Xəbər lenti
19/09/2018 [22:10]:
Prezidentin yeni vəzifə verdiyi Sadiq Sadıqov kimdir?
19/09/2018 [22:07]:
Akif Çovdarovun cinayət işində zərərçəkmiş şəxsin qohumu azadlığa buraxılıb
19/09/2018 [22:03]:
Yeni qlobal maliyyə böhranının tarixi açıqlandı
19/09/2018 [22:02]:
Azərbaycanda gömrük inspektoru rüşvətə görə işdən qovuldu
19/09/2018 [21:10]:
Teatra və efirə yeni qadağa gəlir: Təklif edilən dəyişiklik yaradıcılıq azadlığına müdaxilə sayılır...
19/09/2018 [20:17]:
Putin snayper tüfəngindən atəş açdı - İki atışı boşa çıxdı... + FOTOLAR
19/09/2018 [20:03]:
Gəncədə 36 yaşlı kişi bıçaqlanıb
19/09/2018 [20:02]:
Qadın müxbir canlı yayım zamanı hücuma məruz qaldı - VİDEO
19/09/2018 [19:58]:
Düşmən baş nazir Azərbaycanın uca dağlarından birinə belə qalxdı... - VİDEO
19/09/2018 [19:52]:
Tramp ermənilərə görə Azərbaycanı qurban verməz - Amerikalı politoloqun rəyi
19/09/2018 [19:45]:
“Suriyadakı bütün qüvvələr itkilərin qaçılmazlığı reallığı ilə barışmalıdır”
19/09/2018 [19:42]:
Roma Papasından qalmaqallı açıqlama: “Seksuallıq Tanrının hədiyyəsidir”
19/09/2018 [19:40]:
Ədliyyə naziri vətəndaşları Qazaxda deyil, Ağstafada qəbul edəcək...
19/09/2018 [19:32]:
Ərdoğandan maliyyə bazarlarına sərt mesaj: “Bura Türkiyədir, ABŞ deyil, bədəli ağır olar”
19/09/2018 [19:11]:
Rus modeldən qalmaqallı açıqlama: “Putin məni öldürmək istədi”
19/09/2018 [19:08]:
Cəbhədə erməni əsgəri öldürüldü
19/09/2018 [18:55]:
“Bu səfər Azərbaycan-NATO münasibətlərinin göstəricisi sayıla bilər”
19/09/2018 [18:49]:
Polşa şirkətinin rəhbəri Qarabağda ermənilərə təlim keçdi - FOTOLAR
19/09/2018 [18:45]:
Köçəryan Paşinyanı “tez alışıb yanan” meteoritə bənzətdi
19/09/2018 [18:44]:
Adam öldürməkdə ittiham edilən şəxs azadlığa buraxılma qərarından sonra huşunu itirdi
19/09/2018 [18:34]:
Bakıda sürücü uşağı maşınla vurdu, babasını yumruqladı - VİDEO
19/09/2018 [18:27]:
Prezident Mixail Şvıdkoy və Hüseyn Saltuk Düzyolu təltif etdi
19/09/2018 [18:26]:
Rusiyada qırıcı qəzaya uğradı
19/09/2018 [18:25]:
Prezident Qubada yol tikintisinə 10,8 milyon manat ayırdı
19/09/2018 [18:22]:
İlham Əliyev Azərbaycan neftçilərini mükafatlandırdı - Siyahı
19/09/2018 [18:13]:
Qazaxın icra başçısı vətəndaşları fərdi şəkildə qəbul etdi
19/09/2018 [18:10]:
Prezident Sadıqova vəzifə verdi - Sərəncam
19/09/2018 [18:10]:
Xaçmazda 12 yaşlı oğlan göldə boğuldu
19/09/2018 [18:09]:
Sabahdan Bakı-Quba yolu bağlanır
19/09/2018 [18:06]:
Bəradəri-mehribanım...
19/09/2018 [17:49]:
ADU-nun rektoru I kurs tələbələri ilə görüşdü
19/09/2018 [17:42]:
Məşhur politoloqun professor əmisi kimdir?
19/09/2018 [17:39]:
"Bu bölgələrin inkişafı Azərbaycan üçün strateji əhəmiyyətə sahibdir"
19/09/2018 [17:27]:
“Bəzi xalq artistləri belə muğamı tam dəsgah halında oxuya bilmirlər”
19/09/2018 [17:22]:
Qənirə Paşayeva Hatay vilayətində Azərbaycan küçəsi və Qarabağ parkının açılışında
19/09/2018 [17:03]:
Sabah bu ünvanlarda qan verə bilərsiz - Siyahı
19/09/2018 [16:58]:
"Paşinyan ayı oynatmağa, siyasi meymunluq etməyə sadəcə məcburdur"
19/09/2018 [16:51]:
Mayk Tayson Daşkənddə lüks yaşayış binası alıb
19/09/2018 [16:44]:
DYP Aşura günü ilə bağlı sürücülərə müraciət edib
19/09/2018 [16:33]:
Yuxu rejiminin pozulması şagirdlərdə bu fəsadlara yol aça bilər – “Bir aydan sonra görəcəklər ki....”
19/09/2018 [16:30]:
Qaxda azyaşlının pilləkəndən yıxılması nəticəsində başına daş kəsəyi girib
19/09/2018 [16:28]:
"Putinin Bakıya səfəri Qarabağ münaqişəsinin həllində mühüm rol oynaması gözlənilir"
19/09/2018 [16:23]:
Zakir Həsənov hərbi texnikanın döyüş qabiliyyətini yoxladı - FOTOLAR
19/09/2018 [16:21]:
Nikol Paşinyan Qarabağda nə axtarır? - Eks-nazir erməni hiyləsindən danışdı
19/09/2018 [16:19]:
“Eurovision” təmsilçimiz Nyu-Yorkda kuryer işləyir
19/09/2018 [15:57]:
"Türkiyə və Azərbaycan bütün dövrlərdə bir-birinə dəstək oldu" -Səməd Seyidov
19/09/2018 [15:47]:
Rusiya millisinin hücumçusu fahişə ilə tutuldu - VİDEO
19/09/2018 [15:46]:
Məmmədyarov: "Ermənistan özünü ticarət imkanlarından məhrum edir"
19/09/2018 [15:42]:
Bakıda şadlıq evinin administratoru xadiməni zorladı
19/09/2018 [15:20]:
Baş nazir iynəli çiyələklərdən danışdı: Günahkar 15 il həbs edilsin
19/09/2018 [15:18]:
"Kərkük tarixi və Türkmən eli mədəniyyətindən səhifələr” mövzusunda məruzə dinlənildi
19/09/2018 [15:14]:
Rusiya XİN Ermənistanın Azərbaycana müharibə elan etməsi barədə
19/09/2018 [15:13]:
Ermənistandakı Rusiya qoşunları həyəcanla qaldırıldı və 100 km irəlilədi - FOTOLAR
19/09/2018 [15:06]:
Moldova prezidenti hökuməti istefaya çağırdı
19/09/2018 [15:05]:
Rəqqasə Fatimə: "Nə qədər arıq olsan, o qədər çılğın olursan"
19/09/2018 [15:02]:
22 uşaq fiziki, 5-i cinsi zorakılığa məruz qalıb – RƏSMİ
19/09/2018 [15:00]:
Çindən sonra lider olan Azərbaycanın şəhər və kəndlərində cins nisbəti yenidən dəyişdi
19/09/2018 [14:54]:
Azərbaycan yollarında ilk: 3D formatlı piyada zolağı - Video
19/09/2018 [14:51]:
Satanovski: "Əgər Əliyev SSRİ-nin rəhbəri olsaydı…" - Video
19/09/2018 [14:48]:
“Ansambılım arxamda ola-ola fanaqrama oxusam, onda məni güllələmək də halaldı”
19/09/2018 [14:46]:
“Musa Yaqub dedi ki, ona tez-tez...”
19/09/2018 [14:42]:
““Tonqal” restoranında aparılan araşdırmalar bizi qane etmədi”
19/09/2018 [14:01]:
Təhsil Nazirliyi xarici ölkələrdə təhsil almaq istəyən şəxslərə xəbərdarlıq edib
19/09/2018 [13:59]:
"Oğluma cəza verib ailəsini dağıtmaq məni öldürmək kimidir"- İŞİD-ə qoşulanın atası
19/09/2018 [13:50]:
"Heydər Əliyevin və valideynlərinin məhz ən çətin hərbi hissələrdən birini seçməsi alqışlanmalıdır"
19/09/2018 [13:46]:
Bakıda sürücü yolu bağladı, maşından düşüb getdi - VİDEO
19/09/2018 [13:45]:
Koçaryandan Paşinyana mesaj: “Putin məni dəstəkləyir”
19/09/2018 [13:44]:
Bunu kişilərin bilməsi vacibdir… - Alimlərdən şok açıqlama
19/09/2018 [13:41]:
DQİDK-in şöbə müdiri: “Məscidlərdən qara bayraqlar deyil, Azərbaycan bayrağı asılmalıdır”
19/09/2018 [13:40]:
Sabahın havası açıqlandı
19/09/2018 [13:37]:
Daha bir azərbaycanlı xanım deputat seçildi - FOTO
19/09/2018 [13:27]:
“Atam məni puluma görə istəyir” - Rəqsanənin qızı
19/09/2018 [13:22]:
Hər il dünyada 50 min nəfər seks zamanı ölür – Aralarında məşhurlar da var
19/09/2018 [13:16]:
Torpağın münbit qatını korlayan iki nəfərə cərimə kəsildi - 2000 manat
19/09/2018 [13:15]:
“Ölkənin iqtisadi-aqrar siyasəti zorlanan yabını xatırladır...”- Keçmiş nazir
19/09/2018 [13:08]:
Qan təzyiqini aşağı salan qidalar açıqlandı - ARAŞDIRMA
19/09/2018 [13:03]:
Türkiyədə vətəndaşlıq almaq asanlaşdı
19/09/2018 [12:58]:
Dəyişkən hava şəraiti Cəlilabadı qaranlığa qərq etdi...
19/09/2018 [12:56]:
Saçyoldu olayı baş verən məktəbin direktoru işdən AYRILDI
19/09/2018 [12:50]:
Ermənistandakı Rusiya aviasiyası döyüşə hazır vəziyyətə gətirildi
Bütün arxiv bir sırada
18/02/2018 [00:26] - Müsahibə - ( 4849 dəfə baxılıb)

"Güc balansını bərpa etmək üçün Rusiyanın Türkiyəyə böyük ehtiyacı var" - MÜSAHİBƏ

"Türkiyə savaşların bitmədiyi Orta Şərq üçün təhlükəsizlik qarantıdır"


Tarixçi Dr. Cavid Mövsümlünün Moderator.az -a müsahibəsini təqdim edirik. 

Qeyd edək ki, C.Mövsümlü Türkiyənin "Zeytun budağı" hərəkatı ilə bağlı suallarımızı cavablandırıb. 

- Afrin hərakatının başlaması ilə bağlı müxtəlif fikirlər yürüdülür. Bu məsələdə sizin mövqeyinizi də öyrənmək istərdik? "Zeytin dalı" savaşı hansı səbəblərdən başladı?

- Tarixçi olduğum üçün müzakirə etdiyimiz mövzuya siyasətçi yanaşmasından çox bir tarixçi kimi yanaşsam, yəqin ki, oxucularımız anlayışlı qəbul edəcəklər. Günümüzdə Türkiyənin Afrin bölgəsində yürütdüyü siyasəti və hərbi hərəkatı mən gecikmiş, amma hələ də gec olmayan bir addım kimi dəyərləndirirəm. Fikrimcə, bu addımı Türkiyə illər öncə atmalıydı və bəlkə də illər öncə bu qətiyyəti nümayiş etdirmiş olsaydı, mövcud regionda və ümumən Orta Doğuda vəziyyət bu qədər gərgin bir məcraya gəlib çıxmazdı. “Zeytin dalı” adı altında yürüdülən hərbi hərəkatın başlanmasına səbəb mövcud regionda və özəlliklə Türkiyə kimi ədalət və əminəmanlığın qarantı olan bir ölkənin terror təhlükəsi ilə üzləşməsi oldu. 


- Ancaq çox dövlətlər tərəfindən birmənalı qarşılanmadı...

- Bəli, dünya ölkələrinin bu hərəkata münasibətləri birmənalı olmadı. Türkiyəyə qarşı çıxan kifaət qədər ölkələrin bəyanatlarını da gördük. Amma diqqət yetirilərsə, bu hərəkatdan narazılıq edən ölkələr və ya bəzi qüvvələr Orta Doğuda əminamanlığın pozulması üçün dolayı yollarla terrora dəstək verənlərdirlər. Çox sevindirici hal isə o oldu ki, tarixən terrordan əziyyət çəkən Azərbaycan dövləti və xalqı qardaş Türkiyənin üzləşdiyi təhlükəni yaxşı anlayaraq, bu dövləti qətiyyətlə dəstəklədi.

- Bu hərəkatın uğursuzluqla nəticələnmə ehtimalı varmı?

- Zənnimcə, “Zeytin dalı” hərbi hərakatın uğursuzluğa düçar olması qeyri-mümkündür. Türkiyə öz hərbi gücünü tarixən hər zaman göstərə bilmiş və günümüzə qədər uğursuzluqlarla üzləşməmişdir. Bir-neçə ay öncə başarıyla sonlandırılan “Fırat kalkanı” hərakatı bu uğurların bariz nümunələrindən biridir. Türk ordusu indi həyata keçirdiyi hərəkatı da başarıyla tamamlayacaq. Bizim böyük qələbəyə inamımızı hərəkatın başladığı günlərdən bu günlərə qədər terror ünsürlərinin arxasında böyük qüvvələrin durmasına baxmayaraq Türk ordusunun qazandığı inamlı qələbələr artırır. Bir neçə həftə keçməsinə baxmayaraq, Afrində bir çox mühüm strateji coğrafi məntəqələr nəzarətə alınıb, bir çox yaşayış məskənləri terrorçulardan təmizlənib.

- Sizcə, Afrini Münbiçin və Fıratın doğusu izlərmi?

- Təbii ki, Afrindən sonra sıra Münbiçdədir. Ondan sonra isə Fırat çayının doğusunda da terror yuvaları dağıdılmalıdır. Biriləri Türkiyənin bu addımını işğalçılıq kimi dəyərləndirə bilər, amma hər kəs çox gözəl bilir ki, bu ərazilər, yəni Suriyanın şimal hissələri qondarma kürd xalqına məxsus deyil, nə də ki, onlar orada çoxluq təşkil etmirlər. O ərazilər heç ərəblərin də deyil. O ərazilər ta qədim dönəmlərdə oranın əzəli və əbədi sakinləri olan türklərin, bu günün media dili ilə desək, Suriya türkmənlərinin torpaqlarıdır. Sayları 5 milyona çatan Suriya Türklərinin dərdini heç kim dilə gətirmədiyi bir halda orada yaşayan neçə yüz min isə sözdə kürdlərin olmayan problemlərini dilə gətirirlər. Xəritəni açıb hər kəs ən azından oradaki yer adlarına baxsın, bir çox yaşayış məskənlərinin adı hələ də türkcədir. Odur ki, Türkiyə bu bölgədə haqlı mücadiləsini aparır və bu mücadilə təkcə Türkiyənin deyil, bütün Türk Dünyasının məsələsi olmalıdır.


- Əgər Amerika ilə üzləşmə olmazsa, Münbiçdə ve Doğu Fıratda iki ölkə əsgərləri qarşı-qarşıya gələrmi?

- Bölgədə, fikrimcə, Amerika Türkiyəyə qarşı birbaşa hərbi baxımdan qarşı çıxmağa cəsarət etməz. Etsə belə Amerikanı və ümumən qərbi nə gözlədiyini onlar tarixdən çox yaxşı bilirlər. Çanakkaledə, İstiklal savaşında Dünyanın o zaman üçün böyük güclərini diz çökdürən şanlı Türk ordusunun inadını, qəhrəmanlığını və qətiyyətini yəqin ki, bu günə qədər heç kim unutmayıb. Və nədə bunun təkrar olmasını kimsə istəməz. Ümumiyyətlə Türkiyə savaşların bitmədiyi Orta Doğu üçün bir güvənlik qarantıdır. Təəssüflər olsun ki bunu başqa dövlətlər anlamırlar və ya anlamaq istəmirlər. Türkiyə olmasa, böyük güclərin Orta Doğuda qurduqları və artıq kontrollarını itirdikləri terror qüvvələri Qərbi udar. Bu dəfə amansız terror səhnələri qərbdə bitib-tükənməz. Türkiyənin sayəsində Avropa güvəndədir. Məncə, bunu bütün qərb dövlətləri dəyərləndirməli və Türkiyəyə haqlı davasında yaxından kömək göstərməlidirlər.

- O zaman NATO-nun aqibəti necə olar?

- Fikrimcə NATO çoxdan öz mövqeyini itirmiş bir qurumdur. Misalçün, ən yaxın tarixdə Gürcüstanın Rusiya ilə Osetiya uğrunda müharibəsi və Ukraynanın ərazisi olan Kırım yarımadasının yenə də Rusiya tərəfindən özünə birləşdirməsi zamanı göstərmiş olduqları cəsarətsizlikləri sadalamaq olar. Türkiyədən çox NATO ölkələrinin ona ehtiyacı vardır desək, yanılmarıq. Türkiyə kimi bir müttəfiqi itirmək hər bir ölkə, hər bir beynəlxalq təşkilat üçün zərərlidir. Odur ki, kiminsə ittifaqını Türkiyə deyil, Türkiyənin ittifaqını qazanmaq üçün başqa ölkələr və ya təşkilatlar çalışmalıdırlar.

- Ən pis ssenari olsa, Türkiyə NATO-dan çıxsa və ya çıxarılsa, Rusiya ilə ittifaq ola bilərmi?

- Rusiya ilə ittifaqa gəldikdə isə, az öncə yuxarıda vurğuladığım kimi yenə də Orta Doğu coğrafiyasında güc balansını bərpa etmək üçün Rusiyanın Türkiyəyə böyük ehtiyacı vardır. Məlum “Uçaq krizisində” hər iki ölkə fikrimcə, uğursuz bir siyasət yürütmüşdülər. Daha doğrusu, başqa güclərin oyununa gəlmişdilər. Təbii ki, bu krizisdə Türkiyənin də yanlışlıqları var idi. Amma zamanla hər iki dövlət problemi aradan qaldırdı və daha da irəliyə gedərək Orta Doğuda anlaşmaya belə başladılar. Bu addım da gecikmiş olsa belə, sonunda hər iki ölkənin mənafeinə uyğun atılıb. Milyon kilometrlər uzaqlardan dini, etnik, tarixi baxımdan əlaqəsi olmayan ölkələr gəlib orta doğuda problem həll edirlərsə, dini, etnik, tarixi baxımdan birbaşa aidiyyatı olan Türkiyə nədən bu bölgədə haqq və söz sahibi olmamalıdır ki? Orta Doğuda biz Türklərin ən az 3 minilliyə söykənən tarixi vardır. Orta Doğunun bütün ölkələrində milyonlarla Türk kökənli vətəndaşlar yaşayır ki, onların da milli haqları tarixən əllərindən alınmış, asimilyasiya və sömürgə siyasətinin qurbanına çevrilmişlər. 

Mən bir daha bir tarixçi olaraq, tarixi faktlara əsaslanaraq Orta Doğuda Türkiyənin yürütdüyü siyasəti təkcə Türkiyənin deyil, Türk Dünyasının haqlı davası olaraq görürəm və bu mücadilədə bütün Türk Dünyasının Türkiyənin yanında yer almasında ən azından mənəvi borcu olduğunu düşünürəm.

Qadın müxbir canlı yayım zamanı hücuma məruz qaldı - VİDEO
Rus modeldən qalmaqallı açıqlama: “Putin məni öldürmək istədi”
Qan təzyiqini aşağı salan qidalar açıqlandı - ARAŞDIRMA
Vətəndaş “Azəriqaz” İB əməkdaşlarının əlindən FƏRYAD EDİR...
Alimlər 15 yaş cavan görünmənin sadə sirrini "tapdılar"...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Bu bölgələrin inkişafı Azərbaycan üçün strateji əhəmiyyətə sahibdir"
Cəmiyyət
“Ansambılım arxamda ola-ola fanaqrama oxusam, onda məni güllələmək də halaldı”
Cəmiyyət
“Musa Yaqub dedi ki, ona tez-tez...”
Cəmiyyət
“Ölkənin iqtisadi-aqrar siyasəti zorlanan yabını xatırladır...”- Keçmiş nazir
Maraqlı
Trampın uzun saçlarının sirri açıldı: Boynunun ardındakı keçəli örtmək üçünmüş...
Həftənin ən çox oxunanları
Şəxsi silahlı mühafizəsi olan baş həkim Məcid Əliyev həbs edildi... - FOTO+VİDEO
Puldan “divar” yaradan məmur həm də 256 məşuqə saxlayırmış - HEYRƏTAMİZ+VİDEO
Bakıda satılan 5 otaqlı evin qiymətinə Braziliyada ada almaq olar - Fantastik qiymət (FOTOLAR)
"Müdafiə Nazirliyində çalışdığım 7 ildə cəbhə bölgəsində vəzifəli şəxsin övladını görmədim"
"Cənab Prezident, çox hörmətli Mehriban xanım, bu sətirləri Sizə utanaraq yazırıq..."
"Sabah Qarabağda savaş başlasa bizim Bakıda Nuru Paşalara ehtiyacımız olmayacaq, çünki..."
Paşinyanın arvadı Qarabağda ölən erməni əsgərlərinin analarını topladı - azərbaycanlı analara müraciət olundu
Türkiyə və İsrail barışır, səfirlər geri qayıdır - Bakının da bu barışıqda rolu var...
“Bu cür üsulla itki vermədən bütün Ermənistanı almaq olar...”- Qərargah rəisinin gündəliyindən
Fəhlələr namaz qıldıqlarına görə onları işdən çıxaran direktoru “şalvarsız" qoydular...
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə