Xəbər lenti
24/06/2018 [10:33]:
İcra başçısının paltar qadağası - Bakıda bu da oldu (VİDEO)
24/06/2018 [10:31]:
"Birinci turda heç kəs 50+1 toplaya bilməyəcək, məsələni ikinci tur həll edəcək"
24/06/2018 [10:20]:
İranlı qadın göbəyini açdı – FOTO
24/06/2018 [09:54]:
Bakının uşaq bağçalarında valideynlər üçün fərdi videomüşahidə yaradıla bilər
24/06/2018 [09:45]:
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki son vəziyyət barədə
24/06/2018 [09:14]:
Bu da aparıcı Aytənin özündən gözəl qızı Ayza - FOTOLAR
24/06/2018 [09:09]:
Azərbaycanda banklar 11 milyard manatdan çox kredit verib
24/06/2018 [09:03]:
Sərdar Cəlaloğlu: “Azərbaycanın geopolitik vaxtı Moskva saatıyla işləyir”
24/06/2018 [09:00]:
Çində problem – Oğlanlar evlənməyə qız tapmırlar
24/06/2018 [08:55]:
Zərdabda 3 otaqlı, Lənkəranda isə 5 otaqlı ev yanıb
24/06/2018 [08:54]:
DÇ-2018-də bu gün daha 3 qarşılaşma baş tutacaq
24/06/2018 [08:45]:
Hacıqabulda DƏHŞƏTLİ QƏTL: Xalası qızının boğazını kəsdi
24/06/2018 [08:18]:
Roys Almaniya – İsveç matçının ən yaxşısı oldu
24/06/2018 [07:34]:
Türkiyədə prezident seçkilərində təxribatlar planlaşdıran 11 PKK üzvü saxlanıldı
24/06/2018 [07:28]:
Hacı Nurana maraqlı SÜRPRİZ - palatasına at gətirdilər (VİDEO)
24/06/2018 [07:23]:
Hesabı verməmək üçün yalandan dava salacaqdılar, amma... -İlginc cinayətin təfərrüatı
24/06/2018 [07:10]:
“Sən xərçəngə qalib gəlmək gücündəsən” - Millət vəkili
24/06/2018 [07:04]:
Əbülfəz Elçibəyin anadan olmasından 80 il ötür
24/06/2018 [06:57]:
Türkiyə üçün tarixi gün: Xalq həm prezident, həm də parlamenti seçir
24/06/2018 [06:48]:
FİFA İsveçrə yığmasının 2 futbolçusunu cəzalandıra bilər
24/06/2018 [06:46]:
“İçim od tutub yanır” - İsveçin çalışdırıcısı almanlara əsəbiləşdi
24/06/2018 [06:15]:
Qurban Qurbanov: " Futbolçulardan razı qaldım"
24/06/2018 [05:58]:
“Qəbələ” Albaniya klubu ilə bacarmadı
24/06/2018 [01:47]:
Yeməyi oğlundan alıb, əsgərə yedirən, hərbi formanı ən yaxşı parçadan tikdirən CÜMHURİYYƏT GENERALLARI
24/06/2018 [00:59]:
Nəhəng anakonda yolu kəsdi - QORXUNC VİDEO...
24/06/2018 [00:38]:
Donald Trampın mətbuat katibini restorandan qovdular - GÖZLƏNİLMƏZ...
24/06/2018 [00:04]:
Dünyanın ən cazibədar qadını o seçilib - FOTOLAR
23/06/2018 [23:27]:
Almaniya üçün sonuncu şans - Yenilənib
23/06/2018 [23:26]:
Erməni vitse-spikerin ABŞ Konqresinə təşviş dolu məktubu – "Azərbaycanın bu helikopterləri haradan aldığı..." - FOTO
23/06/2018 [23:19]:
Səfir Qüdsi Osmanovun oğlu azadlığa çıxdı
23/06/2018 [23:14]:
Azərbaycanla Gürcüstan arasında ticarət dövriyyəsi 50 faizdən çox artdı
23/06/2018 [23:04]:
Türkiyə seçkilərə hazırlaşır - Sandıq başına saatlar qaldı
23/06/2018 [22:29]:
Qadının başına televizor düşdü, həyatını itirdi - Ad günündə
23/06/2018 [22:21]:
Serj Sarkisyanın qardaşı oğurluqda ittiham olunur
23/06/2018 [22:20]:
Borçalı Cəmiyyəti 10-cu konfransını keçirdi - yeni idarə heyəti seçildi
23/06/2018 [22:18]:
Rusiyanın hərbi eksperti Paşinyanı ifşa etdi
23/06/2018 [21:53]:
DÇ-2018: Meksika yığması növbəti qələbəsini qazanıb
23/06/2018 [21:41]:
“Qarabağ” Bolqarıstan çempionu ilə sülh bağladı
23/06/2018 [20:32]:
İran ordusunun generalı Suriyada öldürülüb
23/06/2018 [20:24]:
Azərbaycan neft hasilatının artırılması qərarını dəstəkləyir
23/06/2018 [20:20]:
Nazir Yavər Camalov vəfat etdi – YENİLƏNİB
23/06/2018 [19:29]:
Səudiyyə Ərəbistanında qadınların sürücülük qadağası qaldırılır
23/06/2018 [19:18]:
“Atamın böyük arzularından biri də yaşadığı evin muzey olması idi” – İsa Muğannanın qızı
23/06/2018 [19:10]:
Buraxılış imtahanlarının nəticələri elan olundu
23/06/2018 [19:00]:
Müdafiə sənayesi naziri vəfat etdi
23/06/2018 [18:59]:
Belçika millisi Tunisi darmadağın etdi
23/06/2018 [18:36]:
AMEA-nın əməkdaşı Türkiyədə görüşlər keçirəcək
23/06/2018 [18:27]:
“Serj Sərkisyan Qarabağ məsələsi üzrə xüsusi elçi təyin edilə bilər…” - Paşinyanın müşaviri
23/06/2018 [18:24]:
Xörək duzu bizi necə məhv edir? - Onu nə ilə əvəzləməliyik?
23/06/2018 [18:18]:
Türkiyənin F-16 tipli təyyarələri Bakıda – FOTO
23/06/2018 [18:16]:
İran ABŞ-ı beynəlxalq məhkəməyə verdi
23/06/2018 [18:14]:
Qəssab: “Bakıda ətin kilosu 15 manata qalxacaq”
23/06/2018 [17:30]:
OPEC və qeyri-OPEC ölkələrinin Nazirlər Şurasının növbəti iclası Bakıda keçirilə bilər
23/06/2018 [17:26]:
"Ordumuzun bölmələri heç bir diversiya fəaliyyəti həyata keçirməyib" - RƏSMİ
23/06/2018 [17:06]:
Ana 100 dollara səkkiz yaşlı qızını seks üçün satışa çıxardı - Həbs edildi
23/06/2018 [17:01]:
Hitlerin çəngəl-bıçaq dəsti satıldı- FOTOLAR
23/06/2018 [16:52]:
Daxili Qoşunların Ali Hərbi Məktəbinin ilk buraxılışı oldu
23/06/2018 [16:49]:
Ölən erməni hərbçiyə görə bölük komandirinin müavini həbs edildi...
23/06/2018 [16:36]:
Müdafiə Nazirliyinin Mənzil İstismar İdarəsinin yeni inzibati binası istifadəyə verildi
23/06/2018 [16:35]:
Magistraturaya qəbul üçün keçirilən müsabiqənin nəticələri açıqlandı
23/06/2018 [16:24]:
Vyanada OPEC və qeyri-OPEC ölkələrin nazirlərinin 4-cü iclası başlayıb
23/06/2018 [16:14]:
“İşbazlar özəlləşdirilən uşaq bağçalarının yerində bina və gözəllik salonları tikdilər”
23/06/2018 [16:10]:
Dəniz nəqliyyatı işçiləri təltif oldundu
23/06/2018 [16:09]:
Maşınqayırma sənayesi işçiləri təltif edilib
23/06/2018 [16:07]:
Şotland və italiyalı qapıçılar “Qarabağ”ın təklifini rədd etdi
23/06/2018 [16:00]:
Deputat: "İngilis dilində danışa bilmir, amma obyektinə ingilis adı qoyur"
23/06/2018 [15:57]:
Bakıda intihara cəhd - Qadın kişini ölümdən xilas etdi + Fotolar
23/06/2018 [15:41]:
Kəlbəcərdə “rayon”un yeni başçısı təqdim edildi...- FOTO
23/06/2018 [15:39]:
Gəncədə körpənin üzündən aldığı xəsarətlə bağlı həkim rəyi açıqlandı
23/06/2018 [15:38]:
“Qarabağ klanının Paşinyanı devirmək şansı kifayət qədər böyükdür” – MÜSAHİBƏ
23/06/2018 [15:33]:
İlham Əliyev mozambikli həmkarını təbrik edib
23/06/2018 [15:32]:
Avstraliyalı aqronom Qarabağdakı erməni fermerləri kimyəvi zəhərlənmədən qorumağa çalışır...- Fotolar
23/06/2018 [15:22]:
Deputatın oğlu keçmiş nazirin oğlu ilə evləndi
23/06/2018 [15:18]:
Ölkəyə gələnlərin çoxu siqaret və spirtli içkilər gətirir - Gömrük idarəsindən açıqlama
23/06/2018 [15:13]:
“Gecə əyləncələrinə getmək, şənlənmək...”- Yüz beş yaşlı qadın bu yaşa çatmasının sirrini açdı...
23/06/2018 [15:04]:
Çində 10 nəfər edam olundu
23/06/2018 [14:59]:
Neymar komanda yoldaşını təhqir etdi
23/06/2018 [14:53]:
“Azərbaycan əsgəri üçün parlaq qəhrəmanlıq nümunəsidir” - Prezident “Mixaylo” haqqında
23/06/2018 [14:41]:
“Google Chrome” brauzeri internetə qoşulmadan işləyəcək
23/06/2018 [14:37]:
Türkiyədə prezidentliyə namizədlər son mitinqlərə HAZIRLAŞIR
Bütün arxiv bir sırada
18/02/2018 [00:26] - Müsahibə - ( 4755 dəfə baxılıb)

"Güc balansını bərpa etmək üçün Rusiyanın Türkiyəyə böyük ehtiyacı var" - MÜSAHİBƏ

"Türkiyə savaşların bitmədiyi Orta Şərq üçün təhlükəsizlik qarantıdır"


Tarixçi Dr. Cavid Mövsümlünün Moderator.az -a müsahibəsini təqdim edirik. 

Qeyd edək ki, C.Mövsümlü Türkiyənin "Zeytun budağı" hərəkatı ilə bağlı suallarımızı cavablandırıb. 

- Afrin hərakatının başlaması ilə bağlı müxtəlif fikirlər yürüdülür. Bu məsələdə sizin mövqeyinizi də öyrənmək istərdik? "Zeytin dalı" savaşı hansı səbəblərdən başladı?

- Tarixçi olduğum üçün müzakirə etdiyimiz mövzuya siyasətçi yanaşmasından çox bir tarixçi kimi yanaşsam, yəqin ki, oxucularımız anlayışlı qəbul edəcəklər. Günümüzdə Türkiyənin Afrin bölgəsində yürütdüyü siyasəti və hərbi hərəkatı mən gecikmiş, amma hələ də gec olmayan bir addım kimi dəyərləndirirəm. Fikrimcə, bu addımı Türkiyə illər öncə atmalıydı və bəlkə də illər öncə bu qətiyyəti nümayiş etdirmiş olsaydı, mövcud regionda və ümumən Orta Doğuda vəziyyət bu qədər gərgin bir məcraya gəlib çıxmazdı. “Zeytin dalı” adı altında yürüdülən hərbi hərəkatın başlanmasına səbəb mövcud regionda və özəlliklə Türkiyə kimi ədalət və əminəmanlığın qarantı olan bir ölkənin terror təhlükəsi ilə üzləşməsi oldu. 


- Ancaq çox dövlətlər tərəfindən birmənalı qarşılanmadı...

- Bəli, dünya ölkələrinin bu hərəkata münasibətləri birmənalı olmadı. Türkiyəyə qarşı çıxan kifaət qədər ölkələrin bəyanatlarını da gördük. Amma diqqət yetirilərsə, bu hərəkatdan narazılıq edən ölkələr və ya bəzi qüvvələr Orta Doğuda əminamanlığın pozulması üçün dolayı yollarla terrora dəstək verənlərdirlər. Çox sevindirici hal isə o oldu ki, tarixən terrordan əziyyət çəkən Azərbaycan dövləti və xalqı qardaş Türkiyənin üzləşdiyi təhlükəni yaxşı anlayaraq, bu dövləti qətiyyətlə dəstəklədi.

- Bu hərəkatın uğursuzluqla nəticələnmə ehtimalı varmı?

- Zənnimcə, “Zeytin dalı” hərbi hərakatın uğursuzluğa düçar olması qeyri-mümkündür. Türkiyə öz hərbi gücünü tarixən hər zaman göstərə bilmiş və günümüzə qədər uğursuzluqlarla üzləşməmişdir. Bir-neçə ay öncə başarıyla sonlandırılan “Fırat kalkanı” hərakatı bu uğurların bariz nümunələrindən biridir. Türk ordusu indi həyata keçirdiyi hərəkatı da başarıyla tamamlayacaq. Bizim böyük qələbəyə inamımızı hərəkatın başladığı günlərdən bu günlərə qədər terror ünsürlərinin arxasında böyük qüvvələrin durmasına baxmayaraq Türk ordusunun qazandığı inamlı qələbələr artırır. Bir neçə həftə keçməsinə baxmayaraq, Afrində bir çox mühüm strateji coğrafi məntəqələr nəzarətə alınıb, bir çox yaşayış məskənləri terrorçulardan təmizlənib.

- Sizcə, Afrini Münbiçin və Fıratın doğusu izlərmi?

- Təbii ki, Afrindən sonra sıra Münbiçdədir. Ondan sonra isə Fırat çayının doğusunda da terror yuvaları dağıdılmalıdır. Biriləri Türkiyənin bu addımını işğalçılıq kimi dəyərləndirə bilər, amma hər kəs çox gözəl bilir ki, bu ərazilər, yəni Suriyanın şimal hissələri qondarma kürd xalqına məxsus deyil, nə də ki, onlar orada çoxluq təşkil etmirlər. O ərazilər heç ərəblərin də deyil. O ərazilər ta qədim dönəmlərdə oranın əzəli və əbədi sakinləri olan türklərin, bu günün media dili ilə desək, Suriya türkmənlərinin torpaqlarıdır. Sayları 5 milyona çatan Suriya Türklərinin dərdini heç kim dilə gətirmədiyi bir halda orada yaşayan neçə yüz min isə sözdə kürdlərin olmayan problemlərini dilə gətirirlər. Xəritəni açıb hər kəs ən azından oradaki yer adlarına baxsın, bir çox yaşayış məskənlərinin adı hələ də türkcədir. Odur ki, Türkiyə bu bölgədə haqlı mücadiləsini aparır və bu mücadilə təkcə Türkiyənin deyil, bütün Türk Dünyasının məsələsi olmalıdır.


- Əgər Amerika ilə üzləşmə olmazsa, Münbiçdə ve Doğu Fıratda iki ölkə əsgərləri qarşı-qarşıya gələrmi?

- Bölgədə, fikrimcə, Amerika Türkiyəyə qarşı birbaşa hərbi baxımdan qarşı çıxmağa cəsarət etməz. Etsə belə Amerikanı və ümumən qərbi nə gözlədiyini onlar tarixdən çox yaxşı bilirlər. Çanakkaledə, İstiklal savaşında Dünyanın o zaman üçün böyük güclərini diz çökdürən şanlı Türk ordusunun inadını, qəhrəmanlığını və qətiyyətini yəqin ki, bu günə qədər heç kim unutmayıb. Və nədə bunun təkrar olmasını kimsə istəməz. Ümumiyyətlə Türkiyə savaşların bitmədiyi Orta Doğu üçün bir güvənlik qarantıdır. Təəssüflər olsun ki bunu başqa dövlətlər anlamırlar və ya anlamaq istəmirlər. Türkiyə olmasa, böyük güclərin Orta Doğuda qurduqları və artıq kontrollarını itirdikləri terror qüvvələri Qərbi udar. Bu dəfə amansız terror səhnələri qərbdə bitib-tükənməz. Türkiyənin sayəsində Avropa güvəndədir. Məncə, bunu bütün qərb dövlətləri dəyərləndirməli və Türkiyəyə haqlı davasında yaxından kömək göstərməlidirlər.

- O zaman NATO-nun aqibəti necə olar?

- Fikrimcə NATO çoxdan öz mövqeyini itirmiş bir qurumdur. Misalçün, ən yaxın tarixdə Gürcüstanın Rusiya ilə Osetiya uğrunda müharibəsi və Ukraynanın ərazisi olan Kırım yarımadasının yenə də Rusiya tərəfindən özünə birləşdirməsi zamanı göstərmiş olduqları cəsarətsizlikləri sadalamaq olar. Türkiyədən çox NATO ölkələrinin ona ehtiyacı vardır desək, yanılmarıq. Türkiyə kimi bir müttəfiqi itirmək hər bir ölkə, hər bir beynəlxalq təşkilat üçün zərərlidir. Odur ki, kiminsə ittifaqını Türkiyə deyil, Türkiyənin ittifaqını qazanmaq üçün başqa ölkələr və ya təşkilatlar çalışmalıdırlar.

- Ən pis ssenari olsa, Türkiyə NATO-dan çıxsa və ya çıxarılsa, Rusiya ilə ittifaq ola bilərmi?

- Rusiya ilə ittifaqa gəldikdə isə, az öncə yuxarıda vurğuladığım kimi yenə də Orta Doğu coğrafiyasında güc balansını bərpa etmək üçün Rusiyanın Türkiyəyə böyük ehtiyacı vardır. Məlum “Uçaq krizisində” hər iki ölkə fikrimcə, uğursuz bir siyasət yürütmüşdülər. Daha doğrusu, başqa güclərin oyununa gəlmişdilər. Təbii ki, bu krizisdə Türkiyənin də yanlışlıqları var idi. Amma zamanla hər iki dövlət problemi aradan qaldırdı və daha da irəliyə gedərək Orta Doğuda anlaşmaya belə başladılar. Bu addım da gecikmiş olsa belə, sonunda hər iki ölkənin mənafeinə uyğun atılıb. Milyon kilometrlər uzaqlardan dini, etnik, tarixi baxımdan əlaqəsi olmayan ölkələr gəlib orta doğuda problem həll edirlərsə, dini, etnik, tarixi baxımdan birbaşa aidiyyatı olan Türkiyə nədən bu bölgədə haqq və söz sahibi olmamalıdır ki? Orta Doğuda biz Türklərin ən az 3 minilliyə söykənən tarixi vardır. Orta Doğunun bütün ölkələrində milyonlarla Türk kökənli vətəndaşlar yaşayır ki, onların da milli haqları tarixən əllərindən alınmış, asimilyasiya və sömürgə siyasətinin qurbanına çevrilmişlər. 

Mən bir daha bir tarixçi olaraq, tarixi faktlara əsaslanaraq Orta Doğuda Türkiyənin yürütdüyü siyasəti təkcə Türkiyənin deyil, Türk Dünyasının haqlı davası olaraq görürəm və bu mücadilədə bütün Türk Dünyasının Türkiyənin yanında yer almasında ən azından mənəvi borcu olduğunu düşünürəm.

Sərdar Cəlaloğlu: “Azərbaycanın geopolitik vaxtı Moskva saatıyla işləyir”
Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunda bir ilk də yaşandı...
"Elçibəyin əsas fərqliliklərindən biri də türklüyü ilə qürur duyması idi"
“Üzərimdə bomba var” dedi, ortalığı bir-birinə qatdı
Uşaqlarının gözü qarşısında üzərinə benzin tökülərək yandırıldı
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Araşdırma
Yeməyi oğlundan alıb, əsgərə yedirən, hərbi formanı ən yaxşı parçadan tikdirən CÜMHURİYYƏT GENERALLARI
Gündəm
“Serj Sərkisyan Qarabağ məsələsi üzrə xüsusi elçi təyin edilə bilər…” - Paşinyanın müşaviri
Maraqlı
Xörək duzu bizi necə məhv edir? - Onu nə ilə əvəzləməliyik?
Dünya
Ölən erməni hərbçiyə görə bölük komandirinin müavini həbs edildi...
Dünya
“Gecə əyləncələrinə getmək, şənlənmək...”- Yüz beş yaşlı qadın bu yaşa çatmasının sirrini açdı...
Həftənin ən çox oxunanları
Rusiya üzərində qələbə: "Baş nazir sevinir, prezident əleyhinədir"
"Hakimiyyətdə olduğu neçə illər ərzində ilk dəfə olaraq sükan Ərdoğanın əlində deyil..."
Lotoreyanın sirrini tapan riyaziyyatçı 7 dəfə mükafat qazandı...
Yarıçılpaq səudiyyəli fanat qadın və hicablı rus azarkeş qız - Futbol çempionatındakı təzadlar + VİDEO
12 yaşında Kəbəni üzərək təvaf etdi - Gözlənilməz (FOTOLAR)
“Türk Yıldızları” Bakı səmasında uçuşlar keçirəndə hamımız sevincdən ağlayırdıq”
İki Ali Baş Komandanımızın Xankəndindəki paradını bizə çox görməyin: - TARİXİ SEÇİM...
Paşinyanın gəncliyinə aid biabırçı şəkli paylaşıldı - FOTO
DÇ-2018: Ən gözəl azarkeşlər -FOTOLAR
Afaq Aslan Damlanın keçmişilə bağlı qalmaqallı iddianı təsdiqlədi: "Pula görə yad kişilərin stollarının altından..."
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin