Xəbər lenti
20/01/2019 [18:24]:
İran bu məhsulların idxalını qadağan etdi
20/01/2019 [18:22]:
Əməkdar artist: "Heç üzümüz gülmədi"
20/01/2019 [18:20]:
Daşkənddə dəyəri 1 milyon dollardan çox olan qədim xəzinə tapıldı
20/01/2019 [18:11]:
Zaqatalada oğru dəstəsi tutuldu
20/01/2019 [18:06]:
Əfqanıstanda qubernatora bombalı hücum oldu
20/01/2019 [17:39]:
İlham və Fərizənin həyatlarının son anları: ailə üzvünün xatirələri
20/01/2019 [17:23]:
Rusiyalı deputat: "Təssüf ki, 20 Yanvar faciəsinə beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən yetərincə diqqət ayrılmayıb"
20/01/2019 [16:54]:
“Artıq 29 ildir ki, doğum günümü keçirmirəm...”
20/01/2019 [16:35]:
Ekspert: "Azərbaycan xalqının 20 Yanvar qəhrəmanlığı türk dünyası üçün nümunə oldu"
20/01/2019 [16:21]:
Afrində avtobusu partlatdılar: ölənlər və yaralananlar var
20/01/2019 [15:20]:
İlham cəsarəti vətənə şöhrət, Fərizə sevgisi eşqə yaraşıq!
20/01/2019 [15:10]:
20 Yanvar 1990 cı il… – NADİR FOTOLAR
20/01/2019 [15:00]:
Trampdan yeni həmlə: Divara qarşı “qaçqınlıq islahatı”...
20/01/2019 [14:44]:
Mahaçqaladan Sabirabada qədər uzanan qisasın təfərrüatları: xüsusi amansız qətl planı
20/01/2019 [14:40]:
Bakıda güclü külək mərasim evini uçurub - VİDEO
20/01/2019 [14:37]:
Məşhur milyarder 3 dollarlıq hamburger üçün sıra gözlədi - MARAQLI... +FOTO
20/01/2019 [14:18]:
Yoldan çıxan "Qazel" "06"nın üzərinə aşdı: ölən və yaralananlar var
20/01/2019 [13:57]:
“Qəlbimin sultanı” rus tamaşaçıların qəlbini fəth etdi - Kanal reytinqini yüksəltdi
20/01/2019 [13:55]:
Haşımova dəhşətli gecədən danışdı: "Yanımda adamlar olmasaydı, bəlkə mən də bu gün həyatda olmayacaqdım"
20/01/2019 [13:37]:
Ər tapa bilmələri üçün qızlara məcburən yemək yedizdirilir
20/01/2019 [13:19]:
“Mona Liza”nı dünyanın məşhur sənət əsəri edən nədir?
20/01/2019 [13:02]:
Göyərçin musiqi sədaları altında rəqs etdi - İNANILMAZ...+ VİDEO
20/01/2019 [13:00]:
Azərbaycanlı alimin 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı məqaləsi İraq mətbuatında dərc olunub
20/01/2019 [12:59]:
Meyxanaçı Ağamirzə özünə qəbir qazdı - VİDEO
20/01/2019 [12:49]:
"İslahatların dərinləşməsi iqtidardakı iddialı adamların maraqlarına cavab vermir..."
20/01/2019 [12:48]:
20 Yanvarda doğulan və şəhid olan şəhidlərimiz - FOTOLAR
20/01/2019 [12:34]:
Bakıda avtobus qəzası: yaşlı qadın ağır yaralandı
20/01/2019 [12:08]:
Qara dənizdə içində azərbaycanlı kapitanın cəsədi olan qayıq tapıldı
20/01/2019 [11:59]:
"Dedi ki, ata evinə qayıda bilmərəm...”- Fərizənin anası...
20/01/2019 [11:37]:
Bakıda yaşayış binasında yanğın: sakinlər təxliyə edildilər
20/01/2019 [11:33]:
600 il 3 qitəyə hökmranlıq etmiş imperiya: Hansı ölkələri neçə il idarə edib + SİYAHI
20/01/2019 [11:30]:
Mübariz Qurbanlı: "Bəzi qruplar ölkədə qarşıdurma yaratmağa cəhd edirlər"
20/01/2019 [11:22]:
Səfir: "20 Yanvar təkcə Azərbaycanın deyil, bütün türk dünyasının qürur günüdür"
20/01/2019 [11:06]:
Eyni gündə doğulub, eyni gündə şəhid olan Yusif... - Şəhid bacısının XATİRƏLƏRİ
20/01/2019 [10:57]:
Azadlıq yolunda qalxan bir vuruş...
20/01/2019 [10:51]:
Sevgilisinin məktubunu saxladığım şəhid...
20/01/2019 [10:43]:
Atəşkəs 26 dəfə pozuldu
20/01/2019 [10:39]:
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şəhidlər Xiyabanında - FOTO
20/01/2019 [10:20]:
Rusiya XİN-dən təzyiq - Ya anlamırlar, ya da Azərbaycanın imicinə zərbə vurmaq istəyirlər
20/01/2019 [10:01]:
İçki məclisində dava düşdü: bir nəfəri bıçaqladılar
20/01/2019 [09:50]:
ABŞ-da yaşayan azərbaycanlı işgüzar xanım...
20/01/2019 [09:43]:
Bakının bu küçələrində hərəkət TAM məhdudlaşdırılır
20/01/2019 [09:38]:
Azərbaycanda 20 Yanvar faciəsinin 29-cu ildönümü qeyd olunur
20/01/2019 [09:08]:
"Nənəm erməniyə ərə gedə bilməzdi..." - Həcərin nəticəsi
20/01/2019 [08:42]:
“Şəhidləri yumayın- Qiyamət günü hər qan damlası ətrafa müşk qoxusu saçar...”
20/01/2019 [01:30]:
“Atam “Nəsimi” filminin dünyaya çıxmasını istəyirdi” – İsa Muğannanın qızı
20/01/2019 [01:24]:
Dünyada robotlardan ən çox istifadə edən ölkələr – SİYAHI
20/01/2019 [00:56]:
Dünyanın ən maraqlı döymələri - FOTOLAR
20/01/2019 [00:15]:
Baş məşqçi: "Komandanı futbolçuların cinsi orqanının ölçüsünə uyğun qururam" - MARAQLI
19/01/2019 [23:49]:
Demokratik defisit - “Ah, Avropa”
19/01/2019 [23:11]:
2018-ci ildə Azərbaycanda ən çox qoyulan adlar açıqlandı: Yusif və Zəhra liderlik edib...
19/01/2019 [22:13]:
Yoldan keçən hicablı qadına yumruq atdı - Avropa mədəniyyətsizliyi = VİDEO
19/01/2019 [21:50]:
“20 Yanvarla bağlı sessiyada bəzi deputatlar  qorxudan zaldan qaçmaq istəyirdi...”
19/01/2019 [21:37]:
Ali məktəblərə tələbə qəbuluna dair... - RƏSMİ
19/01/2019 [21:30]:
Məşhur milyarder uşaqlarının atasını axtarır -Kim olduğunu söyləyənə 6 min dollar verəcək
19/01/2019 [21:15]:
Əli Əhmədov: “Səbəb müxalifətin sosial dayaqlarını itirməsidir”
19/01/2019 [21:14]:
Hərbi helikopter qəza təhlükəsi ilə üzləşdi
19/01/2019 [20:04]:
Serbiyada 20 yanvar faciəsinin 29-cu ildönümü ilə əlaqədar anım mərasimi keçirildi
19/01/2019 [19:59]:
ADU-da dəyirmi masa keçirildi - FOTO
19/01/2019 [19:54]:
"Dövlət vəsaitlərindən istifadə sahəsində israfçılıq baş alıb gedir" -Əli Məsimli
19/01/2019 [19:48]:
Qazaxda “Cəhənnəm sakinləri” nümayiş etdirildi -FOTOLAR
19/01/2019 [19:37]:
Naqif Həmzəyev: “Avropa Şurasında Azərbaycanın qlobal rolunu yaxşı dərk edirlər”
19/01/2019 [19:34]:
Dəfninə heç kimin qatılmadığı anasını velosipedlə 5 kilometr daşıyıb dəfn etdi
19/01/2019 [19:30]:
UFC rəhbəri Makqreqorun qayıtmasından danışdı
19/01/2019 [19:24]:
Ombudsman 20 Yanvar faciəsinin 29-cu ildönümü ilə bağlı silsilə tədbirlər təşkil edib
19/01/2019 [19:24]:
SOCAR-da son illərdə həyata keçirilən islahatlar açıqlanıb
19/01/2019 [19:21]:
SHXÇDX-də 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi yad edilib
19/01/2019 [19:18]:
Salyanda 1 kq-a yaxın narkotik qanunsuz dövriyyədən çıxarıldı
19/01/2019 [19:07]:
“Muğamlarımız əcnəbiləri belə heyrətləndirir, onları məftun edir”
19/01/2019 [18:48]:
Parisdə etiraz aksiyası zamanı 12 nəfər saxlanıldı
19/01/2019 [18:11]:
“Microsoft” Ermənistan hökumətinin təhlükəsizliyini üzərinə götürdü...-FOTO
19/01/2019 [18:04]:
“Dinc əhaliyə divan tutuldu” – Rövşən Rzayev
19/01/2019 [18:02]:
Milli Şuranın mitinqində 2800 nəfər iştirak edib – RƏSMİ
19/01/2019 [17:59]:
“Onlar 20 Yanvar faciəsinin qarşısını ala bilərdilər” - Etibar Məmmədov
19/01/2019 [17:56]:
Paşinyanın Qarabağ fiaskosu - Erməni mətbuatı baş naziri yıxıb-sürüdü
19/01/2019 [17:23]:
"O, olmasaydı "Nəsimi" çəkilməzdi..." -Rasim Balayev
19/01/2019 [17:16]:
“Dövlətqaçqınkom”un 100-ə yaxın əməkdaşı qan verdi -FOTOLAR
19/01/2019 [17:11]:
Ötən il 51 mindən çox şəxs işlə təmin edilib
19/01/2019 [17:08]:
Zimbabve prezidentinin Azərbaycana səfəri başa çatdı
19/01/2019 [17:06]:
“Azərbaycanla ticarətin aparılacağı sahələri tədqiq etmək istəyirik” - Zimbabve prezidenti
Bütün arxiv bir sırada
19/01/2018 [14:26] - Ədəbiyyat - ( 2771 dəfə baxılıb)

Çəmənzəminlinin dözə bilmədiyi dəhşətli insan əzabları, acı mənzərələr - Romandan parça




2018-ci il “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” ili elan edilib. Qeyd edək ki, bu ilin mayında həmin şanlı tarixin-Azərbaycan Cümhuriyyətinin əsasının qoyulmasının-100 illik yubileyi tamam olur. Yüzillik yubileylə də bağlı ötən il sərəncam verilmişdi.

Moderator.az artıq neçə aydır ki, bu mövzu ilə bağlı silsilə yazılarını davam etdirir. Həmçinin, ADR mövzusunın ədəbiyyatda, kinoda bir o qədər də çox işlənmədiyini bir iki-dəfə qabartmışdıq. 
Əksəriyyət Cümhuriyyət barəsində son zamanlar yazılan heç bir böyük romanın olmadığını düşünür. Nəinki son zamanlar, ümumiyyətlə, bu məzmunda heç bir romanın olmadığı vurğulanır. 
Lakin yazıçı-tərcüməçi  Nəriman Ədürrəhmanlı Moderator.az-a açıqlamasında bunun əksini söyləyir və iki il bundan əvvəl yazdığı “Qurban” romanında Cümhuriyyətə aid xeyli maraqlı məsələlərin işıqlandırdığını bildirib:

“Cümhuriyyətin Ukraynadakı, Krımdakı, İstanbuldakı səfiri Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin həyatı, Cümhuriyyət hökumətinin xaricə təhsil almaq üçün göndərdiyi 100 nəfər tələbənin taleyi, sovet quruluşuna qarşı aparılan gizli mübarizə, Cümhuriyyət tərəfdarlarının repressiyalara məruz qalması romanın başlıca mövzusudur. Romanda Cümhuriyyətin qurulması və süqutu da kifayət qədər təsvir olunub. Hamısı da tarixi faktlara, hadisələrə söykənir”.

Qeyd edək ki, Moderator.az müəllifin əsərindən Cümhuriyyətlə əlaqəli, yuxarıda adı çəkilən hissələri mətn formasında bir-bir təqdim edəcək.

I Fəsil-Cümhuriyyət elçisi-II Hissə


Rusiyadakı  vətəndaş müharibəsi üzündən Bakıyla əlaqənin kəsildiyi o həyəcanlı günlərdə özünə yer tapa bilməmişdi. Artıq ölkəmin Məslisi-məbusanı ”“ parlamenti fəaliyyətə başlamış, Milli hökumət bütün çətinliklərə baxmayaraq, quruculuq işlərinə girişmişdi. Belə bir vaxtda Yusif Vəzir Feodosiyada çıxış yolu axtarmış, normal fəaliyyəti üçün şərait yaradılacağına ümid bəsləmiş, Ağməsciddə - Simferopolda “Millət” qəzetinə Azərbaycan türkləri, Litva tatarları barədə məqalələr yazmış, kitab nəşr etdirmişdi. “Azərbaycan” qəzetinin fevral saylarında “Xarici siyasətimiz”, sonra da “Millli-mədəni işlərimiz” məqalələri çap olunmuşdu.  
       “Mən bolşevizmə ziddəm. Bolşevizm heç bir millət üçün, xüsusən bizim kimi əsarətdən yenicə xilas olmuş millətlər üçün heç bir səadət gətirməz. Bolşevizmin sonu hərc-mərclikdir. Biz gərək bolşevizmin öz vətənimizə gəlməsinə bütün ciddiyyətimizlə mane olaq”. Bu fikirləri də o vaxt yazmışdı.
         Elə o vaxt ”“ 1919-cu il yanvarın 19-da Milli hökumətin başçısı Fətəli xan Xoyski Krım Milli Direktorluğuna məktub göndərmışdi: “...mən hökumətin 1 noyabr 1918-ci il tarixli qərarına əsasən Mir Yusif Vəzirova Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin Krım hökuməti yanındakı nümayəndəsi olmağı tapşırmışam”. Yusif Vəzirsə 1919-cu il fеvralın 3-də Ð¥arici İşlər Nazirliyinə yazdı: “On beş gün bundan əvvəl hökumətimizin diplоmatik nümayəndəsi təyin еdildiyimi bildim. Bu barədə Ñ…əbəri mənə Simfеrоpоla gələn Kiyеvdəki Azərbaycan Kоlоniyasının еlçisi çatdırdı. Təəssüf ki, bu barədə hökumətimiz tərəfindən göndərilən rəsmi sənədi indiyədək ala bilməmişəm”. Bir neçə ay da Krımda qaldı, yоllar təhlükəli оlduğundan, Kiyеv ətrafında qırmızılarla Ukrayna Milli Hərəkat qüvvələrinin arasında qanlı döyüşlər gеtdiyindən məqam gözlədi ki, Kiyеvə qayıdıb vəzifəsinə başlasın. Amma bolşeviklər şəhəri tutmuşdular, bir daha Kiyеvə qayıda bilmədi.
         Bakıya getmək ümidilə artıq müttəfiqlərin donanmasının nəzarətində olan Odessaya yollandı. Amma burda tamam gözləmədiyi vəziyyətlə qarşılaşıb öz dərdini unutmuşdu: şəhərdə yaşayan həmyerliləri Vətənə getmək, ya da acından ölməmək üçün ondan kömək umur, bəziləri də səfir kimi ticatət elədikləri malların  göndərilməsini belə tələb eləyirdilər. Bir neçə nəfərə kömək eləməyi bacardı, əlyazmalarının bir hissəsini “Azərbaycan” qəzetinə, Üzeyir bəyə göndərib bir qədər təskinlik tapdı, amma bütün bunlar düşdüyü çıxılmazlığın miqyasını daha da artırırdı: hökumət diplomatik nümayəndələiyin təşkili məsələsini həll eləyə bilmirdi.
       Üstəlik, Odessada hərc-mərclik başlandı, həyatı hər dəqiqə təhlükə altındaydı. Qırmızılarla ağlar atışırdılar, bu vəziyyətdən istifadə eləyən quldurlar, soyğunçular, qatillər özlərini şəhərdə çox rahat hiss eləyirdilər. Artıq ilk fürsət düşən kimi, Bakıya qayıtmaqdan başqa çıxış yolu yox idi. Vəziyyət hökumətə göndərdiyi məktubda da yazmışdı:  “Şəhərin vəziyyəti büsbütün alt-üst olub, hər zaman, xüsusən də gecələr kefli əsgərlər güllə atır, xalqın rahatlığını pozurlar.”
         Belə bir vaxtda - aprelin 15-də Milli hökumətdən yeni təyinat aldı: artıq Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin Ukrayna, Polşa və Krım respublikalarındakı diplomatik nümayəndəsiydi.
        Amma nümayəndəliklərin işini qurmaq üçün vəsait çatışmırdı, bina və avadanlıq almaq, yaxud kirayə götürmək, əməkdaşlara maaş verməyə pul yox idi. Yenə hökumətə məktub yazmaq məcburiyyətində qaldı: “...Odessada Azərbaycan konsulluğunun yaradılması üçün çoxlu pul lazımdır, ondan ötrü bina və avadanlıq lazımdır. Xahiş edirəm, tutduğum vəzifərə görə mənə müəyyən məvacib verəsiniz. İşçilərin ştatını isə Sizə göndərirəm. Odessada pulsuz və böhranlı vəziyyətdə yaşayıram. Ayda 1200 manat mənzil pulu verirəm, çörəyin girvənkəsi isə 20 manatdır.” O məktubunda Ukrayna və Polşadakı nümayəndəliklərə münasib adamlar da təklif eləmişdi. 
        Bununla belə, hökumət onun fəryadına fikir verəcək vəziyyətdə deyildi, bu səbəbdən də vəziyyət bir qədər yaxşılaşandan sonra Vətənə getməyi qət elədi: belə bir vaxtda uzaq məmləkətdə quru əllə təbliğat işlərilə məşğul olmaq ondan ötrü dözülməz idi, qaynar həyatın ortasında olmaq milli dövlət quruculuğuna əlindən gələn  köməyi göstərməliydi. 
        Sənədlərinin bəziləri, arxivinin böyük bir hissəsi qırmızıların güdazına getdi, amma çətinliklə də olsa, mayın ortalarında Odessadan İstanbula yola düşən “Boris” bolqar gəmisinə ucuz bilet tapa bildi. Mayın 18-də gəmi Halki adasına yan alanda artıq əzablarının arxada qaldığını düşünürdü. Son günlər Osmanlı məmləkətində baş verənlərdən də onda xəbər tutdu. Almaniyanın təslim olmasından sonra Osmanlı dövləti müttəfiq güclər qarşısında müdafiəsiz qalmışdı. Lemnos adası sahilində - Mudros şəhəri yaxınlığında lövbər salan Britaniya gəmisində bağlanmış müqavilə açıq-aşkar məmləkətin işğalı demək idi. O anlaşmadan cəmi iki gün sonra “İttihad və Tərəqqi”nin başçıları, Tələt Paşa və Ənvər Paşa da daxil olmaqla Almaniyaya qaçmış, noyabrın 13-də ingilislərin, fransızların, italyanların qoşunları İstanbula girmiş, Fateh Mehmetin fəthindən bəri ilk dəfə şəhərə düşmən əsgərinin ayağı dəymişdi.
        Bunun ardınca ingilislər İstanbula qoşun göndərmiş, ardınca fransız və italyan əsgərləri gəlmişdilər. Osmanlı ordusu buraxılmış, tuthatut başlanmış, ittihadçılar üzərində məhkəmə qurulmuş, Mədinə mühafizi Fəxri Paşa, On ikinci Ordunun komandanı Ali İhsan Paşa və hərbiyyə naziri Mərsinli Camal Paşa kimi yüksət rütbəli şəxslər Maltaya sürgün olunmuşdular. Yalnız Sultanın şəxsi mühafizləri olan yeddi yüz nəfərlik dəstə qalmışdı. Yunanlar Ayasoyanın qübbəsinə zəng taxmaq fikrinə düşəndə Vahidəddin xan həmin dəstəni onlara qarşı göndərmişdi. Parisdə keçirilən Sülh konfrasında İngiltərə və Fransa Osmanlı torpaqlarını özlərinə sərfəli şəkildə bölüşdürməyə çalışırdılar. Bu vaxt yaranacaq erməni, kürd, ərəb, Mesopotamiya, Suriya və Hicaz dövlətləri problemi ortaya çıxmışdı.
       “Halki Palas” otelində yerləşəndən sonra gəminin Batuma yola düşəcəyi günü gözləməyə başladı. Elə onda da Əhməd bəy Ağaoğlunun həbs edildiyini öyrəndi. Əhməd bəy Istanbul Darülfünununda müəllimlik eləyirmiş, elə o vaxt da “İttihad və Tərəqqi” cəmiyyətinə qoşulmuş, Qafqaz İslam Ordusunun komandanı Nuru Paşanın siyasi müşaviri olmuşdu, ordu Azərbaycandan çıxanda  Milli hökumət başçıları onu çox dilə tutsalar da İstanbula qayıtmışdı.  
        Səlahiyyətlərinə daxil olmasa da, xarişiyyə vəkili Əhməd Fərid bəyin hüzuruna gedib Ağaoğlunun həbsinə etirazını bildirməyi özünə borc saydı. Fikrincə, Şuşadan tanıdığı, ağlına, savadına, millətpərvərliyinə heyranlıq duyduğu “firəng Əhməd” Osmanlı dövləti və müttəfiqlər üçün qorxulu şəxs deyildi. Amma Əhməd Fərid bəy müttəfiqlərin tələbilə gerçəkləşdirilən bu məsələdə əlacsız olduğunu, heç bir kömək göstərə bilməyəcəyini etiraf elədi.
       Həmin “Boris” gəmisilə Batuma, qatarla Tiflisə, ordansa, nəhayət, Bakıya gəlib çıxanda qəlbində Əhməd Ağaoğluna kömək eləyə bilməməyinin dözülməz ağrısı vardı. 
       

Məşhur milyarder 3 dollarlıq hamburger üçün sıra gözlədi - MARAQLI... +FOTO
600 il 3 qitəyə hökmranlıq etmiş imperiya: Hansı ölkələri neçə il idarə edib + SİYAHI
Azadlıq yolunda qalxan bir vuruş...
Dünyanın ən maraqlı döymələri - FOTOLAR
Baş məşqçi: "Komandanı futbolçuların cinsi orqanının ölçüsünə uyğun qururam" - MARAQLI
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Ər tapa bilmələri üçün qızlara məcburən yemək yedizdirilir
Maraqlı
“Mona Liza”nı dünyanın məşhur sənət əsəri edən nədir?
Hadisə
Sevgilisinin məktubunu saxladığım şəhid...
Ədəbiyyat
“Atam “Nəsimi” filminin dünyaya çıxmasını istəyirdi” – İsa Muğannanın qızı
Dünya
Fotoqrafçı ananın obyektivində qızının heyvan sevgisi -FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
Bakıda gözlənilən tornado Elman Rüstəmovla Əhməd Əhmədzadəni Londondan vurdu - FOTOLAR
Bakıda dəhşətli qəza: "Mazda" 2 ayın gəlinini vurub öldürdü - FOTOLAR 18+
Bu ölkədən idxal olunan 7 ərzağı başınıza silah dirəsələr də YEMƏK OLMAZ!!!
“Sabah ölkədə elə proseslər baş verə bilər ki, eşidəndə adamın tükləri biz-biz olar...”
Xalqı hansı sülhə hazırlayırlar? - Təhlükə başımızın üstündədir, yoxsa...?
Putin Paşinyanı qucaqlayır, Lukaşenko İrəvan yolçuluğunda... - Bəs biz nəyi gözləyirik?
Ucarda dəhşət: 16 yaşlı qız qaçırılıdı, zorlandı, sonra ailəsinə qaytarıldı - VİDEO
Şəhər meri 30 il kirayədə yaşayan süpürgəçiyə ev verdi-İbrətamiz- FOTOLAR  
Soydaşlarımız Moskvada "Vı, pustoy narod" sözlərinə etiraza toplaşır - SON XƏBƏR... + VİDEO
“Amerika genetikləri Gəncə yaxınlığındakı bu yer haqqında bizdən çox bilirlər...”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə