq yük, doğmalarına yad varlıq, qardaşları üçün nəslin adını, şərəfini zədələyə biləsi şübhəli məxluq sanıb”.

Kitab haqda geniş yazmaq fikrim yoxdu, ədəbi tənqidçi deyiləm. Bircə onu deyim ki, Bircənin yazı dilini, təhkiyəsini bəyəndim. İmranla da razıyam, bu “avtobioqrafik roman çağdaş ədəbiyyatımızda bənzəri olmayan sənət nümunəsidir”.

“Özllərində cürət tapıb öz şəxsi hekayələrini danışan bütün qadinlarla qürur duyuram və onlardan ilham alıram. Bu il biz tarixə düşdük”.

Bu sözləri o gün “Qızıl qlobus” mükafatı alan Opra Uinfri (Oprah Winfrey) deyib. O, bu mükafatı kinematoqrafiyaya verdiyi töhfəyə görə alıb. Opra aktrisa, teleaparıcı, telemaqnat, ictimai xadimdi.

O, dünyanın ən nüfuzlu qadınları sırasında ön sıralarada gedənlərdəndi. Opra Uinfri ilk qaradərili milyarder qadındı. Sərvəti 2,8 milyard dollardı. Onun radioşəbəkəsi, kinostudiyası, populyar saytı, jurnalı və kabel televiziyası var.

Bunlar indi olanlardı. O vaxt isə”¦

Opra Uinfri etiraf edib ki, uşaqlığı qardaşlarının, dayısı və onun dostlarının atmacaları, nə bilim, əlləmələri, barmaqlamaları və bu sayaq başqa cinsəl sataşmalarıyla keçib. Belə gözümçıxdı həyata dözməyib, 60-cı illərin üsyankar yeniyetmələri kimi o da etiraz edib ”“ evdən qaçıb küçəyə sığınıb.

9 yaşında zorlanıb. 14 yaşında uşaq doğub. Uşağı doğuşda ölüb. Bundan sonra doğa bilmək qabiliyyətini itirib.

Bu gün Opra Uinfri ABŞ prezidentliyinə iddiasını dilə gətirir.

opri

Onun uğuru tele-şoularında tamaşaçılarla səmimi ünsiyyət qura, insanlara özünəinam duyğusunu aşılaya bilməsindədi. “Həyatınızda nəyisə dəyişdirin!” çağırışı milyonlarla insana sirayət edib.

Məruz qaldıqları cinsi zorakılığa görə qadınlar yox, bunu edən kişilər utanmalıdılar! Onun bu qətiyyəti ictimai rəydəki ehkamları alt-üst edir. Qadınlara ürək verir, dillərini açır.

Son aylar Hollivud aktrisalarının başlatdıqları hərəkat ümumsükunət içində tornado effekti verdi. Opra Uinfridən ilhamlanmalarına şübhəm yoxdu.

***

Ayıblar qaranlıqda ayıbdılar, gün işığı hər qaranlığı aydınladır. Dünya aydınlıqda gözəldi!

Əsərin bədiliyi bir yana Bircənin romanı qadın cəsarətinə misal kimi də qiymətlidi.

Vahid Qazi

15.01.2017

Ukulhas adası, Maldiv

Yüz yaşlı alim yardıcılığının çiçəklənmə dövrünü yaşayır...
Erməni ordu başçısı Hamazas: "Üzümü bir də Qarabağa tərəf çevirsəm, atama lənət!.." - VİDEO
Məşhur marketdən aldığı paltarın içindən siçan çıxdı - FOTO+VİDEO
3-cü mərtəbədən düşən uşağı havada tutdu - VİDEO
Metro stansiyasında faciəvi qəza - Qadağan olunan yerə keçdi, qatarın altında qaldı (VİDEO)
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Elə "zapravkalar" var ki, ordan alınan 10 manatlıq benzin 90 kilometr getməmiş qurtarır"
Maraqlı
Səudiyyə Ərəbistanı qadınlarına öz arzusu ilə boşanmağa icazə verildi - Ədliyyə Nazirliyi
Hadisə
Qorxunc ölüm: İtlər məktəbdən evə qayıdan qızı parçaladı
Hadisə
Amerika şirkəti Qarabağdakı erməni səngərlərində günəş panelləri quraşdırır-FOTO
Müsahibə
"Uzun illərdi ki, Azərbaycan iqtidarı da xalqa məhz hakim Manuel de Sousa kimi yanaşır"
Həftənin ən çox oxunanları
”Budur sizin Ağdam, budur sizin Ağdam! Ha haha ha...” - VİDEO
Azərbaycan sərhədlərində MÜHARİBƏ BAŞLAYIR – Ağ Ev tarixini ELAN ETDİ
Lənkəranski Allahşükür Paşazadəyə yazdığı məktubunda nə istəyirdi?- İstintaq materialları...
“Monte Melkonyan məni maşına mindirib bilmədiyim bir evə gətirdi...” - Səkkiz gün erməni əsirliyində...
İsrailin müdafiə naziri erməni deputatları NOKAUT ETDİ: "Qarabağı...”
Amerikalı konkisürən qızların intim geyimləri hamını çaşbaş saldı - FOTOLAR
Dəhşət: Müəllim və şagirdi maşında sevişərkən yaxalandı - VİDEO
“Hər bir erməni qaçqın Azərbaycandan 110 min dollar tələb etməlidir” - Həyasızlığın son həddi...
Lənkəranskinin “Qara bloknot”unda nə yazılmışdı?- Kriminal avtoritetin şəxsi əşyalarından...
Prostat xəstəliklərinin ən asan və pulsuz profilaktikası...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin