Xəbər lenti
24/06/2018 [10:33]:
İcra başçısının paltar qadağası - Bakıda bu da oldu (VİDEO)
24/06/2018 [10:31]:
"Birinci turda heç kəs 50+1 toplaya bilməyəcək, məsələni ikinci tur həll edəcək"
24/06/2018 [10:20]:
İranlı qadın göbəyini açdı – FOTO
24/06/2018 [09:54]:
Bakının uşaq bağçalarında valideynlər üçün fərdi videomüşahidə yaradıla bilər
24/06/2018 [09:45]:
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki son vəziyyət barədə
24/06/2018 [09:14]:
Bu da aparıcı Aytənin özündən gözəl qızı Ayza - FOTOLAR
24/06/2018 [09:09]:
Azərbaycanda banklar 11 milyard manatdan çox kredit verib
24/06/2018 [09:03]:
Sərdar Cəlaloğlu: “Azərbaycanın geopolitik vaxtı Moskva saatıyla işləyir”
24/06/2018 [09:00]:
Çində problem – Oğlanlar evlənməyə qız tapmırlar
24/06/2018 [08:55]:
Zərdabda 3 otaqlı, Lənkəranda isə 5 otaqlı ev yanıb
24/06/2018 [08:54]:
DÇ-2018-də bu gün daha 3 qarşılaşma baş tutacaq
24/06/2018 [08:45]:
Hacıqabulda DƏHŞƏTLİ QƏTL: Xalası qızının boğazını kəsdi
24/06/2018 [08:18]:
Roys Almaniya – İsveç matçının ən yaxşısı oldu
24/06/2018 [07:34]:
Türkiyədə prezident seçkilərində təxribatlar planlaşdıran 11 PKK üzvü saxlanıldı
24/06/2018 [07:28]:
Hacı Nurana maraqlı SÜRPRİZ - palatasına at gətirdilər (VİDEO)
24/06/2018 [07:23]:
Hesabı verməmək üçün yalandan dava salacaqdılar, amma... -İlginc cinayətin təfərrüatı
24/06/2018 [07:10]:
“Sən xərçəngə qalib gəlmək gücündəsən” - Millət vəkili
24/06/2018 [07:04]:
Əbülfəz Elçibəyin anadan olmasından 80 il ötür
24/06/2018 [06:57]:
Türkiyə üçün tarixi gün: Xalq həm prezident, həm də parlamenti seçir
24/06/2018 [06:48]:
FİFA İsveçrə yığmasının 2 futbolçusunu cəzalandıra bilər
24/06/2018 [06:46]:
“İçim od tutub yanır” - İsveçin çalışdırıcısı almanlara əsəbiləşdi
24/06/2018 [06:15]:
Qurban Qurbanov: " Futbolçulardan razı qaldım"
24/06/2018 [05:58]:
“Qəbələ” Albaniya klubu ilə bacarmadı
24/06/2018 [01:47]:
Yeməyi oğlundan alıb, əsgərə yedirən, hərbi formanı ən yaxşı parçadan tikdirən CÜMHURİYYƏT GENERALLARI
24/06/2018 [00:59]:
Nəhəng anakonda yolu kəsdi - QORXUNC VİDEO...
24/06/2018 [00:38]:
Donald Trampın mətbuat katibini restorandan qovdular - GÖZLƏNİLMƏZ...
24/06/2018 [00:04]:
Dünyanın ən cazibədar qadını o seçilib - FOTOLAR
23/06/2018 [23:27]:
Almaniya üçün sonuncu şans - Yenilənib
23/06/2018 [23:26]:
Erməni vitse-spikerin ABŞ Konqresinə təşviş dolu məktubu – "Azərbaycanın bu helikopterləri haradan aldığı..." - FOTO
23/06/2018 [23:19]:
Səfir Qüdsi Osmanovun oğlu azadlığa çıxdı
23/06/2018 [23:14]:
Azərbaycanla Gürcüstan arasında ticarət dövriyyəsi 50 faizdən çox artdı
23/06/2018 [23:04]:
Türkiyə seçkilərə hazırlaşır - Sandıq başına saatlar qaldı
23/06/2018 [22:29]:
Qadının başına televizor düşdü, həyatını itirdi - Ad günündə
23/06/2018 [22:21]:
Serj Sarkisyanın qardaşı oğurluqda ittiham olunur
23/06/2018 [22:20]:
Borçalı Cəmiyyəti 10-cu konfransını keçirdi - yeni idarə heyəti seçildi
23/06/2018 [22:18]:
Rusiyanın hərbi eksperti Paşinyanı ifşa etdi
23/06/2018 [21:53]:
DÇ-2018: Meksika yığması növbəti qələbəsini qazanıb
23/06/2018 [21:41]:
“Qarabağ” Bolqarıstan çempionu ilə sülh bağladı
23/06/2018 [20:32]:
İran ordusunun generalı Suriyada öldürülüb
23/06/2018 [20:24]:
Azərbaycan neft hasilatının artırılması qərarını dəstəkləyir
23/06/2018 [20:20]:
Nazir Yavər Camalov vəfat etdi – YENİLƏNİB
23/06/2018 [19:29]:
Səudiyyə Ərəbistanında qadınların sürücülük qadağası qaldırılır
23/06/2018 [19:18]:
“Atamın böyük arzularından biri də yaşadığı evin muzey olması idi” – İsa Muğannanın qızı
23/06/2018 [19:10]:
Buraxılış imtahanlarının nəticələri elan olundu
23/06/2018 [19:00]:
Müdafiə sənayesi naziri vəfat etdi
23/06/2018 [18:59]:
Belçika millisi Tunisi darmadağın etdi
23/06/2018 [18:36]:
AMEA-nın əməkdaşı Türkiyədə görüşlər keçirəcək
23/06/2018 [18:27]:
“Serj Sərkisyan Qarabağ məsələsi üzrə xüsusi elçi təyin edilə bilər…” - Paşinyanın müşaviri
23/06/2018 [18:24]:
Xörək duzu bizi necə məhv edir? - Onu nə ilə əvəzləməliyik?
23/06/2018 [18:18]:
Türkiyənin F-16 tipli təyyarələri Bakıda – FOTO
23/06/2018 [18:16]:
İran ABŞ-ı beynəlxalq məhkəməyə verdi
23/06/2018 [18:14]:
Qəssab: “Bakıda ətin kilosu 15 manata qalxacaq”
23/06/2018 [17:30]:
OPEC və qeyri-OPEC ölkələrinin Nazirlər Şurasının növbəti iclası Bakıda keçirilə bilər
23/06/2018 [17:26]:
"Ordumuzun bölmələri heç bir diversiya fəaliyyəti həyata keçirməyib" - RƏSMİ
23/06/2018 [17:06]:
Ana 100 dollara səkkiz yaşlı qızını seks üçün satışa çıxardı - Həbs edildi
23/06/2018 [17:01]:
Hitlerin çəngəl-bıçaq dəsti satıldı- FOTOLAR
23/06/2018 [16:52]:
Daxili Qoşunların Ali Hərbi Məktəbinin ilk buraxılışı oldu
23/06/2018 [16:49]:
Ölən erməni hərbçiyə görə bölük komandirinin müavini həbs edildi...
23/06/2018 [16:36]:
Müdafiə Nazirliyinin Mənzil İstismar İdarəsinin yeni inzibati binası istifadəyə verildi
23/06/2018 [16:35]:
Magistraturaya qəbul üçün keçirilən müsabiqənin nəticələri açıqlandı
23/06/2018 [16:24]:
Vyanada OPEC və qeyri-OPEC ölkələrin nazirlərinin 4-cü iclası başlayıb
23/06/2018 [16:14]:
“İşbazlar özəlləşdirilən uşaq bağçalarının yerində bina və gözəllik salonları tikdilər”
23/06/2018 [16:10]:
Dəniz nəqliyyatı işçiləri təltif oldundu
23/06/2018 [16:09]:
Maşınqayırma sənayesi işçiləri təltif edilib
23/06/2018 [16:07]:
Şotland və italiyalı qapıçılar “Qarabağ”ın təklifini rədd etdi
23/06/2018 [16:00]:
Deputat: "İngilis dilində danışa bilmir, amma obyektinə ingilis adı qoyur"
23/06/2018 [15:57]:
Bakıda intihara cəhd - Qadın kişini ölümdən xilas etdi + Fotolar
23/06/2018 [15:41]:
Kəlbəcərdə “rayon”un yeni başçısı təqdim edildi...- FOTO
23/06/2018 [15:39]:
Gəncədə körpənin üzündən aldığı xəsarətlə bağlı həkim rəyi açıqlandı
23/06/2018 [15:38]:
“Qarabağ klanının Paşinyanı devirmək şansı kifayət qədər böyükdür” – MÜSAHİBƏ
23/06/2018 [15:33]:
İlham Əliyev mozambikli həmkarını təbrik edib
23/06/2018 [15:32]:
Avstraliyalı aqronom Qarabağdakı erməni fermerləri kimyəvi zəhərlənmədən qorumağa çalışır...- Fotolar
23/06/2018 [15:22]:
Deputatın oğlu keçmiş nazirin oğlu ilə evləndi
23/06/2018 [15:18]:
Ölkəyə gələnlərin çoxu siqaret və spirtli içkilər gətirir - Gömrük idarəsindən açıqlama
23/06/2018 [15:13]:
“Gecə əyləncələrinə getmək, şənlənmək...”- Yüz beş yaşlı qadın bu yaşa çatmasının sirrini açdı...
23/06/2018 [15:04]:
Çində 10 nəfər edam olundu
23/06/2018 [14:59]:
Neymar komanda yoldaşını təhqir etdi
23/06/2018 [14:53]:
“Azərbaycan əsgəri üçün parlaq qəhrəmanlıq nümunəsidir” - Prezident “Mixaylo” haqqında
23/06/2018 [14:41]:
“Google Chrome” brauzeri internetə qoşulmadan işləyəcək
23/06/2018 [14:37]:
Türkiyədə prezidentliyə namizədlər son mitinqlərə HAZIRLAŞIR
Bütün arxiv bir sırada
22/02/2018 [16:01] - Cəmiyyət - ( 1473 dəfə baxılıb)

Peyğəmbərin vaxtında hamı lüt gəzirdi, çünki... - Tarixçi



Hicabın tarixi-dini kökləri mövzusunda Finlandiyada yaşayan araşdırmaçı Güntay Gəncalp Bayındırlı ilə müsahibəni təqdim edirik.

– Güntay bəy, hicabın, ümumiyyətlə, qadınların örtünməsinin tarixi kökləri və səbəbləri varmı? Qadınlar başlarını niyə örtürlər?

– Bu mövzu üzərinə tarixçilər araşdırma aparıblar. İlk baş örtüyünün nə zaman ortaya çıxmasıyla bağlı bəzi tarixi bilgilər əldə edilib. Məsələnin kökü bəşəriyyətin klan dövrü həyat tərzinə dayanır. Klan şəklində yaşayan insanların iqtisadi qaynağı ovçuluq idi. Qadınlar da kişilər kimi çalışmaq məcburiyyətindəydilər. Lakin bu dövrün ilk çağlarında insanların bir-biriləriylə əlaqə qurmaları üçün dillər hələ yox idi. Dil çox sonrakı dövrlərin nəticəsidir. Dilin hələ olmadığı klanlar dövründə kişilər ovlayıcı, qadınlar isə ovlanan ovları toplayıcı olaraq çalışırdılar. Baş örtüyü filan da yox idi, çünki insan hələ ip əyirməyi, parça əldə etməyi bilmirdi. Ancaq qadınların doqquz aylıq hamiləlik dövrləri, uşaq doğrduqdan sonra uşağa baxmaları kimi bir məsuliyyətləri vardı. Təbiət bu məsuliyyəti qadınlara yükləmişdi. Çünki uşaq ana südüylə böyüyər. Bu müşkülü necə çözəcəkdilər? Yeni doğmuş qadın uşağı mağarada buraxıb ova gedə bilməzdi. Bu kimi durumları anlada biləcək dil də hələ yox idi. O zaman nə etməli?

– Nə?

– Bu vəziyyətdə qadınlar ovlanmış heyvanın dərisindən baş örtüyü düzəldirdilər. Heyvan dərəsi ilə başını sarıyan qadına yardım etmək gərəkirdi. Başını örtən qadın ova çıxa bilməzdi. Yardıma möhtac olan qadınlar başlarını örtər və klan da qadınların yardıma ehtiyaclarının olduqlarını bu şəkildə anlardı. Sadəcə, qadınlar deyil, kişilər də xəstəlik durumlarında başlarını örtərdilər. Lakin qadınların sırf qadınlıq durumlarından qaynaqlanan xəstəlik, uşaq doğma, uşağa baxma kimi vəziyyətləri daha yayğın idi. Tarixdə ilk hicanın bu şəkildə meydana gəldiyi bildirilir.

– Bəs sonrakı dövrdə necə olub?

– Qadının doqquz ay hamilə qalması, ya da bir neçə il ard-arda dünyaya gətirdiyi uşaqlara baxması lazım idi. Bu dövrdə uşağın sadəcə anası var, atası yoxdur. Uşağın atası klandakı bütün kişilərdir. Çünki bu dövr poliqamiya dövrüdür. Yəni bir kişi bütün klan qadınları və bir qadın da bütün klan kişilərinə aiddir. Poliqamiya və ya çox ər-arvadlılıq dövrü adlanan bəşəriyyətin bu mərhələsində uşaq anasını tanıyarkən, atasını tanıya bilməzdi. Bu üzdən qadınlar daha çox uşaqlarla zaman keçirirdilər. Ard-arda doğan qadın 7-8 il mağarada və çevrəsində başını örtərək zaman keçirməliydi. Başını örtən məsul qadınların uzun zaman bir yerdə yaşamaları iki böyük kəşfə yol açdı. Çünki mağarada qadınların boş vaxtları olurdu və bu boş vaxtda uşaqlara baxmaqla yanaşı bir işlər də etməliydilər. Bol zamanları vardı. Beləlikə, qadınlar ovlanan heyvanların yunundan və tüklərindən ip əyirməyi kəşf etdilər. Çünki uzun zaman bir yerdə oturmaq onları əl işləri ilə məşğul olmağa təhrik edirdi.

İp əyirmək tarixdə böyük dəyişiklik yaradan bir kəşf idi. Bir də qadınlar əkinçiliyi kəşf etdilər. Yerə atdıqları toxumların yazda bar verdiyini gördülər və buna davam etdilər. Bu şəkildə ip əyirmə və əkinçilik qadınların kəşfi olaraq tarixə girdi. Bu kəşflərlə tarix və sosial həyat alt-üst oldu. Bu iki kəşf bəşər tarixinin ilk sosial inqilabını yaratdı. Klanların böyük toplumlara çevrilib, dillərinin gəlişməsi də bu iki kəşfdən sonra ortaya çıxdı. Soyuqdan qorunmaq və əkinçilik hesabına bir ölkəyə bağlılıq duyğusu yarandı. Bu üzdən “ata dili” deyil, “ana dili” kimi bir anlayış da tarixə girdi. Çünki klan həyatı dövründə kişilər uzaqda-yaxında ovçuluqla məşğul olaraq mağaraya qida gətirərəkən, qadınlar uşaqları böyüdürdü. Bu gəlişmələrin əsasında qadınlar, daha doğrusu, başlarını örtən qadınlar durub.

– Belə çıxır ki, ilk baş örtüyünün heç bir dini əsası yoxdur?

– Əlbəttə! Hicabın həyatda qala bilmək üçün iqtisadi səbəbi var idi. Dinlər minillər sonradan ortaya çıxdı. Baş örtüyü zərurəti ilk olaraq ortaya çıxanda nə din, nə də dil vardı.

– Bəs sonrakı dövrlərdə hicab niyə tarixdən silinmədi?

– Hicab taxan qadınlar, sadəcə özləri üçün bir iş görməzdilər. Klandakı xəstələrə, ov zamanı vəhşi heyvanlar tərəfindən yaralananlara da xidmət edərdilər. Hicab xidmət etmək rəmzinə dönüşmüşdü. Hicabın xidmət etmə rəmzinə dönüşməsinin çox köklü tarixi var idi. Klan dövründən günümüzə qədər xəstəyə, yaralıya baxan qadınlar fərqli şəkillərdə hicab taxıblar. Bəşəriyyətin sonrakı inkişaf dövrlərində hicab bu ilk tarixi xatirəsini tərk etməmişdi. Məsələn, şumerlər dövründə hər qadının hicab taxma haqqı yox idi. Ancaq aristokrat və tapınaqlarda Allaha xidmət edən qadınlar baş örtüyü geyərdilər. Xüsusən, bəzi qadınlar günahdan arınmaq üçün fahişəlik edərdilər və ancaq günahlardan arınmaq üçün Allah yolunda fahişəlik edən qadınların hicab taxma haqları var idi. Bu haqda Şumer həyatını anladan qədim “Qılqamış” kitabında məlumat var.

– Artıq bu dövrdə uşaq atasını da tanıyırdımı?

– Ailə sosiologiyasında üç dövr olub: poliqamiya, dualqamiya və moniqamiya. Yalnız birinci dövrdə uşaq atasını tanımayıb. Poliqamiya dövrü qadınmərkəzli, dualqamiya dövrü kişimərkəzli tarixi dövrlərdir. Poliqamiya dövrü qapandı və dualqamiya dövrü başladı. Bu dövrdə bir kişinin maddi və fiziki gücünə görə saysız qadını ola bilərdi. Moniqamiya dövrü modern bir hadisədir. İslamda belə moniqamiya dövrünə aid əlamət yoxdur. Ona görə də çoxqadınlılıq İslamda da davam edir. Afrikanın, Hindistanın, Avstraliyanın yerli qəbilələrində çoxərlilik də davam etməkdədir. Tarixdə qəbilələr, topluluqlararası savaş başladıqdan sonra çoxqadınlılıq sosial bir ehtiyac olaraq meydana çıxdı.

– Bunun səbəbi nə idi?

– Çünki düşmən qarşısında savaşacaq əsgər lazım idi. Bütün dastanlarda, mifologiya kitablarında, elə Quranda da bu sosial ehtiyac haqda bəhs olunub. Quranda bir kişinin dörd qadınla və saysız cariyyələrlə evlənə bilməsinin də səbəbi budur. O zaman ərəblərin sayı çox az idi. Bizans və Sasani dövlətləri arasında sıxışıb qalmışdılar. Dövlət qura bilmələri üçün ərəblərin sayı artmalıydı. İslamdan sonra fəthlər adına böyük yağmalar əldə edib zənginləşən ərəblər Quranın dediyi kimi saysız qadınlarla evləndilər. Hz. Məhəmmədin zamanında sayları təqribən yüz min olan ərəblər çox qısa müddətdə milyonları aşıb keçdilər. Bu nüfus artışı olmasaydı, imperatorluqlar qura bilərdilərmi? İmperatorluq üçün gənc adamlar lazım idi. Savaşan ordular olmasa, imperatorluq qurularmı? Ona görə qədim mətnlərdə çox qadınla evlənmək ölkəyə, mənsub olduğun xalqa böyük xidmət olaraq görünüb. Çünki ölkənin qorunmasında və düşmən qarşısında güvənliyin bərqərar olmasında çox qadınla evlənib çoxlu uşaq sahibi olan kişi böyük xidmət etmiş olurdu.

– Tariximizdə də buna bənzər hadisə olubmu?

– “Kitabi-Dədə Qorqud” əsərində bu mövzuya işarə edilib. Dövlət başçısının kimin uşağının olub-olmaması ilə maraqlanması indi bizim üçün mənasız görünə bilər. Ancaq “Qorqud” dastanında dövlət başçısı kimin uşağının olub-olmamasıyla maraqlanır. Bunun bir səbəbi var. Çünki dövlət öz xalqının sayını artırmaq istəyir. Demək, nüfus azlığı var. İqtisadi-hərbi işlərdə çalışacaq gənclər azdır. Bu üzdən də “Qorqud” əsərində xanlar xanı Bayındır Xan oğlu-qızı olmayanı dəyərsiz adam olaraq görür. Çünki oğlu-qızı olmayan dövlətinə heç bir xidmət edə bilməz. “Oğlu-qızı olmayanı qara çadırda oturdun. Altına qara qoyunun qara yunundan düzəldilmiş qara keçə sərin. Önünə qara qoyunun qara ciyərindən qovrulmuş qovurtmac qoyun. Yersə yesin, yeməz isə durub getsin”, - deyir.

– Maraqlıdır ki, buraya qədər danışdıqlarınızda dinin heç bir rolu hiss olunmur...

– Doğrudur. Qadının fiziki özəlliyinə görə iqtisadi və sosial inkişaf tarixində ona bir rol yüklənib. Yüzillər boyunca qadın ölkə və savaşlar üçün uşaq dünyaya gətirən makina kimi görünüb. Dinlər sonradan ortaya çıxdı. Din də sosial bir fenomendir və dinlərin ortaya çıxıb sosial olayları təsiri altına aldığında istər-istəməz qadınlar məsələsinə də öz münasibətini bildirməliydi. Heç bir din qadınlara “başınızı açın!” deməyib. Qadınların başlarını örtməsi iqlimdən, sosial və iqtisadi vəziyyətdən asılı olan bir durum olub. Qadınların başlarını örtüb-örtməmələri Allahın problemi ola bilməz. Elə bir Allah təsəvvür etmək doğru deyil.

– Yəni hicab dindarların təsvir etdiyi kimi əxlaqi və dini səciyyə daşımayıb.

– Bəli, daşımayıb. Qadın istədiyi vaxt başını açardı və başını açması da bir günah və törələrin qanunlarını pozmaq kimi bir davranış olaraq qəbul edilməzdi. Avropada aydınlanma hərəkatının başlamasıyla qadınlar da kişilərin və kişimərkzəli din anlayışının əsarətindən azad olmaq üçün böyük mübarizə apardılar, ədəbiyyat və elm sahələrinə atıldılar. Siyasətlə məşğul olmaq üçün çalışdılar. Sənayeləşmə və texnologiyanın inkişafı qadınların sosial həyata girmələrinə imkan yaratdı. Baş örtüyü məsələsi kişilərin qadınlara zorla sırıyacağı məcburiyyət şəklindən çıxdı. Sadəcə, mədəni, siyasi baxımdan geri qalan və öz tarixlərinin qoxuşmuş bataqlığında gömülü qalan bəzi müsəlman ölkələri və xalqları üçün hələ də qadın insan olaraq görünmür. Daş-qalaq edilir, bütün haqlarından məhrum buraxılır.

– Qadın-kişi arasındakı problemləri çözməyə çalışan Hz.Məhəmməd niyə qadın və kişiləri ibadət sırasında bir-birilərindən ayırdı? Bir yerdə ibadət etmək daha yaxşı olmazdımı?

– Ərəblərin geyimi və paltarları elə durumdaydı ki, rüku və səcdə etdiklərində kişilərin və qadınların cinsi orqanları görünürdü. Bu da ibadət sırasında diqqətləri yayındırırdı. Bunun üçün öncə qadınların ayrılması düşünüldü. Hətta ilk ayələr qadınların örtünməsiylə bağlı deyil, kişilərin öndən və arxadan göbək altılarını, ayıb yerlərini örtmələriylə bağlıdır. Tarix kitablarında Peyğəmbərin də üzərində heç bir geyim olmayacaq şəkildə çılpaq olduğu yazılır.

– Maraqlıdır, Peyğəmbər niyə çılpaq olub?

– Tarix kitablarında və İslam tarixi rəvayətlərində belə yazılır: “Peyğəmbərlikdən öncə idi. Kəbə evi uçaraq daşları yerindən oynamışdı. Kəbənin təmiri sırasında Abdullah oğlu Məhəmməd də orada bulundu. Bütün qəbilələr Kəbənin təmirində qatqıda bulunsunlar və ixtilaf çıxmasın deyə, sonralar peyğəmbər olacaq Abdullah oğlu Məhəmməd daşı sərt bir palazın üzərinə çəkib, birlikdə qaldırmağı təklif etdi. Amma necə palaz? Hər kəs üzərindəki cübbəsini çıxarıb bir-birinə düyünlədi. Hər kəs tam lüt vəziyyətdəydi. Daşı yerinə yerləşdirdikdən sonra hər kəs, o cümlədən Abdullah oğlu Məhəmməd də cübbəsini geyindi.

– Peyğəmbər dönəmində örtünmənin necə olduğu haqda tarixi bilgilər mövcuddurmu?

– Qədim dövrləri insan fərqində olmadan öz dönəminin təsiriylə dəyərləndirir. Bu an hər kəsin 2-3 alternativ geyimi var. Birindən xoşlanmazsa, digərini seçər. Peyğəmbər dönəmində həddindən artıq yoxsulluq vardı. Belə ki, Quran “Mücadilə” surəsinin 3 və 4-cü ayələrində bir günahın kəffarəsini 60 acı doyurmaq olaraq dəyərləndirər. Aclıq səviyyəsində yoxsulluq vardı. O zaman bu yoxsul miskin insanlar üzərlərini örtəcək paltarı haradan alacaqdılar? Bu, müsəlmanların və xalqın çox yoxsul durumda olmasının göstəricisidir. Geyim bir yana dursun, insanlar yeyəcəklərini tapa bilmirdilər. Özəlliklə geyim qiymətləri çox bahaydı. Hələ kölələr lap çılpaq vəziyyətdəydilər. Geyim probleminin yayğın olması nədəniylə Quran “Maidə” surəsinin 89-cu ayəsində imkanlıların hər on yoxsulu geyindirmələrini tövsiyə edər. Burada kimsə Quranın geyindirmək olaraq anlatdığı bilgini bədənin hər tərəfini örtəcək paltar olaraq anlaya bilər, ancaq kəsinliklə belə deyil. Burada örtünmə deyərkən bir parçacıq qumaşla, ancaq qadın və kişinin övrətlərini – cinsi yerlərini örtmələri nəzərdə tutulub. Çünki başqa surələrdə bu mövzu açıqca bəyan edilib. Geyim sorunları üzündən həm kişi, həm də qadının cinsi orqanları açıqda qalaraq, cinsi təhriklərə yol açır, uyğun olmayan cinsi ilişkilərə səbəb olurdu. Hz. Məhəmmədin zamanında ərəb sosial gerçəkliyi bu şəkildə idi.

Belə bir yoxsulluq və məhrumiyyət mühitində İslamın doğuşu zamanı müsəlmanların hicab qumaşı tapma imkanları yox idi. Günümüzdə hicab da bir moda olub. Hicab reklamları gedir. Sanki o dövrdə də belə olub deyə kimsə yanlış xəyala qapılmamalıdır. Kölələr və kənizlər tamamən lüt idilər. Digər tərəfdən, Ərəbistanın isti iqlimi də çılpaqlıq kültürünü şəkilləndirmişdi. İmkanlılar da isti hava şəraitinə görə paltar çılpaq və yarıçılpaq dolaşırdılar. Peyğəmbər dönəminə aid hicab və örtü örnəkləri haqqında heç bir dəqiq bilgi və bəlgə yoxdur. Çünki örtü haqqında olan bilgilər vəfatından 200 il sonra yaranıb və bu haqda mövcud olan hədislərin mübahisəli olduqları üzərinə ortaq görüş var. 200 il sonra həyat və rifah səviyyəsi işğallar və qənimətlər dolayısıyla dəyişib. Saxta hədislər də bu dəyişimdən sonra ortaya çıxmışdı. İşğallar və əldə edilən qənimətlərə görə dəyişən geyim forması Peyğəmbər dönəmində əsla mövcud olmayıb.

(Ardı var)

Sərdar Cəlaloğlu: “Azərbaycanın geopolitik vaxtı Moskva saatıyla işləyir”
Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunda bir ilk də yaşandı...
"Elçibəyin əsas fərqliliklərindən biri də türklüyü ilə qürur duyması idi"
“Üzərimdə bomba var” dedi, ortalığı bir-birinə qatdı
Uşaqlarının gözü qarşısında üzərinə benzin tökülərək yandırıldı
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Araşdırma
Yeməyi oğlundan alıb, əsgərə yedirən, hərbi formanı ən yaxşı parçadan tikdirən CÜMHURİYYƏT GENERALLARI
Gündəm
“Serj Sərkisyan Qarabağ məsələsi üzrə xüsusi elçi təyin edilə bilər…” - Paşinyanın müşaviri
Maraqlı
Xörək duzu bizi necə məhv edir? - Onu nə ilə əvəzləməliyik?
Dünya
Ölən erməni hərbçiyə görə bölük komandirinin müavini həbs edildi...
Dünya
“Gecə əyləncələrinə getmək, şənlənmək...”- Yüz beş yaşlı qadın bu yaşa çatmasının sirrini açdı...
Həftənin ən çox oxunanları
Rusiya üzərində qələbə: "Baş nazir sevinir, prezident əleyhinədir"
"Hakimiyyətdə olduğu neçə illər ərzində ilk dəfə olaraq sükan Ərdoğanın əlində deyil..."
Lotoreyanın sirrini tapan riyaziyyatçı 7 dəfə mükafat qazandı...
Yarıçılpaq səudiyyəli fanat qadın və hicablı rus azarkeş qız - Futbol çempionatındakı təzadlar + VİDEO
12 yaşında Kəbəni üzərək təvaf etdi - Gözlənilməz (FOTOLAR)
“Türk Yıldızları” Bakı səmasında uçuşlar keçirəndə hamımız sevincdən ağlayırdıq”
İki Ali Baş Komandanımızın Xankəndindəki paradını bizə çox görməyin: - TARİXİ SEÇİM...
Paşinyanın gəncliyinə aid biabırçı şəkli paylaşıldı - FOTO
DÇ-2018: Ən gözəl azarkeşlər -FOTOLAR
Afaq Aslan Damlanın keçmişilə bağlı qalmaqallı iddianı təsdiqlədi: "Pula görə yad kişilərin stollarının altından..."
Moderator.az-ın arxivi
"MODERATOR.az"
Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
 
X

Bəyənin və "Moderator.az"-ı Facebook lovhənizdən izləyin