Xəbər lenti
15/10/2018 [12:56]:
Ukrayna erməniləri Tərtərin kəndinə yardım gətirdi... -FOTOLAR
15/10/2018 [12:50]:
UNEC stendi mükafata layiq görüldü - FOTO
15/10/2018 [12:49]:
Milli Məclis sabah 17 məsələyə görə TOPLANIR
15/10/2018 [12:48]:
Fazil Məmmədov reanimasiyaya düşüb -Xanımı onu tək buraxmır
15/10/2018 [12:39]:
Prezident və birinci xanım Lənkəranda yeni oteldə -FOTOLAR
15/10/2018 [12:37]:
Lerikdə qadın 2 kişi ilə birləşib ərini öldürdü - Rəsmi açıqlama
15/10/2018 [12:28]:
Siyavuş Novruzov: " Heç kimin qəbrində qeyri-adilik olmayacaq"
15/10/2018 [12:19]:
"Hər kəs ana dilində oxumalı və danışmalıdır" -Çingiz Abdullayev
15/10/2018 [12:17]:
Ermənistandan Rusiyaya daha bir “şillə”...
15/10/2018 [12:16]:
Deputat dini icmalara avtomobil verilməsinə münasibət bildirdi
15/10/2018 [12:05]:
“ABŞ Rusiyanın bu addımına qısa zamanda cavab verəcək”
15/10/2018 [12:02]:
"Ölkədən kənarda bizi həmişə milli musiqimizlə tanıyıblar"
15/10/2018 [11:59]:
"Filmdə ana rolunda özüm oynayıram...". -Şəhid əsgərimizin anası..
15/10/2018 [11:57]:
Aİİ Beynəlxalq Psixi Sağlamlıq Gününə həsr olunmuş dəyirmi masa keçirdi
15/10/2018 [11:41]:
Nazirlikdən şəhid ailələrinin narazılığına REAKSİYA
15/10/2018 [11:39]:
Sürüşmə ərazisindəki villaların sakinləri köçüblər - Evləri gözətçilər qoruyur
15/10/2018 [11:38]:
Prezident və birinci xanım Lənkəranda
15/10/2018 [11:37]:
Vəzifə tutmaq istəyənlərin nəzərinə...
15/10/2018 [11:29]:
Vahid Əhmədov “Mənim kəndim” rubrikasında -“İlk sevgi insana qismət olmur”
15/10/2018 [11:25]:
“Qırmızı kitab”a düşmüş quşu ovlayan saxlanıldı
15/10/2018 [11:10]:
İraqda içməli sudan zəhərlənənlərin sayı 111 mini keçib
15/10/2018 [11:08]:
Sərhəddə narkotik əməliyyatı -FOTOLAR
15/10/2018 [10:58]:
"İstər Sarkisyan olsun, istər Paşinyan, istərsə də hansısa “yan”..."
15/10/2018 [10:51]:
Təmas xəttində monitorinq keçiriləcək
15/10/2018 [10:50]:
Bakıda akkumulyator oğruları tutuldu - FOTO
15/10/2018 [10:48]:
Hokinq ölümündən əvvəl bəşəriyyətə qorxunc təhlükədən yazdı
15/10/2018 [10:33]:
Gömrükdə 240 ədəd mobil telefon ələ keçirildi -FOTOLAR
15/10/2018 [10:24]:
“Heç nəyə ehtiyacım yoxdur” - Xərçəngdən əziyyət çəkən aktrisa
15/10/2018 [10:22]:
Tramp Putini qətl və zəhərləmə göstərişləri verməkdə təqsirli bildi
15/10/2018 [10:11]:
Azərbaycanda çoxdilliliyin zəruriliyi haqqında düşüncələr...
15/10/2018 [10:06]:
Novruz Məmmədov Muxtar Babayevin səlahiyyətini artırdı - QƏRAR
15/10/2018 [10:05]:
Ermənilər Azərbaycanda Məhsul bayramı keçirdi - Bizim ümidimiz hələ “Məhsul” stadionunda...
15/10/2018 [10:05]:
"Badamdardakı evlərin hasarlarına gipsdən mayaklar qoyulub" - NAZİRLİK
15/10/2018 [10:04]:
Nazirliyin kollegiyasının yeni tərkibi təsdiqləndi - SİYAHI
15/10/2018 [09:56]:
Ərdoğan itkin jurnalistlə bağlı krala zəng etdi
15/10/2018 [09:55]:
Nəzir toplamaq üçün terminallar quraşdırıldı- Mollalara şad xəbər, yoxsa?..(FOTO)
15/10/2018 [09:53]:
Nazirliyin kollegiyasının yeni tərkibi təsdiqləndi - SİYAHI
15/10/2018 [09:48]:
Nazim Hikmətin oğlu ÖLDÜ
15/10/2018 [09:47]:
Bu gün Millətlər Liqasında IV tur davam edəcək - TƏQVİM
15/10/2018 [09:46]:
Əməkdar jurnalist Yusif Kərimov dünyasını dəyişdi
15/10/2018 [09:45]:
Məmurların xaricdəki pullarını necə qaytarmaq olar?
15/10/2018 [09:42]:
Cəbhədə iriçaplı silahlardan atəş açıldı
15/10/2018 [09:40]:
Mahir Mədətov oyundan sonra ağladı
14/10/2018 [23:56]:
Firudin Cəlilov müayinələrini davam etdirir - Türkiyədə
14/10/2018 [23:40]:
“Ramiz Rövşən, Anar, Rafiq Əliyevlə edilən söhbətləri mütləq çəkmək lazımdır, çünki...”- Ramiz Həsənoğlu
14/10/2018 [23:01]:
Maltanın baş məşqçisi: "Meydanda uzanmaq futbolun bir hissəsidir"
14/10/2018 [23:00]:
Millimiz "cırtdanlar"la yenə bacarmadı
14/10/2018 [22:57]:
"İntriqalar, dedi-qodular onluq deyildi..."
14/10/2018 [22:37]:
Almaniyada təyyarə insanların üzərinə düşdü - Ölənlər və yaralılar var
14/10/2018 [22:06]:
Azərbaycan diasporunun tanınmış simalarından Vidadi Salahov vəfat etdi
14/10/2018 [22:03]:
Etibar Əliyevdən Məmməd Arazın 85 illiyinə fərqli yanaşma...
14/10/2018 [21:47]:
Tramp Pentaqon rəhbərinin istefasından söz açdı
14/10/2018 [21:42]:
Nazirlik: "Sürüşmə ərazisində dəyişiklik qeydə alınmayıb" - YENİLƏNİB
14/10/2018 [21:22]:
Çörəyin içində sarğı binti çıxdı -FOTOLAR
14/10/2018 [21:15]:
İranlı mühəndislər “Lamborghini”nin eynisini ərsəyə gətirdilər -FOTOLAR
14/10/2018 [21:02]:
ABŞ-da polislərə yeni “iPhone”lara baxmaq qadağan edildi
14/10/2018 [21:01]:
Səudiyyə Ərəbistanı ABŞ və Britaniyaya xəbərdarlıq etdi
14/10/2018 [20:19]:
İnsanların qüsurları ilə də gözəl olduğunu göstərən ənənəvi sənət: “Kintsugi”
14/10/2018 [20:16]:
Rusiyalı məşhur müğənni xəstəxanalıq oldu
14/10/2018 [19:45]:
Həbib Nurməhəmmədovdan şok etiraf: "Oyuna çıxa bilməyəcəyimdən qorxdum"
14/10/2018 [19:28]:
Branson və Xaşuqçi olayı Türkiyə üçün yeni situasuya yaradır
14/10/2018 [19:15]:
İdmançımız yeddinci dəfə dünya çempionu oldu
14/10/2018 [19:13]:
Məktəblərdə yoxlama olacaq - Qripli uşaqlar dərsə buraxılmayacaq
14/10/2018 [18:17]:
Kәrkükdә terror aktı törәdilib - 4 ölü
14/10/2018 [17:35]:
Ağstafada ruhi xəstə boğazını kəsdi
14/10/2018 [17:34]:
Nazirlik ehtiyata buraxılan hərbi qulluqçuları belə yola saldı - FOTO
14/10/2018 [17:23]:
“Özümdən zəif kişi ilə ailə qura bilmərəm” - Səidə
14/10/2018 [16:48]:
“Biz müstəqillik üçün riskə getdik... - Hamımızı bir gecədə məhv edə bilərdilər...”
14/10/2018 [16:41]:
Hollivudun 10 gözəli məlum oldu - Kişilər hara baxır?-FOTOLAR
14/10/2018 [16:38]:
Sabaha olan hava proqnozu açıqlandı
14/10/2018 [16:34]:
Kenquru qadının qabırğalarını sındırdı, ailə üzvlərini döydü
14/10/2018 [16:23]:
Rusiya polisləri onlara hücum edən azərbaycanlını güllələdilər
14/10/2018 [16:22]:
İran nefti üçün yeni alıcılar tapdı
14/10/2018 [15:30]:
Selfi çəkməyə çalışarkən 27-ci mərtəbədən düşdü - VİDEO
14/10/2018 [15:11]:
Stressdən xilas olmağın YOLLARI
14/10/2018 [15:08]:
Milyoner qız beş ildir saçını yumur -FOTOLAR
14/10/2018 [15:04]:
"Azərbaycanda minlərlə yeni iş yeri açılacaq" - Şahin Mustafayev
14/10/2018 [15:04]:
Göyərtəsində azərbaycanlıların da olduğu gəminin batmasının ilkin səbəbləri açıqlandı
14/10/2018 [15:00]:
İranda terrorçular məhv edildi
14/10/2018 [14:27]:
Tərtərin icra başçısı minaya düşən gəncin son vəziyyətindən DANIŞDI
Bütün arxiv bir sırada
06/02/2018 [22:39] - Reportaj - ( 9563 dəfə baxılıb)

“Rəsulzadə qayınatamı əsirlikdən azad edib...” - Cümhuriyyət qurucusunun kəndində bir gün...



Azərbaycan Cümhuriyyətinin yüzillik yubileyi ilə bağlı Cümhuriyyət dövrünə, o dövrün aydınlarına, Cümhuriyyətin qurulmasında əməyi keçən ziyalılarımıza aid silsilə yazılar yayımlayırıq. Yazılarımızın da əksəriyyəti Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin banisi Məhəmməd Əmin Rəsulzadə haqqındadır. Bu dəfə də yolumuzu Rəsulzadənin doğulub boya-başa çatdığı Novxanı kəndindən saldıq. 
Novxanı kəndində çatırıq. İlk ziyarət edəcəyimiz yer Rəsulzadənin evi olur. Rəsulzadə 1884-cü ilin 31 yanvarında məhz bu evdə doğulub. Bağçanın təsərrüfat müdiri Bəsti xanım Abbasi deyir ki, bu ev artıq 1937-ci ildən uşaq bağçası kimi fəaliyyət göstərir. Rəsulzadənin mənzilinə daxil olub indi uşaqlar üçün yaradılan şəraitlə də tanış oluruq. Evin divarında böyük şəxsiyyətin fotosu da vurulub. 

Rəsulzadə haqda kənd ağsaqqallarından məlumat almaq üçün kəndin mərkəzindəki məscidə getməyimizi məsləhət görürlər. Kənd məscidində həmsöhbət tapa bilməsək də, məscidin yaxınlığında yerləşən çəkməçi dükanına yaxınlaşırıq. Qapını döyüb içəri daxil oluruq. Hardan gəldiyimizi deyirik,  o da M.Rəsulzadəylə bağlı bildiyi məlumatları bizə danışır. Çəkməçi Yusif kişi həm də mütaliə etdiyini, Rəsulzadə haqda bir neçə əhvalatı bildiyini deyir. 
“Rəsulzadə qayınatamı əsirlikdən azad edib...”

“Adım Mirzəyev Yusif Şükür oğludur. 1944-cü ildə Novxanı kəndində anadan olmuşam. 1960-cı ildən çəkməçi işləyirəm. Bu sənətlə qız da köçürmüşəm, oğul da evləndirmişəm. M.Rəsulzadəylə bağlı bir neçə dəfə mən də eşitdiklərimdən, bildiklərimdən jurnalistlərə danışmışam. Qayınatam Ağadadaşov Balabəy Ağadadaş oğlu İkinci Dünya müharibəsi iştirakçısı olub. Qayınatamın 1943-cü ildə müharibə zamanı bir neçə əsgərlərlə almanlara əsir düşür  və onları Fransaya gətirirlər. Günlərin bir günü bir nəfər gəlir ki, Fransada azərbaycanlılarla söhbət eləsin. Bunu görən azərbaycanlılar tanıyırlar ki, bəs bu Rəsulzadədir. O, əsir düşmüş soydaşlarımızı Novruz bayramı öncəsi vətənə qayıtmasını təmin edir. Onlardan biri də məhz mənim qayınatam Balabəy olub”.
Yusif kişinin işlədiyi dükanın divarında Rəsulzadənin cavanlıq fotosu və  Mehdi Hüseynzadənin fotosunun vurulduğunun şahidi oluruq. Məlum olur ki, Yusif kişi elə gənclik illərindən bu insanların pərəstişkarı olub. Əlindəki ayaqqabını tikə-tikə Yusif kişi söhbətinə davam edir. 

“Tağıyevdən kənd sakinləri üçün toxumluq taxıl alıb...”

“Mən sizə M.Rəsulzadəylə bağlı bir neçə məlumat da verə bilərəm. Bunu da mənə yaşlı ağsaqqallar danışıb. Günlərin bir günündə kəndimizdə həmin il quraqlıq olub. Əkin sahələrimiz  susuzluqdan məhv olub gedirmiş. Rəsuzladə bir neçə ağsaqqlı da özü ilə götürərək  Hacı Zeynalabdin Tağıyevin yanına gedərək, ondan toxumluq taxıl alıb. Aldığı taxılı kənd sakinlərinə verib. Həmin ili kəndimiz vəziyyətdən çıxa bilib.  O vaxt “töycü” deyərmişlər. Kəndimiz kasıb olduğuna görə “töycü” verə bilmədiyindən kəndin bütün “töycü”sünü özü ödəyib. 
“Hansı ki, Stalin Maral xanımın çörəyini yemişdi...”

“Sovet höküməti qurulana yaxın Stalini Bakıda həbs etmək istəyirlər. Rəsulzadə Stalini xilas etmək üçün atasının axund olduğu məsciddə minbərin altında gizlədib. Amma Rəsulzadənin ögey anası Maral xanımı həbs edib acından öldürəndə, Stalin onu xilas etmədi. Hansı ki, Stalin Maral xanımın çörəyini yemişdi. Ondan sonra isə M.Rəsulzadəni Sovet höküməti həbs edəndə, onda da Stalin gəlib onu Moskvaya aparıb və oradan da Finlaniyaya yola salıb”.  

Yusif dayıyla söhbətimizi yekunlaşdırıb çoxunun Əli müəllim kimi tanıdığı Məmmədəli müəllimgilə yollanırıq. Məmmədəli müəllim dükan işlədir. Dükana daxil olub satıcı xanımdan Məmmədəli müəllimi soruşuruq. Zəng vurub çağırır. Dükanda ilk diqqətimizi çəkən isə məhz elə Rəsulzadənin divardan asılmış fotosu olur. Əlimdəki fotoaparatla Rəsulzadənin divardakı şəkilini çəkirəm. Məmmədəli müəllim gəlir: "O şəkildən məndə bir dənə qalıb”-deyir. Məmmədəli Əliyev 1944-cü ildə Novxanı kəndində anadan olub. İxtisasca radio-mühəndisdir. 1970-1992-ci illərdə Azərbaycan translasiya qovşağında çalışıb. Novxanı kəndində hamı onu Rəsulzadənin heykəlini qoruyan adam kimi tanıyır. Məmmədəli müəllim də Rəsulzadə haqda tarixi hadisələri nəql edir. 

“Həmin vaxtı M.Rəsulzadə Qazax rayonundan Gürcüstana keçərək...”

“1918-ci ildə ermənilər ingilislərlə birləşib general Tomsonun başçılığı altında Bakıya hücum edəndə Azərbaycanı yer üzündən silmək niyyətində olublar. Həmin vaxtı M.Rəsulzadə Qazax rayonundan Gürcüstana keçərək, özünü Tiflisdən Türkiyənin paytaxtı Ankaraya çatdırıb. Türk qoşunlarından kömək istəyib. Onlar da deyiblər ki, Yunanıstanla müharibədən çıxdıqları üçün ordudakı vəziyyət o qədər də ürək açan deyil. Amma, buna baxmayaraq  türk qoşunları Nuru paşanın başçılığı ilə Azərbaycana gəlir və erməni-ingilis birləşmələrini şəhərdən qovur.
“1992-ci ildə M.Rəsulzadənin abidəsini kənddə qoyduq...”

Kənddə M.Rəsulzadənin abidəsinin qoyulmasında iştirakı edənlərdən biri də mən olmuşam. Abidənin heykəltaraşı Cavanşir Dadaşovdu. 1989-cu ildə heykəl hazırlanmağa başladı və 1992-ci ildə yekunlaşdı. İndi o heykələ nəzarəti mən edirəm”. 

“Rəsulzadənin sağ qalan yeganə oğlu...”

Məmmədəli müəllimdən ayrılıb Rəsulzadənin kəndəki parkına gedib heykəlinin qarşısında xatirə şəkili çəkdiririk. Oradan isə kənd qəbristanlığına yollanırıq. Qəbristanlıqda Rəsuzladənin atası və yeganə sağ qalan oğlu Azər Rəsuzladənin məzarı var. Azər Rəsulzadə haqda qısaca bir tarixi hadisəni deyim: “Azər atasını heç vaxt görməyib. Çünki, o iki aylıq körpə olanda atası onunla görüşüb ayrılır. Onda evdəkilərdən soruşur: “Uşağın adını nə qoymusunuz?”. Həyat yoldaşı deyir ki: “Uşağın adını Əliheydər qoymuşuq”. Məməmməd Əmin oğlunu bağrına basıb deyir: “Yox, bu Əliheydər olmayacaq. Bu Azəri oğludur. Bu Azər olacaq”. O vaxtdan uşağın adını Azər qoyurlar. Uzun zaman Qazaxıstanın Karaqanda şəhərində yaşayan Azər Rəsuzladə 1993-cü ildə vəfat edib. Biz həm Azərin, həm də babasının məzarını ziyarət edib Novxanıdan qayıtdıq. Allah rəhmət eləsin! 

Vasif Əlihüseyn

Azərbaycanda çoxdilliliyin zəruriliyi haqqında düşüncələr...
İnsanların qüsurları ilə də gözəl olduğunu göstərən ənənəvi sənət: “Kintsugi”
Həbib Nurməhəmmədovdan şok etiraf: "Oyuna çıxa bilməyəcəyimdən qorxdum"
Selfi çəkməyə çalışarkən 27-ci mərtəbədən düşdü - VİDEO
15 il sonra doyunca su içdi - FOTO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Ermənilər Azərbaycanda Məhsul bayramı keçirdi - Bizim ümidimiz hələ “Məhsul” stadionunda...
Mədəniyyət
“Ramiz Rövşən, Anar, Rafiq Əliyevlə edilən söhbətləri mütləq çəkmək lazımdır, çünki...”- Ramiz Həsənoğlu
Cəmiyyət
"İntriqalar, dedi-qodular onluq deyildi..."
Şou-biznes
Hollivudun 10 gözəli məlum oldu - Kişilər hara baxır?-FOTOLAR
Dünya
Milyoner qız beş ildir saçını yumur -FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
Cahangir Hacıyevin xanımı hər gün 2500 dollarlıq şərab içirmiş -Dünya belə pul xərcləyən qadın görməyib
"Şöhrət" ordenli icra başçısının rayonundan Heydər Əliyevə qarşı hörmətsizlik - FOTOLAR
"Tikintidəki özbaşınalığa Abid Şərifovla Hacıbala Abutalıbov cavab verməlidir"
Lələtəpədən qaçmış ermənilər ordumuzun tutduğu mövqelərə baxır... -Yeni görüntülər
“Bütün ölkə müharibəyə köklənməlidir”
Bakıda bu restorana parolsuz daxil olmaq mümkün deyil - VİDEO
“Erməni-rus qruplaşması hansı halda Azərbaycanla döyüşə girə bilər?”- General cavab verir (Video)
İstanbulda küçəyə erməninin adı verildi
"Bunun üçün ölkə başçısına müraciət etmişəm, İqtisadiyyat Nazirliyi ilə söhbətimiz olub"
Dünyanın ən sərt diplomatının arvadı... - "Onlar tanış olanda Sergey Lavrov hələ tələbə idi"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə