Xəbər lenti
26/05/2018 [00:02]:
Alimlər siqareti tərgitməyin ən yaxşı üsulunu göstərdilər - Maddi həvəsləndirmə...
25/05/2018 [22:57]:
Türk gəmisini raketlə kim vurub? - ABŞ açıqladı
25/05/2018 [22:55]:
Ərinin dostu tərəfindən aldadılan, həbsxanada uşaq dünyaya gətirən və nəhayət, əfv edilən qadının HƏYAT DRAMI
25/05/2018 [22:40]:
Vasif Talıbov xidmət rəisini vəzifədən kənarlaşdırdı
25/05/2018 [22:15]:
Putinə göy "xoruz" hədiyyə edildi- VİDEO
25/05/2018 [21:43]:
İsraildə fələstinlilərə atəş açmağa icazə verildi
25/05/2018 [21:37]:
Konstitusiya Məhkəməsi Ali Məhkəmənin qərarını ləğv etdi
25/05/2018 [21:32]:
Naxçıvanda 9 məhkum əfv olunub -FOTOLAR
25/05/2018 [21:30]:
“Tramp – Kim Çen In görüşü ləğv edilməyib, təxirə salınıb” -General Vinset Bruks
25/05/2018 [21:16]:
Binəqədidə avtomobil yollarının yenidən qurulmasına 1,9 milyon manat ayrıldı
25/05/2018 [21:15]:
ABŞ Şimali Koreya ilə danışıqları yenidən bərpa edir
25/05/2018 [21:14]:
BMT-nin Əhali Fondu jurnalistlər üçün təlim keçirdi...
25/05/2018 [21:14]:
Putin:"Moskva “Şimal axını-2” layihəsinin tərkibini genişləndirməyə hazırdır"
25/05/2018 [21:08]:
Rustavidə azərbaycanlı tələbənin meyiti tapıldı
25/05/2018 [20:52]:
Putin: "Təyyarəni bizim raket vurmadı, ancaq..."
25/05/2018 [20:47]:
Türkiyə gəmisi raketlə vuruldu...
25/05/2018 [20:42]:
Bakıda qadınlara mənşəyi bilinməyən preparat vurulub –Sensasion məhkəmə işi
25/05/2018 [20:34]:
Bakıda ağlasığmaz iftar menyuları – Gündə 60 manat, ayda 1860 manat…
25/05/2018 [20:27]:
“Bayram Səfərovun evində Şuşanın vəzifəlilərinə dedim ki...” - Rəhim Qazıyev
25/05/2018 [20:22]:
İsraildə fələstinlilərə atəş açmağa icazə verildi
25/05/2018 [20:13]:
Neftçalanın icra başçısı: "Son illərdə rayonda heç kimin adına vətəgə rəsmiləşdirilməyib"
25/05/2018 [20:13]:
Çavuşoğlu lirənin kəskin ucuzlaşmasının səbəbi haqda
25/05/2018 [20:12]:
Kəşfiyyat bölüyünün təlimi başa çatıb
25/05/2018 [20:01]:
Neftçalanın polis rəisi bu saytı xüsusi ittiham qaydasında məhkəməyə verir...
25/05/2018 [19:54]:
60 yaşında döyüşdə ağır yaralanan, ailəsi repressiyaya qurban gedən sufi şairi - ARAŞDIRMA
25/05/2018 [19:47]:
Salah finalda oruc tutacaq? - Baş məşqçidən açıqlama
25/05/2018 [19:32]:
"Bu olaya ölkənin milli təhlükəsiliyinə vurulan zərbə kimi yanaşılmalıdır"
25/05/2018 [19:23]:
Daxili İşlər Nazirliyində AXC-nin 100 illiyi ilə bağlı TƏDBİR
25/05/2018 [19:04]:
BSU-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi qeyd olunub
25/05/2018 [18:56]:
“Nar” “Respublika günü” münasibətilə abunəçilərinə internet hədiyyə edir
25/05/2018 [18:55]:
Komitə sədri “SABAH” qrupunun tələbələri ilə GÖRÜŞDÜ
25/05/2018 [18:48]:
Yeni portal-platformanın təqdimat mərasimi keçirilib
25/05/2018 [18:46]:
Dünyada yeni ölümcül virus yayıldı - Meyitlər belə dəfn edilir (FOTO)
25/05/2018 [18:38]:
Deputata “Xalq yazıçısı” adı verildi
25/05/2018 [18:32]:
Elitar Gimnaziyanın şagirdləri ADNSU-da ekskursiyada olublar
25/05/2018 [18:28]:
Binəqədidə yolların yenidən qurulması üçün 1,9 milyon manat AYRILDI
25/05/2018 [18:27]:
İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarını təbrik edib
25/05/2018 [18:25]:
Milli Məclis Amnistiya Aktı qəbul etməyəcək - Səbəblər açıqlandı
25/05/2018 [18:20]:
İşgəncələrə Qarşı Azərbaycan Komitəsi heyyətini açıqladı
25/05/2018 [18:19]:
Yeni sürücülük vəsiqələrinin verilmə vaxtı məlum oldu
25/05/2018 [18:18]:
Nazir məşğulluq orqanlarının nöqsanlarını müzakirəyə çıxardı - MÜŞAVİRƏ
25/05/2018 [18:16]:
Azərbaycanda Maliyyə Monitorinqi Xidməti yaradılır
25/05/2018 [18:14]:
107 şagirdin 153 tapşırıq üzrə qiymətində dəyişiklik edildi
25/05/2018 [18:13]:
Dövlət Statistika Komitəsində yeni TƏYİNATLAR
25/05/2018 [18:12]:
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti - şərəf və ləyaqət tariximiz
25/05/2018 [18:05]:
İlan sancdığı qadın körpəsini əmizdirdi, hər ikisi həyatını itirdi
25/05/2018 [18:03]:
İkinci Şıxlı kənd sakinləri ilə səyyar görüş keçirilib -FOTOLAR
25/05/2018 [18:01]:
Salahlı stansiyasının baş yolları əsaslı təmir olunur
25/05/2018 [17:33]:
Dünya çempionatı: Azərbaycan şahmatçısı qalib oldu - VİDEO
25/05/2018 [17:30]:
Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Monitorinqi Xidməti yaradıldı
25/05/2018 [17:25]:
“Azərbaycanı “İsgəndər”lərlə vurmaq Ermənistan üçün intihar olacaq” -Rusiyalı ekspert
25/05/2018 [17:22]:
“Belə olacağını bilsəydim, nə müharibəyə gedər, nə də əlil olardım” -Erməni hərbçi
25/05/2018 [17:17]:
Nazirdən əhaliyə şad xəbər: "Maaşdan ödənilən vergilər azaldılır"
25/05/2018 [17:12]:
DİM: 107 şagirdin 153 tapşırıq üzrə qiymətində dəyişiklik edilib
25/05/2018 [17:09]:
“Mətbuatımıza nəzər salanda, adama elə gəlir ki, Azərbaycanda həkim yoxdur” - MÜSAHİBƏ
25/05/2018 [16:59]:
Azərbaycanlılar fermeri öldürüb arvadına təcavüz etdilər - Rusiyada şok
25/05/2018 [16:56]:
Nazir: "İşsizlərin məşğulluğunun təmin edilməsi göstəriciləri qənaətbəxş deyil"
25/05/2018 [16:54]:
"İnanıram ki, digər həkimlər də Anar Quliyev kimi humanist addım atacaqlar"
25/05/2018 [16:49]:
Şahid: "Arif Alışanovla yanaşı onun yanında olan şəxsləri də güllələməyimi tapşırdılar"
25/05/2018 [16:47]:
“Azərbaycanda işsizliyin səviyyəsi 5 faiz civarındadır”
25/05/2018 [16:36]:
Xəzərdə tapılan meyitlərlə bağlı şok təfərrüat: "Cəsədlər qayığa bağlıydı..."
25/05/2018 [16:31]:
Əsl təhlükə Rüstəm İbrahimbəyov kimi açıq ermənipərəstlər deyil…- 7 cümlədə 7 dərd
25/05/2018 [16:19]:
Fəxrəddin Manafov İbrahimbəyovun ittifaqından getdi -"O qurumda artıq heç kəs qalan deyil"
25/05/2018 [16:18]:
Ağız qoxusundan qurtulmağın 5 YOLU
25/05/2018 [16:11]:
Büdcədən xərclənən milyonların taleyi – “Bakı Abadlıq Xidməti”nin şübhəli işləri
25/05/2018 [15:58]:
“Bu namərdlik və əxlaqsızlıqdır”
25/05/2018 [15:53]:
“Azərbaycan dövlətçilik tarixində Xalq Cümhuriyyətinin rolu” adlı tədbir keçirildi
25/05/2018 [15:46]:
“Əfv sərəncamı göstərdi ki, Azərbaycan vətədaşı həmişə ölkə başçısının diqqətindədir”
25/05/2018 [15:41]:
"Namiq Qaraçuxurluya ərə getmək istəyərdim" - ATV aparıcısı
25/05/2018 [15:26]:
Londonda AXC ilə bağlı tədbir - Nərgiz Paşayeva da qatıldı
25/05/2018 [15:22]:
Bu qızcığazı həbsxanada dünyaya gətirib... - 4 oğlu var idi
25/05/2018 [15:12]:
Azərbaycanda doğulmuş daha bir erməni Bakıya səfər etdi
25/05/2018 [15:01]:
ABŞ Türkmənistan pambığının tədarükünə qadağa qoydu
25/05/2018 [14:58]:
“3-4 ay olardı ki, tərəddüd edirdim, yazım, yoxsa yazmayım...” -Ayaz Salayev
25/05/2018 [14:55]:
Sarkisyanın partiyası növbədənkənar seçkilərə getməyəcək
25/05/2018 [14:54]:
İlham Əliyevin imzaladığı əfv sərəncamının icrası başa çatdı
25/05/2018 [14:50]:
Türkiyənin müdafiə nazirinin müavini bu gün Gəncəyə gələcək
25/05/2018 [14:31]:
Nazir: “Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin iş prinsipləri dəyişəcək”
25/05/2018 [14:27]:
“Hec kimə belə sonluq arzulamazdım...”
25/05/2018 [14:25]:
“Yol hərəkəti haqqında” qanun DƏYİŞDİRİLİR
Bütün arxiv bir sırada
18/01/2018 [00:47] - Ədəbiyyat - ( 2978 dəfə baxılıb)

“Yeni orfoqrafiya insanların ayağında buxova, qollarında qandala çevriləcək"




Azərbaycan dilinin sözlərinin yazılışında əsas mənbə hesab edilən orfoqrafiya lüğətinin yeni variantı hazırlanıb.

“Azərbaycan dilinin orfoqrafiya qaydaları” layihəsini Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Orfoqrafiya Komissiyası və AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu hazırlayıb. Layihə Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin 28 dekabr 2017-ci il tarixində keçirilən iclasında müzakirə olunub və çap üçün tövsiyə edilib.

Lakin sosial şəbəkələrdə, mediada gedən müzakirələr lüğətdəki son dəyişikiklərin bir o qədər də uğurlu olmadığını göstərir. Bu səbəbdən, xeyli sayda ziyalı, söz adamları dəyişikliklərlə bağlı narazılıqlarını və təkliflərini irəli sürüblər.

Azərbaycan Pedaqoji Universitetinin professoru, filologiya üzrə elmlər doktoru Sərdar Zeynal Moderator.az-a açıqlamasında orfoqrafiya qaydalarındakı dəyişikliyin yol açacağı gələcək problemlərdən danışıb:

“Hələ orta məktəbdə “Anamın kitabı” əsərini oxuyanda müəllim dünyanın müxtəlif ölkələrində təhsil almış qardaşların gördükləri işləri qabarıq şəkildə izah edib bu qənaətini bizə başa salırdı ki, Rüstəm bəy, Mirzə Məhəmmədəli və Səməd Vahid qardaşları kimi əziyyət çəkib, vaxt sərf edib ali təhsil alaraq bu cür boş-boş işlərlə məşğul olmaqdansa, Qurban və Zaman kimi təhsil almadan kənddə qalıb işləmək ondan da sərfəlidir. Son vaxtlarda Azərbaycan dilinin orfoqrafiya luğətinə daxil olan sözlərin müəyyən bir qisminin yazılışının dəyişdirilməsi ilə bağlı söylənilən fikirləri oxuyanda yuxarıda adı qeyd olunan əsərin əsas qəhrəmanları olan qardaşların dialoqunu xatırladım: Rüstəm bəy deyir: “İndi keçək “almaz” ləfzinə, Yaz, “almaz”, latınca atamas”... Mirzə Məhəmmədəli isə ona cavabında: “Dadaş, o lüğəti ki, sən yazırsan, bu bir yadigardır ki, hər bir kəs oxuyub mənfəətbərdar olacaq. Amma mənim qanacağıma görə sizin kitabınızda olan məlumat məhz Yevropa və Rusiya mənbəindən əxz olunmuşdur. Belə olan surətdə siz öz əlinizlə lüğətinizin dairəsini daraldırsınız. Hə.. gülərsiniz, gülərsiniz. Vay sizin halınıza! ... Afərin lüğət yazanlar!” Niyə bunu xatırladım: Anladım ki, əgər orfoqrafiyamızda heç bir mütləq əhəmiyyət kəsb etməyən bu dəyişdirmə əməliyyatı qısa bir müddətdən sonra yazı yazıb ortaya çıxaran amilləri ucuz gülüş hədəfinə çevirəcəkdir. Bu gün yazılışı dəyişdirilən sözləri yalnız sentyabrdan təhsil almağa başlayan şagirdlər düzgün yazmaq qabiliyyətinə sahib olacaqlar. Yeni orfoqrafiya yazı-pozu ilə məşğul olan insanların ayağında buxova, qollarında qandala çevriləcəkdir. Hansısa nəşr olunmuş bir əsərin ön sözünü cırıb yeni ön sözlə nəşr edərək kiminsə xoşuna gəlmək, kiminsə hörmətini qazanmaq olar. Ancaq əsərin özünə müdaxilə edib onu dəyişmək, həm də milyonlar üçün əzbər olan nəyi isə dəyişmək ucuz diqqət çəkmək marağından başqa bir sey deyildir. Uşaq vaxt oxumuşdum ki, Fransada kimsə tarixdə qalıb əbədi yaşamaq fikrinə düşür. Bunun üçün başqa bir yol tapmayıb Paris Notrdam kilsəsini partladaraq tarix yazır. Elə bilirəm ki, orfoqrafiya lüğətimizdə aparılan bu “yenidənqurma” Paris Notrdam kilsəsini partlatmağın yeni variantıdır. Ətrafdakıların diqqətini çəkmək üçün örtaya sanballı, dilimizə, dilçiliyimizə şərəf qətirən iş qoymaq lazımdır. Yoxsa müəyyən sözlərin yazılışının dəyişilməsini əsas gətirərək, dövlətin kifayət qədər vəsaitin sərf edib yeni orfoqrafiya lüğəti çap etmək el malına qəsddən başqa bir şey deyildir. Mətbuatda gedən yazılardan bəlli olur ki, bu sahə ilə bağlı insanların əksəriyyəti bu dəyişmənin əleyhinədir. Orfoqrafiyada yazılışı sabitləşmiş bu sözlərin yeni formada yazılmasına səbəb nədir, bu hansı tələbdən irəli gəlir, başa düşmək çətindir. Yenə də “Anamın kitabı” əsərindəki Gülbaharın sözləri yada düşür: “Niyə hamı bir yerə getmir, niyə hərə bir tərəfə gedir?! Bax , görürsən, o adamlar o tərəfə gedir, bu adamlar bu tərəfə gedir: mən bu işi başa düşmürəm. Yəqin ki, dəli olublar!"

Elmin Nuri

Ağız qoxusundan qurtulmağın 5 YOLU
“Moderator.az saytına xüsusi təşəkkürümü bildirirəm...” -Saday Şəkərli...
Kənd məktəbində biabırçılıq! - Müəllim qadın tualetinə kamera yerləşdirdi
Məşhur filmlərdə gördüklərinizə inanmayın - Reallıq başqadır+Fotolar
Vida öpüşü zamanı sevgilisinin dilini dişlədi – VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Putinə göy "xoruz" hədiyyə edildi- VİDEO
Köşə
Əsl təhlükə Rüstəm İbrahimbəyov kimi açıq ermənipərəstlər deyil…- 7 cümlədə 7 dərd
Cəmiyyət
“Əfv sərəncamı göstərdi ki, Azərbaycan vətədaşı həmişə ölkə başçısının diqqətindədir”
Cəmiyyət
Proletariatın rəhbərinin heykəllərinin sonu... - FOTOLAR
Siyasət
“Fransanın XİN rəhbərinin ölkəmizə səfəri kifayət qədər əhəmiyyətlidir”
Həftənin ən çox oxunanları
Alpinistlərlə bağlı şok iddia - “Meyitlər şübhəli şəkildə, anidən tapılıb”
"Bu adam görün nə qədər ləyaqətsizdir ki, öz xalqını erməninin ayağına verir"
Bundan sonra manqaldan kənar gəzəcəksiniz: Alimlər kababın yeni təhlükəsini aşkarladılar...
Korrupsionerin evindən çıxan pullar hamını heyrətləndirdi...- FOTO
"Bu xəyanətinin arxasında köynəyinin altında məharətlə gizlətdiyi paqonlarının "ağırlığı" durur"
Bu baş versə, hamımız yanacağıq - Ərdoğan
"4 bacının tək qardaşı idi..." - Dünən şəhid olan əsgərimizin FOTOSU
“Xaricdə bank vətəndaşlara, bizdə isə vətəndaşlar banklara yalvarır”
"Ermənistanda Naxçıvan daha populyardır, çünki…" -Ehtiyatda olan polkovnik
“Mən gərək Şuşada qalaydım, orada da öləydim...”- Rəhim Qazıyev
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin