Xəbər lenti
17/12/2018 [18:28]:
“Nar” jurnalistləri bir araya topladı -FOTOLAR
17/12/2018 [18:18]:
Qaradağ və Səbailin bir hissəsi susuz qalacaq
17/12/2018 [18:17]:
İranlı general silahla ehtiyatsız davrandığına görə öldü
17/12/2018 [18:04]:
Bakcell karyera qurmaqda tələbələrə dəstək göstərir -FOTOLAR
17/12/2018 [17:47]:
"Beləsinə deyiləcək söz lüğətimizdə, veriləcək cəza isə qanunumuzda yoxdur"
17/12/2018 [17:29]:
Dekabrın 18-nə MANATIN MƏZƏNNƏSİ
17/12/2018 [17:28]:
Erməni hüquqşünas: "Yerevan Qarabağ məsələsi üzrə uğursuz siyasət aparır"
17/12/2018 [17:22]:
Ərdoğan: "Trampın müsbət cavabını aldım"
17/12/2018 [17:11]:
54 yaşlı Monika Belluççi fransız gənclə bu vəziyyətdə görüntüləndi – FOTO
17/12/2018 [16:58]:
Rusiyada 17 yaşlı azərbaycanlı qız öldürüldü
17/12/2018 [16:56]:
Gömrükçüləri aldatmaq istəyən qadın vəzifəli şəxsin qızıdır -VİDEO
17/12/2018 [16:53]:
Tramp Türkiyənin əməliyyata başlamasına razılıq verdi – SON DƏQİQƏ
17/12/2018 [16:52]:
Elçin Səlcuqun Vikipediya səhifəsi yaradıldı
17/12/2018 [16:49]:
Həyat yoldaşının iş yerinə zəng edib, müdirə "Arvadımla sevgilisən?" dedi
17/12/2018 [16:46]:
“Mən bu binaların açılışlarında şəxsən iştirak etmişəm” - Prezident
17/12/2018 [16:44]:
Azercell diler və eksklüziv mağazalarında xidmət keyfiyyətini artırır
17/12/2018 [16:39]:
Mübariz İbrahimovla bağlı İBRƏTAMİZ ADDIM
17/12/2018 [16:36]:
"Keçidlərdə maşınlar altdan, qatarlar isə üstdən keçəcək" - Cavid Qurbanov
17/12/2018 [16:32]:
İnam Kərimov yeni sədr təyin etdi
17/12/2018 [16:32]:
Prezident yeni icra başçısı təyin etdi
17/12/2018 [16:25]:
“Peşiman deyiləm, məcbur olub demişəm” – Elzadan onu hədələyən Zeynəbə CAVAB - VİDEO
17/12/2018 [16:16]:
Kişilərin adi səhvləri - Qadın özünü niyə sevilməyən hiss edir?
17/12/2018 [16:10]:
Lukaşenkodan erməni liderlərə dərs - Paşinyanın batan səsi - ŞƏRH
17/12/2018 [16:04]:
Könül Kərimovaya qarşı dələduzluq edən qadına hökm oxundu
17/12/2018 [15:55]:
Kütləvi şəkildə yarıçılpaq oldular və özlərini meyidə bənzətdilər
17/12/2018 [15:52]:
Vüqar Səfərli: "Bu məqam müəyyən təhlükələr yaradırdı"
17/12/2018 [15:51]:
"Qoca" ilə birgə qaçan Əli Ağami danışdı: "Tək mən tutulsaydım, bəlkə də..."
17/12/2018 [15:49]:
Prezident Mingəçevirə yeni başçı təyin etdi
17/12/2018 [15:44]:
Gömrükçülər maşının benzin çənində "zırpaket" aşkarladı - FOTO
17/12/2018 [15:42]:
ADU və İndoneziya Universiteti arasında memorandum imzalandı - FOTO
17/12/2018 [15:39]:
Nazir: “Prezidentin qarşımıza qoyduğu vəzifələrin icrası üçün 4 prinsipə əsaslanacağıq”
17/12/2018 [15:39]:
“Prezidentin qarşımıza qoyduğu vəzifələrin icrası üçün 4 prinsipə əsaslanacağıq” - Nazir
17/12/2018 [15:30]:
“Onun millət üçün gördüyü işlər böyük fədakarlıqdır...”- Şirməmməd Hüseynova doğum günü təbriki...
17/12/2018 [15:29]:
“Məqsəd məmur kimi məni nüfuzdan salmaqdır” - Əli Həsənov
17/12/2018 [15:26]:
Sabir Rüstəmxanlı müğənniyə ev bağışlayıb?
17/12/2018 [15:23]:
STP ilklər siyahısına Danimarkanı da əlavə etdi
17/12/2018 [15:20]:
İlham Əliyevdən Ermənistana SƏRT MESAJ: "Ordumuz istənilən vəzifəni icra etməyə hazırdır"
17/12/2018 [15:19]:
Aysel “Maşın”dan planlı gedib - İstanbula bilet alıb
17/12/2018 [15:16]:
Qalmaqala Dilarə də qoşuldu - “Xatirə çox aqressivdir”
17/12/2018 [15:13]:
“Əgər səngərdəki erməni əsgəri yazıqdırsa, öz dövlətinə qarşı çıxsın”
17/12/2018 [15:08]:
“Qlobal məsələlərin müzakirəsi üçün məhz ölkəmizin seçilməsi heç də təsadüfi deyil”
17/12/2018 [15:07]:
Ermənilər Ermənistandan və Qarabağdan qaçırlar - “Elə kəndlər var ki, ancaq yaşlı adamlar qalıb”
17/12/2018 [15:05]:
76 dövlət əmlakı hərraca çıxarılır - FOTO
17/12/2018 [15:04]:
Salatın Əsgərovanın qana bulaşmış şəxsi əşyalarını şəhadət yerindən ilk götürən şəxs üzə çıxdı...
17/12/2018 [15:03]:
Prezident şəhid vərəsələrinə verilən birdəfəlik ödəmədən DANIŞDI
17/12/2018 [14:59]:
Azərbaycana külli miqdarda narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı - FOTOLAR
17/12/2018 [14:55]:
Nərmin Şahmarzadə üzr istədi - VİDEO
17/12/2018 [14:49]:
Umayra Tağıyevanın yerinə yeni təyinat
17/12/2018 [14:41]:
Rusiya separatçı qurumları niyə tanıya bilmir? – Lavrovdan ŞOK ETİRAF
17/12/2018 [14:24]:
“Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevlə bağlı məsələ diqqət mərkəzindədir”
17/12/2018 [14:24]:
“Elə dağ rayonlarımız var ki, orada qış şinlərindən istifadə mütləqdir...” - Ekspert...
17/12/2018 [14:14]:
Sovet rəhbərlərinin gecə ziyafətləri, bahalı içkilər, qadınlar və dövlətin havaya sovrulan pulları… - FOTOLAR
17/12/2018 [14:09]:
Qatı duman 21 uçuşun ləğvinə səbəb oldu
17/12/2018 [13:57]:
“Nar” tələbələr üçün yeni iş imkanları təklif edir
17/12/2018 [13:55]:
Ana, oğul və nəvənin öldüyü hadisə ilə bağlı YENİ FAKTLAR
17/12/2018 [13:55]:
Dövlət Gömrük Komitəsi daha bir maarifləndirici videoçarx hazırlayıb
17/12/2018 [13:54]:
Rus şairinin Kremlə atdığı “bomba” və... Sumqayıtın yolları
17/12/2018 [13:54]:
"Azərbaycan hökuməti bütün kompensasiyaları vaxtında ödəyir"
17/12/2018 [13:51]:
"Belarusda ermənilər daha yaxşı yaşayır, nəinki Ermənistanda..."
17/12/2018 [13:47]:
Azərbaycan və İran gömrükçüləri arasında görüş keçirildi
17/12/2018 [13:45]:
Qazaxda əkin aparılacaq sahələrə baxış keçirildi -FOTOLAR
17/12/2018 [13:44]:
ABŞ Türkiyənin qarşısını ALA BİLMƏDİ - Müharibə başlayır və Rusiya...
17/12/2018 [13:32]:
UNEC-dən iqtisad elminin tədrisinə daha bir töhfə - FOTO
17/12/2018 [13:31]:
İcra başçısının birinci müavini səs-küylü məhkəmədə ifadə verdi
17/12/2018 [13:28]:
Vətəndaşların şərəf və ləyaqəti ilə bağlı yeni qanun hazırlanır
17/12/2018 [13:13]:
Hava KƏSKİN SOYUYACAQ, yollar BUZ BAĞLAYACAQ - XƏBƏRDARLIQ
17/12/2018 [13:07]:
Millət vəkili: "Sosial şəbəkə sosial media deyil"
17/12/2018 [13:04]:
Əli Ağami Fədayə Laçının məhkəməsində son söz dedi - "Bu adamlara görə..."
17/12/2018 [12:58]:
“Görün bu millətin nə qədər atasını yandıranları, bizdən olmayanları varmş...”
17/12/2018 [12:45]:
Deputat: “Vəzirov mənə dedi ki, sən cinayətkarsan, qan tökmüsən”
17/12/2018 [12:37]:
Azərbaycan ərazisində hərbi xidmət keçən daha  bir Ermənistan vətəndaşı yaralandı...
17/12/2018 [12:27]:
Mübariz İbrahimovu "qatil" adlandıran qız məhkəməyə verildi - VİDEO
17/12/2018 [12:23]:
Dağlıq Qarabağda erməni əsgəri gözündən yaralandı
17/12/2018 [12:21]:
Ermənistandan Azərbaycana kiber hücum ittihamı: İrəvanın “yalan maşını” susmaq bilmir
17/12/2018 [12:12]:
Şəhid qızından millət vəkilinə MÖHTƏŞƏM CAVAB: "İçində atamın nəfəsi var" - FOTO
17/12/2018 [12:07]:
Deputatdan radar cərimələri ilə bağlı təklif: "Ləğv edilsin"
17/12/2018 [12:03]:
Putin yapon qadınların TRENDİ OLDU - Bir neçə gün içində... - FOTOLAR
17/12/2018 [11:57]:
ABŞ televiziyasından Azərbaycana qarşı təxribat
17/12/2018 [11:51]:
Lerikdə 15 qızılağac ağacını kəsən şəxs cəzalandırıldı
17/12/2018 [11:46]:
Rövşən Lənkəranskinin ölümündən əvvəl son VİDEOSU
Bütün arxiv bir sırada
06/02/2018 [22:39] - Reportaj - ( 9656 dəfə baxılıb)

“Rəsulzadə qayınatamı əsirlikdən azad edib...” - Cümhuriyyət qurucusunun kəndində bir gün...



Azərbaycan Cümhuriyyətinin yüzillik yubileyi ilə bağlı Cümhuriyyət dövrünə, o dövrün aydınlarına, Cümhuriyyətin qurulmasında əməyi keçən ziyalılarımıza aid silsilə yazılar yayımlayırıq. Yazılarımızın da əksəriyyəti Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin banisi Məhəmməd Əmin Rəsulzadə haqqındadır. Bu dəfə də yolumuzu Rəsulzadənin doğulub boya-başa çatdığı Novxanı kəndindən saldıq. 
Novxanı kəndində çatırıq. İlk ziyarət edəcəyimiz yer Rəsulzadənin evi olur. Rəsulzadə 1884-cü ilin 31 yanvarında məhz bu evdə doğulub. Bağçanın təsərrüfat müdiri Bəsti xanım Abbasi deyir ki, bu ev artıq 1937-ci ildən uşaq bağçası kimi fəaliyyət göstərir. Rəsulzadənin mənzilinə daxil olub indi uşaqlar üçün yaradılan şəraitlə də tanış oluruq. Evin divarında böyük şəxsiyyətin fotosu da vurulub. 

Rəsulzadə haqda kənd ağsaqqallarından məlumat almaq üçün kəndin mərkəzindəki məscidə getməyimizi məsləhət görürlər. Kənd məscidində həmsöhbət tapa bilməsək də, məscidin yaxınlığında yerləşən çəkməçi dükanına yaxınlaşırıq. Qapını döyüb içəri daxil oluruq. Hardan gəldiyimizi deyirik,  o da M.Rəsulzadəylə bağlı bildiyi məlumatları bizə danışır. Çəkməçi Yusif kişi həm də mütaliə etdiyini, Rəsulzadə haqda bir neçə əhvalatı bildiyini deyir. 
“Rəsulzadə qayınatamı əsirlikdən azad edib...”

“Adım Mirzəyev Yusif Şükür oğludur. 1944-cü ildə Novxanı kəndində anadan olmuşam. 1960-cı ildən çəkməçi işləyirəm. Bu sənətlə qız da köçürmüşəm, oğul da evləndirmişəm. M.Rəsulzadəylə bağlı bir neçə dəfə mən də eşitdiklərimdən, bildiklərimdən jurnalistlərə danışmışam. Qayınatam Ağadadaşov Balabəy Ağadadaş oğlu İkinci Dünya müharibəsi iştirakçısı olub. Qayınatamın 1943-cü ildə müharibə zamanı bir neçə əsgərlərlə almanlara əsir düşür  və onları Fransaya gətirirlər. Günlərin bir günü bir nəfər gəlir ki, Fransada azərbaycanlılarla söhbət eləsin. Bunu görən azərbaycanlılar tanıyırlar ki, bəs bu Rəsulzadədir. O, əsir düşmüş soydaşlarımızı Novruz bayramı öncəsi vətənə qayıtmasını təmin edir. Onlardan biri də məhz mənim qayınatam Balabəy olub”.
Yusif kişinin işlədiyi dükanın divarında Rəsulzadənin cavanlıq fotosu və  Mehdi Hüseynzadənin fotosunun vurulduğunun şahidi oluruq. Məlum olur ki, Yusif kişi elə gənclik illərindən bu insanların pərəstişkarı olub. Əlindəki ayaqqabını tikə-tikə Yusif kişi söhbətinə davam edir. 

“Tağıyevdən kənd sakinləri üçün toxumluq taxıl alıb...”

“Mən sizə M.Rəsulzadəylə bağlı bir neçə məlumat da verə bilərəm. Bunu da mənə yaşlı ağsaqqallar danışıb. Günlərin bir günündə kəndimizdə həmin il quraqlıq olub. Əkin sahələrimiz  susuzluqdan məhv olub gedirmiş. Rəsuzladə bir neçə ağsaqqlı da özü ilə götürərək  Hacı Zeynalabdin Tağıyevin yanına gedərək, ondan toxumluq taxıl alıb. Aldığı taxılı kənd sakinlərinə verib. Həmin ili kəndimiz vəziyyətdən çıxa bilib.  O vaxt “töycü” deyərmişlər. Kəndimiz kasıb olduğuna görə “töycü” verə bilmədiyindən kəndin bütün “töycü”sünü özü ödəyib. 
“Hansı ki, Stalin Maral xanımın çörəyini yemişdi...”

“Sovet höküməti qurulana yaxın Stalini Bakıda həbs etmək istəyirlər. Rəsulzadə Stalini xilas etmək üçün atasının axund olduğu məsciddə minbərin altında gizlədib. Amma Rəsulzadənin ögey anası Maral xanımı həbs edib acından öldürəndə, Stalin onu xilas etmədi. Hansı ki, Stalin Maral xanımın çörəyini yemişdi. Ondan sonra isə M.Rəsulzadəni Sovet höküməti həbs edəndə, onda da Stalin gəlib onu Moskvaya aparıb və oradan da Finlaniyaya yola salıb”.  

Yusif dayıyla söhbətimizi yekunlaşdırıb çoxunun Əli müəllim kimi tanıdığı Məmmədəli müəllimgilə yollanırıq. Məmmədəli müəllim dükan işlədir. Dükana daxil olub satıcı xanımdan Məmmədəli müəllimi soruşuruq. Zəng vurub çağırır. Dükanda ilk diqqətimizi çəkən isə məhz elə Rəsulzadənin divardan asılmış fotosu olur. Əlimdəki fotoaparatla Rəsulzadənin divardakı şəkilini çəkirəm. Məmmədəli müəllim gəlir: "O şəkildən məndə bir dənə qalıb”-deyir. Məmmədəli Əliyev 1944-cü ildə Novxanı kəndində anadan olub. İxtisasca radio-mühəndisdir. 1970-1992-ci illərdə Azərbaycan translasiya qovşağında çalışıb. Novxanı kəndində hamı onu Rəsulzadənin heykəlini qoruyan adam kimi tanıyır. Məmmədəli müəllim də Rəsulzadə haqda tarixi hadisələri nəql edir. 

“Həmin vaxtı M.Rəsulzadə Qazax rayonundan Gürcüstana keçərək...”

“1918-ci ildə ermənilər ingilislərlə birləşib general Tomsonun başçılığı altında Bakıya hücum edəndə Azərbaycanı yer üzündən silmək niyyətində olublar. Həmin vaxtı M.Rəsulzadə Qazax rayonundan Gürcüstana keçərək, özünü Tiflisdən Türkiyənin paytaxtı Ankaraya çatdırıb. Türk qoşunlarından kömək istəyib. Onlar da deyiblər ki, Yunanıstanla müharibədən çıxdıqları üçün ordudakı vəziyyət o qədər də ürək açan deyil. Amma, buna baxmayaraq  türk qoşunları Nuru paşanın başçılığı ilə Azərbaycana gəlir və erməni-ingilis birləşmələrini şəhərdən qovur.
“1992-ci ildə M.Rəsulzadənin abidəsini kənddə qoyduq...”

Kənddə M.Rəsulzadənin abidəsinin qoyulmasında iştirakı edənlərdən biri də mən olmuşam. Abidənin heykəltaraşı Cavanşir Dadaşovdu. 1989-cu ildə heykəl hazırlanmağa başladı və 1992-ci ildə yekunlaşdı. İndi o heykələ nəzarəti mən edirəm”. 

“Rəsulzadənin sağ qalan yeganə oğlu...”

Məmmədəli müəllimdən ayrılıb Rəsulzadənin kəndəki parkına gedib heykəlinin qarşısında xatirə şəkili çəkdiririk. Oradan isə kənd qəbristanlığına yollanırıq. Qəbristanlıqda Rəsuzladənin atası və yeganə sağ qalan oğlu Azər Rəsuzladənin məzarı var. Azər Rəsulzadə haqda qısaca bir tarixi hadisəni deyim: “Azər atasını heç vaxt görməyib. Çünki, o iki aylıq körpə olanda atası onunla görüşüb ayrılır. Onda evdəkilərdən soruşur: “Uşağın adını nə qoymusunuz?”. Həyat yoldaşı deyir ki: “Uşağın adını Əliheydər qoymuşuq”. Məməmməd Əmin oğlunu bağrına basıb deyir: “Yox, bu Əliheydər olmayacaq. Bu Azəri oğludur. Bu Azər olacaq”. O vaxtdan uşağın adını Azər qoyurlar. Uzun zaman Qazaxıstanın Karaqanda şəhərində yaşayan Azər Rəsuzladə 1993-cü ildə vəfat edib. Biz həm Azərin, həm də babasının məzarını ziyarət edib Novxanıdan qayıtdıq. Allah rəhmət eləsin! 

Vasif Əlihüseyn

Kütləvi şəkildə yarıçılpaq oldular və özlərini meyidə bənzətdilər
"Bir dəli quyuya bir daş atıb, minlərlə ağıllı da o daşın “çıxarılması” ilə məşğuldur"
“Paşinyana dedim ki, niyə susmusan, Putindən qorxursan?” - Lukaşenko (Video)
Əlincəqala qədər əyilməz, Əshabi-Kəhf qədər müqəddəs torpağın qurucu rəhbəri...
Qaban ilində doğulan yüksək vəzifəli məmurlar - SİYAHI
Dr. Günel Azayeva - Həkim kosmetoloq
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Kişilərin adi səhvləri - Qadın özünü niyə sevilməyən hiss edir?
Cəmiyyət
“Onun millət üçün gördüyü işlər böyük fədakarlıqdır...”- Şirməmməd Hüseynova doğum günü təbriki...
Cəmiyyət
“Elə dağ rayonlarımız var ki, orada qış şinlərindən istifadə mütləqdir...” - Ekspert...
Cəmiyyət
"O, elə yerə daş atıb ki, millətin heysiyyatına toxunduğuna görə bu cür şiddətlə qınanır"
Cəmiyyət
Kürdəxanının qədim tarixi abidələri - FOTOLAR
Müasir Ədliyyə
Həftənin ən çox oxunanları
Paşinyan sərhədlərin açılması ilə bağlı Türkiyəyə yalvardı: "Bir şərtlə ki..."
"Həyat yoldaşım əşyadır ki, onu gizlədəm?" - "O, elə bir yerdə işləyir ki..."
Qüdrətdən səngərli, qalalı dağlarda Vətən keşikçiləri ilə keçirilən 2 qürurlu gün...
Sənin də döşünü kəssəydilər...
Qazax və Ağstafada döyüş postlarının DSX-ya təhvil verilməsi nə ilə bağlıdır?
Azərindən Mübarizi təhqir edən məxluqa cavab: "Şərəfsizə sənin ən gözəl cavabın..."
“Anamın şəxsi əşyalarını şəhidliyindən 23 il sonra mənə çatdırdılar…”- Ceyhun Əsgərov-VİDEO…
Aparıcının “Bahalaşmaya etiraz edək” şərhi Ərdoğanı qəzəbləndirdi: "Ey əxlaqsız, bura Parisdirmi?"
"Mübarizlə qeyri-bərabər döyüşdə düşmən 12 itki verir, 17-si ağır yaralanır..."
Prezidentin səhifəsindən Mübarizlə bağlı MÖHTƏŞƏM PAYLAŞIM
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə