Xəbər lenti
16/01/2019 [13:45]:
Rusiyada 15 yaşında ana olan azərbaycanlı qız uşağını bacısına verdi - Bacı isə deportasiya olundu
16/01/2019 [13:41]:
Küçədə tapılan çılpaq cəsəd fahişəyə aid imiş - FOTO
16/01/2019 [13:30]:
Tanınmış jurnalistə vəzifə verildi
16/01/2019 [13:28]:
Bəlkə də ailəsi qəhrəman olacağını bildiyi üçün onun adını Rövşən qoymuşdu- Milli Qəhrəman...
16/01/2019 [13:27]:
35 ildir sarı rəngə “boyanan” adam: Eşq simvolu, yoxsa şifrəli mesaj?
16/01/2019 [13:22]:
Ermənistan XİN rəhbəri ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri ilə görüşüb
16/01/2019 [13:12]:
Azərbaycanda 2020-ci ilə qədər tütündən istifadə 10 faiz azaldıla bilər
16/01/2019 [13:06]:
İlham Əliyev iranlı Baş Qərargah rəisini qəbul etdi
16/01/2019 [12:50]:
Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi bəyanat yaydı
16/01/2019 [12:49]:
“Hər bir vətəndaşımızın tarixi faciələrimizə öz münasibəti olmalıdır”
16/01/2019 [12:47]:
Gəncənin məşhur polis rəisinin işdən çıxarılması xəbəri yayıldı- Faiq Şabanovu Sumqayıtın rəisinin əvəz edəcəyi deyilir
16/01/2019 [12:40]:
ADU-da Şərq dilləri müəllimləri üçün seminar keçirilib
16/01/2019 [12:39]:
Yol polisi sürücülərə XƏBƏRDARLIQ etdi
16/01/2019 [12:27]:
Ağacları qanunsuz kəsənlər saxlanıldı
16/01/2019 [12:24]:
“Qarabağın azadlığına gedən yol şəhidlikdən keçir” adlı Dəyirmi Masa keçiriləcək
16/01/2019 [12:22]:
“Rəsulzadə ilə bağlı bu addım prezidentin siyasi iradəsinə qarşı olan davranışdır” - ETİRAZ
16/01/2019 [12:21]:
İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Bakıya gəlib
16/01/2019 [12:21]:
ADPU-nun müəllimləri LDU-da payız semestrinin imtahan sessiyasının gedişini izlədi
16/01/2019 [12:20]:
Hüquqşünas: “Zina” maddəsinə görə, ərinə xəyanət edən qadın cinayət məsuliyyəti daşıyırdı...”
16/01/2019 [12:13]:
Rüfət Aslanlı üçün “qəfəs” hazırlığı - istintaq gedir, ifadəsi alınır
16/01/2019 [12:08]:
Polis İdarəsi: “Rəsulzadənin barelyefini Novxanı bələdiyyəsi çıxarıb”
16/01/2019 [12:05]:
“Azərenerji” də hava şəraiti ilə bağlı xüsusi rejimə keçdi
16/01/2019 [11:51]:
Taksi sürücülərinə qənim kəsilən Nəsimiyə hökm oxundu- 11 il
16/01/2019 [11:49]:
Dövlət qulluğuna qəbul üçün keçirilmiş müsahibələrin nəticələri açıqlandı
16/01/2019 [11:38]:
Kənd təsərrüfatı texnikasının yeni qaydalarla satışına başlanıldı -FOTOLAR
16/01/2019 [11:36]:
Aqrar Xidmətlər Agentliyinə sədr təyinatı oldu
16/01/2019 [11:34]:
Ötən gün narkotiklərlə əlaqədar 11 nəfər tutuldu
16/01/2019 [11:27]:
Dünya daşnakları Qarabağa toplaşacaq
16/01/2019 [11:22]:
Media məkanında dil və mədəniyyət...
16/01/2019 [11:19]:
İşğal edilmiş torpaqlarımızda toy sədaları çoxalır : SOS
16/01/2019 [11:18]:
"Ərinə xəyanət edir, kişi də videosunu paylaşır"
16/01/2019 [11:04]:
İlham Əliyev “SOCAR karbamid” zavodunu işə saldı
16/01/2019 [10:54]:
Dünya siyasətçilərinin cangüdən seçimi - bilinməyən detallar
16/01/2019 [10:49]:
“Jurnalistlər bu cür videolar üzərindən reytinq və izləyici toplamağa cəhd etməməlidirlər”
16/01/2019 [10:44]:
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı: "Azərbaycanda siqaret çox ucuzdur və qiyməti artırılmalıdır"
16/01/2019 [10:35]:
Rusiyada dəhşət: ana 8 aylıq körpəyə araq verib öldürdü
16/01/2019 [10:24]:
Ruslar bu hərəkətləri ilə hamını şoka salır - Onlar hesab edirlər ki, bununla körpələr daha sağlam böyüyür - VİDEO
16/01/2019 [10:16]:
Ermənistan atəşkəsi 26 dəfə pozdu
16/01/2019 [10:08]:
"Qəbələ"nin Almaniya klubu ilə 3 hissəlik oyunu
16/01/2019 [09:57]:
Bakıda anbar yandı, alov avtomobilə keçdi
16/01/2019 [09:47]:
Bu gün Parisdə Azərbaycan və Ermənistan XİN başçıları görüşəcəklər
16/01/2019 [09:37]:
“Daşnaksütyun” Azərbaycanda 8 günlük ümumi iclasa başladı...
16/01/2019 [09:35]:
Azərbaycanda 5111 nəfər adını, ata adını, soyadını dəyişmək istəyib - RƏSMİ
16/01/2019 [09:33]:
Amerikanın azərbaycanlı çempionu... - FOTOLAR
16/01/2019 [09:24]:
Manat və dollar bu gün hansı məzənnədə olacaq?
16/01/2019 [08:49]:
Şəhər meri 30 il kirayədə yaşayan süpürgəçiyə ev verdi-İbrətamiz- FOTOLAR  
16/01/2019 [07:51]:
Yuxunuzu yalnız mömin şəxslərə danışın...
16/01/2019 [01:03]:
Ən gözəl qadınların yaşadığı ölkələr - İLK BEŞLİK...
16/01/2019 [00:38]:
İdmançı döyüşlərə olmayan ölkənin himni altında çıxacaq
16/01/2019 [00:11]:
İngiltərə parlamenti "Brexit" anlaşmasını rədd etdi
15/01/2019 [23:04]:
"Ört-basdır əməliyyatında aparıcı media orqanlarının gücündən belə yararlanmağa çalışırlar..."
15/01/2019 [22:50]:
Gürcüstanın baş naziri Bolnisidə erməni həmkarının pişvazına çıxdı - FOTOLAR
15/01/2019 [22:47]:
Hadi Rəcəbli slavyan xanımla belə rəqs etdi – VİDEO
15/01/2019 [22:44]:
Ərdoğan Suriyaya hücumu dayandırdıqlarını elan etdi: "Trampın verdiyi mesajlar məni üzdü..."
15/01/2019 [21:45]:
Ramil Usubovdan Səttar Mehbalıyevin oğlu ilə bağlı qərar
15/01/2019 [21:36]:
Saakaşvilinin oğlu da “donuz qripi”nə yoluxdu –Tbilisidə müalicə olunur
15/01/2019 [21:21]:
Tanmmış KIV nümayəndələri BSU-da imtahanların gedişini izləyib -FOTOLAR
15/01/2019 [21:08]:
MTRŞ-dan telekanal rəhbərlərinə xəbərdarlıq: " Xalq narazıdır"
15/01/2019 [21:03]:
Bakıda iki bina arasındakı boşluğa yıxılan şəxs xilas edildi
15/01/2019 [20:45]:
Bakıda külək ağacı maşının üzərinə aşırdı
15/01/2019 [20:42]:
Rəsulzadənin barelyefinin oğurlandığı təsdiqləndi: Çox qiymətli materialdan hazırlanmışdı
15/01/2019 [20:32]:
Baş katib Bakıda logistika və gömrük müəssisələrinə baş çəkdi
15/01/2019 [20:30]:
Rüfət Aslanlının Gədəbəydəki villasının - FOTOLARI
15/01/2019 [20:27]:
Sarkozi Bakıda - İlham Əliyevlə görüşdü+ Foto
15/01/2019 [20:15]:
Debrecen Universitetində təhsil alan Yusif: "Zədə üzündən "Qarabağ"dan ayrıldım və..."
15/01/2019 [20:14]:
Azərbaycan sərhədini pozmuş konqresmen ABŞ prezidentliyinə namizədliyindən danışdı
15/01/2019 [20:04]:
37,1 milyard manatlıq məhsul satılıb...
15/01/2019 [19:43]:
ADPU-da payız semestrinin imtahan sessiyasının monitorinqi keçirildi -FOTOLAR
15/01/2019 [19:35]:
Aİİ-də “20 Yanvar” faciəsinə həsr edilmş “Qan yaddaşımız” mövzusunda tədbir təşkil olundu
15/01/2019 [19:20]:
Mədəniyyət Nazirliyinin tabeliyindəki kitabxanalar ləğv edildi
15/01/2019 [19:18]:
Pedaqoji Unversitetin İctimai Şura üzvləri imtahanların gedişini izlədilər
15/01/2019 [19:04]:
İrəvan Moskva, Bakı və Tehrandan öndədir? – Daha bir absurd araşdırma...
15/01/2019 [18:58]:
Novruz Məmmədov tapşırıqlar verdi
15/01/2019 [18:54]:
Azərbaycanda ifrat təhlükəli hidrometeoroloji hadisə gözlənilir - XƏBƏRDARLIQ
15/01/2019 [18:48]:
Qulu Məhərrəmli Arif Alışanovun işdən çıxarılmasından DANIŞDI
15/01/2019 [18:46]:
Dubayda “Azərbaycan Ticarət Evi” açıldı
15/01/2019 [18:46]:
Müdafiə Nazirliyi Tibb Xidmətinin rəhbər heyətinin toplantısı keçirildi - FOTOLAR
15/01/2019 [18:44]:
Prezident səfiri geri çağırdı
15/01/2019 [18:43]:
“ASAN”da konsulluq xidmətləri göstəriləcək
15/01/2019 [18:39]:
DİM qəbul imtahanlarındakı 6 milyon sualı necə yoxlayacaq? - Obyektivlik necə qorunacaq?
Bütün arxiv bir sırada
18/01/2018 [12:20] - Cəmiyyət - ( 4551 dəfə baxılıb)

Dillə zarafat etmək olmaz... - "İndi bizə Abbas Zamanov lazımdır!"



Son bir neçə ildir ki, dilimizin başına oyun açan “dilbaz”lar peyda olub, millətə necə yazmaq, hansı sözlərdən necə “yararlanmaq” dərsi keçirlər. İş gəlib o yerə çatıb ki, artıq dialektlər, şivələr, ləhcələr də qalıb bir tərəfdə, məhəlli sözləri də “Orfoqrafiya lüğəti”nə pərçimləməyə girişiblər. Özü də bunu dilimizin qorunması üzrə məsul olan rəsmi struktur ”“ AMEA-nın Dilçilik İnstitutu adından edirlər. 
Dayanın, cənablar, bu dil sizin şəxsi dədə malınız deyil ki, onunla nə cür istəsəniz rəftar edəsiniz! Bu dil millətin dilidir ”“ Dədəmiz Qorqudun dilidir, böyük Füzulinin, Nəsiminin, Vaqifin, Aşıq Ələsgərin, Sabirin, Mirzə Cəlilin, Üzeyir bəyin, Səməd Vurğunun, Şəhriyarın, Bəxtiyar Vahabzadənin, Məmməd Aslanın... dilidir! Bunlardan kim sizi vəkil edib ki, onun diliylə oynayasınız? Təbii ki, elmi-texniki tərəqqi nəticəsində dünyanın bütün dillərinə, onun lüğət tərkibinə minlərlə söz daxil olur və insaf naminə, daxil də olmalıdır! Buna kimsə etiraz edə bilməz! Amma min illərdir ki, dilimizdə öz yerini tutmuş, bir növ “daşlaşmış” sözlər var ki, onlara toxunmaq, yaddaşlardan sildirmək olmaz! Yeni söz yaratmaq, dilimizin səlisliyini pozan sözlərdən imtina etmək, adekvat yanaşmaq, variantlar üzərində uzun-uzadı (bundan qorxmaq lazım deyil) müzakirələr açmaq, lazım gələrsə, bir neçə il pilot layihə kimi sınaqdan keçirmək, hətta müxtəlif məsələlərə dair keçirilən referendumlarda bu sözləri də səsvermə yolu ilə dilimizə gətirib lüğətimizi zənginləşdirmək lazımdır. Yoxsa ki “mən belə istəyirəm, mən uşaqlıqda məhəlləmizdə filan sözü filan kimi eşitmişəm, kəndimizdə belə deyirdilər” təfəkkürü ilə “düzəldilən” lüğət siz o institutdan uzaqlaşdırılandan sonra yenidən dəyişikliyə məruz qalacaq! Buna əmin ola bilərsiniz! Tarix belə təbəddülatı çox görüb. 

Biz dilə balası kimi yanaşan dilçi alimlər görmüşük. Yaxın tariximizdə Əbdüləziz Dəmirçizadə, Məmmədağa Şirəliyev, Muxtar Hüseynzadə, Səlim Cəfərov, Ağamusa Axundov, Fərhad Zeynalov, Əlövsət Abdullayev, Tofiq Hacıyev,  Samət Əlizadə, Zinyət Əlizadə, Afat Qurbanov, Kamal Abdulla, Kamil Vəli Nərimanoğlu, İsmayıl Məmmədov və b. kimi korifey dilçi alimlərimiz dilimizin tarixini tədqiq etməklə bərabər, onun zənginləşdirilməsi, qorunması yolunda misilsiz xidmət göstəriblər. Bu alimlər heç vaxt subyektiv fikirlərini, düşüncələrini milli mənafeyimizə sırımağa cəhd də etməyiblər. İndi nə dəyişdi, nə oldu ki, millətin dilinə bu qədər sərbəst müdaxilə edirsiniz? Kim sizə bu haqqı verib? Dilimizin şəhdi-şirəsini publisistik yazıları, şeirləri, teleçıxışları ilə az qala hər kəsin iliyinə yeridən görkəmli şair Məmməd Aslan bir dəfə yaxın dostu olan televiziya əməkdaşını biabır edəndə düşündüm ki, yəqin verilişində Məmmədin xətrinə dəyib. Demə, bu aparıcı veriliş boyu bir-iki sözü tamaşaçılara təhrif olunmuş şəkildə çatdırıbmış. Məmməd bu hadisədən odlanmışdı. Birtəhər sakitləşdirib zavallını əlindən aldım və dedim ki, nəyinə lazımdı, dilin sahibi sənsən? Kişi bu dəfə onu buraxıb mənim üstümə düşdü: sənə naşir deyənə lənət, bilmirsən dilin sahibi kimdir? Mən olsaydım, əhəmiyyət verməzdim, dil xalqındır, millətindir, bu tərbiyəsiz bütün milləti təhqir edib... 
Yadıma Atatürklə bağlı oxuduğum bir arxiv sənədi düşdü. Demək, Atatürk köşkdə gəzinir, görür ki, bayırda bir qarı mühafizəçilərə yaxınlaşır, onlar da qarını uzaqlaşdırmağa cəhd edirlər. Özü girişə yaxınlaşıb qarını içəri buraxdırır, gətirib bir skamyada otuzdurur. Qarı görür bu kişi söz sahibidir, mühafizəçilər ona əsgəri (ta dizin düzəltdiyiniz kimi “əskəri” yox) salam verirlər, soruşur ki, sən buraların sahibisən? Atatürk bu sözdən diksinən kimi olur, dərhal cavab verir ki, yox, annəcan, buraların sahibi böyük türk xalqıdır, mən buraların qoruyucusuyam... Məmmədi onda anladım. 
Mən ali məktəbi bitirəndən naşir kimi fəaliyyət göstərirəm. Son illər redaktor yoldaşlarımla birlikdə nə qədər əziyyət çəkirəm, orfoqrafiya qaydaları neçə dəfə dəyişdirilər?! Biz də məcbur olub dilimizin Konstitusiyası saydığımız “Orfoqrafiya lüğəti”nə tabe oluruq. Bəzən bu qaydaları dəyişdirənləri söyə-söyə məcbur oluruq bildiyimiz həqiqətləri təhrif edirik. Bu, mühafizəkarlıqdan irəli gəlmir, hərçənd dili qoruyub saxlayan həm də mühafizəkarlıqdır! Bu, kəşf deyil, dünyanın dil düzənini qoruyub saxlayan doqmadır. Mənim 40-45 il sərasər dillə işləyən çox savadlı həmkarlarım var ki, onların təcrübəsindən, biliyindən yararlanmaqla dilimizin zənginləşdirilməsində, inkişafında, qorunmasında istifadə etmək olar. Amma təəssüf ki, dil məsələləri ilə bağlı heç bir müzakirəyə, mübahisəyə ”“ bəli, məhz mübahisəyə ( əsl həqiqət ciddi mübahisə nəticəsində əldə olunur) bu səriştəli redaktorlardan birini də dəvət etmirlər...
    
Hazırda dünyanın texnoloji dili hesab olunan latın dili ölü dillər içərisində “layiqli” yerini tutmaqdadır. Qorxuram ki, illər sonrası Allah eləməsin,  bizim də dilimiz məhz naşı, kütbeyin, özündənrazı “alimlərimiz”in sayəsində belə taleyi yaşaya bilər. Dilimizə bu qədər təcavüz etməyin, cənablar! Övladlarımız birlikdə bu təcavüzün qurbanlarına çevrilə bilər. 
Sonda bir təklifimi müzakirə edib qəbul etməyinizi istərdim, əziz oxucular: dilimizin qorunması üçün bütün dilçi alimlərimizdən, yazarlarımızdan, ali və orta məktəblərin dil və ədəbiyyat müəllimlərindən, qəzet, sayt, nəşriyyat redaktorlatından ibarət bir komissiya yaradıb təklif olunan dəyişiklikləri, əlavə olunacağı nəzərdə tutulan sözləri, qaydaları geniş müzakirə edək, araşdıraq və mükəmməl lüğət hazırlayaq. Labüd dəyişiklikləri və yeni sözləri bülleten kimi dərc dərc edib ümumxalq müzakirəsinə verək. Yoxsa, Mirzə Cəlil demiş, dil əldən gedəcək! Görkəmli alim Abbas Zamanovun vaxtilə Akademiyanın məşhur iclasındakı replikası bu gün hava və su kimi lazımdır! İndi də Abbas müəllim hörmətlə anılır. İndi bizə Abbas Zamanov kimi ürəyi Vətən, Millət eşqilə alışıb yanan ziyalı lazımdır!


Əlövsət Ağalarov, 
"Azərnəşr"in baş redaktoru, keçmiş millət vəkili

Saakaşvilinin oğlu da “donuz qripi”nə yoluxdu –Tbilisidə müalicə olunur
Rüfət Aslanlının Gədəbəydəki villasının - FOTOLARI
Pedaqoji Unversitetin İctimai Şura üzvləri imtahanların gedişini izlədilər
Görənləri ovsunlayan göyqurşağı dağının sirri - MARAQLI...+ FOTOLAR
“Azərbaycanda əsasən, bu universitetlər birləşdirilməlidir” – Fazil Mustafadan etirazlara cavab
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Mədəniyyət
“Hər bir vətəndaşımızın tarixi faciələrimizə öz münasibəti olmalıdır”
Cəmiyyət
Yuxunuzu yalnız mömin şəxslərə danışın...
Ədəbiyyat
“Kriminal elementləri olan ədəbiyyat nə qədər çox yayılırsa, cəmiyyət bir o qədər də sakitləşir”
Gündəm
İrəvandakı “soyqırım muzeyi” yalançı sübutlarla “zənginləşdirildi”
Gündəm
Ermənistan parlamentindən 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı tükürpədici yalan...
Həftənin ən çox oxunanları
ABŞ prezidentinin Stalinə verdiyi məxfi məktubda Azərbaycan haqda nə yazılmışdı?..
Qarşı cinsə marağı azalan, intim hissləri qaydasında olmayan cütlüklər onu çeynəsələr...
"Bu ölkənin şeyxi hara baxır, Anar, Çingiz Abdullayev, Ramiz Rövşən və digərləri hara baxır?"
Putin Paşinyanı qucaqlayır, Lukaşenko İrəvan yolçuluğunda... - Bəs biz nəyi gözləyirik?
Azərbaycanda boşanma iddiası qaldıranların çoxu kişilərdir - Səbəb UTANCVERİCİDİR
“102-ci baza ləğv edilsə, Qarabağda  genişmiqyaslı müharibə başlayacaq...”
"Hamımız nədənsə düşmüşük televiziyalarda Xoşqədəmlərin, Zaurların üstünə, ancaq..."
“Şəhidlər Xiyabanına gedəndə xəcalət çəkirəm, mənə elə gəlir şəhidlər dil açıb deyir ki..."
Ucarda dəhşət: 16 yaşlı qız qaçırılıdı, zorlandı, sonra ailəsinə qaytarıldı - VİDEO
Sən xəstə deyilsən, susuzsan! - Xəstələrini adi su və duzla müalicə edən məşhur həkim...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə