Xəbər lenti
24/06/2018 [10:33]:
İcra başçısının paltar qadağası - Bakıda bu da oldu (VİDEO)
24/06/2018 [10:31]:
"Birinci turda heç kəs 50+1 toplaya bilməyəcək, məsələni ikinci tur həll edəcək"
24/06/2018 [10:20]:
İranlı qadın göbəyini açdı – FOTO
24/06/2018 [09:54]:
Bakının uşaq bağçalarında valideynlər üçün fərdi videomüşahidə yaradıla bilər
24/06/2018 [09:45]:
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki son vəziyyət barədə
24/06/2018 [09:14]:
Bu da aparıcı Aytənin özündən gözəl qızı Ayza - FOTOLAR
24/06/2018 [09:09]:
Azərbaycanda banklar 11 milyard manatdan çox kredit verib
24/06/2018 [09:03]:
Sərdar Cəlaloğlu: “Azərbaycanın geopolitik vaxtı Moskva saatıyla işləyir”
24/06/2018 [09:00]:
Çində problem – Oğlanlar evlənməyə qız tapmırlar
24/06/2018 [08:55]:
Zərdabda 3 otaqlı, Lənkəranda isə 5 otaqlı ev yanıb
24/06/2018 [08:54]:
DÇ-2018-də bu gün daha 3 qarşılaşma baş tutacaq
24/06/2018 [08:45]:
Hacıqabulda DƏHŞƏTLİ QƏTL: Xalası qızının boğazını kəsdi
24/06/2018 [08:18]:
Roys Almaniya – İsveç matçının ən yaxşısı oldu
24/06/2018 [07:34]:
Türkiyədə prezident seçkilərində təxribatlar planlaşdıran 11 PKK üzvü saxlanıldı
24/06/2018 [07:28]:
Hacı Nurana maraqlı SÜRPRİZ - palatasına at gətirdilər (VİDEO)
24/06/2018 [07:23]:
Hesabı verməmək üçün yalandan dava salacaqdılar, amma... -İlginc cinayətin təfərrüatı
24/06/2018 [07:10]:
“Sən xərçəngə qalib gəlmək gücündəsən” - Millət vəkili
24/06/2018 [07:04]:
Əbülfəz Elçibəyin anadan olmasından 80 il ötür
24/06/2018 [06:57]:
Türkiyə üçün tarixi gün: Xalq həm prezident, həm də parlamenti seçir
24/06/2018 [06:48]:
FİFA İsveçrə yığmasının 2 futbolçusunu cəzalandıra bilər
24/06/2018 [06:46]:
“İçim od tutub yanır” - İsveçin çalışdırıcısı almanlara əsəbiləşdi
24/06/2018 [06:15]:
Qurban Qurbanov: " Futbolçulardan razı qaldım"
24/06/2018 [05:58]:
“Qəbələ” Albaniya klubu ilə bacarmadı
24/06/2018 [01:47]:
Yeməyi oğlundan alıb, əsgərə yedirən, hərbi formanı ən yaxşı parçadan tikdirən CÜMHURİYYƏT GENERALLARI
24/06/2018 [00:59]:
Nəhəng anakonda yolu kəsdi - QORXUNC VİDEO...
24/06/2018 [00:38]:
Donald Trampın mətbuat katibini restorandan qovdular - GÖZLƏNİLMƏZ...
24/06/2018 [00:04]:
Dünyanın ən cazibədar qadını o seçilib - FOTOLAR
23/06/2018 [23:27]:
Almaniya üçün sonuncu şans - Yenilənib
23/06/2018 [23:26]:
Erməni vitse-spikerin ABŞ Konqresinə təşviş dolu məktubu – "Azərbaycanın bu helikopterləri haradan aldığı..." - FOTO
23/06/2018 [23:19]:
Səfir Qüdsi Osmanovun oğlu azadlığa çıxdı
23/06/2018 [23:14]:
Azərbaycanla Gürcüstan arasında ticarət dövriyyəsi 50 faizdən çox artdı
23/06/2018 [23:04]:
Türkiyə seçkilərə hazırlaşır - Sandıq başına saatlar qaldı
23/06/2018 [22:29]:
Qadının başına televizor düşdü, həyatını itirdi - Ad günündə
23/06/2018 [22:21]:
Serj Sarkisyanın qardaşı oğurluqda ittiham olunur
23/06/2018 [22:20]:
Borçalı Cəmiyyəti 10-cu konfransını keçirdi - yeni idarə heyəti seçildi
23/06/2018 [22:18]:
Rusiyanın hərbi eksperti Paşinyanı ifşa etdi
23/06/2018 [21:53]:
DÇ-2018: Meksika yığması növbəti qələbəsini qazanıb
23/06/2018 [21:41]:
“Qarabağ” Bolqarıstan çempionu ilə sülh bağladı
23/06/2018 [20:32]:
İran ordusunun generalı Suriyada öldürülüb
23/06/2018 [20:24]:
Azərbaycan neft hasilatının artırılması qərarını dəstəkləyir
23/06/2018 [20:20]:
Nazir Yavər Camalov vəfat etdi – YENİLƏNİB
23/06/2018 [19:29]:
Səudiyyə Ərəbistanında qadınların sürücülük qadağası qaldırılır
23/06/2018 [19:18]:
“Atamın böyük arzularından biri də yaşadığı evin muzey olması idi” – İsa Muğannanın qızı
23/06/2018 [19:10]:
Buraxılış imtahanlarının nəticələri elan olundu
23/06/2018 [19:00]:
Müdafiə sənayesi naziri vəfat etdi
23/06/2018 [18:59]:
Belçika millisi Tunisi darmadağın etdi
23/06/2018 [18:36]:
AMEA-nın əməkdaşı Türkiyədə görüşlər keçirəcək
23/06/2018 [18:27]:
“Serj Sərkisyan Qarabağ məsələsi üzrə xüsusi elçi təyin edilə bilər…” - Paşinyanın müşaviri
23/06/2018 [18:24]:
Xörək duzu bizi necə məhv edir? - Onu nə ilə əvəzləməliyik?
23/06/2018 [18:18]:
Türkiyənin F-16 tipli təyyarələri Bakıda – FOTO
23/06/2018 [18:16]:
İran ABŞ-ı beynəlxalq məhkəməyə verdi
23/06/2018 [18:14]:
Qəssab: “Bakıda ətin kilosu 15 manata qalxacaq”
23/06/2018 [17:30]:
OPEC və qeyri-OPEC ölkələrinin Nazirlər Şurasının növbəti iclası Bakıda keçirilə bilər
23/06/2018 [17:26]:
"Ordumuzun bölmələri heç bir diversiya fəaliyyəti həyata keçirməyib" - RƏSMİ
23/06/2018 [17:06]:
Ana 100 dollara səkkiz yaşlı qızını seks üçün satışa çıxardı - Həbs edildi
23/06/2018 [17:01]:
Hitlerin çəngəl-bıçaq dəsti satıldı- FOTOLAR
23/06/2018 [16:52]:
Daxili Qoşunların Ali Hərbi Məktəbinin ilk buraxılışı oldu
23/06/2018 [16:49]:
Ölən erməni hərbçiyə görə bölük komandirinin müavini həbs edildi...
23/06/2018 [16:36]:
Müdafiə Nazirliyinin Mənzil İstismar İdarəsinin yeni inzibati binası istifadəyə verildi
23/06/2018 [16:35]:
Magistraturaya qəbul üçün keçirilən müsabiqənin nəticələri açıqlandı
23/06/2018 [16:24]:
Vyanada OPEC və qeyri-OPEC ölkələrin nazirlərinin 4-cü iclası başlayıb
23/06/2018 [16:14]:
“İşbazlar özəlləşdirilən uşaq bağçalarının yerində bina və gözəllik salonları tikdilər”
23/06/2018 [16:10]:
Dəniz nəqliyyatı işçiləri təltif oldundu
23/06/2018 [16:09]:
Maşınqayırma sənayesi işçiləri təltif edilib
23/06/2018 [16:07]:
Şotland və italiyalı qapıçılar “Qarabağ”ın təklifini rədd etdi
23/06/2018 [16:00]:
Deputat: "İngilis dilində danışa bilmir, amma obyektinə ingilis adı qoyur"
23/06/2018 [15:57]:
Bakıda intihara cəhd - Qadın kişini ölümdən xilas etdi + Fotolar
23/06/2018 [15:41]:
Kəlbəcərdə “rayon”un yeni başçısı təqdim edildi...- FOTO
23/06/2018 [15:39]:
Gəncədə körpənin üzündən aldığı xəsarətlə bağlı həkim rəyi açıqlandı
23/06/2018 [15:38]:
“Qarabağ klanının Paşinyanı devirmək şansı kifayət qədər böyükdür” – MÜSAHİBƏ
23/06/2018 [15:33]:
İlham Əliyev mozambikli həmkarını təbrik edib
23/06/2018 [15:32]:
Avstraliyalı aqronom Qarabağdakı erməni fermerləri kimyəvi zəhərlənmədən qorumağa çalışır...- Fotolar
23/06/2018 [15:22]:
Deputatın oğlu keçmiş nazirin oğlu ilə evləndi
23/06/2018 [15:18]:
Ölkəyə gələnlərin çoxu siqaret və spirtli içkilər gətirir - Gömrük idarəsindən açıqlama
23/06/2018 [15:13]:
“Gecə əyləncələrinə getmək, şənlənmək...”- Yüz beş yaşlı qadın bu yaşa çatmasının sirrini açdı...
23/06/2018 [15:04]:
Çində 10 nəfər edam olundu
23/06/2018 [14:59]:
Neymar komanda yoldaşını təhqir etdi
23/06/2018 [14:53]:
“Azərbaycan əsgəri üçün parlaq qəhrəmanlıq nümunəsidir” - Prezident “Mixaylo” haqqında
23/06/2018 [14:41]:
“Google Chrome” brauzeri internetə qoşulmadan işləyəcək
23/06/2018 [14:37]:
Türkiyədə prezidentliyə namizədlər son mitinqlərə HAZIRLAŞIR
Bütün arxiv bir sırada
22/02/2018 [14:27] - Maraqlı - ( 3401 dəfə baxılıb)

Novruz bayramı ilə bağlı heç zaman eşitmədiyimiz əfsanə və miflər -TARİX



Artıq bir aydan sonra xalqımız, başqa türk kökənli etnoslar kimi müqəddəs Novruz bayramını qeyd edəcək. Lap qədimlərdə Novruza hələ bir ay qalmış hazırlıqlar görünər, təbiətin oyanması ilə xarakterizə olan bayrama hər çərşənbə ötdükcə daha da yaxınlaşardılar. İlaxır çərşənbələr və Novruz bayramının özü xalqın milli özünüdərkində əsaslı yer tutub. Həm Turan, həm İran, həm də ümumən, Şərq dünyagörüşündə Novruza müxtəlif baxışlar olub.

Moderator.az xəbər verir ki, bir çox Şərq mütəfəkkirləri Novruzun fəlsəfəsi, mahiyyəti haqqında mükəmməl fikirlər irəli sürüblər.

Ə.Biruni Novruz sistemi haqqında geniş və mükəmməl məlumatlar verib. O, Novruzla bağlı yalnız “Avesta” məlumatları ilə kifayətlənməyib,  yaşadığı dövrdə xalqın yaddaşında “oturuşmuş” əfsanələrə də yer verib. Belə deyirlər ki, Davud peyğəmbərin oğlu Süleyman üzüyünü itirib, hakimiyyətdən uzaqlaşandan 40 gün sonra üzüyünü yenidən özünə qaytarırlar. Üzük qaytarılandan sonra yenidən taxt-taca sahib olmuş Süleymanın hüzuruna yer üzünün hökmdarları təşrif buyururlar, quşlar da onların başının üstünə yığışır. Bu qələbəliyi görən farslar deyirlər: “Novruz aməd”, yəni “Yeni gün gəldi”. Süleyman küləklərə əmr etdi ki, onu götürüb aparsınlar. Süleyman peyğəmbərin qarşısına çıxan qaranquş dedi: “Ey hökmdar, yuvamda yumurtalarım var, yana çəkil, onları əzmə”. Süleyman yana çəkildi. O, yerə enəndə qaranquş dimdiyində gətirdiyi suyu Süleymanın qarşısında yerə çilədi, ona bir çəyirtkə budu bağışladı. Elə bu səbəbdən də Novruz bayramında yerə su çiləyir və hədiyyələr verirlər. 

Araşdırmaçı alim Xeybəy Göyallının Novruza aid tədqiqat əsərində bu barədə daha geniş məlumat verilib:

“Ə.Biruni Mehrikan bayramı haqqında da söhbət açmışdır. Mehr sözünə “Avesta”da da rast gəlinir. “Avesta” ədəbiyyatında mehr sözü mitra, mitr kimi yazılıb. “Avesta”dan sonrakı mənbələrdə mehr sözü ülfət, ünsiyyət, mehribanlıq mənalarında işlədilib. Bir çox mənbələrdə Mehrikan adlı bayramın məhsul bayramı kimi qeyd olunduğu göstərilir. İlkin mənbələrdə Mehrikan daha çox mehr kimi işlədilmişdir. Ə.Biruni “Asar əl-Baqiyyə” əsərində Mehrikan barədə yazır: “Deyilənə görə, mehr Günəşin adıdır. O, bu gündə aşkar olunub-görünüb, ona görə də bu gün mehrə mənsub olur və deyilənə görə, bu gün Firudin Zöhhaka qalib gəlmişdir və bu gün də məlakələr Firudinin köməyinə gəlmişdilər».  Ə.Biruni bu fikirləri “Avesta”dan əxz edib. “Avesta” təqvimində ilin 7-ci ayının 16-cı günü mehr adlanır. Bu gün Zöhhakın zülmündən cana gəlmiş adamlar Gavəyi-Ahəngərin (Dəmirçi Gavə) rəhbərliyi ilə onun taxt-tacını deviriblər.  Ö.Xəyyam da Mehrikan bayramını bu yarımtarixi rəvayətlə əlaqələndirib. Mehrikan-Mitra bayramını bir çox fars müəllifləri mit tələffüzündə Cəmşit, Cəmşitlə bağlamışlar”.

Göründüyü kimi, zaman və tarixi şərait müxtəlif olsa da, meyil və təmayül dəyişməmiş, hökmdarlar öz həyat və əməllərini yenə xalq təfəkkürünün məhsulu olan bayramla əlaqələndirmişlər. “Avesta”da mələklərdən birinin adının Mehr olduğu da göstərilir. O da vurğulanır ki, bu yəzəd (mələk) yerdə qalan mələklərdən çox hörmətlidir. Ahuraməzda qədər nüfuzludur. “Avesta”da deyılir: Mən Ahuraməzda, Mehri özüm qədər sitayişəlayiq yaratdım”.

Bir çox mənbələrdə Mehrin günəş olması elə buradan qaynaqlanır. «Avesta»nın «Mehryəşt» adlanan fəslində göstərilir ki, Mehr günəşdən qabaq dağ üstünə gəlir. Elə «Avesta»nın özündə bu məntiqi başqa bir fikir də t əsdiqləyir: “Günəş batdıqdan sonra Mehr yerlə göy arasına nəzər salır”.  Tədqiqatçılar Mehrikanın da Novruz kimi qədim və əzəmətli bir bayram olduğunu göstərirlər.

(ardı var)

Hazırladı: Elmin Nuri

Sərdar Cəlaloğlu: “Azərbaycanın geopolitik vaxtı Moskva saatıyla işləyir”
Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunda bir ilk də yaşandı...
"Elçibəyin əsas fərqliliklərindən biri də türklüyü ilə qürur duyması idi"
“Üzərimdə bomba var” dedi, ortalığı bir-birinə qatdı
Uşaqlarının gözü qarşısında üzərinə benzin tökülərək yandırıldı
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Araşdırma
Yeməyi oğlundan alıb, əsgərə yedirən, hərbi formanı ən yaxşı parçadan tikdirən CÜMHURİYYƏT GENERALLARI
Gündəm
“Serj Sərkisyan Qarabağ məsələsi üzrə xüsusi elçi təyin edilə bilər…” - Paşinyanın müşaviri
Maraqlı
Xörək duzu bizi necə məhv edir? - Onu nə ilə əvəzləməliyik?
Dünya
Ölən erməni hərbçiyə görə bölük komandirinin müavini həbs edildi...
Dünya
“Gecə əyləncələrinə getmək, şənlənmək...”- Yüz beş yaşlı qadın bu yaşa çatmasının sirrini açdı...
Həftənin ən çox oxunanları
Rusiya üzərində qələbə: "Baş nazir sevinir, prezident əleyhinədir"
"Hakimiyyətdə olduğu neçə illər ərzində ilk dəfə olaraq sükan Ərdoğanın əlində deyil..."
Lotoreyanın sirrini tapan riyaziyyatçı 7 dəfə mükafat qazandı...
Yarıçılpaq səudiyyəli fanat qadın və hicablı rus azarkeş qız - Futbol çempionatındakı təzadlar + VİDEO
12 yaşında Kəbəni üzərək təvaf etdi - Gözlənilməz (FOTOLAR)
“Türk Yıldızları” Bakı səmasında uçuşlar keçirəndə hamımız sevincdən ağlayırdıq”
İki Ali Baş Komandanımızın Xankəndindəki paradını bizə çox görməyin: - TARİXİ SEÇİM...
Paşinyanın gəncliyinə aid biabırçı şəkli paylaşıldı - FOTO
DÇ-2018: Ən gözəl azarkeşlər -FOTOLAR
Afaq Aslan Damlanın keçmişilə bağlı qalmaqallı iddianı təsdiqlədi: "Pula görə yad kişilərin stollarının altından..."
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin