Xəbər lenti
24/02/2018 [15:42]:
Əhməd Zakayev: "Putin Ukraynanı buna görə cəzalandırdı"
24/02/2018 [15:41]:
Brent markalı neft 67 dollara satılır
24/02/2018 [15:36]:
"Leyli və Məcnun"a aid film çəkilsə, məmuniyyətlə, baş rolu ifa edərəm"- Mənsum İbrahimov
24/02/2018 [15:33]:
XİN və Baş Prokurorluq Xocalı soyqırımı ilə bağlı birgə bəyanat yaydı
24/02/2018 [15:27]:
Bakıda I sinfə gedəcək şagirdlərin çoxu sənədlərini təqdim edib
24/02/2018 [14:50]:
“Taliban” azı 25 hərbçini qətlə yetirdi
24/02/2018 [14:45]:
Yanğında meyitləri tapılmış ər-arvadın qətlə yetirildiyi məlum oldu
24/02/2018 [14:26]:
Emomali Rahmon Azərbaycana gələcək
24/02/2018 [14:23]:
“Köçəryanı, Ohanyanı məsuliyyətə cəlb etmək üçün kifayət qədər əsas var” - Erməni deputat
24/02/2018 [14:23]:
Ramil Usubov Şirvanda vətəndaşları qəbul etdi
24/02/2018 [14:19]:
Trampın yaxın adamı Rusiya barədə ittihamları qəbul etdi
24/02/2018 [14:17]:
“Dedim dərəbəyilikdir, döydülər” – 25 nəfər hamilə qadını xəstəxanalıq etdi – VİDEO
24/02/2018 [14:16]:
Şimali Koreyanın “Gözəllər ordusu” - Nəğmələr və təbəssümlər arxasında rejim təbliğatı...
24/02/2018 [14:07]:
Leyla Əliyeva oğlu ilə salat hazırladı - VİDEO
24/02/2018 [14:04]:
Nardaran sakini silahını təhvil verdi
24/02/2018 [14:03]:
Tələbələrə ŞAD XƏBƏR – Güzəştli kreditlər veriləcək
24/02/2018 [13:57]:
Xocalıda şəhid olan milli qəhrəmanın həyat yoldaşı: “Son gülləsi bitənə kimi döyüşüb, sonra əsir düşüb” (FOTO, VİDEO)
24/02/2018 [13:51]:
Azərbaycanlılar xaricdə mülk alır - Ölkələrin adı
24/02/2018 [13:32]:
Ümumilikdə 560 minə yaxın şəxsin müavinətləri artırılacaq
24/02/2018 [13:06]:
Jirinovski: "Vurulan hər təyyarəyə görə bir baza məhv edəcəm"
24/02/2018 [13:06]:
Əfv üçün müraciət edənlər ən çox bu cinayətləri törədib - SİYAHI
24/02/2018 [12:59]:
Qənirə Paşayeva Şanlıurfada Xocalı soyqırımı ilə bağlı konfrans verdi
24/02/2018 [12:55]:
“33 yaşımda ərə getdim, gecikmişəm” -Gülyanaq Məmmədova
24/02/2018 [12:46]:
"Biz belə cağırışlarla addımlar atsaydıq və neftimizi dollara yox, manata satsaydıq..."
24/02/2018 [12:45]:
Restoranın bacasından xilas edilən şəxs oğurluğa giribmiş
24/02/2018 [12:44]:
"Elə "zapravkalar" var ki, ordan alınan 10 manatlıq benzin 90 kilometr getməmiş qurtarır"
24/02/2018 [12:38]:
Mirzəyevlər ailəsində daha bir dəhşətli faciə
24/02/2018 [12:22]:
İstirahət günün hava PROQNOZU - Bakıda 10 dərəcə isti olacaq
24/02/2018 [12:18]:
Milli Məclisin deputatları Ərdoğanla görüşəcək
24/02/2018 [12:10]:
Türkiyə Afrində daha iki kəndi terrorçulardan təmizlədi
24/02/2018 [12:05]:
Kadırov Stalini lənətlədi
24/02/2018 [12:02]:
Ayaz Mütəllibov: “Amerikanların cibinə pul salsan, yəqin, hamısı Xocalını da tanıyar…”
24/02/2018 [12:01]:
Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları Əfqan Hüseynov və İnqilab İsmayılovun doğum günüdür
24/02/2018 [11:40]:
Bakıda qanunsuz ağac kəsən şəxs saxlanıldı
24/02/2018 [11:32]:
Tovuzda dəhşətli yanğın: Ər-arvad həlak oldu
24/02/2018 [11:29]:
“Bizdə benzin niyə bahadır?” - Millət vəkili
24/02/2018 [11:20]:
Xocalı soyqırımının 26-cı ildönümü İğdırda da qeyd olundu - FOTOLAR
24/02/2018 [11:17]:
Böyük Britaniyadan İŞİD xəbərdarlığı
24/02/2018 [11:09]:
Məzahir Pənahova ağır itki üz verdi
24/02/2018 [11:08]:
İsrailli qadın Bakı aeroportunda saxlanıldı - Konsul hava limanına gəldi
24/02/2018 [11:06]:
Terrorçular 111 məktəblini oğurladılar
24/02/2018 [11:04]:
Qoyun oğruları həbs olundu
24/02/2018 [11:03]:
Elman Fəttahın qardaşı qəzada həlak oldu
24/02/2018 [11:01]:
Damla işçisini polisə verdi - "Bu oğurluq cavabsız qalmayacaq"
24/02/2018 [10:57]:
İsa Qəmbər yeni yaşını xəstəxanada qarşılayacaq - FOTOLAR
24/02/2018 [10:54]:
Deputat ATƏT PA-dan səsləndi: "Separatçıların “seçki şoularını” tanımırıq"
24/02/2018 [10:51]:
Norveç Olimpiadada tarixi rekorda imza atdı
24/02/2018 [10:50]:
Qadınların ərlərini aldatmalarının ən başlıca 10 səbəbi -İntiqam, qaçmaq, məhrum olma...
24/02/2018 [10:37]:
Lənkəranski Azərbaycan əsgərlərinə neçə min dollar yardım edib? -İstintaq materialları
24/02/2018 [10:27]:
MM-in komitə sədri prezidentin sərəncamını şərh etdi
24/02/2018 [10:13]:
Təqaüdlərin artırılması jurnalistlərə də şamil ediləcək
24/02/2018 [10:01]:
DİM-dən dövlət qulluğuna qəbul olmaq istəyənlərə XƏBƏRDARLIQ
24/02/2018 [10:00]:
Sabahdan seçicilərə səsvermə vəsiqəsinin verilməsinə başlanılacaq
24/02/2018 [09:57]:
Fabrik dəyəri 103 illik orta aylıq əmək haqqına bərabər olan avtomobil kimə məxsusdur?
24/02/2018 [09:52]:
Prezidentin kürəkəni vətəndaşları faiz borcuna görə zindana basdırır...
24/02/2018 [09:44]:
Cəbhədən son xəbər...
24/02/2018 [09:43]:
Ötən gün cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 32 nəfər saxlanıldı
24/02/2018 [09:39]:
“Qarın yağmamasına səbəb ekoloji silahlardan istifadədir” -Ekoloqdan ilginc iddia
24/02/2018 [09:34]:
“Azərbaycanı Moskvada müdafiə nazirinin deyil, nazirin müavininin təmsil eləməsi siyasi məna daşımır”
24/02/2018 [09:27]:
Bakıda keçmiş məhkumlar boğazlarını kəsərək intihara cəhd göstərdilər
24/02/2018 [09:25]:
Qarabağda yeni müharibə anonsu - “Putin Bakıdan möhlət istəyib...”
24/02/2018 [09:22]:
Ziya Bünyadovun qətlinin üstü baş prokurorun kabinetində açılıb - sensasion təfərrüat
24/02/2018 [09:17]:
“Radioda eşitdim ki, mənə Milli Qəhrəman adı verilib” 14 erməni tankını vuran Vahid Quliyev
24/02/2018 [09:16]:
Yeni Samsung smartfonlarının qiymətləri açıqlandı
24/02/2018 [09:11]:
“Sürünən müharibə”: Ermənistanın canlı və maddi itkiləri artır
24/02/2018 [09:07]:
Qırmızı ordunun Azərbaycandan aldıqları -İşğalçı ordunun 100 illiyi barədə iki rəy
24/02/2018 [08:57]:
Lavaş ermənilərin boğazında belə qaldı - Qalmaqal
24/02/2018 [08:53]:
Bolqarıstanın energetika naziri istefa verdi
24/02/2018 [08:48]:
USM müayinəsi autizm yaradır
24/02/2018 [08:47]:
Televizor alüdəçiliyi ölümə səbəb ola bilər
24/02/2018 [08:43]:
Meksikada universitet yaxınlığında silahlı insident - Ölənlər var
24/02/2018 [08:42]:
ABŞ səfirliyinin Qüdsə köçürüləcəyi tarix açıqlanıb - Rəsmi
24/02/2018 [08:40]:
Təhlükəsizlik xidməti Ağ Evə girişi bağladı
24/02/2018 [01:39]:
Şimali Koreyada "JEANS" geyinmək ölkəyə xəyanət kimi qiymətləndirilir..."
24/02/2018 [01:25]:
Səudiyyə Ərəbistanı qadınlarına öz arzusu ilə boşanmağa icazə verildi - Ədliyyə Nazirliyi
24/02/2018 [01:23]:
Azərbaycanlı Türkiyə - Bolqarıstan sərhədində saxlanıldı - Kriptovalyuta əməliyyatı
24/02/2018 [01:18]:
"Zina ilə bağlı cəza tətbiq olunarsa, o zaman cəmiyyətimizin elə eybəcərlikləri üzə çıxar ki..."
24/02/2018 [01:15]:
Nəsimidə köməksiz qalan 1 nəfər xilas edildi
24/02/2018 [00:56]:
"Məktəblərdə müəllim çoxdur, pedaqoq azdır, ona görə də..."
24/02/2018 [00:48]:
Ankara və Bakı dollardan imtina edə bilər - Türkiyəli nazirdən ŞOK AÇIQLAMA...
Bütün arxiv bir sırada
19/01/2018 [14:26] - Ədəbiyyat - ( 2500 dəfə baxılıb)

Çəmənzəminlinin dözə bilmədiyi dəhşətli insan əzabları, acı mənzərələr - Romandan parça




2018-ci il “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” ili elan edilib. Qeyd edək ki, bu ilin mayında həmin şanlı tarixin-Azərbaycan Cümhuriyyətinin əsasının qoyulmasının-100 illik yubileyi tamam olur. Yüzillik yubileylə də bağlı ötən il sərəncam verilmişdi.

Moderator.az artıq neçə aydır ki, bu mövzu ilə bağlı silsilə yazılarını davam etdirir. Həmçinin, ADR mövzusunın ədəbiyyatda, kinoda bir o qədər də çox işlənmədiyini bir iki-dəfə qabartmışdıq. 
Əksəriyyət Cümhuriyyət barəsində son zamanlar yazılan heç bir böyük romanın olmadığını düşünür. Nəinki son zamanlar, ümumiyyətlə, bu məzmunda heç bir romanın olmadığı vurğulanır. 
Lakin yazıçı-tərcüməçi  Nəriman Ədürrəhmanlı Moderator.az-a açıqlamasında bunun əksini söyləyir və iki il bundan əvvəl yazdığı “Qurban” romanında Cümhuriyyətə aid xeyli maraqlı məsələlərin işıqlandırdığını bildirib:

“Cümhuriyyətin Ukraynadakı, Krımdakı, İstanbuldakı səfiri Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin həyatı, Cümhuriyyət hökumətinin xaricə təhsil almaq üçün göndərdiyi 100 nəfər tələbənin taleyi, sovet quruluşuna qarşı aparılan gizli mübarizə, Cümhuriyyət tərəfdarlarının repressiyalara məruz qalması romanın başlıca mövzusudur. Romanda Cümhuriyyətin qurulması və süqutu da kifayət qədər təsvir olunub. Hamısı da tarixi faktlara, hadisələrə söykənir”.

Qeyd edək ki, Moderator.az müəllifin əsərindən Cümhuriyyətlə əlaqəli, yuxarıda adı çəkilən hissələri mətn formasında bir-bir təqdim edəcək.

I Fəsil-Cümhuriyyət elçisi-II Hissə


Rusiyadakı  vətəndaş müharibəsi üzündən Bakıyla əlaqənin kəsildiyi o həyəcanlı günlərdə özünə yer tapa bilməmişdi. Artıq ölkəmin Məslisi-məbusanı ”“ parlamenti fəaliyyətə başlamış, Milli hökumət bütün çətinliklərə baxmayaraq, quruculuq işlərinə girişmişdi. Belə bir vaxtda Yusif Vəzir Feodosiyada çıxış yolu axtarmış, normal fəaliyyəti üçün şərait yaradılacağına ümid bəsləmiş, Ağməsciddə - Simferopolda “Millət” qəzetinə Azərbaycan türkləri, Litva tatarları barədə məqalələr yazmış, kitab nəşr etdirmişdi. “Azərbaycan” qəzetinin fevral saylarında “Xarici siyasətimiz”, sonra da “Millli-mədəni işlərimiz” məqalələri çap olunmuşdu.  
       “Mən bolşevizmə ziddəm. Bolşevizm heç bir millət üçün, xüsusən bizim kimi əsarətdən yenicə xilas olmuş millətlər üçün heç bir səadət gətirməz. Bolşevizmin sonu hərc-mərclikdir. Biz gərək bolşevizmin öz vətənimizə gəlməsinə bütün ciddiyyətimizlə mane olaq”. Bu fikirləri də o vaxt yazmışdı.
         Elə o vaxt ”“ 1919-cu il yanvarın 19-da Milli hökumətin başçısı Fətəli xan Xoyski Krım Milli Direktorluğuna məktub göndərmışdi: “...mən hökumətin 1 noyabr 1918-ci il tarixli qərarına əsasən Mir Yusif Vəzirova Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin Krım hökuməti yanındakı nümayəndəsi olmağı tapşırmışam”. Yusif Vəzirsə 1919-cu il fеvralın 3-də Ð¥arici İşlər Nazirliyinə yazdı: “On beş gün bundan əvvəl hökumətimizin diplоmatik nümayəndəsi təyin еdildiyimi bildim. Bu barədə Ñ…əbəri mənə Simfеrоpоla gələn Kiyеvdəki Azərbaycan Kоlоniyasının еlçisi çatdırdı. Təəssüf ki, bu barədə hökumətimiz tərəfindən göndərilən rəsmi sənədi indiyədək ala bilməmişəm”. Bir neçə ay da Krımda qaldı, yоllar təhlükəli оlduğundan, Kiyеv ətrafında qırmızılarla Ukrayna Milli Hərəkat qüvvələrinin arasında qanlı döyüşlər gеtdiyindən məqam gözlədi ki, Kiyеvə qayıdıb vəzifəsinə başlasın. Amma bolşeviklər şəhəri tutmuşdular, bir daha Kiyеvə qayıda bilmədi.
         Bakıya getmək ümidilə artıq müttəfiqlərin donanmasının nəzarətində olan Odessaya yollandı. Amma burda tamam gözləmədiyi vəziyyətlə qarşılaşıb öz dərdini unutmuşdu: şəhərdə yaşayan həmyerliləri Vətənə getmək, ya da acından ölməmək üçün ondan kömək umur, bəziləri də səfir kimi ticatət elədikləri malların  göndərilməsini belə tələb eləyirdilər. Bir neçə nəfərə kömək eləməyi bacardı, əlyazmalarının bir hissəsini “Azərbaycan” qəzetinə, Üzeyir bəyə göndərib bir qədər təskinlik tapdı, amma bütün bunlar düşdüyü çıxılmazlığın miqyasını daha da artırırdı: hökumət diplomatik nümayəndələiyin təşkili məsələsini həll eləyə bilmirdi.
       Üstəlik, Odessada hərc-mərclik başlandı, həyatı hər dəqiqə təhlükə altındaydı. Qırmızılarla ağlar atışırdılar, bu vəziyyətdən istifadə eləyən quldurlar, soyğunçular, qatillər özlərini şəhərdə çox rahat hiss eləyirdilər. Artıq ilk fürsət düşən kimi, Bakıya qayıtmaqdan başqa çıxış yolu yox idi. Vəziyyət hökumətə göndərdiyi məktubda da yazmışdı:  “Şəhərin vəziyyəti büsbütün alt-üst olub, hər zaman, xüsusən də gecələr kefli əsgərlər güllə atır, xalqın rahatlığını pozurlar.”
         Belə bir vaxtda - aprelin 15-də Milli hökumətdən yeni təyinat aldı: artıq Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin Ukrayna, Polşa və Krım respublikalarındakı diplomatik nümayəndəsiydi.
        Amma nümayəndəliklərin işini qurmaq üçün vəsait çatışmırdı, bina və avadanlıq almaq, yaxud kirayə götürmək, əməkdaşlara maaş verməyə pul yox idi. Yenə hökumətə məktub yazmaq məcburiyyətində qaldı: “...Odessada Azərbaycan konsulluğunun yaradılması üçün çoxlu pul lazımdır, ondan ötrü bina və avadanlıq lazımdır. Xahiş edirəm, tutduğum vəzifərə görə mənə müəyyən məvacib verəsiniz. İşçilərin ştatını isə Sizə göndərirəm. Odessada pulsuz və böhranlı vəziyyətdə yaşayıram. Ayda 1200 manat mənzil pulu verirəm, çörəyin girvənkəsi isə 20 manatdır.” O məktubunda Ukrayna və Polşadakı nümayəndəliklərə münasib adamlar da təklif eləmişdi. 
        Bununla belə, hökumət onun fəryadına fikir verəcək vəziyyətdə deyildi, bu səbəbdən də vəziyyət bir qədər yaxşılaşandan sonra Vətənə getməyi qət elədi: belə bir vaxtda uzaq məmləkətdə quru əllə təbliğat işlərilə məşğul olmaq ondan ötrü dözülməz idi, qaynar həyatın ortasında olmaq milli dövlət quruculuğuna əlindən gələn  köməyi göstərməliydi. 
        Sənədlərinin bəziləri, arxivinin böyük bir hissəsi qırmızıların güdazına getdi, amma çətinliklə də olsa, mayın ortalarında Odessadan İstanbula yola düşən “Boris” bolqar gəmisinə ucuz bilet tapa bildi. Mayın 18-də gəmi Halki adasına yan alanda artıq əzablarının arxada qaldığını düşünürdü. Son günlər Osmanlı məmləkətində baş verənlərdən də onda xəbər tutdu. Almaniyanın təslim olmasından sonra Osmanlı dövləti müttəfiq güclər qarşısında müdafiəsiz qalmışdı. Lemnos adası sahilində - Mudros şəhəri yaxınlığında lövbər salan Britaniya gəmisində bağlanmış müqavilə açıq-aşkar məmləkətin işğalı demək idi. O anlaşmadan cəmi iki gün sonra “İttihad və Tərəqqi”nin başçıları, Tələt Paşa və Ənvər Paşa da daxil olmaqla Almaniyaya qaçmış, noyabrın 13-də ingilislərin, fransızların, italyanların qoşunları İstanbula girmiş, Fateh Mehmetin fəthindən bəri ilk dəfə şəhərə düşmən əsgərinin ayağı dəymişdi.
        Bunun ardınca ingilislər İstanbula qoşun göndərmiş, ardınca fransız və italyan əsgərləri gəlmişdilər. Osmanlı ordusu buraxılmış, tuthatut başlanmış, ittihadçılar üzərində məhkəmə qurulmuş, Mədinə mühafizi Fəxri Paşa, On ikinci Ordunun komandanı Ali İhsan Paşa və hərbiyyə naziri Mərsinli Camal Paşa kimi yüksət rütbəli şəxslər Maltaya sürgün olunmuşdular. Yalnız Sultanın şəxsi mühafizləri olan yeddi yüz nəfərlik dəstə qalmışdı. Yunanlar Ayasoyanın qübbəsinə zəng taxmaq fikrinə düşəndə Vahidəddin xan həmin dəstəni onlara qarşı göndərmişdi. Parisdə keçirilən Sülh konfrasında İngiltərə və Fransa Osmanlı torpaqlarını özlərinə sərfəli şəkildə bölüşdürməyə çalışırdılar. Bu vaxt yaranacaq erməni, kürd, ərəb, Mesopotamiya, Suriya və Hicaz dövlətləri problemi ortaya çıxmışdı.
       “Halki Palas” otelində yerləşəndən sonra gəminin Batuma yola düşəcəyi günü gözləməyə başladı. Elə onda da Əhməd bəy Ağaoğlunun həbs edildiyini öyrəndi. Əhməd bəy Istanbul Darülfünununda müəllimlik eləyirmiş, elə o vaxt da “İttihad və Tərəqqi” cəmiyyətinə qoşulmuş, Qafqaz İslam Ordusunun komandanı Nuru Paşanın siyasi müşaviri olmuşdu, ordu Azərbaycandan çıxanda  Milli hökumət başçıları onu çox dilə tutsalar da İstanbula qayıtmışdı.  
        Səlahiyyətlərinə daxil olmasa da, xarişiyyə vəkili Əhməd Fərid bəyin hüzuruna gedib Ağaoğlunun həbsinə etirazını bildirməyi özünə borc saydı. Fikrincə, Şuşadan tanıdığı, ağlına, savadına, millətpərvərliyinə heyranlıq duyduğu “firəng Əhməd” Osmanlı dövləti və müttəfiqlər üçün qorxulu şəxs deyildi. Amma Əhməd Fərid bəy müttəfiqlərin tələbilə gerçəkləşdirilən bu məsələdə əlacsız olduğunu, heç bir kömək göstərə bilməyəcəyini etiraf elədi.
       Həmin “Boris” gəmisilə Batuma, qatarla Tiflisə, ordansa, nəhayət, Bakıya gəlib çıxanda qəlbində Əhməd Ağaoğluna kömək eləyə bilməməyinin dözülməz ağrısı vardı. 
       

Yüz yaşlı alim yardıcılığının çiçəklənmə dövrünü yaşayır...
Erməni ordu başçısı Hamazas: "Üzümü bir də Qarabağa tərəf çevirsəm, atama lənət!.." - VİDEO
Məşhur marketdən aldığı paltarın içindən siçan çıxdı - FOTO+VİDEO
3-cü mərtəbədən düşən uşağı havada tutdu - VİDEO
Metro stansiyasında faciəvi qəza - Qadağan olunan yerə keçdi, qatarın altında qaldı (VİDEO)
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Elə "zapravkalar" var ki, ordan alınan 10 manatlıq benzin 90 kilometr getməmiş qurtarır"
Maraqlı
Səudiyyə Ərəbistanı qadınlarına öz arzusu ilə boşanmağa icazə verildi - Ədliyyə Nazirliyi
Hadisə
Qorxunc ölüm: İtlər məktəbdən evə qayıdan qızı parçaladı
Hadisə
Amerika şirkəti Qarabağdakı erməni səngərlərində günəş panelləri quraşdırır-FOTO
Müsahibə
"Uzun illərdi ki, Azərbaycan iqtidarı da xalqa məhz hakim Manuel de Sousa kimi yanaşır"
Həftənin ən çox oxunanları
”Budur sizin Ağdam, budur sizin Ağdam! Ha haha ha...” - VİDEO
Azərbaycan sərhədlərində MÜHARİBƏ BAŞLAYIR – Ağ Ev tarixini ELAN ETDİ
Lənkəranski Allahşükür Paşazadəyə yazdığı məktubunda nə istəyirdi?- İstintaq materialları...
“Monte Melkonyan məni maşına mindirib bilmədiyim bir evə gətirdi...” - Səkkiz gün erməni əsirliyində...
İsrailin müdafiə naziri erməni deputatları NOKAUT ETDİ: "Qarabağı...”
Amerikalı konkisürən qızların intim geyimləri hamını çaşbaş saldı - FOTOLAR
Dəhşət: Müəllim və şagirdi maşında sevişərkən yaxalandı - VİDEO
“Hər bir erməni qaçqın Azərbaycandan 110 min dollar tələb etməlidir” - Həyasızlığın son həddi...
Lənkəranskinin “Qara bloknot”unda nə yazılmışdı?- Kriminal avtoritetin şəxsi əşyalarından...
Prostat xəstəliklərinin ən asan və pulsuz profilaktikası...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin