Xəbər lenti
19/12/2018 [15:58]:
Ədliyyə naziri Kürdəmirdə vətəndaşları qəbul edəcək
19/12/2018 [15:56]:
Dövlət Turizm Agentliyi ilə Rusiya Federasiyasının Həştərxan vilayəti arasında əməkdaşlıq haqqında razılaşma əldə olunub
19/12/2018 [15:52]:
Qüdrət Həsənquliyev özünə müşavir təyin etdi - FOTO
19/12/2018 [15:50]:
Yenə Qarabağ olaydı... - Etimad Əsədovun 55 yaşına
19/12/2018 [15:49]:
Sarqsyanın məğlub generalı yeni statusda - Paşinyanın kadr qıtlığı - ŞƏRH
19/12/2018 [15:48]:
Avtomobillər üçün yeni rüsumlar TƏSDİQLƏNDİ
19/12/2018 [15:47]:
Paşinyan-Lukaşenko “müharibə”sində Qırğızstan lideri mövqeyini AÇIQLADI
19/12/2018 [15:44]:
72 mənzil şəhid ailələrinə və Qarabağ müharibəsi əlillərinə təqdim edilib
19/12/2018 [15:33]:
Məşğulluq mərkəzlərinin göndərişi ilə işə qəbul olunmuş şəxslərin əmək haqlarının subsidiyalaşdırılmasına başlanacaq
19/12/2018 [15:31]:
Bakıda aviasiyanın əməkdaşı faciəli şəkildə öldü – FOTO
19/12/2018 [15:31]:
Sabir və Tənzilə Rüstəmxanlılara Çingiz Mustafayev mükafatı təqdim olunub - FOTO
19/12/2018 [15:27]:
"Bu cür dərəbəylik ancaq bizdə mövcuddur və bunu nizamlayacaq heç bir mexanizm yoxdur"
19/12/2018 [15:25]:
“Onlardan Qarabağ məsələsində hansısa dəstək gözləmək mənasızdır, çünki...”
19/12/2018 [15:08]:
"Elə bil, tinbaşı, restoran uşaqlarıdır, adam onlara qulaq asmağa iyrənir..."
19/12/2018 [15:06]:
Əhməd Cavadın nəvəsi Araz Əlizadəyə həcvlə CAVAB VERDİ
19/12/2018 [14:56]:
İnsan kapitalının inkişafı dayanıqlı iqtisadi artımın əsas şərtlərindən biridi
19/12/2018 [14:52]:
Azərbaycanlı müğənninin MAŞININI PARTLADIBLAR - Özü içində olub (VİDEO)
19/12/2018 [14:51]:
Məktəblər şagirdlərdən pul qazanacaq: Ödənişli xidmətlər qanuniləşdi
19/12/2018 [14:44]:
Rusiyada 5 azərbaycanlı mühakimə olunur
19/12/2018 [14:24]:
Məmməd Musayev yenidən ASK-nin prezidenti seçilib
19/12/2018 [14:22]:
Rusiyada azərbaycanlı ailənin 4 üzvü itkin düşüb
19/12/2018 [14:20]:
"Mançester Yunayted"in yeni baş məşqçisi müəyyənləşdi
19/12/2018 [14:12]:
"Azərbaycanda elmi jurnalistika yoxdur"
19/12/2018 [14:08]:
İlham Əliyevə orden təqdim edildi
19/12/2018 [14:01]:
“Audi” ilə “Bravo”ya girən xanım sürücü kimdir?
19/12/2018 [13:56]:
“Dərslik müəllifləri kurikulum sisteminə istinad etməməlidir” - TƏKLİF
19/12/2018 [13:55]:
Nazir: “Son 15 ildə Azərbaycanda 2 mln. yeni iş yeri yaradılıb”
19/12/2018 [13:51]:
Şəhid polkovnikin övladı atasının ad günündə Amerikada çempion oldu
19/12/2018 [13:48]:
Vəkillər Kollegiyası Rəyasət Heyətinin üzvləri Moskvada elmi-praktik konfransda...
19/12/2018 [13:40]:
Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərləri birgə bəyanat verəcək
19/12/2018 [13:26]:
Facebook istifadəçiləri haqda şəxsi məlumatlar 150 şirkətə sızdırılıb - QALMAQAL
19/12/2018 [13:22]:
Varis "İlin yazıçısı" elan olundu
19/12/2018 [13:15]:
Hava XƏBƏRDARLIĞI – yağış, qar, daşqın
19/12/2018 [13:09]:
Milli Məclis MÜRACİƏT yayacaq
19/12/2018 [13:05]:
Nazir müavini vergidəki güzəştlərdən danışdı - 500 min şəxs vergi ödəməyəcək
19/12/2018 [13:02]:
Təqaüdçü qadının evini dələduzluqla ələ keçirmiş polis əməkdaşı məhkəmə qarşısında
19/12/2018 [12:55]:
Deputatdan qiymətlərlə bağlı Tarif Şurasına ÇAĞIRIŞ: “Kefləri nə istəyir...”
19/12/2018 [12:46]:
“Allah pis adamın evini yıxsın, onu yoldan çıxarmışdılar...”
19/12/2018 [12:34]:
Timiryazev universitetinin professoru ADAU-da mühazirə söyləyib
19/12/2018 [12:32]:
Yol qəzası törədərək hadisə yerindən yayınan sürücü saxlanılıb
19/12/2018 [12:29]:
Hafiz Hacıyev bəzi məmurların sürətlə varlanmasının sirrini açdı
19/12/2018 [12:23]:
ADU-dan universiteti ittiham edən əməkdaş haqda açıqlama...
19/12/2018 [12:20]:
Ötən ay 195-2 Çağrı Mərkəzinə 850-yə yaxın müraciət edilib
19/12/2018 [12:16]:
Sumqayıt şəhərində oğurluq etməkdə şübhəli bilinən şəxs saxlanılıb
19/12/2018 [12:16]:
Məleykə Abbaszadə: "Mən dövlət qulluğunda fəaliyyətə əkiz uşaqlarımın 18 yaşı tamam olandan sonra başlamışam"
19/12/2018 [12:12]:
“Keyfiyyətsiz uşaq bezlərinin satışı “Sədərək” ticarət mərkəzində həyata keçirilir...” - Ekspert...
19/12/2018 [12:06]:
Bu il ölkədə 30-a yaxın dini ədəbiyyatın çapına icazə verilməyib
19/12/2018 [12:05]:
"Argus" gələn il Bakıda beynəlxalq konfrans keçirəcək
19/12/2018 [11:57]:
“Elektrik sayğaclarının kart sisteminə keçirilməsinin bir çox özəllikləri var...”
19/12/2018 [11:56]:
Dünyasını dəyişən musiqiçinin atasından ürək parçalayan sözlər: " Ürəyimə dağ çəkilib" - VİDEO
19/12/2018 [11:51]:
Polis metroda cibgirləri yaxaladı
19/12/2018 [11:47]:
KİVDF qaydaları dəyişdi: qəzetlərə maliyyə yardımı 30 min olacaq
19/12/2018 [11:45]:
“Sədərək” ticarət mərkəzində partlayıcı oyuncaqlar və pirotexniki vasitələr aşkar olunub
19/12/2018 [11:42]:
Ədliyyə orqanlarına işə qəbul müsabiqəsi elan edildi
19/12/2018 [11:39]:
ADPU-da akademik Ramiz Mehdiyevin yeni kitabının təqdimatı keçirilib
19/12/2018 [11:36]:
Eldar Əzizov islahatlara başladı: Bakı İH-də qrum ləğv edildi
19/12/2018 [11:35]:
Rusiya Ermənistana qan verdi… -FOTO
19/12/2018 [11:34]:
Prezident yeni qanun imzaladı
19/12/2018 [11:30]:
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu Türkiyənin Marmara və 29 Mayıs universitetləri ilə əməkdaşlıq protokolları imzalayıb
19/12/2018 [11:16]:
İlham Əliyev Həştərxan vilayətinin nümayəndə heyətini qəbul edib
19/12/2018 [11:01]:
"Bir-birimizin başından vurmaqdansa, əl tutmalıyıq ki, seriallarımız irəli gedə bilsin"
19/12/2018 [11:00]:
Bakıda Azərbaycan Sahibkarlar Konfederasiyasının V Qurultayi keçirilir
19/12/2018 [10:52]:
Qış fəsli Azərbaycana 22 dekabrda daxil olacaq
19/12/2018 [10:48]:
Prezident İlham Əliyev: "Başlıca məqsədlərimizdən biri ölkəmizin dinamik sosial-iqtisadi inkişafının davamlılığını təmin etməkdir"
19/12/2018 [10:40]:
Nazirlik narazı şəhid ailələrindən birinin məsələsini HƏLL ETDİ
19/12/2018 [10:32]:
Bir sutkada yol qəzalarında 4 nəfər ölüb, 10 nəfər xəsarət alıb
19/12/2018 [10:29]:
"Lukaşenko özünün Putini ilə bərabər “dillərini soxsunlar” hara lazımdırsa ora..." - ŞOK
19/12/2018 [10:24]:
Cəbhədə atışma
19/12/2018 [10:21]:
Baş konsul Nəsimi Ağayev: “Ermənistan Azərbaycana qarşı ekoloji soyqırımı törədir” - VİDEOMÜSAHİBƏ
19/12/2018 [10:12]:
DYP havaların yağıntılı olması ilə əlaqədar sürücülərə müraciət edib
19/12/2018 [10:09]:
“Google” və “Facebook” cərimələndi
19/12/2018 [10:01]:
Azərbaycan musiqisinin ABŞ-dakı yorulmaz təmsilçisi... - FOTOLAR
19/12/2018 [09:57]:
2019-cu ildə keçiriləcək imtahanların vaxtı açıqlandı
19/12/2018 [09:50]:
Vüqar Səfərli KİV-lərə maliyyə yardımının 6 ay deyil, 3 ay müddətinə ayrılmasını təklif edib
19/12/2018 [09:40]:
Şaxta baba və Qar qız olmaq istəyənlər üçün rüsum AÇIQLANDI
19/12/2018 [09:30]:
İcazəsiz ov etmək istəyən 2 nəfər saxlanıldı
19/12/2018 [09:22]:
Axtarışda olan şəxsi polis saxladı
19/12/2018 [09:20]:
Azay Quliyev Milli Platformaya seçimlərdəki ədalətsizliyi tənqid etdi
19/12/2018 [09:12]:
Beynəlxalq Miqrant Gününə həsr edilmiş konfrans keçirilib
19/12/2018 [09:09]:
Ermənistanda müharibə xofu - “Azərbaycan bir yaylım atəşi ilə...”
Bütün arxiv bir sırada
22/02/2018 [05:30] - Ədəbiyyat - ( 2704 dəfə baxılıb)

Rəsulzadədən Azərbaycan və Bakı haqqında qeyri-adi bilgilər- TARİX





Moderator.az Azərbaycan Cümhuriyyətinin yüzillik yubileyi ilə bağlı silsilə yazılarını davam etdirir. Bu silsilədə tez-tez Cümhuriyyət qurucularının həyat, fəaliyyət və yaradıcılığına da toxunuruq. 

Bu dəfə Rəsulzadənin Azərbaycan və Bakının tarixi ilə bağlı yazdığı və 1918-ci ildə çap etdirdiyi məqalədə Rəsulzadənin bir araşdırmaçı kimi də böyüklüyü görünür. Araşdırmanı müəllifin  üslubuna toxunmadan təqdim edirik:
Azərbaycan kəlməsinin "Od" mənasındakı "Azər"dən ayrıldığmı iddia edənlər, buradaki atəşgədələri göstərir, ona görə də bu yerlərə "Od abad edən" mənasmda "Azərbaykan" və yaxud "Azər abad kan"7 daha sonra müərrib olaraq "Azərbaycan" denildiyini bəyan edərlər. Şəmsəddin Sami bəy mərhum "Qamusi-əl-əlam"mda "Azərbay can" kəlməsinin əvvəlcə  Təbrizin özünə, sonra ətrafına, daha sonra vilayətinə ələm olduğunu qeyd ediyorsa da bir az aşağıda Azərbaycanm toprağmı və yerlərinin mürəkkəb olduğu məvaddi-tərif edərkən diyor ki: "Məmləkətin toprağı ərazi-bir kaniyyədən olub, qaz çıxarır yerləri və neft quyuları çox olduğu kibi, zəlzələləri dəxi pək sıx olub, qəsəbələri və ələlxüsus mərkəzi olan Təbriz şəhəri dəfəatla xərab olmuş- dur. Zəmani-cahiliyyətdə atəşgədələrinin kəsrəti və bəlkə "Azərbaykan" təsmiyyə olunması dəxi bir atəşi-daimi halmda olan bürkan və neftlərinin kəsrətindən iləri gəlmişdir".
Görüyorsunuz ki, müəllifi-möhtərəm sizə tamamilə aşina bir mənzorə təsvir ediyor. Tərif tamamilə Bakıya və vilayətinə aid daimi bir atəş halında bulunan bir kan - Bakı, dəfəatla zəlzələyə məruz qalan da Şamaxıdır. Burada Təbriz və hovalisinə bənzəyən bir şey yox. Çünki o həvalidə nə qaz çıxarırlar, nə də neft quyuları vardır. Bunu zikr etməkdən məqsədimiz təbii, Təbrizin Azərbaycan mərkəzi olduğunu inkar degil, əsl Azərbaykan isminin müsəmması olacaq nöqtənin Bakı ola biləcəgini göstərməkdir. Əvət, Bakı yalnız bugünki Azərbaycan Cümhuriyyətinin paytaxtı degil, əski Azərbaycan qitəsinin də mühüm bir mərkəzidir. Vəqtilə bu mərkəz əski "Midiya" yerini tutan Azərbaycan sakinlərini müqəddəs atəşləri ilə qızdırmış; bu hərarətlə o, Irandan, Hindistandan və dünyanm sair yerlərindən zairlər cəlb eləmişdir. Bakı bu gün də ziyarətgah, bu gün də məbəddir. Bugünki Bakı zairləri əski atəşpərəstlər kibi din hissiyyatı və ruh ehtiyaclarını tətmin üçün degil, maddi həvəslərini təmin, artıq təmolərini doyurmaq üçün gəliyorlar. Buradakı sərvəti kəndi kəşanələrinə axıtmaq istiyorlar. Bu müasir zairlər tarixin hekayələrini oxurkən hind zairlərinin gəlib burada müqəddəs atəşlərə tapmmaqdan başqa bir faidə gözləmədiklərini heyrətlərlə tələqqi edər, o nur və hərarət sərgərdanlarını qətiyyən anlıyamazlar. Çünki onlar "eşqi" şəmin başına firlanıb da kəndisini yakan və yakılarkən səs çıxarmayan "pərvanə"dən degil, çəmənlikləri, çiçəklikləri birər-birər gəzib də güllərdən şirə çəkən "arı"lardan ögrənmişlərdir.
Onlar icab edərsə palçığa girər, hisə bulaşar, mazuta batar, fəqət atəşi tapmazlar.1 Çünki məbud olaraq onlar qazı, nefti degil, bunlardan hasil olan "Sarı mədəni" tanırlar. Fəqət Bakınm müridləri yalnız bu uzaq vilayətlərin zəvvarı degildir. Buranın maddi deyil, mənəvi atəşlərinə Hindistan məcusi və İran zərdüştlisindən daha şiddətli bir ehtiyac və daha qüvvətli bir imanla mərbut olan mücavirlər, mötəkiflər2 vardır: - Azərbaycanlılar! Əvət, Bakı əski məcusilərdən ötrü şöləsinə yakılır şəm; qomşu imperialistlərlə Avropa kapitalistlərindən ötrü şirəsi çəkilir gül isə, Azərbaycan türklərindən ötrü təvaf olunur əməl kəbəsi, etikaf olunur həyat məscididir.
Bu, bizə bir əməl kəbəsi və həyat məscidi olan Bakımızı, əcəba, heç bilirmiyiz?!... Bu suala cavab almaq üçün mətbuatı-ümumiyyəmizin cavan hücrəsini ümumi bir surətdə gözdən keçirdim. Bakıya aid bir şey görmədim. Bu bana həvəs və cəsarət verdi. Müxtəsər də olsa, Bakmın tarixi həqqində bir kaç yapraq qaralıyalım, dedim. Şübhəsiz ki, bu sətirlərlə veriləcək məlumat Azərbaycan Cümhuriyyəti paytaxtının şan və heysiyyətı ilə mütənasib olamıyacaq. Çünki əl altmda nə o qədər mənbə, nə də o qədər zaman və fürsət vardır. Fəqət Azərbaycan mətbuatında bü xususda daha heç bir yazı yazılmadığmdan, düşündüm ki, naqis də olsa, bir şey olsun. Biz naqisini başlarız, mütəşəbbüs gənclərimiz də çalışar, vətən eşqi, məmləkət məhəbbəti i,lə səy eylər, bu başlanğıcı təkmil edərlər; o zaman biz də əziz paytaxtımızm mükəmməl bir tarixinə malik olmaq səadətini dərk edəriz”.

Hazırladı: Elmin Nuri

"Bu cür dərəbəylik ancaq bizdə mövcuddur və bunu nizamlayacaq heç bir mexanizm yoxdur"
Azərbaycan musiqisinin ABŞ-dakı yorulmaz təmsilçisi... - FOTOLAR
Qadın sürücü elektrik enerjisi ilə işləyən avtomobilinə benzin vurmaq istədi- MARAQLI...
Tanınmış sənətçi qəfil vəfat etdi
Yüzlərlə maral öldürən ovçuya ibrətamiz cəza - MARAQLI
Dr. Günel Azayeva - Həkim kosmetoloq
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Qüdrət Həsənquliyev özünə müşavir təyin etdi - FOTO
Siyasət
“Onlardan Qarabağ məsələsində hansısa dəstək gözləmək mənasızdır, çünki...”
Cəmiyyət
ADU-dan universiteti ittiham edən əməkdaş haqda açıqlama...
Ədəbiyyat
“Atamın bağışladığı kitabları toplayıram ki, onları yenidən çap edim” – Söhrab Tahirin qızı
Maraqlı
Kişiləri mübahisəyə çəkən gizli səbəblər...
Müasir Ədliyyə
Həftənin ən çox oxunanları
Qüdrətdən səngərli, qalalı dağlarda Vətən keşikçiləri ilə keçirilən 2 qürurlu gün...
Azərindən Mübarizi təhqir edən məxluqa cavab: "Şərəfsizə sənin ən gözəl cavabın..."
Sənin də döşünü kəssəydilər...
Qazax və Ağstafada döyüş postlarının DSX-ya təhvil verilməsi nə ilə bağlıdır?
Gürcüstan prezidenti ultimatum verdi: ”Rusiya Qafqazın qonşusu kimi başa düşməlidir ki..."
“Anamın şəxsi əşyalarını şəhidliyindən 23 il sonra mənə çatdırdılar…”- Ceyhun Əsgərov-VİDEO…
Aparıcının “Bahalaşmaya etiraz edək” şərhi Ərdoğanı qəzəbləndirdi: "Ey əxlaqsız, bura Parisdirmi?"
Prezidentin səhifəsindən Mübarizlə bağlı MÖHTƏŞƏM PAYLAŞIM
"Mübarizlə qeyri-bərabər döyüşdə düşmən 12 itki verir, 17-si ağır yaralanır..."
"Cəmiyyət görün nə gündədir ki, onun qəhrəmanlığını şübhə altına alanlar meydan sulayır"
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə