Xəbər lenti
26/03/2019 [00:59]:
Canlı yayımda rəzalət: Bir anda müxbirin dodaqlarından öpdü...
26/03/2019 [00:34]:
Xilasetmə əməliyyatı fəlakətlə nəticələndi - QORXUNC... + VİDEO
26/03/2019 [00:05]:
Sosial medianı ayağa qaldıran görüntü: Yaşlı qadını təpikləyərək yumruq atdı... + VİDEO
26/03/2019 [00:03]:
Seçicilər deputatdan prezident və birinci xanıma nəyi çatdırmağı xahiş etdi? – FOTOLAR
25/03/2019 [23:58]:
Sərnişin təyyarəsi səhvən başqa şəhərə uçdu
25/03/2019 [23:47]:
Suriyada üç Rusiya hərbçisi öldü
25/03/2019 [23:40]:
“Yeni Həyat”dan şikayət: Prezident ailəsinin adından istifadə edən şirkət əslində kimindir?
25/03/2019 [23:28]:
Türkiyə millisi Moldovanı darmadağın etdi - VİDEO
25/03/2019 [23:14]:
Göyçayda maşın yandı
25/03/2019 [23:02]:
Suriya XİN-dən Trampın qərarına - Sərt reaksiya
25/03/2019 [22:58]:
Mingəçevirdə avtomobil işıq dirəyini aşırdı
25/03/2019 [22:43]:
İsa Həbibbəyli: "Təhsillə bağlı yeni qanun layihəsinin hazırlıqlarına başlanılıb"
25/03/2019 [22:38]:
Türkiyə ABŞ-ın Colan yüksəklikləri ilə bağlı qərarını pislədi
25/03/2019 [22:36]:
Gəncədə ata ilə 5 yaşlı oğlunu avtomobil vurdu
25/03/2019 [22:32]:
Nemət Pənahlı Azərbaycan Xalq Hərəkatından getdi - Səbəb
25/03/2019 [22:25]:
“Real” futbol tarixinin ən bahalı transferinə hazırlaşır
25/03/2019 [21:56]:
İsrail Qəzzanı bombalayır
25/03/2019 [21:47]:
Parlamentin növbəti iclasının vaxtı məlum oldu
25/03/2019 [21:36]:
Bu kənddə saatlarla sekslə məşğul olurlar - Əhaliyə viaqralı su verilir- FOTOLAR
25/03/2019 [21:09]:
Əsla normal bir həyatı olmayacağını söylədilər,amma elə bir şey etdi ki,... - MARAQLI
25/03/2019 [21:03]:
Qazaxıstanda daha üç şəhərin adı dəyişiləcək
25/03/2019 [20:58]:
Rusiya Venesuelaya 100-ə yaxın əsgər və 35 ton avadanlıq göndərdi
25/03/2019 [20:51]:
Son istifadə tarixi keçsə də qəbul edə biləcəyimiz qidalar - MARAQLI
25/03/2019 [20:46]:
Tramp İsrailin Colan üzərindəki suverenliyini tanıyan sənədə imza atıb
25/03/2019 [20:42]:
Timsah iti sahibəsinin gözü qarşısında yedi - VİDEO
25/03/2019 [20:42]:
Nikola Yurçeviç: "Bir qol olmadı ki, ardı gəlsin"
25/03/2019 [20:16]:
Yunanıstanın baş naziri: “Türk təyyarələri helikopterimin uçuşuna mane oldu”
25/03/2019 [20:09]:
Gəncədə iki maşın toqquşdu, yaralılar var - FOTO/VİDEO
25/03/2019 [19:30]:
Qiyamət kitabxanası tikildi -MARAQLI...
25/03/2019 [19:10]:
"Oğlumun ad gününə gəldi, ərimi əlimdən aldı" - Xoşqədəm daha bir məşhuru biabır etdi
25/03/2019 [19:09]:
Dağlıq Qarabağda da vəziyyət gərginləşdi- Xocavənddə qarşıdurma...
25/03/2019 [19:03]:
Qadınların kişilərin ağlını başdan ALAN 5 XÜSUSİYYƏTİ
25/03/2019 [18:43]:
Ərdoğan hədələyir, lirə ucuzlaşır –“Seçkidən sonra bunun hesabını sizə ağır kəsəcəyik…”
25/03/2019 [18:34]:
Rasim Balayev Afət Fərmanqızını "virus" adlandırdı -“Günah onu efirə buraxanlardadı”
25/03/2019 [18:31]:
İranın Şiraz şəhərində daşqın fəlakəti - 17 ölü, 74 yaralı +Yenilənib
25/03/2019 [18:05]:
Cəlilabadda kütləvi dava olub, xəsarət alan var
25/03/2019 [18:03]:
Havalar niyə soyuq keçir? - Baş hidroloq aydınlıq gətirdi
25/03/2019 [18:00]:
Sel fəlakəti İranı cənginə alıb: 11 ölü - FOTO/VİDEO
25/03/2019 [17:31]:
Müəllimə açıq-saçıq fotosunun qurbanı oldu -Ərizəsini yazdı...
25/03/2019 [17:26]:
Lotu Qulinin “sağ əli”ndən Əli İnsanova cavab: “Yaşından utan…” – Video
25/03/2019 [17:25]:
“Məscidlərə edilən hücumların heç bir dinlə əlaqəsi yoxdur” -Eləcə də xristianlıqla...
25/03/2019 [17:21]:
Millimizin Litva ilə oyun üçün start heyəti açıqlandı
25/03/2019 [16:59]:
Evini satıb heyvanlara sığınacaq tikən qadın -İBRƏTAMİZ...
25/03/2019 [16:51]:
Azərbaycan Belarusdan yeni hərbi kompleks alıb - FOTO
25/03/2019 [16:45]:
“Rusiya ilə yaxınlaşma Türkiyənin təhlükəsizlik maraqlarına cavab verir”
25/03/2019 [16:24]:
Nəsrin bu geyiminə görə həm tərif eşitdi, həm də tənqid olundu -FOTOLAR
25/03/2019 [16:16]:
İmtahan öncəsi şagirdlərinə ilham verən müəllimdən qeyri-adi addım -FOTOLAR
25/03/2019 [16:04]:
Dünyanın 3 ildir intizarla gözlədiyi hesabat bitdi Tramp xilas oldu, yoxsa fırtına hələ indi başlayır?
25/03/2019 [15:59]:
“Bəzən fikirləşirəm ki, bizim ayıblarımızı diktatura rejimi örtürmüş" - VİDEO
25/03/2019 [15:47]:
“Jurnalistlər kənardan heç bir qurumun hədiyyəsini qəbul etməməlidir...” - Ekspert...
25/03/2019 [15:44]:
Sabunçuda bağ evlərindən oğurluq edən dəstə tutuldu
25/03/2019 [15:42]:
“Bölgələrdən bölgələrə” yaradıcılıq festivalı keçiriləcək
25/03/2019 [15:37]:
“Onun bir insan və şair kimi taleyi Azərbaycanın taleyi ilə qırılmaz tellərlə bağlıdır...”
25/03/2019 [15:36]:
“Reytinqə görə məxluqları efirə çıxarıb dağ başına qoyurlar” - Əkbər
25/03/2019 [15:25]:
Ali məktəbələrə sənəd qəbulu davam edir - 10 gündə qeydiyyatdan keçənlərin sayı
25/03/2019 [15:18]:
Yoxa çıxmış bankomat göldən çıxarıldı –Gözlənilməz- FOTOLAR 
25/03/2019 [15:10]:
“Uşaqları vətənpərvər yetişdirmək istəyiriksə, onlara yaxşı təhsil verməliyik”
25/03/2019 [15:07]:
Fəzail Ağamalı: “Əli İnsanovun siyasi perspektivi yoxdur”
25/03/2019 [14:59]:
Gömrükçülər 2 avtomobildən 14 telefon aşkarladı - FOTO
25/03/2019 [14:57]:
80 min Qarabağ veteranı Prezident təqaüdü alacaq
25/03/2019 [14:55]:
Azərbaycandakı tənha ahılların sayı AÇIQLANDI
25/03/2019 [14:51]:
Almaniyanın tanınmış elm mərkəzində “Bakı sirrləri” adlı təqdimat keçirildi - FOTO
25/03/2019 [14:48]:
Bədii gimnastımız beynəlxalq turnirdə iki bürünc medal qazandı
25/03/2019 [14:47]:
ABŞ-da məscidə od vuruldu
25/03/2019 [14:39]:
Mövlud Çavuşoğlu: "Türkiyə Rusiya vətəndaşları üçün vizanı ləğv edir"
25/03/2019 [14:28]:
Bakıda avtomobil yük maşınına çırpıldı: ölən var
25/03/2019 [13:59]:
Həsən Həsənov Xocalı faciəsi ərəfəsində  nədən Mütəllibova dəstək vermirdi?..
25/03/2019 [13:32]:
Aprel ayından müharibə veteranlarına Prezident təqaüdü təyin olunacaq
25/03/2019 [13:32]:
Afətdən xalq artistlərinə ağır sözlər: "Qələt edirsiz, məni tənqid etdiyiniz yerdə!" - FOTO+VİDEO
25/03/2019 [13:30]:
Dəridəki ölü hüceyrələri təmizləyəcək 5 üsul
25/03/2019 [13:28]:
“Meydan TV”-nin rəhbəri Emin Milli Əli İnsanovu üzr istəməyə çağırdı
25/03/2019 [13:20]:
Hərbçiləri aparan avtobus qəzaya düşüb - ölən və yaralanan var
25/03/2019 [13:18]:
Dəniz geyimini tənqid edənlərə səsləndi: "Səhnəyə çılpaq çıxmaq..."
25/03/2019 [13:17]:
“Rusiyanın bu ölkəyə bombardımançı təyyarələr göndərməsi hədələyici addım idi”
25/03/2019 [12:55]:
“Belə çıxır ki, ayıblarımızı diktatura rejimi örtürmüş?!” - Brilliant Afətdən danışdı
25/03/2019 [12:47]:
Məmurları tənqid edənlərə qadağa qoyuldu
25/03/2019 [12:45]:
Prokuror Trampın "Rusiyaya işləməsi"nə dair heç nə tapa bilmədi, amma...
25/03/2019 [12:28]:
Ermənistanda bunt qaldıran əsgərləri Qarabağa sürgün etdilər- Anaları etiraz aksiyası keçirib...
25/03/2019 [12:25]:
Ukraynada prezident seçkilərində namizədlərin reytinq siyahısı açıqlandı –İlk "üçlükdə" kimlərdir?
25/03/2019 [12:23]:
Kürdəmirdə 28 yaşlı qadın intihar etdi
Bütün arxiv bir sırada
06/02/2018 [22:39] - Reportaj - ( 9773 dəfə baxılıb)

“Rəsulzadə qayınatamı əsirlikdən azad edib...” - Cümhuriyyət qurucusunun kəndində bir gün...



Azərbaycan Cümhuriyyətinin yüzillik yubileyi ilə bağlı Cümhuriyyət dövrünə, o dövrün aydınlarına, Cümhuriyyətin qurulmasında əməyi keçən ziyalılarımıza aid silsilə yazılar yayımlayırıq. Yazılarımızın da əksəriyyəti Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin banisi Məhəmməd Əmin Rəsulzadə haqqındadır. Bu dəfə də yolumuzu Rəsulzadənin doğulub boya-başa çatdığı Novxanı kəndindən saldıq. 
Novxanı kəndində çatırıq. İlk ziyarət edəcəyimiz yer Rəsulzadənin evi olur. Rəsulzadə 1884-cü ilin 31 yanvarında məhz bu evdə doğulub. Bağçanın təsərrüfat müdiri Bəsti xanım Abbasi deyir ki, bu ev artıq 1937-ci ildən uşaq bağçası kimi fəaliyyət göstərir. Rəsulzadənin mənzilinə daxil olub indi uşaqlar üçün yaradılan şəraitlə də tanış oluruq. Evin divarında böyük şəxsiyyətin fotosu da vurulub. 

Rəsulzadə haqda kənd ağsaqqallarından məlumat almaq üçün kəndin mərkəzindəki məscidə getməyimizi məsləhət görürlər. Kənd məscidində həmsöhbət tapa bilməsək də, məscidin yaxınlığında yerləşən çəkməçi dükanına yaxınlaşırıq. Qapını döyüb içəri daxil oluruq. Hardan gəldiyimizi deyirik,  o da M.Rəsulzadəylə bağlı bildiyi məlumatları bizə danışır. Çəkməçi Yusif kişi həm də mütaliə etdiyini, Rəsulzadə haqda bir neçə əhvalatı bildiyini deyir. 
“Rəsulzadə qayınatamı əsirlikdən azad edib...”

“Adım Mirzəyev Yusif Şükür oğludur. 1944-cü ildə Novxanı kəndində anadan olmuşam. 1960-cı ildən çəkməçi işləyirəm. Bu sənətlə qız da köçürmüşəm, oğul da evləndirmişəm. M.Rəsulzadəylə bağlı bir neçə dəfə mən də eşitdiklərimdən, bildiklərimdən jurnalistlərə danışmışam. Qayınatam Ağadadaşov Balabəy Ağadadaş oğlu İkinci Dünya müharibəsi iştirakçısı olub. Qayınatamın 1943-cü ildə müharibə zamanı bir neçə əsgərlərlə almanlara əsir düşür  və onları Fransaya gətirirlər. Günlərin bir günü bir nəfər gəlir ki, Fransada azərbaycanlılarla söhbət eləsin. Bunu görən azərbaycanlılar tanıyırlar ki, bəs bu Rəsulzadədir. O, əsir düşmüş soydaşlarımızı Novruz bayramı öncəsi vətənə qayıtmasını təmin edir. Onlardan biri də məhz mənim qayınatam Balabəy olub”.
Yusif kişinin işlədiyi dükanın divarında Rəsulzadənin cavanlıq fotosu və  Mehdi Hüseynzadənin fotosunun vurulduğunun şahidi oluruq. Məlum olur ki, Yusif kişi elə gənclik illərindən bu insanların pərəstişkarı olub. Əlindəki ayaqqabını tikə-tikə Yusif kişi söhbətinə davam edir. 

“Tağıyevdən kənd sakinləri üçün toxumluq taxıl alıb...”

“Mən sizə M.Rəsulzadəylə bağlı bir neçə məlumat da verə bilərəm. Bunu da mənə yaşlı ağsaqqallar danışıb. Günlərin bir günündə kəndimizdə həmin il quraqlıq olub. Əkin sahələrimiz  susuzluqdan məhv olub gedirmiş. Rəsuzladə bir neçə ağsaqqlı da özü ilə götürərək  Hacı Zeynalabdin Tağıyevin yanına gedərək, ondan toxumluq taxıl alıb. Aldığı taxılı kənd sakinlərinə verib. Həmin ili kəndimiz vəziyyətdən çıxa bilib.  O vaxt “töycü” deyərmişlər. Kəndimiz kasıb olduğuna görə “töycü” verə bilmədiyindən kəndin bütün “töycü”sünü özü ödəyib. 
“Hansı ki, Stalin Maral xanımın çörəyini yemişdi...”

“Sovet höküməti qurulana yaxın Stalini Bakıda həbs etmək istəyirlər. Rəsulzadə Stalini xilas etmək üçün atasının axund olduğu məsciddə minbərin altında gizlədib. Amma Rəsulzadənin ögey anası Maral xanımı həbs edib acından öldürəndə, Stalin onu xilas etmədi. Hansı ki, Stalin Maral xanımın çörəyini yemişdi. Ondan sonra isə M.Rəsulzadəni Sovet höküməti həbs edəndə, onda da Stalin gəlib onu Moskvaya aparıb və oradan da Finlaniyaya yola salıb”.  

Yusif dayıyla söhbətimizi yekunlaşdırıb çoxunun Əli müəllim kimi tanıdığı Məmmədəli müəllimgilə yollanırıq. Məmmədəli müəllim dükan işlədir. Dükana daxil olub satıcı xanımdan Məmmədəli müəllimi soruşuruq. Zəng vurub çağırır. Dükanda ilk diqqətimizi çəkən isə məhz elə Rəsulzadənin divardan asılmış fotosu olur. Əlimdəki fotoaparatla Rəsulzadənin divardakı şəkilini çəkirəm. Məmmədəli müəllim gəlir: "O şəkildən məndə bir dənə qalıb”-deyir. Məmmədəli Əliyev 1944-cü ildə Novxanı kəndində anadan olub. İxtisasca radio-mühəndisdir. 1970-1992-ci illərdə Azərbaycan translasiya qovşağında çalışıb. Novxanı kəndində hamı onu Rəsulzadənin heykəlini qoruyan adam kimi tanıyır. Məmmədəli müəllim də Rəsulzadə haqda tarixi hadisələri nəql edir. 

“Həmin vaxtı M.Rəsulzadə Qazax rayonundan Gürcüstana keçərək...”

“1918-ci ildə ermənilər ingilislərlə birləşib general Tomsonun başçılığı altında Bakıya hücum edəndə Azərbaycanı yer üzündən silmək niyyətində olublar. Həmin vaxtı M.Rəsulzadə Qazax rayonundan Gürcüstana keçərək, özünü Tiflisdən Türkiyənin paytaxtı Ankaraya çatdırıb. Türk qoşunlarından kömək istəyib. Onlar da deyiblər ki, Yunanıstanla müharibədən çıxdıqları üçün ordudakı vəziyyət o qədər də ürək açan deyil. Amma, buna baxmayaraq  türk qoşunları Nuru paşanın başçılığı ilə Azərbaycana gəlir və erməni-ingilis birləşmələrini şəhərdən qovur.
“1992-ci ildə M.Rəsulzadənin abidəsini kənddə qoyduq...”

Kənddə M.Rəsulzadənin abidəsinin qoyulmasında iştirakı edənlərdən biri də mən olmuşam. Abidənin heykəltaraşı Cavanşir Dadaşovdu. 1989-cu ildə heykəl hazırlanmağa başladı və 1992-ci ildə yekunlaşdı. İndi o heykələ nəzarəti mən edirəm”. 

“Rəsulzadənin sağ qalan yeganə oğlu...”

Məmmədəli müəllimdən ayrılıb Rəsulzadənin kəndəki parkına gedib heykəlinin qarşısında xatirə şəkili çəkdiririk. Oradan isə kənd qəbristanlığına yollanırıq. Qəbristanlıqda Rəsuzladənin atası və yeganə sağ qalan oğlu Azər Rəsuzladənin məzarı var. Azər Rəsulzadə haqda qısaca bir tarixi hadisəni deyim: “Azər atasını heç vaxt görməyib. Çünki, o iki aylıq körpə olanda atası onunla görüşüb ayrılır. Onda evdəkilərdən soruşur: “Uşağın adını nə qoymusunuz?”. Həyat yoldaşı deyir ki: “Uşağın adını Əliheydər qoymuşuq”. Məməmməd Əmin oğlunu bağrına basıb deyir: “Yox, bu Əliheydər olmayacaq. Bu Azəri oğludur. Bu Azər olacaq”. O vaxtdan uşağın adını Azər qoyurlar. Uzun zaman Qazaxıstanın Karaqanda şəhərində yaşayan Azər Rəsuzladə 1993-cü ildə vəfat edib. Biz həm Azərin, həm də babasının məzarını ziyarət edib Novxanıdan qayıtdıq. Allah rəhmət eləsin! 

Vasif Əlihüseyn

Canlı yayımda rəzalət: Bir anda müxbirin dodaqlarından öpdü...
Xilasetmə əməliyyatı fəlakətlə nəticələndi - QORXUNC... + VİDEO
Sosial medianı ayağa qaldıran görüntü: Yaşlı qadını təpikləyərək yumruq atdı... + VİDEO
Əsla normal bir həyatı olmayacağını söylədilər,amma elə bir şey etdi ki,... - MARAQLI
Son istifadə tarixi keçsə də qəbul edə biləcəyimiz qidalar - MARAQLI
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Timsah iti sahibəsinin gözü qarşısında yedi - VİDEO
Dünya
Qiyamət kitabxanası tikildi -MARAQLI...
Dünya
İmtahan öncəsi şagirdlərinə ilham verən müəllimdən qeyri-adi addım -FOTOLAR
Cəmiyyət
“Jurnalistlər kənardan heç bir qurumun hədiyyəsini qəbul etməməlidir...” - Ekspert...
Dünya
Prokuror Trampın "Rusiyaya işləməsi"nə dair heç nə tapa bilmədi, amma...
Həftənin ən çox oxunanları
"Telmandan soruşdum ki, bəs Monika Belluçi nə edəcək, dedi ki, o sadəcə..."
Putinə "ilişən" 35 yaşlı generalın məhvi – Rütbələrini soyub, 22 il həbs verdilər...
Üç uşaq atası biləndə ki, o əvvəldən dölsüzdür, arvadını...
Uşaq pulunun bərpası ilə bağlı yayılan xəbərlərə - Nazirlikdən reaksiya
Nazarbayevin varisləri: Boşanmış qızı, general qardaşı oğlu, 52 yaşlı kürəkəni, yoxsa nəvəsi?
Xorvatiyanın sabiq prezidenti: "Avropa bacarmadı, amma İlham Əliyevdə alındı"
Keçmiş prezident evini 80 dollara kirayəyə verir - Hətta həyətdəki meyvə-tərəvəzlərdən də dadmaq olar
Paşinyanın arvadı Azərbaycan şəhərində  əri ilə sərbəst çəkdirdiyi fotoları paylaşdı…
“Bir də ayılacağıq ki, Tramp deyir: "Qarabağı Ermənistan ərazisi kimi tanımaq lazımdır"...”
“Əgər biz bir neçə strateji bölgəni işğaldan azad etsək...”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə