Xəbər lenti
17/01/2019 [10:47]:
“Green Card” qazananların NƏZƏRİNƏ: Pentaqon sizi yoxlamadan keçirəcək
17/01/2019 [10:41]:
“Yaxşı sarımışıq, hə, bu xalqı?..”- Replika...
17/01/2019 [10:34]:
ABŞ-da qətlə yetirilən azərbaycanlı barədə səfirlikdən AÇIQLAMA
17/01/2019 [10:26]:
“Dövlətqaçqınkom”un kollegiyasının yeni tərkibi TƏSDİQLƏNDİ
17/01/2019 [10:17]:
“UNEC-100” İnkişaf Strategiyası: əsas hədəflər
17/01/2019 [10:07]:
Ekologiya Nazirliyi: Küləyin sürəti 34 m/saniyəyə çatdı - FOTO
17/01/2019 [10:02]:
Əflatun Amaşovdan mətbuata ÇAĞIRIŞ: “Buna qətiyyən yol vermək olmaz!”
17/01/2019 [09:47]:
Azərbaycanın Türkiyədəki keçmiş səfiri: “Tansu Çillər düz bir ay məni qəbul etmədi” - MÜSAHİBƏ
17/01/2019 [09:35]:
Manat bu gün yeni məzənnədə olacaq?
17/01/2019 [09:17]:
Biz Bakıda küləkdən daldalanarkən onlar  pişikləri soyuqdan xilas edir...-FOTOLAR
17/01/2019 [08:11]:
Unutmayaq:”Kimik, haradan gəlmişik və hara gedəcəyik?..”
17/01/2019 [01:45]:
"Yaxın 4-5 saata Bakıda güclü külək başlayacaq"
17/01/2019 [00:23]:
Qasırğa qonşu ölkəni vurdu: Ciddi fəsadlar var – Foto
16/01/2019 [23:59]:
"Allah Azərbaycanı AB-ABŞ demokratiyasından və insan haqları imperializmindən qorusun"
16/01/2019 [23:47]:
“Universitetlərimiz AMEA-nın institutları ilə bərabər işləyəcək qədər yüksəlməyib”
16/01/2019 [23:24]:
Həmsədrlər bəyanat yaydı: “Əhalinin sülhə hazırlanması üzrə razılığa gəlinib”
16/01/2019 [23:20]:
“Bakı və Ankara ilə birgə sabitliyə dəstək veririk” - İrakli Kobaxidze
16/01/2019 [23:17]:
Alimlər insanda stress və təşvişi 60% azaldacaq musiqini tapdılar - VİDEO
16/01/2019 [23:15]:
Çin ayda pambıq yetişdirdi – Dünya tarixində ilk...
16/01/2019 [23:10]:
İfrat təhlükəli hava hansı xəstəlikləri kəskinləşdirəcək? - Bu insanlar ehtiyatlı olsun
16/01/2019 [23:01]:
Azərbaycanda bir gecədə ifrat çörək tələbatı - Rəfləri bir neçə saata boşaltdılar
16/01/2019 [22:55]:
Bu ölkədən idxal olunan 7 ərzağı başınıza silah dirəsələr də YEMƏK OLMAZ!!!
16/01/2019 [22:49]:
Türkiyədə 80 minədək hərbçi hazır vəziyyətə gətirildi
16/01/2019 [22:26]:
Prezident sərəncam imzaladı
16/01/2019 [22:22]:
Azərbaycanla Rusiya arasında ikitərəfli sənədlər təsdiqləndi
16/01/2019 [22:21]:
Sarkisyan baş nazirin müavinlərini də dəyişmədi
16/01/2019 [22:19]:
Tbilisidə yaşayış binasında partlayış - 3 nəfərin cəsədi çıxarılıb
16/01/2019 [21:28]:
Ermənistan sakini minaya düşdü - Ayağı kəsildi...
16/01/2019 [21:11]:
Bakıda həyat nə qədər rahatdır?
16/01/2019 [21:01]:
Arif Hacılı Türkiyədə xəstəxanaya yerləşdirildi
16/01/2019 [20:55]:
Azərbaycanlı “donuz qripi”nə yoluxdu
16/01/2019 [20:32]:
Dəmiryolunda təcili yardım lokomotivi istifadəyə verildi
16/01/2019 [20:30]:
Seysmoloji Xidmət zəlzələ olacağı ilə bağlı məlumatlara CAVAB VERDİ
16/01/2019 [20:10]:
2500-dək neftçi təxliyyə edildi
16/01/2019 [20:08]:
Ac qal, sağlam ol - Alimlərdən tövsiyə
16/01/2019 [20:04]:
Pərvin dekoltesi ilə gündəmdə - "Ondansa paltarsız gəz"
16/01/2019 [19:49]:
Ermənistanda sığorta agentləri də etiraza qalxdı
16/01/2019 [19:48]:
İranla Azərbaycan arasında hərbi sahədə protokol imzalandı
16/01/2019 [19:46]:
Xarici işlər nazirləri fevralda yenidən görüşəcək
16/01/2019 [19:45]:
SOCAR-ın 2500-ə yaxın neftçini dənizdən təxliyyə edib
16/01/2019 [19:44]:
Peşəkar rejissorların rəhbəri: “Gəlmək istəyəni qapıdan qovmamışıq”
16/01/2019 [19:34]:
Səfər Mehdiyev səfir və generalla görüşdü
16/01/2019 [19:33]:
Putinlə Ərdoğanın görüş tarixi və yeri açıqlandı
16/01/2019 [19:31]:
Tereza Meyin qərarı qətidir - “Ölkə Aİ-dən çıxacaq”
16/01/2019 [19:30]:
Prezidentdən ETSN-lə bağlı fərman - Yeni xidmətlər və agentlik yaradılır
16/01/2019 [19:20]:
Anar qurultayın təxmini vaxtını açıqladı: “Oktyabrda daha konkret cavab verə bilərəm...”
16/01/2019 [19:13]:
BSU-da 20 Yanvar faciəsi anıldı
16/01/2019 [19:07]:
Soçidə Azərbaycan və Rusiya prezidentləri arasında imzalanmış Birgə Bəyanat təsdiq edilib
16/01/2019 [19:02]:
Əli Əmirli: “Teatrların özlərində gənc dramaturqlarla münasibət zəifdir”
16/01/2019 [18:50]:
Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında mediatur keçirildi - FOTOLAR
16/01/2019 [18:47]:
Agentlik 50-ə yaxın obyekti cərimələdi
16/01/2019 [18:43]:
Orxan Fikrətoğludan “YUĞlama”: “Biz Avropaya Mirsahibin tamaşasını çıxara bilərik, ona görə də...”
16/01/2019 [18:41]:
Rövşən Rzayev Sabunçuda köçkünlərlə görüşdü - FOTO
16/01/2019 [18:39]:
Rektor universitetdə imtahanları dayandırdı
16/01/2019 [18:31]:
“Erməni probleminin araşdırılması üçün ayrıca institutlar yaradılmalıdır”
16/01/2019 [18:28]:
800 min işçi 25 gündür maaş ala bilmir -MARAQLI
16/01/2019 [18:20]:
"Bir dəfə doğulub əbədi yaşayanlar" adlı bədii-sənədli gecə keçirildi
16/01/2019 [18:13]:
Dmitri Peskov: "Bəzən məmur olduğumu deməyə utanıram"
16/01/2019 [18:11]:
Bakıya niyə Makron yox, Sarkozi gəldi? –Keçmiş prezident növbəti seçkiyə hazırlaşır
16/01/2019 [18:07]:
Aksizsiz spirtli içkilər aşkarlandı
16/01/2019 [18:06]:
Daxili orqanlarından narkotik çıxdı
16/01/2019 [18:04]:
“Bir Zamanlar Çukurova”da gərginlik - Maaş verilmir
16/01/2019 [18:03]:
Zakir Qaralov da görüşün vaxtını dəyişdi
16/01/2019 [18:03]:
Dünyanın ən soyuq nöqtəsində şaxtaya meydan oxudu - MARAQLI
16/01/2019 [17:59]:
Azərbaycan məscidinin bağlandığı Moskvada yeni erməni kilsəsi üçün yer ayrıldı...
16/01/2019 [17:52]:
Mətbuat Şurasında bəzi saytlarla bağlı şikayətlər araşdırılıb – Komissiyanın növbəti iclası keçirilib
16/01/2019 [17:50]:
Səhiyyə Nazirliyi sosial şəbəkələrdə yayılan səs yazısı ilə bağlı açıqlama verib
16/01/2019 [17:35]:
“Əgər Hacı Allahşükür Paşazadə olmasaydı, bu cür fotoları çəkə bilməzdim...”
16/01/2019 [17:34]:
ABŞ-ın Miçiqan Universitetinin alimləri “Facebook”dan psixoloji asılılığı qiymətləndiriblər
16/01/2019 [17:24]:
“7000 min məqalə və müsahibələrimin heç birində özümü ekspert kimi təqdim etməmişəm” –Nadir İsrafilov
16/01/2019 [17:21]:
Mübariz İbrahimovun sinif yoldaşı: “Onu, yalvara-yalvara şənliyə gətirdə bildik, çünki...”
16/01/2019 [17:19]:
Alimlər qışda dondurma yeməyi məsləhət görürlər – Çünki…
16/01/2019 [17:18]:
Erkən ölümün qarşısını almağın yolu tapıldı
16/01/2019 [17:17]:
Canavar vasitəsilə yetişdirilən məktəblilər – Qeyri-adi metodun fotoları
16/01/2019 [17:13]:
Zakir Həsənov Milli Orduya göstəriş verdi
16/01/2019 [17:08]:
Zakir Həsənov İran ordusunun Baş Qərargah rəisi ilə protokol imzaladı
16/01/2019 [17:07]:
“Azərsu” da gücləndirilmiş rejimə keçdi
16/01/2019 [17:04]:
Nazirlk: "Pensiya, müavinət və təqaüdlərdə artım tempi davam edib"
16/01/2019 [17:03]:
Bakıdakı sosial sığınacaqlar da gücləndirilmiş iş rejiminə keçdi
16/01/2019 [17:01]:
Nazirlik pensiyalarla bağlı narazılığa son qoydu
Bütün arxiv bir sırada
20/01/2018 [21:45] - Cəmiyyət - ( 980 dəfə baxılıb)

“Müharibə haqqında həqiqəti yazmaq çox qorxuludur”



Ernest Heminqueyin Amerika yazıçılarının 1937-ci ilin iyununda keçirilən II Konqresində söylədiyi “Yazıçı və müharibə” adlı nitqini təqdim edirik.

Yazıçının vəzifəsi dəyişilməzdir. Zaman ötdükcə yazıçı özü dəyişilsə də, onun vəzifəsi dəyişilməz qalır. Bu vəzifə doğru-düzgün yazmaqdan, heç vaxt həqiqəti inkar etməməkdən, həyat təcrübəsinə istinad edərək hadisələri reallıqlarla sərgiləməkdən və beləcə oxucu qəlbinə yol tapmaqdan ibarətdir. 

Bundan çətin və mürəkkəb heç nə yoxdur. Mükafat, uğur və nailiyyət gec və ya tez gəlməsindən asılı olmayaraq yazıçını onun yolunu gözləməyə məcbur edir. Tez gələn mükafat isə çox hallarda yazıçının məhvinə səbəb olur. Əgər o özünü uzun müddət gözləməyə təhrik edirsə, nəticə etibarı ilə yazıçı narahat bir ömür yaşamağa məhkum edilir. Bəzi hallarda isə mükafat yazıçının ölümündən sonra gəlib yetişir. Bundan isə mərhum ədib üçün heç bir fayda olmur. Elə məhz buna görə də həqiqi, uzun ömürlü əsərlər yazıb ərsəyə gətirmək çox çətin işdir. Əsl yaxşı yazıçı əvvəl-axır öz layiqli qiymətini almaqla ədəbiyyat aləmində tanınacaq. Romantiklər isə bu qənaətdədirlər ki, dünyada “naməlum sənətkarlar” var.

Əsl yaxşı yazıçı hər hansı istənilən idarəetmə üsulları ilə mövcud olan hakimiyyət dövründə tanına və məşhurlaşa bilər. Yalnız bir siyasi sistem var ki, yaxşı yazıçılar yetişdirə bilməz. Bu faşizm sistemidir. Çünki faşizm yalan üzərində qurulub, quldurlar tərəfindən idarə olunur. Yalan söyləmək istəyində olmayan yazıçı heç vaxt faşizmlə bir yerdə yaşayıb işləyə bilməz.

Bəli, faşizm yalandır, elə bu səbəbdən o, ədəbi sonsuzluğa məhkumdur. Vaxt-zaman yetişəcək, faşizm artıq keçmişdə qalacaq, amma onun qanlı cinayətlərindən savayı heç bir tarixi olmayacaq.

Yazıçı biləndə ki, müharibə nə üçün və necə aparılır, ona öyrəşir. Bu, çox mühüm kəşfdir. Sadəcə müharibəyə həqiqətən də alışdığına fikrən heyran qalmaya bilmirsən. Hər gün cəbhədə olarkən mövqe müharibəsinin, manevr müharibəsinin şahidi kimi hücumları və əks-hücumları müşahidə edirsən. Bütün bunlar böyük məna kəsb edir, nə qədər insan itkisi versək də, yaralılar olsa da, insanların nə üçün mübarizə apardıqlarını və bunun ədalətli mübarizə olduğunu bilirsən. İnsanlar (sənin yeni və köhnə dostların) öz vətənini yadelli işğalçılardan azad etmək uğrunda mübarizə apararkən onların döyüş yoluna nəzər salıb başa düşürsən ki, müharibədən də pis şeylər varmış. Bunlar qorxaqlıq, satqınlıq, xudpəsəndlik və s. bu kimi qeyri-insani xüsusiyyətlərdir. Ötən ay biz hərbi müxbirlər Madriddə düz on iki gün cinayət əməllərinin, qətllərin şahidi olduq. Əla təşkil olunmuş bu qətlləri alman artilleriyası törətmişdi.

Yuxarıda mən söylədim ki, müharibəyə öyrəşirsən. Əgər doğrudan-doğruya hərb elmi ilə (bu, olduqca nəhəng bir elmdir) maraqlanarkən, ya da təhlükəli vəziyyətlərdə insanların özünü necə aparmalarını bilərkən, öz şəxsi taleyin barədə fikirləşmək sadəcə çirkin eqoizmə bənzəyəcək.

Amma cinayətlərə, qətllərə heç cür alışmaq mümkün deyil. Madriddə isə biz düz on iki gün kütləvi qətllərin şahidinə çevrildik.
 
Faşist dövlətləri total müharibələrə çox inanırlar. Bu isə sadəcə o deməkdir ki, hər dəfə silahlı qüvvələr tərəfindən vurularkən onlar öz məğlubiyyətlərinin əvəzini dinc insanlardan almağa üstünlük verirlər. Bu müharibə dövründə, 1937-ci ilin noyabr ayının ortalarından başlayaraq faşistləri Qərbi Parkda, Pardoda, Karabançeldə, Haramda, Briueqo və Kordovoda vurub əzişdiriblər. Onlar hər dəfə vurularkən, cəbhədə böyük məğlubiyyətlərə düçar olarkən, dinc sakinləri öldürməklə guya öz şərəflərini xilas etməyə səy göstəriblər. 

Əgər bütün bunları təsvir etməyə başlasam, belədə sizdə yalnız ürək bulantısının yaranmasının səbəbkarına çevriləcəyəm. Ola bilsin ki, mən sizdə həm də nifrət hissi oyatmağı bacarım. Amma indi bizə bu, lazım deyil. Bizə öncə faşizmin cinayətlərini doğru-dürüst anlayıb, onunla mübarizə aparmağın yollarını bilmək gərəkdir. Başa düşməliyik ki, bu qətllər yalnız çox təhlükəli quldur olan faşizmə məxsusdur. Amma qulduru ram etməyin yeganə vasitəsi onu möhkəmcə əzişdirməkdən ibarətdir. 

Mən yuxarıda bildirdim ki, yaxşı və doğru-düzgün yazmaq olduqca çətin işdir. Buna nail olan yazıçını isə labüddən mükafat gözləyir. Amma müharibə dövründə (biz istəsək də, istəməsək də müharibə dövründə yaşayırıq) mükafatlar sonraya saxlanılır. Müharibə haqqında həqiqəti yazmaq çox qorxuludur, həm də qorxulu olanı həqiqətin izinə düşməkdir. Mən dəqiq söyləyə bilmərəm ki, Amerika yazıçılarından İspaniyaya müharibənin həqiqətlərini araşdırmağa gedən kim olub. Linkoln adına batalyondakı döyüşçülərin çoxu ilə yaxından tanışıq. Amma bunların heç biri yazıçı deyil. Onlar yalnız məktub yazmağı bacarırlar. İspaniyaya xeyli sayda ingilis, eləcə də alman, fransız və holland yazıçıları gediblər. Məsələ burasındadır ki, insan cəbhəyə həqiqət axtarmaq naminə gedərkən, çox halda o, axtardığının əvəzində ölüm tapır. Əgər on iki nəfərdən yalnız iki nəfəri geri qayıdırsa, onda onların özləri ilə gətirdikləri həqiqət təhrif olunmuş şayiələr deyil, əsl həqiqətdir. Onda deyin görək, bu həqiqəti tapmaqdan ötrü həyatınla risk etməyə dəyərmi? Qoy bu barədə yazıçılar özləri mühakimə yürütsünlər. Güman ki, onlardan bir çoxu nəzəri mövzulara həsr edilmiş elmi disputlarda rahatca vaxtlarını keçirməklə məşğuldur. Həmişə də işin xeyrindən ötrü çalışmaq istəməyənlər, hər vəchlə öz mövqeyini qorumağa çalışanlar üçün yeni məzhəblər, ləzzətli ekzotik təlimlər və anlaşılmayan romantik məşğuliyyətlər tapılacaq. Bununla belə, müharibəni öyrənmək istəyən hər bir yazıçı üçün getmək istədiyi məkan var və bundan belə də çox olacaq. Qabaqda isə bizi elan olunmamış çoxillik müharibələr gözləyir. Yazıçılar bu müharibələrdə müxtəlif cür iştirak edə bilərlər. Sonrakı dövrlərdə çox güman ki, mükafatlar da gələcək. Amma bu, heç də yazıçıları karıxdırmamalıdır. Çünki mükafatlar hələ uzun müddət təqdim olunmayacaq. Ümumiyyətlə, yazıçı gərək buna heç ümid bəsləməsin. Ona görə ki, əgər o, Ralf Foks və digərləri kimidirsə, mükafat verildiyi müddət gəlib yetişərkən,  yazıçının öz yerində olmayacağı mümkündür.

Tərcümə: Ağaddin Babayev
Kulis.az

"Allah Azərbaycanı AB-ABŞ demokratiyasından və insan haqları imperializmindən qorusun"
Anar qurultayın təxmini vaxtını açıqladı: “Oktyabrda daha konkret cavab verə bilərəm...”
Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında mediatur keçirildi - FOTOLAR
800 min işçi 25 gündür maaş ala bilmir -MARAQLI
Dünyanın ən soyuq nöqtəsində şaxtaya meydan oxudu - MARAQLI
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Alimlər insanda stress və təşvişi 60% azaldacaq musiqini tapdılar - VİDEO
Maraqlı
Bu ölkədən idxal olunan 7 ərzağı başınıza silah dirəsələr də YEMƏK OLMAZ!!!
Gündəm
“Erməni probleminin araşdırılması üçün ayrıca institutlar yaradılmalıdır”
Maraqlı
35 ildir sarı rəngə “boyanan” adam: Eşq simvolu, yoxsa şifrəli mesaj?
Mədəniyyət
“Hər bir vətəndaşımızın tarixi faciələrimizə öz münasibəti olmalıdır”
Həftənin ən çox oxunanları
ABŞ prezidentinin Stalinə verdiyi məxfi məktubda Azərbaycan haqda nə yazılmışdı?..
Qarşı cinsə marağı azalan, intim hissləri qaydasında olmayan cütlüklər onu çeynəsələr...
Putin Paşinyanı qucaqlayır, Lukaşenko İrəvan yolçuluğunda... - Bəs biz nəyi gözləyirik?
"Bu ölkənin şeyxi hara baxır, Anar, Çingiz Abdullayev, Ramiz Rövşən və digərləri hara baxır?"
Azərbaycanda boşanma iddiası qaldıranların çoxu kişilərdir - Səbəb UTANCVERİCİDİR
“102-ci baza ləğv edilsə, Qarabağda  genişmiqyaslı müharibə başlayacaq...”
Ucarda dəhşət: 16 yaşlı qız qaçırılıdı, zorlandı, sonra ailəsinə qaytarıldı - VİDEO
"Hamımız nədənsə düşmüşük televiziyalarda Xoşqədəmlərin, Zaurların üstünə, ancaq..."
Şəhər meri 30 il kirayədə yaşayan süpürgəçiyə ev verdi-İbrətamiz- FOTOLAR  
“Şəhidlər Xiyabanına gedəndə xəcalət çəkirəm, mənə elə gəlir şəhidlər dil açıb deyir ki..."
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə