Xəbər lenti
19/10/2018 [00:38]:
"Həyatda qalmağıma və yaşamağıma görə şəxsən Sizə borcluyam" - MÜRACİƏT...
19/10/2018 [00:18]:
Rusiyanın nüvə silahı obyektləri “dirilir”
19/10/2018 [00:01]:
Rüfət Aslanlının "göyün yeddinci qatı"nda 6 milyon dollarlıq "stadion"u tapıldı...
18/10/2018 [23:45]:
Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında "Dövlət Müstəqilliyi günü" qeyd edildi
18/10/2018 [23:17]:
Avropa İttifaqı Səudiyyə Ərəbistanını hədələyib
18/10/2018 [23:16]:
"Bu, artıq böhran yox, bizim ən böyük faciəmizdir..."
18/10/2018 [23:11]:
Badamdarda uçqunların sayı artıb - YENİLƏNİB
18/10/2018 [23:09]:
FIDE eyni şəxsin iki dəfədən artıq prezident seçilməsinə qadağa qoyub
18/10/2018 [23:03]:
Qərargah: Badamdar sürüşmə ərazisində aktivlik dinamikası dəyişməz olaraq qalır
18/10/2018 [22:42]:
SOCAR rəhbərliyi STAR-da çalışan gənc azərbaycanlılarla görüşüb
18/10/2018 [22:41]:
Tramp daha bir ölkəni hədələdi
18/10/2018 [22:37]:
Aİİ 18 oktyabr - Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Gününü qeyd etdi
18/10/2018 [22:13]:
ABŞ Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar qəbul edəcək
18/10/2018 [22:05]:
PSJ Neymarın qiymətini açıqladı
18/10/2018 [22:04]:
Rusiyada təyyarə qəzaya uğradı
18/10/2018 [21:16]:
İqtisadiyyat Nazirliyinin səlahiyyətləri artırıldı
18/10/2018 [21:13]:
“Öz mahnılarıma qulaq asa bilmirəm” - Əməkdar artist
18/10/2018 [21:07]:
Müstəqillik əleyhinə olan deputatlar 18 oktyabr sessiyasından sonra Mütəllibova nə deyiblər?
18/10/2018 [20:58]:
Bu ölkə 81 nəfəri edam etmək üçün cəllad axtarır: nazirlik elan verdi...
18/10/2018 [20:50]:
İlham Mirzəyev: "İlhamə pişiyinə qoyduğu hörməti Orxana etmirdi"
18/10/2018 [20:40]:
Azərbaycanın varlı xanımları – Onları siz də tanıyın!
18/10/2018 [20:03]:
Putindən təhlükə xəbərdarlığı: "Hərbi əməliyyatlara başladıq"
18/10/2018 [19:23]:
Donald Tramp: "Meksika qaçqın axınının qarşısını almasa, sərhədə qoşun yeridəcəyəm"
18/10/2018 [19:21]:
"Bəzən qiymətli saat da dil açıb danışır..." - Rüfət Aslanlının zamanını dolduran səbəblər... - FOTOLAR, VİDEO
18/10/2018 [19:12]:
Putin: "Biz təcavüz qurbanları kimi cənnətə düşəcəyik"
18/10/2018 [18:43]:
Azərbaycanda beş min eşşək hara yoxa çıxıb?
18/10/2018 [18:43]:
UNEC-də Dövlət Müstəqilliyinə həsr olunmuş iclas keçirildi
18/10/2018 [18:39]:
ADNSU-da 18 oktyabr - Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd olundu
18/10/2018 [18:38]:
Nazir: "İlin sonunadək şəhid ailələrinin 50 faizinə yaxınına birdəfəlik ödəmə veriləcək"
18/10/2018 [18:37]:
Azərbaycanın Baş naziri İtaliya Senatının sədri ilə görüşüb
18/10/2018 [18:36]:
Cavid Qurbanov Moskvada medalla təltif olundu - FOTOLAR
18/10/2018 [18:35]:
Moskvada 10 yaşlı azərbaycanlı qız faciəvi şəkildə ölüb
18/10/2018 [18:31]:
Mehriban Əliyeva İtaliya Senatının sədri ilə görüşdü - FOTOLAR
18/10/2018 [18:27]:
Badamdarda sürüşmə zonasında yeni çatlar əmələ gəldi
18/10/2018 [18:25]:
“Qarabağ cəbhəsində Sərkisyan-Koçaryan qüvvələri təxribatları dərinləşdirəcək”
18/10/2018 [18:23]:
Tanınmış foto-muxbir vəfat etdi -FOTOLAR
18/10/2018 [18:20]:
Türkiyənin tanınmış siyasətçisi: ”Qarabağın işğalı başa çatmadıqca...”
18/10/2018 [18:13]:
MTN generallarının məhkəməsində şərti cəza alanlar azadlığa buraxıldı
18/10/2018 [18:07]:
Elektrikli avtomobil ilk dəfə sərgiyə çıxarıldı -FOTOLAR
18/10/2018 [18:06]:
Polşada yaşayan Azərbaycanlılar üçün qaynar xətt yaradıldı
18/10/2018 [18:04]:
“Fuad Muradovun bizə maddi və mənəvi dəstəyi çox oldu"
18/10/2018 [18:00]:
“Azərsığorta” şəhid vərəsələrinin birdəfəlik ödənişlə bağlı narazılığına CAVAB VERDİ
18/10/2018 [17:52]:
Putin Trampla münasibətləri HAQDA
18/10/2018 [17:46]:
"İşğalçı ölkə Qarabağdan diqqətləri yayındıraraq Naxçıvan istiqamətinə yönəltməyə çalışır"
18/10/2018 [17:13]:
Qənirə Paşayeva "IV Qardaşlıq Mədəniyyəti" adlı tədbirində iştirak etdi
18/10/2018 [17:13]:
Azərbaycanın sabiq məmurunun kürəkəninin güllələnmə anı - VİDEO
18/10/2018 [17:10]:
“Türkiyə artıq əvvəlki deyil və olmayacaq” - ekspert
18/10/2018 [17:08]:
Aİİ və Heydər Əliyev İrsini Araşdırma Mərkəzinin növbəti tədbiri dini-tarixi abidələrə həsr olundu
18/10/2018 [17:04]:
Gömrük orqanları arasında işgüzar dialoq ikitərəfli əlaqələrin inkişafına töhfə verir
18/10/2018 [17:01]:
Azərbaycanda beş min eşşək hara yoxa çıxıb?
18/10/2018 [16:58]:
Siqaretlə şəkli yayılan azərbaycanlı futbolçu: " Bu, dörd il əvvəl olub"
18/10/2018 [16:51]:
Oqtay Əsədov İtaliya Senatının sədrini qəbul edib
18/10/2018 [16:48]:
Nemət Pənahlı həbsdə qaldı
18/10/2018 [16:47]:
“Lotu Quli”nin Türkiyədə yaşaması üçün heç bir əngəl qalmadı
18/10/2018 [16:45]:
Zakir Həsənov hərbi sərgidə -FOTOLAR
18/10/2018 [16:41]:
Qondarma Kosovo dövləti öz ordusunu yaradır - Parlament təsdiqlədi
18/10/2018 [16:40]:
Gəncədə daha bir şəxs vəzifəsindən getdi
18/10/2018 [16:39]:
Qəzalı vəziyyətə düşmüş ağaclara aqrotexniki qulluq göstərilib
18/10/2018 [16:37]:
Bakının ən təhlükəli sürüşmə əraziləri açıqlandı - SİYAHI
18/10/2018 [16:35]:
Tarixi yurdumuz İrəvan necə “Ermənistan” oldu?! – Analitik yazı
18/10/2018 [16:31]:
AQTA: Azərbaycana gətirilən bəzi məhsullar geri qaytarılıb
18/10/2018 [16:24]:
Novruz Məmmədov iki şöbə müdirini işdən çıxardı
18/10/2018 [16:23]:
İki sığorta şirkətinin lisenziyası ləğv edildi
18/10/2018 [16:21]:
Cəsur MTN əməliyyatçısı, mübariz döyüşçü Oqtay Əliyev kimdir?
18/10/2018 [15:21]:
Kəlbəcərdə mehmanxana biznesi kursları başlandı...- Qanunsuz sakinlər üçün
18/10/2018 [15:17]:
Bakıda qadını liftdə bıçaqlayan şəxs ölkədən necə qaçıb? - VİDEO
18/10/2018 [15:10]:
Filmlərdə tütün məhsullarının açıq şəkildə təbliği qadağan olunur
18/10/2018 [15:01]:
“Tarix göstərdi ki, biz Ehtiramı seçməklə düzgün etmişik...”- Xalq artisti...
18/10/2018 [14:55]:
Milli Məclisin ən çox maaş alan deputatları - Kim nə qədər alır? - SİYAHI
18/10/2018 [14:49]:
Kanadalı öz dəfnindən sonra evə döndü - FOTO
18/10/2018 [14:49]:
Pult üstündə qardaşını öldürənə 17 il həbs verildi
18/10/2018 [14:17]:
Səməd Vurğun adına Mərkəzi Kitabxanada Müstəqillik Günü ilə bağlı möhtəşəm tədbir
18/10/2018 [13:56]:
"Əgər ərindən ayrılıb müğənni olubsansa, valideynin səni evdən qovub müğənni olmusansa..."
18/10/2018 [13:53]:
AMİP-dən Müstəqillik Günü təbriki: "Ruhu azad olan bir milləti heç kəs köləlikdə saxlaya bilməz"
18/10/2018 [13:48]:
“Acınacaqlıdır ki, müstəqillik uğrunda can qoyanların heç biri lazımi qiymətini almayıb”
18/10/2018 [13:31]:
“AccessBank” “UNEC Business Conversation Club” layihəsini ənənəyə çevirdi
18/10/2018 [13:30]:
Şəbnəm özünü fotoşopla arıqladırmış -FOTOLAR
18/10/2018 [13:14]:
Koçaryan siyasətə qayıtdı - Yeni partiya yaradır
18/10/2018 [13:13]:
Şeyx Əbdül Hacıbala Abutalıbovla barışdı - DÜNYANIN SƏKKİZİNCİ MÖCÜZƏSİ...
18/10/2018 [13:10]:
Akademikdən maaşının artmasına münasibət – “Maddi ehtiyaclarım var idi, ona görə də... ”
Bütün arxiv bir sırada
08/02/2018 [13:08] - Ədəbiyyat - ( 2484 dəfə baxılıb)

Çəmənzəminlinin ağır Türkiyə həyatı, səfir kimi çəksiyi peşmanlıqlar - Romandan parça




2018-ci il “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” ili elan edilib. Qeyd edək ki, bu ilin mayında həmin şanlı tarixin-Azərbaycan Cümhuriyyətinin əsasının qoyulmasının-100 illik yubileyi tamam olur. Yüzillik yubileylə də bağlı ötən il sərəncam verilmişdi.

Moderator.az artıq neçə aydır ki, bu mövzu ilə bağlı silsilə yazılarını davam etdirir. Həmçinin, ADR mövzusunın ədəbiyyatda, kinoda bir o qədər də çox işlənmədiyini bir iki-dəfə qabartmışdıq. 
Əksəriyyət Cümhuriyyət barəsində son zamanlar yazılan heç bir böyük romanın olmadığını düşünür. Nəinki son zamanlar, ümumiyyətlə, bu məzmunda heç bir romanın olmadığı vurğulanır. 
Lakin yazıçı-tərcüməçi  Nəriman Ədürrəhmanlı Moderator.az-a açıqlamasında bunun əksini söyləyir və iki il bundan əvvəl yazdığı “Qurban” romanında Cümhuriyyətə aid xeyli maraqlı məsələlərin işıqlandırdığını bildirib:

“Cümhuriyyətin Ukraynadakı, Krımdakı, İstanbuldakı səfiri Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin həyatı, Cümhuriyyət hökumətinin xaricə təhsil almaq üçün göndərdiyi 100 nəfər tələbənin taleyi, sovet quruluşuna qarşı aparılan gizli mübarizə, Cümhuriyyət tərəfdarlarının repressiyalara məruz qalması romanın başlıca mövzusudur. Romanda Cümhuriyyətin qurulması və süqutu da kifayət qədər təsvir olunub. Hamısı da tarixi faktlara, hadisələrə söykənir”.

Qeyd edək ki, Moderator.az müəllifin əsərindən Cümhuriyyətlə əlaqəli, yuxarıda adı çəkilən hissələri mətn formasında bir-bir təqdim edəcək...


Artıq ikinci il idi ki, yazı belə dözülməz sıxıntılarla keçirirdi. Ötən il Kiyevdə, Simforopolda eynilə bu duyğularla yaşamış, dünyanın üzünə baxa bilməmişdi. Paltosunu, paltarının bir dəstini satmalı olmuş, nümayəndəsi olduğu hökumətdən diqqət gözləyə-gözləyə Ağməsciddə qəzetlərə məqalə yazıb qəpik-quruş qazanmışdı. İndi də özünü hey danlayırdı ki, başına gələn başmaqçı olar, sən heç başmaqçı-filan olmadın, yenə səfarət kimi ağır yükün altına girdin, halbuki, boyun qaçıra, Bakıda rahat bir iş ala bilərdin, uzağı dərs deyib çörəkpulu qazanardın, amma Nəsib bəy Yusifbəylinin dövlət qurmaq barədə dediklərini dərhal qəbul eləyib elçilik təklifilə razılaşdın.
        ...Hər şey bircə həftə ərzində baş verdi. Aprelin iyirmi dördündə xəbər tutdular ki, bir gün əvvəl Ankarada millət vəkilləri yığışıb, Böyük Millət Məclisinin iclasını keçirib, Mustafa Kamal Paşanı Məclisə sədr seçiblər. Deyilənə görə, orda sultana və xəlifəyə sədaqətlərini bildirmiş, qurban kəsib dua oxumuşdular. Cəmi iki həftə əvvəl camaat Şeyxülislamın onları lənətləndiyi, ölümlərinə fitva verdiyi barədə danışırdılar, indi belə məlum olurdu ki, millətçilər heç də dinsiz deyillərmiş, yeganə istəkləri məmləkətin qurtuluşuymuş.

        “Məncə, müttəfiqlər Osmanlının əvvəlki  hüdudlarında qalmaması üçün əllərindən gələni eləyəcəklər”, - Cahangir  bəy həmin gün narahatlığını bildirdi.
        “Amma artıq danışıqları Sultanla yox, Böyük Millət Məclisilə aparmağın zərurətini də anlayacaqlar. - Yusif Vəzir üzünü Zeynal bəyə tutdu. – Sən nə fikirdəsən?”
        “Mənə elə gəlir, bundan sonra millətçilərlə əlaqə yaratmaq üçün yollar axtarmalıyıq, - Zeynal bəy dik onun üzünə baxdı. - Mən indi məmnuniyyətlə orda olmaq istərdim”.
        “Bundan ötrü Bakıdan təlimat almalıyıq, özbaşına hərəkət eləmək olmaz”, - Cahangir bəy razılaşmadı.
       “Bəlkə məni Bakıya göndərəsiniz, vəziyyətə aydınlıq gətirəm? - Mirzə Qədirin səsi onların, az qala, diksindirdi. – Yoxsa yanlış bir söz dedim”.
       “Yox, niyə ki? – Yusif Vəzir özünə gəlib başını tərpətdi. – Əksinə, bu barədə mən də fikirləşmişdim. Amma ayın axırınacan gözləyək, kuryer qayıtmasa, başqa əlac qalmır”.
       ...Bir neçə gündən sonra da Zeynal bəy başılovlu özünü Yusif Vəzirin otağına saldı.
        “Çox dolaşıq xəbərlər almışam...” – Nədən başlaya bilmədiyindən susdu.
        “Nə xəbərlər? – Qəfildən ürəyinin döyüntüsü qulaqlarında gurultuya çevrildi, dözə bilməyib dikəldi.
        “Guya, qırmızıların on birinci ordusu Bakıya doğru yola düşüb. Xəlil Paşa da gələnlər arasındadı, deyilənə görə, Azərbaycandan keçib Mustafa Kamal Paşanın köməyinə gələcəklər”.
        Ortaya ağır, dözülməz sükut çökdü. Yusif Vəzir, elə bil, taqətsizləşib kreslosuna çökdü, titrək barmaqlarıyla qutudan papiros götürüb yandırdı.
        “Qırmızıların millətçilərə kömək eləyəcəyi cəfəngiyyata oxşayır. Bunun arxasında başqa bir niyyət olmasın?”
        “Nə deyim, təki söylənənlər doğru olsun, Bakıda bir fəsad törətməsinlər”, - Zeynal bəy çiyinlərini çəkdi.
        Az sonra Cahangir bəy də, Mirzə Qədir də gəlib çıxdılar, söylənənləri çək-çevir elədilər, amma Qafqazda, əslində, nə baş verdiyini kimsə səhih bilmirdi.
        “Əgər bu xəbər gəlib İstanbula çatıbsa, bəlkə elə qırmızıların ordusu Bakıya girib”, - Cahangir bəyin səsində sınıqlıq hiss olunurdu.
         “Səhər təcili Xariciyyə Nazirliyinə gedib bu xəbəri dəqiqləşdirməyə çalışmalıyıq. Mən Mustafa Rəşid Paşayla təmasa girmək üçün cəhd göstərəcəyəm. İndiki vaxtda onu məqamında tapmaq müşkül işdi”, - Yusif Vəzir fikirli-fikirli susdu, sonra üzünü Zeynal bəyə tutdu. – Zeynal bəy, siz milliyyətçi çevrələrlə əlaqə qurmağa çalışın, bəlkə nəsə öyrənə bildik”.
         Mirzə Qədir susdu, görünür, belə vaxtda Bakıda olmağın xeyri-şəri barədə götür-qoy eləyirdi.
         Yusif Vəzir, əslində, təhlükənin ilin əvvəlindən mövcud olduğu qənaətinə gəlmişdi. Hökumət Rusiya bolşeviklər partiyasının fəaliyyətinə qadağa qoyanda onlar cildlərini dəyişib Azərbaycan Kommunist-bolşevik partiyasını yaratmağı qərara almış, fevralda qurultay keçirib Mirzə Davud Hüseynovu özlərinə sədr seçmişdilər. Amma hamı bilirdi ki, Moskvadan idarə olunan bu zatların əsl başçısı Anastas Mikoyandı, özləri də hökuməti ələ keçirmək tapşırığı alıblar. Yoxsa Zeynal bəy demişkən, o soysuz Əliheydər Qarayev parlamentdə hökumətə elə meydan oxuyub, hakimiyyəti dəyişəcəklərini iddia eləməzdi, yoxsa milli xəttə zidd olanlar birləşib Nəsib bəyin kabinəsinin istefasına nail ola bilməzdilər. Əksinqilabla Mübarizə Təşkilatına Mirzə Davudun agentləri olan Mir Fəttah Musəvi, Mir Cəfər Bağırov, Lavrenti Beriya tipli qatı bolşeviklərin sızması, Çingiz İldırım kimi qızğın bolşevikinsə Hərbi Donanmaya komandan təyin olunması da buraxılan səhvlərdən idi.
         Hər halda, Zeynal bəy haqlıydı, bu xəyanət zəncirində firqə  yoldaşı Məmmədhəsən Hacınskiyə sanballı həlqə düşmüşdü. Görünür, zəif xarakterini nəzərə alıb hökuməti onun əlilə yıxmağı qərara almışdılar. Məmmədhəsəni hələ Rusiya imperiyası dağılmamışdan, yenicə açıq fəaliyyətə keçmiş Musafat firqəsinə girəndən tanıyırdı, həmin vaxt fəallıq göstərirdi, parlamentə də o fəallığı sayəsində yol tapmışdı. Elə birinci hökumətdə də xariciyyə naziri kreslosunda oturmuşdu. Kiyevdə və Simferopolda çəkdiyi olmazın əzabların günahını məhz onda görməyi üçün əlində kifayət qədər fakt vardı: Məmmədhəsən Kiyev səfarətinin təşkili və təminatı üçün əlini ağdan-qaraya vurmamışdı, bununla bağlı yazdığı məktublarına yalnız ibarəli cavablar vermişdi, vəssalam. Ağlasığmaz əzablardan sonra gəlib Bakıya yetişəndə xəcalət çəkmədən bütün günahları hökumətin maliyyə nazirinin üzərinə yıxmışdı. Adamdan soruşarlar ki, bir səfarətin məsələsini yoluna qoya  bilmirsənsə, o boyda nazirliyi necə idarə eləyirsən?
        Hökumətin qurulması Hacınskiyə tapşırılanda Yusif Vəzir xəstəydi, Cahangir bəylə Zeynal bəy məsləhətləşib bu xəbəri hələlik ona bildirməməyi qərara almışdılar. Üstəlik, Bakıdazn Fətəli xanla Məmmədhəsənin arasındakı münaqişənin şiddətləndiyi barədə xəbərlər gəlirdi. Fətəli xan Rusiyaya münasibətdə sərt mövqe ortaya qoymağın, Məmmədhəsənsə, əksinə, Rusiyayla həlim davranmağın,  bolşevikləri hökumətə cəlb eləməyin tərəfdarıydı. İndi ona hökumət qurmağı etibar eləmək, fikrincə, Müsavatın ağlagəlməz səhviydi, sonu fəlakətlə nəticələnəcəkdi. Bolşeviklərin hökumətdə iştirakdan boyun qaçırdıqlarını eşidəndə fəlakətin ilk əlamətini duydu: artıq hökumət böhranı yaradıb, Rusiyadan  kömək istəyib, ilk mərhələni başa vurmuşdular, indi Qırmızı Ordunun sərhədi keçməyinə heç nə mane ola bilməzdi.
         Cahangir bəy deyirdi, guya, Hacınski hökumət qurmağı ona görə uzadır ki, vaxt udsun, Qarabağdakı nizami ordumuz özünü Bakıya yetirib şimaldan gözlənən təhlükəyə qarşı hazır olsun. Amma Zeynal bəyin fikrincə, Məmmədhəsəni dövlətin, hökumətin taleyi yox, öz taleyi düşündürür, bolşeviklərdən öz gələcəyinə zəmanət almaq üçün əlləşir. 
         Elə o günlərdə Hacınskinin hökumət qurmaq səlahiyyətindən imtina elədiyini, ardınca Müsavatdan çıxıb bolşeviklər partiyasına girdiyini eşidəndə fəlakətin qaçılmaz olduğunu hiss eləmişdi...

Hazırladı: Elmin Nuri

Azərbaycanın varlı xanımları – Onları siz də tanıyın!
Akademikdən maaşının artmasına münasibət – “Maddi ehtiyaclarım var idi, ona görə də... ”
“Xalqıma müraciət edərək demək istəyirəm ki...” - Xalq artisti...
"Aytən Vip Decor" fəaliyyətə başladı... - FOTOLAR
“Bəzi deputatlar Azərbaycanın müstəqilliyinə səs vermədilər” - “İstiqlalçı deputat"
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Elektrikli avtomobil ilk dəfə sərgiyə çıxarıldı -FOTOLAR
Cəmiyyət
“Tarix göstərdi ki, biz Ehtiramı seçməklə düzgün etmişik...”- Xalq artisti...
Cəmiyyət
“Acınacaqlıdır ki, müstəqillik uğrunda can qoyanların heç biri lazımi qiymətini almayıb”
Gündəm
"Torpaqlarımızı axırıncı metrinə qədər azad edib Azərbaycan dövlətçiliyini bərpa etsəydik..."
Müsahibə
"Onların efirdəki sözlərinə baxanda adam qalır məəttəl ki, bunun alimi belə danışırsa..."
Həftənin ən çox oxunanları
Sərkisyan və Saakyan arvadları ilə Azərbaycan şəhərlərini gəzdi... -FOTOLAR
Paşinyan istefa verdi - Son dəqiqə
"Cavan oğlanı nə edirsən, pul xərcləməyəcək" - Rövşanədən müğənniyə
Dədə Şəmşirə uzanan yaman dil "kəsildi"...
Ermənilər Tərtərdəki futbol stadionunu Avropa çempionatına hazırlayır - FOTOLAR
İstanbulda küçəyə erməninin adı verildi
“Erməni-rus qruplaşması hansı halda Azərbaycanla döyüşə girə bilər?”- General cavab verir (Video)
Qarabağ qazisi Etimad Əsədov vəfat etdi
"Bunun üçün ölkə başçısına müraciət etmişəm, İqtisadiyyat Nazirliyi ilə söhbətimiz olub"
Qaşıqçının konsulluqda öldürülməsi sübut olundu - Təcili
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə