Xəbər lenti
20/03/2019 [15:07]:
Ötən cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 25 nəfər saxlanılıb
20/03/2019 [14:59]:
Bakıda üzərində tapança gəzdirən şəxslər saxlanıldı
20/03/2019 [14:55]:
Mingəçevirdə ictimai asayişi pozan 2 nəfər saxlanıldı
20/03/2019 [14:45]:
Bakıda ana və qızını maşın vurdu - sürücü saxlanıldı
20/03/2019 [14:41]:
Xızıda qida üçün yararlığı şübhə doğuran çoxlu sayda toyuq aşkar edilib
20/03/2019 [14:34]:
Evində narkotik bitki yetişdirən şəxs saxlandı
20/03/2019 [14:27]:
Nazarbayevin qızı ölkəsində yüksək vəzifəyə seçildi
20/03/2019 [14:07]:
"Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC sərnişinləri Novruz bayramı münasibətilə təbrik edib
20/03/2019 [14:02]:
İlham Əliyev Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik etdi
20/03/2019 [13:58]:
Azərbaycan prezidenti: "İslahatlar dərinləşəcək"
20/03/2019 [13:55]:
Polis olmaq istəyənlərin nəzərinə
20/03/2019 [13:49]:
Sabaha olan hava proqnozu açıqlandı
20/03/2019 [13:47]:
Zakir Həsənov Pakistanda paradda iştirak edəcək
20/03/2019 [13:46]:
Yeni prezident Astananı Nursultan adlandırmağı təklif etdi
20/03/2019 [13:45]:
İlham Əliyev: "Bu, Ermənistana birmənalı ciddi siqnaldır"
20/03/2019 [13:43]:
Bakı-Şamaxı yolunda DYP maşını aşıb, xəsarət alan var - VİDEO
20/03/2019 [13:41]:
Türkiyədə güclü zəlzələ oldu
20/03/2019 [12:38]:
Bayramlar üzərində Allahın kodlaşdırılmış möhürü var - ELMİ-LƏDUN
20/03/2019 [12:31]:
Dünyanın ən bahalı şəhərlərinin adları oldu - Siyahı...
20/03/2019 [12:28]:
“Çanaqqala bütün türk dünyasının qürur tarixdir”
20/03/2019 [12:24]:
Əli İnsanovun azadlığa çıxması və Qərbi azərbaycanlılar məsələsi - Adıgözəl Məmmədov ŞƏRH EDİR
20/03/2019 [12:20]:
19 yaşlı gənc 130 ölkədə 14 milyard ağacın əkilməsini təmin etdi- İBRƏTAMİZ...
20/03/2019 [11:55]:
LDU-da türk tələbələrlə birgə möhtəşəm “Novruz yallısı”...
20/03/2019 [11:49]:
Cərrah 3 min kilometr məsafədən telefonla beyində əməliyyat apardı...
20/03/2019 [11:33]:
"Elmin ağırlıq mərkəzinin universitetlərə keçməsi çox sevindiricidir"
20/03/2019 [11:27]:
“Günah etmədiyimiz gün -bayramdır...”  Novruzumuzu da halallıqla qeyd edək...
20/03/2019 [10:44]:
Şıxəli Qurbanovun müəmmalı ölümü: Onu Novruz bayramına görə izləyirdilər
20/03/2019 [10:23]:
Azərbaycanın ən yaxşı gənc natiqi müəyyən olundu!
20/03/2019 [10:12]:
Partiya sədri Azərbaycan xalqını təbrik edib
20/03/2019 [10:10]:
Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutundan səhiyyə nazirinə nəfəskəsən MÜRACİƏT...
20/03/2019 [09:35]:
Orenburqun azərbaycanlı idmançısı...
20/03/2019 [09:34]:
İmam Əlinin (ə) kəramətinin nümayişinə 70 nəfərdən yalnız biri dözdü...
20/03/2019 [09:28]:
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub, 12 nəfər təxliyyə olunub
20/03/2019 [08:46]:
Maksim Musayev: “Allah eləməsin, mən də onun yerində olsaydım...”
20/03/2019 [08:38]:
Bu il şəkər xəstələri üçün 44 milyon manatlıq dərman alınacaq
20/03/2019 [08:28]:
Ferqüssonun saqqızı hərracda 517 min dollara satıldı
20/03/2019 [08:26]:
UNESCO-nun mənzil-qərargahında Novruz bayramı qeyd olundu
20/03/2019 [08:25]:
Dövlət büdcəsinin tərtibi qaydası dəyişdi
20/03/2019 [08:23]:
Rezidenturada ixtisasların sayı artırıldı
20/03/2019 [00:12]:
Bu gün Azərbaycanda Novruz bayramıdır
19/03/2019 [23:19]:
Nazarbayev Putinlə istefasını müzakirə etdi
19/03/2019 [23:13]:
İranda göyərtəsində 50 nəfərin olduğu təyyarə yandı
19/03/2019 [22:14]:
Novruz bayramı münasibəti ilə təntənəli bayram tədbiri keçirildi
19/03/2019 [21:57]:
Paşinyanın arvadı Azərbaycan şəhərində  əri ilə sərbəst çəkdirdiyi fotoları paylaşdı…
19/03/2019 [21:56]:
Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında bayram şənliyi keçirildi
19/03/2019 [21:38]:
İlham Əliyev: “Bizim tariximiz qorunur, tarixi abidələr bərpa olunur”
19/03/2019 [21:31]:
Məcburi köçkün qəsəbələrində Novruz şənlikləri keçirildi -FOTOLAR
19/03/2019 [21:30]:
1928 şəhid vərəsəsinə bayrama qədər birdəfəlik ödəmə verilib
19/03/2019 [21:28]:
Ölkəyə qanunsuz yolla spirtli içki gətirilməsi cəhdinin qarşısı alınıb
19/03/2019 [21:21]:
Livan şirkəti separatçı rejimlə Kəlbəcərdə  “Sidney” şəhərciyi tikmək üçün müqavilə bağladı- FOTOLAR
19/03/2019 [21:02]:
Məşhur müğənnini öldürmək istəyən azərbaycanlı kimdir?
19/03/2019 [20:54]:
Paşinyan: "Ermənistan Azərbaycanla azaraq sərhədi keçmiş vətəndaşların mübadiləsinə hazırdır"
19/03/2019 [20:44]:
Qıpçaq bəyinin sultan nəvəsinin gedişi – Nazarbayev hər kəsi mat qoydu
19/03/2019 [20:25]:
Nazir bayramı sığınacaqdakı uşaqlarla qeyd etdi - FOTO
19/03/2019 [19:25]:
Prezident və xanımı bayram şənliyində - Fotolar
19/03/2019 [19:18]:
Mərkəzi Gömrük Hospitalının əməkdaşı məhkəmə zalından azadlığa buraxılıb
19/03/2019 [19:11]:
Qazaxıstanda prezident səlahiyyətlərini icra edəcək şəxs martın 20-də and içəcək
19/03/2019 [19:10]:
Azərbaycanda mart ayı üzrə bütün sosial müavinət və təqaüdlər ödənilib
19/03/2019 [18:55]:
“Azərxalça”nın filiallarında Novruz bayramı qeyd olundu -FOTOLAR
19/03/2019 [18:52]:
"Atası yaşda kişiylə eşq yaşamamalıdır" - Aysel Xoşqədəmi məhkəməyə verib
19/03/2019 [18:49]:
“ASAN Xidmət”ə yeni sədr müavini təyin edildi - DOSYE
19/03/2019 [18:42]:
Əli Əhmədov nazir və deputatları qocalar evinə apardı
19/03/2019 [18:29]:
110 kiloqramdan artıq heroin keçirmək istəyənlərin qarşısı alındı - FOTOLAR
19/03/2019 [18:28]:
Haqqı danmaq olmaz... -Buxarestdə bəyannamə qəbul edildi
19/03/2019 [18:23]:
Avropa Parlamentində ermənilərin daha bir cəhdi boşa çıxdı
19/03/2019 [18:11]:
Saday Şəkərlinin beş cildliyi işıq üzü gördü...
19/03/2019 [18:02]:
“Qadından və şəkərli qidalardan uzaq dur...” -Tolstoyun özünə qoyduğu on qadağa...
19/03/2019 [17:47]:
Nursultan Nazarbayev istefa verdi
19/03/2019 [17:46]:
Ermənistana keçən Azərbaycan vətəndaşı ilə bağlı daha bir rəsmi məlumat
19/03/2019 [17:45]:
ABŞ Prezident İlham Əliyevin imzaladığı əfv sərəncamını alqışladı
19/03/2019 [17:39]:
ADU-da təntənəli “Multikultural Novruz bayramı” tədbiri keçirildi -FOTOLAR
19/03/2019 [17:38]:
Türkiyədə əmlaka sahib olan Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 56% artdı
19/03/2019 [17:05]:
Prezident Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı fərman imzaladı
19/03/2019 [17:01]:
Saakaşvilinin lideri olduğu partiyaya yeni sədr seçiləcək - Qarşıdakı qurultayda
19/03/2019 [16:57]:
Naxçıvanda 7 məhkum əfv edildi - FOTO
19/03/2019 [16:41]:
Rəcəb Tayyib Ərdoğan: "Edam cəzasının ləğvi səhv qərar olub"
19/03/2019 [16:24]:
Putinə "ilişən" 35 yaşlı generalın məhvi – Rütbələrini soyub, 22 il həbs verdilər...
19/03/2019 [16:23]:
“Laçın torpağında son Çərşənbə tonqalını o gün qaladıq...”
19/03/2019 [16:21]:
"Ümimiyyətlə Azərbaycanda siyasi məhbus məsələsi birdəfəlik qapadılmalıdır"
19/03/2019 [16:14]:
Nazir: "Təqaüd və əmək haqları ilə bağlı artımlar inqilabi addımlardır"
Bütün arxiv bir sırada
18/02/2018 [00:26] - Müsahibə - ( 4956 dəfə baxılıb)

"Güc balansını bərpa etmək üçün Rusiyanın Türkiyəyə böyük ehtiyacı var" - MÜSAHİBƏ

"Türkiyə savaşların bitmədiyi Orta Şərq üçün təhlükəsizlik qarantıdır"


Tarixçi Dr. Cavid Mövsümlünün Moderator.az -a müsahibəsini təqdim edirik. 

Qeyd edək ki, C.Mövsümlü Türkiyənin "Zeytun budağı" hərəkatı ilə bağlı suallarımızı cavablandırıb. 

- Afrin hərakatının başlaması ilə bağlı müxtəlif fikirlər yürüdülür. Bu məsələdə sizin mövqeyinizi də öyrənmək istərdik? "Zeytin dalı" savaşı hansı səbəblərdən başladı?

- Tarixçi olduğum üçün müzakirə etdiyimiz mövzuya siyasətçi yanaşmasından çox bir tarixçi kimi yanaşsam, yəqin ki, oxucularımız anlayışlı qəbul edəcəklər. Günümüzdə Türkiyənin Afrin bölgəsində yürütdüyü siyasəti və hərbi hərəkatı mən gecikmiş, amma hələ də gec olmayan bir addım kimi dəyərləndirirəm. Fikrimcə, bu addımı Türkiyə illər öncə atmalıydı və bəlkə də illər öncə bu qətiyyəti nümayiş etdirmiş olsaydı, mövcud regionda və ümumən Orta Doğuda vəziyyət bu qədər gərgin bir məcraya gəlib çıxmazdı. “Zeytin dalı” adı altında yürüdülən hərbi hərəkatın başlanmasına səbəb mövcud regionda və özəlliklə Türkiyə kimi ədalət və əminəmanlığın qarantı olan bir ölkənin terror təhlükəsi ilə üzləşməsi oldu. 


- Ancaq çox dövlətlər tərəfindən birmənalı qarşılanmadı...

- Bəli, dünya ölkələrinin bu hərəkata münasibətləri birmənalı olmadı. Türkiyəyə qarşı çıxan kifaət qədər ölkələrin bəyanatlarını da gördük. Amma diqqət yetirilərsə, bu hərəkatdan narazılıq edən ölkələr və ya bəzi qüvvələr Orta Doğuda əminamanlığın pozulması üçün dolayı yollarla terrora dəstək verənlərdirlər. Çox sevindirici hal isə o oldu ki, tarixən terrordan əziyyət çəkən Azərbaycan dövləti və xalqı qardaş Türkiyənin üzləşdiyi təhlükəni yaxşı anlayaraq, bu dövləti qətiyyətlə dəstəklədi.

- Bu hərəkatın uğursuzluqla nəticələnmə ehtimalı varmı?

- Zənnimcə, “Zeytin dalı” hərbi hərakatın uğursuzluğa düçar olması qeyri-mümkündür. Türkiyə öz hərbi gücünü tarixən hər zaman göstərə bilmiş və günümüzə qədər uğursuzluqlarla üzləşməmişdir. Bir-neçə ay öncə başarıyla sonlandırılan “Fırat kalkanı” hərakatı bu uğurların bariz nümunələrindən biridir. Türk ordusu indi həyata keçirdiyi hərəkatı da başarıyla tamamlayacaq. Bizim böyük qələbəyə inamımızı hərəkatın başladığı günlərdən bu günlərə qədər terror ünsürlərinin arxasında böyük qüvvələrin durmasına baxmayaraq Türk ordusunun qazandığı inamlı qələbələr artırır. Bir neçə həftə keçməsinə baxmayaraq, Afrində bir çox mühüm strateji coğrafi məntəqələr nəzarətə alınıb, bir çox yaşayış məskənləri terrorçulardan təmizlənib.

- Sizcə, Afrini Münbiçin və Fıratın doğusu izlərmi?

- Təbii ki, Afrindən sonra sıra Münbiçdədir. Ondan sonra isə Fırat çayının doğusunda da terror yuvaları dağıdılmalıdır. Biriləri Türkiyənin bu addımını işğalçılıq kimi dəyərləndirə bilər, amma hər kəs çox gözəl bilir ki, bu ərazilər, yəni Suriyanın şimal hissələri qondarma kürd xalqına məxsus deyil, nə də ki, onlar orada çoxluq təşkil etmirlər. O ərazilər heç ərəblərin də deyil. O ərazilər ta qədim dönəmlərdə oranın əzəli və əbədi sakinləri olan türklərin, bu günün media dili ilə desək, Suriya türkmənlərinin torpaqlarıdır. Sayları 5 milyona çatan Suriya Türklərinin dərdini heç kim dilə gətirmədiyi bir halda orada yaşayan neçə yüz min isə sözdə kürdlərin olmayan problemlərini dilə gətirirlər. Xəritəni açıb hər kəs ən azından oradaki yer adlarına baxsın, bir çox yaşayış məskənlərinin adı hələ də türkcədir. Odur ki, Türkiyə bu bölgədə haqlı mücadiləsini aparır və bu mücadilə təkcə Türkiyənin deyil, bütün Türk Dünyasının məsələsi olmalıdır.


- Əgər Amerika ilə üzləşmə olmazsa, Münbiçdə ve Doğu Fıratda iki ölkə əsgərləri qarşı-qarşıya gələrmi?

- Bölgədə, fikrimcə, Amerika Türkiyəyə qarşı birbaşa hərbi baxımdan qarşı çıxmağa cəsarət etməz. Etsə belə Amerikanı və ümumən qərbi nə gözlədiyini onlar tarixdən çox yaxşı bilirlər. Çanakkaledə, İstiklal savaşında Dünyanın o zaman üçün böyük güclərini diz çökdürən şanlı Türk ordusunun inadını, qəhrəmanlığını və qətiyyətini yəqin ki, bu günə qədər heç kim unutmayıb. Və nədə bunun təkrar olmasını kimsə istəməz. Ümumiyyətlə Türkiyə savaşların bitmədiyi Orta Doğu üçün bir güvənlik qarantıdır. Təəssüflər olsun ki bunu başqa dövlətlər anlamırlar və ya anlamaq istəmirlər. Türkiyə olmasa, böyük güclərin Orta Doğuda qurduqları və artıq kontrollarını itirdikləri terror qüvvələri Qərbi udar. Bu dəfə amansız terror səhnələri qərbdə bitib-tükənməz. Türkiyənin sayəsində Avropa güvəndədir. Məncə, bunu bütün qərb dövlətləri dəyərləndirməli və Türkiyəyə haqlı davasında yaxından kömək göstərməlidirlər.

- O zaman NATO-nun aqibəti necə olar?

- Fikrimcə NATO çoxdan öz mövqeyini itirmiş bir qurumdur. Misalçün, ən yaxın tarixdə Gürcüstanın Rusiya ilə Osetiya uğrunda müharibəsi və Ukraynanın ərazisi olan Kırım yarımadasının yenə də Rusiya tərəfindən özünə birləşdirməsi zamanı göstərmiş olduqları cəsarətsizlikləri sadalamaq olar. Türkiyədən çox NATO ölkələrinin ona ehtiyacı vardır desək, yanılmarıq. Türkiyə kimi bir müttəfiqi itirmək hər bir ölkə, hər bir beynəlxalq təşkilat üçün zərərlidir. Odur ki, kiminsə ittifaqını Türkiyə deyil, Türkiyənin ittifaqını qazanmaq üçün başqa ölkələr və ya təşkilatlar çalışmalıdırlar.

- Ən pis ssenari olsa, Türkiyə NATO-dan çıxsa və ya çıxarılsa, Rusiya ilə ittifaq ola bilərmi?

- Rusiya ilə ittifaqa gəldikdə isə, az öncə yuxarıda vurğuladığım kimi yenə də Orta Doğu coğrafiyasında güc balansını bərpa etmək üçün Rusiyanın Türkiyəyə böyük ehtiyacı vardır. Məlum “Uçaq krizisində” hər iki ölkə fikrimcə, uğursuz bir siyasət yürütmüşdülər. Daha doğrusu, başqa güclərin oyununa gəlmişdilər. Təbii ki, bu krizisdə Türkiyənin də yanlışlıqları var idi. Amma zamanla hər iki dövlət problemi aradan qaldırdı və daha da irəliyə gedərək Orta Doğuda anlaşmaya belə başladılar. Bu addım da gecikmiş olsa belə, sonunda hər iki ölkənin mənafeinə uyğun atılıb. Milyon kilometrlər uzaqlardan dini, etnik, tarixi baxımdan əlaqəsi olmayan ölkələr gəlib orta doğuda problem həll edirlərsə, dini, etnik, tarixi baxımdan birbaşa aidiyyatı olan Türkiyə nədən bu bölgədə haqq və söz sahibi olmamalıdır ki? Orta Doğuda biz Türklərin ən az 3 minilliyə söykənən tarixi vardır. Orta Doğunun bütün ölkələrində milyonlarla Türk kökənli vətəndaşlar yaşayır ki, onların da milli haqları tarixən əllərindən alınmış, asimilyasiya və sömürgə siyasətinin qurbanına çevrilmişlər. 

Mən bir daha bir tarixçi olaraq, tarixi faktlara əsaslanaraq Orta Doğuda Türkiyənin yürütdüyü siyasəti təkcə Türkiyənin deyil, Türk Dünyasının haqlı davası olaraq görürəm və bu mücadilədə bütün Türk Dünyasının Türkiyənin yanında yer almasında ən azından mənəvi borcu olduğunu düşünürəm.

Bayramlar üzərində Allahın kodlaşdırılmış möhürü var - ELMİ-LƏDUN
Saday Şəkərlinin beş cildliyi işıq üzü gördü...
74 güllə yarası aldı, amma sağ qaldı - İnanılmaz
Dünyanın ilk uzaqdan beyin əməliyyatı həyata keçirildi - MARAQLI
“Dünyanı bu həqiqətə inandırmaq üçün xarici ekspertlərlə birgə iş aparmalıyıq”
"AQRO" İnvest & İstehsalat
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC sərnişinləri Novruz bayramı münasibətilə təbrik edib
Dünya
Dünyanın ən bahalı şəhərlərinin adları oldu - Siyahı...
Dünya
“Qadından və şəkərli qidalardan uzaq dur...” -Tolstoyun özünə qoyduğu on qadağa...
Dünya
Putinə "ilişən" 35 yaşlı generalın məhvi – Rütbələrini soyub, 22 il həbs verdilər...
Araşdırma
Kitab oxuyan insanlar daha uzunömürlü olurlar - Araşdırma...
Həftənin ən çox oxunanları
Baş məhbus azad olunmadı, O əfv gözləmir və heç kimi əfv etmir...
Putinə "ilişən" 35 yaşlı generalın məhvi – Rütbələrini soyub, 22 il həbs verdilər...
Deputatlar “eşşək” ləqəbli sədrlərini hər dəfə belə qarşılayır...-FOTO+VİDEO
“Azərbaycan nəinki hücuma, ildırımsürətli əməliyyata hazırlaşır” + İşğalçı səksəkədə...
"Təkcə bizə məxsus ticarət obyektlərində qışda 47, yayda 60 min azərbaycanlı çalışır"
Mürəkkəbi qurumamış əfv sərəncamına görə Prezidentə məhbus atasından minnətdarlıq məktubu
“Gözləyirdim ki, həmin raketləri atacaqlar...” – Zakir Həsənov erməniləri təəccübləndirdi
"Ermənilərin torpaq qaytaracağına ümid edənlər bunları görsün və dərk etsinlər ki..."
Cavid Qurbanova qarşı növbəti təxribat: Onlar qanun, yoxsa Allah qarşısında cavab verəcək?
“Aprel döyüşlərini Rusiya Qarabağda qoşunlarını yerləşdirmək məqsədi ilə başladıb…”
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə