Xəbər lenti
17/01/2019 [17:28]:
Ramil Usubov müşavirə keçirdi
17/01/2019 [17:24]:
Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin rəisi vətəndaşları qəbul edib
17/01/2019 [17:21]:
BMM-də “Fransada İnsan Hüquqlarına dair İçtimai dinləmələr” adlı içtimai dinləmələr keçirildi
17/01/2019 [17:18]:
Rəsulzadənin barelyefini oğurlayan şəxs tutuldu
17/01/2019 [17:06]:
Əhalinin sülhə hazırlanması nə deməkdir? - Xarici İşlər Nazirliyindən Qarabağ AÇIQLAMASI
17/01/2019 [16:49]:
Hacı Nuranın gizli sirri - Özü ilə gəzdirir
17/01/2019 [16:33]:
Güclü külək Goranboyda transformatoru dayağından aşırdı, partlayış baş verdi...
17/01/2019 [16:33]:
Gürcüstanda 5 yaşlı azərbaycanlı uşaq "donuz qripi"nə yoluxub
17/01/2019 [16:25]:
Rusiyada bəbir təlimçiyə hücum etdi
17/01/2019 [16:19]:
“Əsgər qucağımdakı yaralını başından avtomatın qundağı ilə vurub öldürdü...” - Qanlı Yanvarın həkimi
17/01/2019 [16:17]:
Azercell ilə rominqdə onlayn ol
17/01/2019 [16:15]:
Ekologiya Nazirliyi: Bakıda küləyin sürəti 30 m/s, Sumqayıtda 40 m/s-ə çatır
17/01/2019 [16:13]:
Avropa İttifaqı Nümayəndəliyinin müvəqqəti işlər vəkili Gəncədədir
17/01/2019 [16:08]:
Tarixçi-deputat: “Nəsiminin məzarının Hələbdə qalmasının tərəfdarıyam”
17/01/2019 [16:07]:
Ramil Usubovdan daha yeddi təyinat - SİYAHI
17/01/2019 [16:05]:
Qar Türkiyəni əsir aldı: 48 kəndlə əlaqə kəsildi - FOTO
17/01/2019 [15:51]:
Güclü küləyin əsməsi nəticəsində bu saata qədər xəsarət alan olmayıb - Səhiyyə Nazirliyi
17/01/2019 [15:50]:
Seksoloq: "60 yaşa kimi bakirəliyin qorunması qürur məsələsi deyil"
17/01/2019 [15:50]:
"Bu, ümumi bəladır və onunla istər media, istərsə də hər bir vətəndaş fəal mübarizə aparmalıdır"
17/01/2019 [15:32]:
4700,3 mln. manat profisit yaranıb – Maliyyə Nazirliyi
17/01/2019 [15:30]:
Altı yaşlı qızı ilə dünyanı gəzmək üçün işindən ayrıldı - FOTOLAR
17/01/2019 [15:28]:
Mirəliyev pişiyi 9-cu mərtəbədən atıb - “Bu kişi manyak imiş...”
17/01/2019 [15:20]:
Qurban Qurbanovdan sərt qərar - Onu əvəzedici heyətə göndərdi
17/01/2019 [15:15]:
Gürcüstanda “donuz qripi”ndən sonra qızılca yayıldı - 17 gündə 312 nəfər
17/01/2019 [15:12]:
Bakıda güclü külək TIR-ı aşırdı - VİDEO
17/01/2019 [15:09]:
20 Yanvarın “açılmayan gülləsi” - Primakov Allahşükür Paşazadəyə hakimiyyəti ələ almağı niyə təklif etmişdi? - TARİX
17/01/2019 [15:04]:
ABŞ-da qətlə yetirilən azərbaycanlının cənazəsi ölkəyə GƏTİRİLİR
17/01/2019 [15:02]:
Zakir Həsənov İranın Baş Qərargah rəisi ilə nədən DANIŞDI?
17/01/2019 [14:55]:
İki erməni əsgəri minaya düşdü
17/01/2019 [14:53]:
“Dünyanın heç bir musiqisi muğamlarımız qədər dərinliyə və duyğusallığa malik deyil”
17/01/2019 [14:51]:
Məhəmməd Əli: “Peyğəmbərim Həzrəti Məhəmmədin(s) adını ayaq altına qoydurmaram”
17/01/2019 [14:49]:
Tramadolun dövriyyəsi ilə bağlı qanunvericiliyə edilən dəyişiklik qüvvəyə mindi
17/01/2019 [14:48]:
Qorxulu siklon artıq Azərbaycandadır
17/01/2019 [14:23]:
20 Yanvarın Şəhidlər Günü elan olunması təklif edildi
17/01/2019 [14:21]:
Lion Universitetində partlayış baş verib - VİDEO
17/01/2019 [14:21]:
“Azərbaycan ordusu birinci müdafiə xəttini yarsa....” – Erməni politoloqdan XƏBƏRDARLIQ
17/01/2019 [14:18]:
Polkovnik Qəddafinin haqqı Liviyalıların burnundan gəlir -Ölkə qaçılmaz su fəlakəti qaqrşısındadır
17/01/2019 [14:17]:
Nazirlik rayon təhsil şöbələrinin ləğv edilməsi barədə məlumatlara münasibət bildirdi
17/01/2019 [14:10]:
Sergey Lavrov: “Bizim türk həmkarlarımızda suallar yaranıb”
17/01/2019 [14:09]:
Bakı Nəqliyyat Agentliyi bəzi yollarda sürət həddini aşağı saldı
17/01/2019 [14:07]:
Avtomobil nəhəngləri elektromobillərə 300 milyard dollar ayırır –Yeni texnologiyanın tətbiqi sürətlə genişləndirilir
17/01/2019 [14:03]:
Rusiya ilə Qərb arasında “Balkan savaşı” –Karnegi Fondu ziddiyyətlərin perspektivlərini təhlil edib
17/01/2019 [13:58]:
Yanvarın 17-də Gürcüstanda matəm günü elan olunub
17/01/2019 [13:55]:
Sabahın havası – yollar buz bağlayacaq
17/01/2019 [13:37]:
Ramil Usubov daha bir rəisin yerini dəyişdi
17/01/2019 [13:30]:
Prezident Administrasiyasının rəsmisi dini radikalizmə qarşı mübarizəyə səslədi
17/01/2019 [13:28]:
Beyons Bakıya gəlir?
17/01/2019 [13:14]:
Sabunçuda əməliyyat: Silahlı şəxs tutuldu - FOTOLAR
17/01/2019 [13:14]:
“Belə “kişi”nin boyunu yerə soxum”
17/01/2019 [13:10]:
Düşmən sərhədyanı ərazidə  raket-sursat anbarları inşa etdi-VİDEO
17/01/2019 [13:04]:
Trapmın keçmiş arvadı şəkilləri ilə meydan oxudu - FOTOLAR
17/01/2019 [12:59]:
Vilayət Quliyev Macarıstanda təhsil alan azərbaycanlıların sayını AÇIQLADI
17/01/2019 [12:56]:
Bakıda sulu qar yağır -Dənizdə dalğanın hündürlüyü 5.3 metrə çatdı
17/01/2019 [12:56]:
Küləklə Azərbaycana “donuz qripi” gəlib? - RƏSMİ
17/01/2019 [12:54]:
SOCAR 2500 neftçini təxliyə etdi - Ən son məlumat
17/01/2019 [12:52]:
Milli Məclis muğam sənəti ilə bağlı sənədi müzakirəyə çıxaracaq
17/01/2019 [12:49]:
Bakı Nəqliyyat Agentliyində TƏYİNAT
17/01/2019 [12:34]:
Ələtdə yükqaldırma əməliyyatları dayandırıldı - RƏSMİ
17/01/2019 [12:31]:
Aleksandr Lapşin əlini erməni ətəyindən üzmək istəmir
17/01/2019 [12:29]:
Əl çantasında bəyən olunmayan valyuta aşkarlandı
17/01/2019 [12:27]:
Siqaretləri avtomobildə gizlədərək keçirmək istədi
17/01/2019 [12:25]:
Narkotik vasitə və psixotrop maddə aşkarlandı
17/01/2019 [12:20]:
“Kitabların oxunması məcburiləşdirilməlidir” - Əflatun Amaşov
17/01/2019 [12:19]:
"Kənd kitabxanaları bağlanıb, nə var ki, işçiyə 120 manat maaş verilirdi" - Aqil Abbasdan etiraz
17/01/2019 [12:18]:
“Bu hadisə qərənfil obrazını tamamilə dəyişdirdi”
17/01/2019 [12:16]:
Alagöz dağında tank döyüşü başlandı-FOTOLAR
17/01/2019 [12:13]:
Ləğv edilən dövlət qurumlarına müsahibələr dayandırıldı - RƏSMİ
17/01/2019 [12:12]:
“Çap məhsulları ƏDV-dən azad edilsin”
17/01/2019 [12:06]:
Bakıda gözlənilən tornado Elman Rüstəmovla Əhməd Əhmədzadəni Londondan vurdu - FOTOLAR
17/01/2019 [12:01]:
“Ümumiyyətlə, köhnə kitabxanaların yenidən qurulması təqdir olunacaq bir addımdır...”
17/01/2019 [11:57]:
Aclıq və ölümlə döyüşən şagirdlər, bombalanan məktəblər, əlacsız müəllimlər –TƏSİRLİ VİDEO
17/01/2019 [11:55]:
Təbii fəlakətlərdən hər il Azərbaycana 250-300 milyon dollar zərər dəyir
17/01/2019 [11:54]:
Teatr, kino və efir məkanında tütün qadağası ilə bağlı dəqiq parametrlər müəyyənləşdirilə bilər
17/01/2019 [11:53]:
Müəllimlər məktəbli kitabçasını necə yazmalıdırlar? – Edilən xətalar, vacib qaydalar
17/01/2019 [11:50]:
“Bəziləri bunu kitabxanların ləğvi kimi izah etməyə çalışır” - Komitə sədri
17/01/2019 [11:48]:
Aqil Abbas kitabxana problemi HAQDA: “Ad çəkəndə küsürlər”
17/01/2019 [11:46]:
Vəkillər Kollegiyasının dəstəyi ilə beynəlxalq məhkəmə müsabiqəsinin Azərbaycan seçimləri keçirilir
17/01/2019 [11:42]:
Şamaxı və ətraf rayonların əhalisinin diqqətinə: Pulsuz hüquqi yardım
17/01/2019 [11:38]:
“Misir Mərdanov sona qədər ekspert institutunu nüfuzdan salmağa çalışdı” - İTTİHAM
17/01/2019 [11:33]:
Aİİ-də “Sən uğura layiqsən, uğur sənsən” mövzusunda seminar keçirildi
Bütün arxiv bir sırada
18/01/2018 [21:02] - Maraqlı - ( 1776 dəfə baxılıb)

Tolstoyun zifaf gecəsindən sonrakı qeydi: "Qane olmadım"



Artıq bir əsrdən çoxdur ki, qüdrətli ədib Lev Tolstoy dünyadan köçüb. Lakin onun şəxsi həyatı ətrafında tüğyan edən şaiyələr hələ də səngimək bilmir. Kimisi Levi öz evində dustaq sayır, kimisi yaradıcı ruhunu anlamayan həyat yoldaşının onu dünyadan küsdürdüyünü düşünür. Əslində isə hər şey göründüyündən də mürəkkəbdir.

Bütün nəhənglər kimi Lev Tolstoyun da olduqca çətin xarakteri vardı. Onun bu ərköyünlüyünə ən çox dözən isə həyat yoldaşı Sonya idi. Tolstoy hesab edirdi ki, ideal ər-arvad ünsiyyətini məktulaşma yolu ilə saxlamaq mümkündür. Sonya isə söhbətləşmədən, bir-birinin səsini, hərarətini duymadan, yaşamağın mənasız olduğunu düşünürdü. Lev xanımını evin divarlarına da qısqandığı halda, onun yanında sadə kəndçi qızlarla sevişməyin daha zövqlü olduğunu dilə gətirməkdən çəkinmirdi. Ailə quranda gənc yazıçının 34, ziyalı, zadəgan xanımınınsa 18 yaşı vardı. Tolstoy Sofyanın tək qəlbinin deyil, ağlının da diktəsilə seçmişdi. Cütlük hələ nişanlı ikən Lev arada yalan olmasın deyə, həyatındakı bütün qadınlar haqda danışmışdı. Hətta zifaf gecəsi zadəgan qızın yataqda onu yanıltdığını və yetərincə ehtiraslı olmağını bildirmişdi. Toy gecəsinin səhəri gündəliyinə bu sözləri yazmışdı “Qane olmadım”!

O yaradıcı düşüncələrinə tabe olacaq canlını Sonyanın timsalında tapmışdı. Həçminin kübar xanımın qəlbinə məlhəm olan musiqilərə qıcıqlanırdı. Sonyanın böyüdüyü evə daim yüksək vəzifəli şəxslər qonaq gələr, royal səsi, şampan, şərab qədəhlərinin toxunuşu ərşə ucalardı. Evlənəndən sonra isə əri onu kənddəki evindən çıxmağa da qoymurdu. Sonya isə digər kənd qadınları kimi hər il bir uşaq doğurdu. Tostoy ailəsində doğulan 13 uşaqdan 5-i hələ kiçik yaşlarında dünyadan köçmüşdülər. Çarəsiz qadınsa süd vəzlərində ciddi xəstəlik aşkarlansa da, ərinin təkidi ilə bütün övladlarını özü əmizdirirdi.

Картинки по запросу semya lva tolstoqo
Ədib 60 yaşından sonra həyat tərzini tamam dəyişir. Ailəsindən, doğmalarından uzaqlaşıb, balaca bir kənd evinə köçür. Varlı təbəqənin yol verdiyi bədxərcliyi günah saymağa başlayır. Sadə kənd libası geyinib, bütün təsərrüfat işlərini, ehtiyaclarını özü qarşılayır. Nə Sonya, nə də övladları bu ağılsızlığı qəbul edə bilmirdilər. Məhz buna görə də Tolstoy övladlarının heç biri ilə dil tapa bilmirdi. Buna baxmayaraq dahi Tolstoy dəfələrlə Sonyaya olan sonsuz eşqini və ömrü boyunca yalnız onu sevdiyini etiraf edib.

Ailənin böyük qızı Tatyana gözəl rəssam idi, tez-tez evə yaradıcı elitanı dəvət edir, dünya səyahətinə çıxmağı arzuayırdı. Digər bacısı Marina isə atasının məsləkdaşı idi. O da çılğın yazıçı kimi taxtanın üstündə yatır, ət yeməkdən imtina edirdi. Çox keçmir ki, Marina güclü soyuqdəymədən dünyasını dəyişir. Bu ahıl atanın həyatdan aldığı ən ağır zərbə idi. O yalnız övladını deyil, düşüncələrinə şərik çıxan dostunu itirmişdi. Mərhum qızından başqa heç kim onun ”Musiqi, imtahanlar, rahat həyat ən böyük cəzamızdır” kimi fikirlərini anlamırdı. Övladlarını bu yöndə böyüdən Sofyanı isə ən böyük günahkar sayırdı. Çünki o evdə səliqə-səhman yaradır, uşaqlarını təhsilə cəlb edir və xidmətçilərin köməyindən istifadə edirdi.

Ümumiyyətlə isə Tolstoy ailəsinin ən böyük cəzası 8 yaşlı Vanyanın ölümü olur. Ailə Vaniçkanı Allahın mükafatı adlandırırdı. O, qeyri-adı gözləri, su kimi saf qəlbi ilə bütün evi işıqlandırırdı. Vanya küsülüləri barışdırır, evdə sülh yaradırdı. Oğlu dünyasını dəyişəndə, Sonya ağlını itirmək həddinə belə çatır. Lev isə oğlunun ölümünə gündəliyində belə izah verirdi: "Təbiət bizə ən yaşılarını bəxş edir. Bizim bu bəxşişi qəbul etməyə hazır olmadığımızı görəndə isə geri alır”.

Ailəsindən, Moskvadakı evindən uzaqlaşıb, kəndə yalnız yaşayan yazıçı, provoslav kilsəsini təbliğ etməyə başlayır. Sonya ilə münasibəti isə getdikcə daha da sərtləşirdi. Onlar bir-birinə ürək sözlərini yalnız öz gündəliklərinə qeyd edirdilər.

Sonradan Sofya Tolstaya memuarlarında yazacaqdı:

"Mənim əziz, mehriban ərim. Səninlə bütövləşə bilmədik. Məndən gözlədiklərini sənə vermək iqtidarında olmadığım üçün bağışla! Çünki sənin ardında azad yaradıcılıq eşqi, mənimsə arxamda böyük bir ailənin məsuliyyəti dayanırdı".

Bütün qarşıdurmalara rəğmən bu güclü xanım ərinin ən böyük dəstəkçisi idi. Sofya bütün bu qaçhaqaçdan imkan tapıb, Levin əsərlərini qaralamadan təmiz vərəqlərə köçürürdü. Bəzən hətta 1000 səhifəlik yazını bir neçə günə bitirir, nəşriyyat evlərilə danışıqlar aparırdı. Bu gün Tolstoy xəzinəsinin əlimizə çatan bir çox incisinə görə Sofya xanıma borcluyuq.

Похожее изображение
1910-cu ildə ədəbiyyatın sönməz günəşi gözlərini əbədi yumur. Onun ölümündən 9 il sonra isə Sofya ərinin yanına, onunla ruhən, qəlbən bir olmağa gedir.

Yaxın günlərdə tarixçilər ədibin və Sofya Tolstayanın gündəliklərində bir-birinə ünvanladıqları ən zərif misraları aşkarlayıblar.

Tolstoy bütün məktublarında həyat yoldaşına “əziz dost” deyə müraciət edərdi.

“Əziz dost, səndən növbəti kədərli məktub aldım. Belə anlayıram ki, həm fiziki, həm də mənəvi əzab çəkirsən. Bihal olduğunu bilib, vaxtımı şən və sakit keçirdə bilmərəm. Düşüncələrim səninlədir. O qüssəli məkubdan sonra istəsəm də, ayağa qalxa bilmirəm. Məni kədərləndirən nə varsa, hamısını sadalamısan. Rica edirəm, bir şeyi unutma. Ömrümün əsas qayəsi sənin həyatındır. Sənin əhvalın yüksələndə sevinir, ürəyin qəmlənəndə isə üzülürəm. Lakin mən əminəm ki, güclü ruhun səni qəmdən azad edəcək və xoşbəxtlik gətirəcək. Mən fiziki qürubun günbəgün daha da yeyin addımlarla yaxınlaşdığını eşidirəm. Sənin kədərli gözlərinsə onun gəlişini daha da sürətləndirir.

Lev Tolstoyun gündəliyindən...

"Mənim Taneyevə olan münasibətimə qarşı çıxdığı kimi, mən də onun Qureviçlə ünsiyyətini bəyənmədiyimi bir az ehtiyatsız bildirdim. Üzünə baxanda, vücudumu qorxu bürüdü. Son günlər bir az da qalınlaşan qaşları hiddətli gözlərinin üstünə ox kimi çökdü. Əzabkeş üz ifadəsi qəlbimi parçaladı. Axı bu sima mehriban, ehtiras və sevgi ilə baxanda daha gözəldir. Tez-tez bir fikir məni yamanca düşündürür. Həqiqətən onun qarşısında günahım olsaydı, mənə hansı xətəri yetirərdi?!

Məni günah və xəyanətin dəhşətindən azad etdiyi üçün Allaha minnətdaram. O məni yad ehtirasdan həmişə zamanında xilas edib".

Sofya Tolstayanın gündəliyindən...

"Əziz dost, Sonya,

Ən böyük faciə və ayıb odur ki, sözün hər mənasında yaramaz və maraqsız insanlar həyatımızı idarə etsin. Ömrümüzün son ilini puça çevirsin. Həyatımız boyu bizi ayıracaq hadisələrə rəğmən, daha da yaxınlaşıb, bir-birimizə əvvəlkindən qat-qat doğmalaşmışkən bunun baş verməsi ədalətsizlikdir. Bizim bütövləşməyimiz hələ Vaniçkanın ölümündən öncə cücərməyə başlamışdı. Getdikcə daha da dərinə kök atan sevgi ağacının kölgəsində sərinlədiyimiz vaxtda, 35 illiyimizin son günlərində bu iyrənc vərdişin yenə hər şeyə möhür qoydu. Bilirəm ki, sənə çox ağırdır, məni çox sevdiyinə də şübhəm yoxdur. Bil ki, məni çox məyus etdin. Sənin yerinə utanıram. Səni ən dərin, ən çılğın hisslərimlə sevirəm.

Əlvida və bağışla, əziz dost.

Öpürəm səni!"

Lev Tolstoyun gündəliyindən... (publik.az)

Altı yaşlı qızı ilə dünyanı gəzmək üçün işindən ayrıldı - FOTOLAR
Polkovnik Qəddafinin haqqı Liviyalıların burnundan gəlir -Ölkə qaçılmaz su fəlakəti qaqrşısındadır
"Kənd kitabxanaları bağlanıb, nə var ki, işçiyə 120 manat maaş verilirdi" - Aqil Abbasdan etiraz
“Misir Mərdanov sona qədər ekspert institutunu nüfuzdan salmağa çalışdı” - İTTİHAM
"Qılıncla qadını qoruyan biz kişilər, o qədər acizik ki, indi onları videoyla şantaj edirik?!"
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Trapmın keçmiş arvadı şəkilləri ilə meydan oxudu - FOTOLAR
Köşə
Mərdimazar...
Cəmiyyət
Güneyli soydaşlarımız sovet rejiminə qarşı mücadilədə... - Nəsiman Yaqublu yazır...
Cəmiyyət
Qış mövsümünün yeni bəlası - Mədə qripi...
Gündəm
“Erməni probleminin araşdırılması üçün ayrıca institutlar yaradılmalıdır”
Həftənin ən çox oxunanları
ABŞ prezidentinin Stalinə verdiyi məxfi məktubda Azərbaycan haqda nə yazılmışdı?..
Qarşı cinsə marağı azalan, intim hissləri qaydasında olmayan cütlüklər onu çeynəsələr...
Putin Paşinyanı qucaqlayır, Lukaşenko İrəvan yolçuluğunda... - Bəs biz nəyi gözləyirik?
Bu ölkədən idxal olunan 7 ərzağı başınıza silah dirəsələr də YEMƏK OLMAZ!!!
"Bu ölkənin şeyxi hara baxır, Anar, Çingiz Abdullayev, Ramiz Rövşən və digərləri hara baxır?"
Azərbaycanda boşanma iddiası qaldıranların çoxu kişilərdir - Səbəb UTANCVERİCİDİR
Bakıda gözlənilən tornado Elman Rüstəmovla Əhməd Əhmədzadəni Londondan vurdu - FOTOLAR
Ucarda dəhşət: 16 yaşlı qız qaçırılıdı, zorlandı, sonra ailəsinə qaytarıldı - VİDEO
“102-ci baza ləğv edilsə, Qarabağda  genişmiqyaslı müharibə başlayacaq...”
Şəhər meri 30 il kirayədə yaşayan süpürgəçiyə ev verdi-İbrətamiz- FOTOLAR  
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə